رفتن به محتوای اصلی

تمدن غرب

نام‌های دیگر: تمدن غربی، تمدن صادراتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تمدن و فرهنگ غربی، مبانی مادی و نقد آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۴۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

نقطه‌ی مرکزی هویّت تمدّن غربی عبارت است از تفکیک میان دین و پیشرفت؛ این نقطه‌ی مرکزی است: اگر میخواهید پیشرفت کنید، دین را باید کنار بگذارید؛ حالا [به طور] شخصی یک اعتقادی داشته باشید اشکال ندارد، امّا دین را در مسائل زندگی نباید دخالت بدهید، اگر میخواهید پیشرفت کنید؛ این نقطه‌ی اساسی و مرکزی هویّت تمدّن غربی است. جمهوری اسلامی درست نشانه گرفته همین مرکز را و شلّیک کرده و به هدف زده.

شاهدها (۱۸۰ پاراگراف)

نقد ادعای ابدی و تغییرناپذیر بودن تمدن مادی غرب

… پاسخ کلّی و قابل توضیح و تشریح. البته این‌که در مقابل تمدّن کنونی بشر - یعنی تمدّن مادّی غرب - میتواند تمدّن دیگری مطرح شود یا نه و این تمدّن برای پیدایش خود و سپس برای ماندگاری و استواری خود، از چه عناصر و از چه عواملی کمک خواهد گرفت، در این‌باره سخنها هست. اگر شما به بلندگویانِ تمدّن کنونی غرب مراجعه کنید، آنها خواهند گفت تمدّن مادّی غرب ابدی و تغییرناپذیر است. از اوایلی که این تمدّن اوج گرفته بود - یعنی از قرن نوزدهم میلادی - بحث معارضه‌ی سنّت و مدرنیته را مطرح کردند. یعنی همه‌ی آنچه که این تمدّن تقدیم بشریّت میکند، چیزهای مدرن و نو و تازه و اجتناب‌ناپذیر و جذّاب و خواستنی است و هرچه در مقابل آن است، این سنّت است، …

فقدان آرامش و سکینه بزرگ‌ترین گرفتاری اروپا و آمریکا

… قلوب المؤمنین»[3] . سکینه، یعنی حالت استقرار، حالت آرامش؛ آرامش روانی، آرامش فکری. نقطه مقابل این اطمینان، حالت تشنّج فکری و آشوب فکری و بیانضباطی فکر و اندیشه و احساسات در وجود یک فرد است که او را به انواع و اقسام بدبختیهای شخصی و اختلالات اجتماعی میکشاند. اگر شما امروز با مسائل دنیای مدرن، دنیای سرشار از فنآوری و علم و صنعتِ برتر و پیشرفتهای علمی که داعیه رهبری جهان را دارند - یعنی اروپا و امریکا - آشنا باشید، خواهید دید که امروز بزرگترین گرفتاری آنها، فقدان این حالت آرامش و اطمینان و سکینه است.

سوق دادن همگان به مادی‌گری و شکم و شهوت

… در دست دارند. اکثر ملّتها از پیشرفت علمى بى‌نصیبند و جمعى دانش خود را وسیله‌ى زورگویىِ به دیگران کرده‌اند. در گوشه‌ و کنار جهان، جنگها برپا است و دیگران هم دائماً از بُروز جنگ بیمناکند. در سطح جهان میان کشورها و نیز در اغلب کشورها میان طبقات مختلف تبعیض هست؛ تمدّن مادّىِ غرب همه را به مادّی‌گرى سوق میدهد و پول و شکم و شهوت، بزرگ‌ترینِ همّتها شده و میشود. و بالاخره صفا و یکرنگى و گذشت و ایثار، در بخشهاى عظیمى از عالم، جاى خود را به نیرنگ و توطئه و حرص و حسد و بخل و دیگر خوی‌هاى زشت داده است. جهان از لحاظ دانش و تکنولوژى و ابزار و سرعت و سهولت، بکلّى با گذشته تفاوت کرده ولى دردهاى مزمن و کهنه‌ى بشر همچنان …

