رفتن به محتوای اصلی

تمدن غرب

نام‌های دیگر: تمدن غربی، تمدن صادراتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تمدن و فرهنگ غربی، مبانی مادی و نقد آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۴۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

نقطه‌ی مرکزی هویّت تمدّن غربی عبارت است از تفکیک میان دین و پیشرفت؛ این نقطه‌ی مرکزی است: اگر میخواهید پیشرفت کنید، دین را باید کنار بگذارید؛ حالا [به طور] شخصی یک اعتقادی داشته باشید اشکال ندارد، امّا دین را در مسائل زندگی نباید دخالت بدهید، اگر میخواهید پیشرفت کنید؛ این نقطه‌ی اساسی و مرکزی هویّت تمدّن غربی است. جمهوری اسلامی درست نشانه گرفته همین مرکز را و شلّیک کرده و به هدف زده.

مخالفت سرسختانهٔ فرهنگ غربی با حریم میان زن و مرد

و درست نقطه‌ى مقابل این، همان فرهنگ رومىِ حاکم بر امروزِ اروپا است. با همه‌چیز کنار مى‌آیند جز با دو سه چیز؛ یکى از آنها، حفظ این حالت حفاظِ منضبط میان دو جنس زن و مرد است؛ یعنى خویشتن‌دارى در مقابل چیزى که به آن آزادى جنسى گفته میشود. در مقابل این، بشدّت سرسختند. هر کار دیگر بکنند، مهم نیست؛ آن کسى از نظر آنها مرتجع است که روى این مسئله تکیه بکند. یکى از دو سه مسئله‌ى اساسى و شاید مهم‌ترین آنها این است. اگر چنانچه در یک کشورى زنها با یک حدودى از مردها مجزّا شدند، این میشود خلاف تمدّن! راست هم میگویند؛ تمدّن آنها که بر …

قانع نشدن غرب به حجاب بدون چادر و خواست تحمیل فرهنگ خود

شما خیال کرده‌اید که اگر ما چادر را گذاشتیم کنار، فرضاً آن مقنعه‌ى کذائى و آن لباسهاى «وَ لیَضرِبنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلیٰ جُیوبِهِن»[10] و همانهایى که در قرآن هست، درست کردیم، دست از سر ما برمیدارند؟ نه، آنها قانع نیستند به این چیزها؛ آنها میخواهند همان فرهنگ منحوس خودشان عیناً اینجا عمل بشود؛ مثل زمان شاه که عمل میشد؛ زن اصلاً پوششى نداشت، حجابى نداشت. حتّى وقتى نوبت به اینجاها میرسد، خیلى بى‌بندوبارى بیشتر هم میشود؛ کمااینکه زمان شاه، بى‌بندوبارى‌اى که در همین شهر تهران و بعضى از شهرهاى دیگر کشور ما بود، از معمول شهرهاى اروپا بیشتر بود. زن معمولى …

عذاب دنیوی تلاشی خانواده، افسردگی و سرخوردگی جوانان با وجود ثروت و فناوری

… دیگری بجای ایمان موجب دانش آنها شده است، اما بهرحال بیدانشی معلول بیایمانی نیز هست همچنانکه معلول چیزهایی دیگر میتواند باشد. بنابراین: بدبختیها و تیره‌روزیهای بشر غیر مستقیم ناشی از بیایمانی آنهاست و ناشی از ناآشنایی آنها با ارزشهای الهی و معارف الهی است. پس بخشی از عذاب هم در همین دنیاست، که البته این عذاب گاهی با ثروت هم منافاتی ندارد، یعنی جوامع ثروتمند هم این عذاب‌ها را دارند، همانطور که مشاهده میکنید الان جوامع پیشرفته و مترقی عالم با این که به حسب ظاهر از تکنولوژی و از علم و از پیشرفت‌های گوناگون و بسیار‌شان هم از ثروت، وبطور نسبی از برخورداریهای دنیا نسبت به بقیه ملت‌ها بهره‌مندند در عین حال در میان اینها بدبختیهای بسیاری از قبیل: تلاشیِ خانواده، بدبختیهای روحی، مشکلات عصبی، سرخوردگیهای جوانها، جدائی جوانها از خانواده‌ها و پدر و مادری که بچه خودشان را دوست میدارند و امیدشان به فرزندشان هست، جدائی بین فرزندان و خانواده‌ها، بیعاطفه‌گی همه‌گیر، افسردگیهای همه‌گیر، خانواده‌های افسرده، اینها شکنجه‌های این دنیاست که البته همه‌ی اینها در مقابل عذاب اخروی چیز کمی است. در اینجا این بخش به پایان رسید و بخش بعد مربوط به گروه سومی است که در مقابل دعوت الهی قرار میگیرند، و آن گروه منافقین هستند.