فرورفتن تمدن غرب در لجن‌زار اخلاقی خود در آینده‌ای نه‌چندان دور

… خویش را فراهم ساخته‌اند. غرب در تهاجم همه‌جانبه‌ى خود، ایمان و خصال اسلامى ما را نیز هدف قرار داد و در سایه‌ى متاع دانشِ خود که همه بدان احساس نیاز میکردند، فرهنگ اباحی‌گرى و بى‌مبالاتى در دین و اخلاق را هم که خود دچار آن است، مصرّانه به جوامع ما صادر کرد. بى‌شک این لجن‌زار اخلاقى، روزى که چندان دور نیست، تمدّن کنونى غرب را در خود فرو خواهد برد و محو خواهد کرد. دنیاى اسلام، امروز بر اثر آن تهاجم خصمانه به‌‌اضافه‌ى عوامل درونى نسلهاى گذشته، در وضعى مصیبت‌بار است. فقر و جهل و عقب‌ماندگىِ علمى و ضعف اخلاقى و از همه بدتر تسلّط فرهنگى و بعضاً سیاسىِ دشمنانش بر آن از یک سو، و گرفتاری‌هاى بزرگى از قبیل مسئله‌ى فلسطین و …

تبدیل دانش بی‌اخلاق به بمب اتم و سلاح علیه غیرنظامیان

… است. امروز علّت اینکه دانش پیشرفته‌ى فوق مدرن دنیاى غرب و تمدّن غرب قادر نیست بشریّت را نجات بدهد، همین است که با انسانیّت همراه نیست. هر جایى که دانش باشد امّا وجدان و معنویّت و اخلاق و عاطفه و احساسات بشرى آنجا غایب باشد، بشر از آن دانش سودى نخواهد برد. دانشِ بدون معنویّت و اخلاق، بمب اتم میشود و به جان بى‌گناهان مى‌افتد؛ اسلحه میشود، غیر نظامیان را در لبنان و فلسطین اشغالى و دیگر مناطق عالم هدف قرار میدهد؛ موادّ کُشنده‌ى شیمیایى میشود، در حلبچه و بقیّه‌ى نقاط عالم، زن و کودک و مردان جوان و انسان و حیوان را به نابودى میکشد. اینها از کجا آمد؟ این موادّ کشنده از همین مراکز علم خارج شد؛ از همین کشورهاى اروپایى. آنها بودند که این مواد را ساختند و در اختیار یک رژیمى …

خشکی و دوری از معنویت به‌عنوان علت عصیان و آسیب‌های نوجوانان غربی

… خودشان بنیادگرایى یعنى خشکى بى‌ حدّ و اندازه‌اى که هیچ انعطافى در آن نیست. اسلام را این‌جور معرّفى میکنند؛ در حالى ‌که خشکى آنجا است، زندگىِ دور از معنویّت و عطوفت و رحمت و انسانیّت آنجا است، که حتّى محیط گرم خانواده هم قادر نیست کودکان را در خود نگه دارد. شما ببینید امروز در کشورهاى به‌اصطلاح پیشرفته‌ى صنعتى چقدر نوجوانان و کودکان بى‌سرپرست یا داراى سرپرستى که از خانه گریزان شده‌اند، شبها در خیابانها پرسه میزنند، به جنایت و قتل و آدمکشى و سیگارکشى و انواع و اقسام اعتیادهاى مضر دچار میشوند! این مال آنها است؛ همان خشکی‌ها است که این عصیانهاى جوانى را در آنجا به وجود مى‌آورد. از سى چهل سال قبل کارهایى که جوانها میکردند به اسمهاى مختلف [مانند] بیتل[5] و مانند اینها، تا امروز، همه به ‌خاطر این است که آن جوامع قادر نیستند عواطف انسانى را اشباع کنند، ارضاء کنند؛ خشکند، بى‌انعطافند، یک‌جانبه هستند، ظالمند، سخت‌گیرند. محیط اسلامى این‌‌جور نیست؛ محیط اسلامى، محیط رحمت، اعتدال، محیط حاکمیّت معنویّت و تقوا است، که خود معنویّت و تقوا، یعنى آغوشِ بازى براى همه‌ى عواطف انسانى، همه‌ى احساسات صحیح بشرى، براى همزیستى و آسایش …