نبود سنت احترام به معلم در فرهنگ غربی

متأسّفانه در سوغات فرهنگ دنیاى مادّى، عکس این است و این به هیچ‌ وجه رعایت نشده، یعنى احترام به معلّم در فرهنگهایى که ما از اروپایى‌ها گرفتیم وجود ندارد. نمیگوییم آنجا در کتابهایشان نوشته‌اند که به معلّم بى‌احترامى کنید؛ نه، امّا عادت و تربیت احترام به معلّم در فرهنگ غربى پیش‌بینى نشده. یک وقتى در یک مجموعه‌اى عرض کردیم[4] که سالهاى متمادى، قرنهاى متمادى، در محیط اسلامى، معلّمین همیشه از شاگردان خودشان احترام و تکریم میدیدند، چند ده سال بعد از آنکه فرهنگ اروپایى وارد کشور شد و دین از علم جدا شد در محیط‌هاى علمى، چقدر اساتید به دست …

ناتوانی تمدن غرب در رفع فقر با وجود پیشرفت علمی و ثروت غارت‌شده

… بفروشند و انواع اهانتها را تحمّل کنند، یک توده‌ى عظیمى از مردم هستند؛ این واقعیّت قضیّه است. ظواهر، پُرزرق‌وبرق است، پُرجلوه است؛ دوربین‌هاى تلویزیون‌ها و خبرهاى خبرگزارى‌ها چیزهایى را به ‌عنوان تبلیغات به مردم دنیا ارائه میدهد که پُر‌زرق‌وبرق و چشمگیر است. اگر تمدّن غربى با این‌همه پیشرفت علمى، با پیمودن فضا، با ثروتهاى عظیم مادّى که خودشان دارند و از کشورهاى جهان سوّم و کشورهاى فقیر دزدى و غارت کرده‌اند، ادّعا بکند که فقر را در کشورهاى پیشرفته برانداخته، دروغ گفته؛ پس تمدّن مادّی همان زندگى مادّى راحت و برخوردار از رفاه را هم نمیتواند به همه‌ى انسانها بدهد.

پر کردن فضا تا حد جرئت نکردن به نگاه به پیشینهٔ خود

… نه به معناى این است که همین را که من گفتم نمیداند؛ چرا این را خب بارها شنیده ــ همه در کتابها هم گفته‌اند، همه ‌جا گفته‌اند ــ امّا باورش نیست؛ بى‌آنکه انکار کند به زبان، یک روح ناباورى‌اى در همه‌ى نسلِ امروز و نسل قبل نسبت به گذشته‌ى ایران وجود دارد. یک حالت ناباورى دارند و علّت آن هم این است که تمدّن غرب و این تکنولوژى پُرسروصدا و مانند اینها آنچنان آمده فضا را پُر کرده که حتّى کسى جرئت نمیکند به شجره‌نامه‌ى خودش نگاه کند!

ریشه داشتن فرهنگ امروز اروپا و آمریکا در فرهنگ روم

پایه‌ى تمدّن امروز اروپایى همان امپراتورى روم است، همان فرهنگ رومى است. یعنى امروز آنچه بر سر تا پاى فرهنگ اروپایى و غربى و به تبع آنها آمریکایى و خرده‌ریزه‌هاى غرب حاکم است، همان اصول و خطوطى است که در امپراتورى روم وجود داشته؛ همانها است که امروز ملاک و معیار است؛ آنجا هم همین‌جور بود. بله، آنجا هم زنها را به بالاترین مقام میرساندند، و به آرایشها و زیورها و مانند اینها میرساندند، احترامشان میکردند، امّا براى چه؟ براى اشباع یکى از خاکى‌ترین و مادّى‌ترین خصلتهاى بشرى در مرد! این چقدر توهین است؛ چقدر تحقیر است نسبت به …