پیش‌بینی ویرانی تمدن مادی غرب بر اثر فساد اخلاقی

… این امر شده‌اند؛ هر چند آنها در مسائل مادّی هوشیارند، امّا در امور معنوی خواب سنگینی دارند و خیلی دیر متوجّه انحرافات و اشکالات میشوند. لابد جریان این بیداری را در جراید یا در خبرها میخوانید. البته ما خبرهای بیشتری در این زمینه داریم و این هنوز اوّل کار است. سیلی که از گندابهای اخلاقی آنها به راه افتاده، هنوز به دامنه‌ها نرسیده است. به دامنه‌ها که برسد، تمدّن غرب را ویران خواهد کرد و سعادت کشورهای غربی را که بر پایه مادّیگری است، نابود خواهد ساخت. شاید این ویرانی را شما نسل نو و جوان به چشم ببینید، و این حادثه، بسیار دور نخواهد بود.

گزینش آگاهانهٔ آنچه لازم و مفید است از فرهنگ و تمدن غربی

… و آمپول و وسایلی از این قبیل، داخل بدن او میکند. اگر یک دشمن بالای سر آن فرد باشد، داروهای مُضر در این سرم یا آمپول میریزد و به بدن وی میرساند. غربیها، در تزریق فرهنگ خود به کشورهای جهان سوم، به این شیوه‌ی دوم عمل کرده‌اند. ما میخواهیم مثل نوع اوّل عمل کنیم. ما میگوییم غرب از شرق بسیار استفاده کرده؛ همان‌طور که شرق هم از غرب بسیار استفاده کرده است. همه‌ی ملّتها از هم بسیار استفاده میکنند. ما هم امروز میخواهیم هر چه را لازم داریم و برایمان مفید است، خودمان از تمدّن و فرهنگ غربی انتخاب کنیم و برای خودمان برداریم. شما غربیها چرا برخلاف میل ما، چیزهایی را که برایمان لازم است، نمیدهید؟! بهترین پیشرفتهای علمی ممنوع است؛ فناوری پیشرفته ممنوع است؛ علوم دقیق ممنوع است؛ نسخه‌های کمیاب ممنوع است. اما، بیحجابی آزاد است؛ مشروبات الکلی آزاد است؛ فیلمهای آموزشِ بدترین روشهای جنسی، …

انقراض تمدن برتر غربی در برابر تمدن اسلامی

… نداشت، بلکه اصلاً نظر علمی نداشت. اصلاً علم و سواد نداشت. آن‌گاه، چنین جمعیتی، در طول ده سال حیات مبارک پیغمبر، بعد از هجرت و در دوران حکومت، پایه‌های مدنیّتی را چید که آن مدنیّت چند صد سال دنیا را اداره کرد و تمام مدنیّتهای دنیا را تحت تأثیر قرار داد. در آن قرون - قرون سوم و چهارم و پنجم و ششم میلادی - تمدّن غربی تمدّن برتر بود؛ تمدّن شرقی منقرض شده بود و تمدّن ایرانی هم در واقع چیزی نبود. ولی میبینیم که تمدّن اسلامی، آن تمدّن برترِ غربی را از بین برد. بدین معنا که تمدّن غربی در مقابل این تمدّن منقرض شد؛ مثل ستاره که با آمدن خورشید دیگر نور ندارد، یا مثل ماه که با آمدن خورشید و طلوع روز دیگر هیچ است و یا مثل یک طبیب ابتدایىِ تجربی که با آمدن یک متخصّص درجه اوّل با چند عنوان دکترای فوق تخصّص، اصلاً پُررویی است که بگوید «کسی به من مراجعه کند.» وقتی که تمدّن …

طبیعت تمدن مادی و سیاستمداران دروغ‌گوی دنیای امروز

از اوّل این مدّت تا حالا ــ که شاید یک سال هم بیشتر است ــ دولتهاى بزرگ و در رأس آنها آمریکا، هر از گاهی یک‌ بار یک نگاهى کردند، یک کلمه حرفى از زبانشان صادر شده؛ گاهى اظهار تأسّف کرده‌اند. عجب، تأسّف! من به عنوان یک آدمى که طبیعت این تمدّن مبتنى بر مادّیّت را مى‌شناسم، طبیعت این سیاستمدارهاى دروغ‌گو و دغل‌باز دنیاى امروز را مى‌شناسم، توقّعى نداشتم که اینها بروند از مردم بوسنى و هرزگوین حمایت کنند؛ الان هم که میگویند حمایت میکنیم، میدانم دروغ میگویند. آن روزى هم که گفتند که ما صربها را محاصره‌ى دریایى میکنیم، بنده میدانستم دروغ میگویند و نکردند؛ ما که از آنها توقّع نداریم. اینها حتّى حاضر نشدند اجازه بدهند که چهار جوان مسلمان از اطراف دنیا بلند شوند …

پر کردن فضا تا حد جرئت نکردن به نگاه به پیشینهٔ خود

… نه به معناى این است که همین را که من گفتم نمیداند؛ چرا این را خب بارها شنیده ــ همه در کتابها هم گفته‌اند، همه ‌جا گفته‌اند ــ امّا باورش نیست؛ بى‌آنکه انکار کند به زبان، یک روح ناباورى‌اى در همه‌ى نسلِ امروز و نسل قبل نسبت به گذشته‌ى ایران وجود دارد. یک حالت ناباورى دارند و علّت آن هم این است که تمدّن غرب و این تکنولوژى پُرسروصدا و مانند اینها آنچنان آمده فضا را پُر کرده که حتّى کسى جرئت نمیکند به شجره‌نامه‌ى خودش نگاه کند!

ریشه داشتن فرهنگ امروز اروپا و آمریکا در فرهنگ روم

پایه‌ى تمدّن امروز اروپایى همان امپراتورى روم است، همان فرهنگ رومى است. یعنى امروز آنچه بر سر تا پاى فرهنگ اروپایى و غربى و به تبع آنها آمریکایى و خرده‌ریزه‌هاى غرب حاکم است، همان اصول و خطوطى است که در امپراتورى روم وجود داشته؛ همانها است که امروز ملاک و معیار است؛ آنجا هم همین‌جور بود. بله، آنجا هم زنها را به بالاترین مقام میرساندند، و به آرایشها و زیورها و مانند اینها میرساندند، احترامشان میکردند، امّا براى چه؟ براى اشباع یکى از خاکى‌ترین و مادّى‌ترین خصلتهاى بشرى در مرد! این چقدر توهین است؛ چقدر تحقیر است نسبت به …

بی‌ایمانی و سردرگمی، بلای عمومی جوامع غربی

… مدیران و دستهاى گرداننده‌ى جامعه است؛ آنها فاسدند؛ آنها فاسدند که فساد در ملّتها، ریشه‌ى همه‌ى ارزشها و اصالتها را میکَنَد و از بین میبرد؛ آنها فاسدند که ملّتها ذلیل و برده و نوکرصفت بار مى‌آیند؛ آنها فاسدند که قدرتهاى شیطانى بر ملّتهایشان تسلّط پیدا میکنند؛ آنها فاسد و بى‌بندوبارند که در متن جوامعشان ایمان بکلّى رخت میبندد که امروز این بلاى عمومى جوامع غربى است: بلاى بى‌ایمانى، بلاى سردرگمى و عدم تکیه‌ى روحى به یک نقطه‌ى مطمئن ــ که خیلى چیز خطرناکى است و بلاى بزرگى است و همین نقطه جوامعى را که به آن دچار هستند و مبتلا هستند، به باد فنا خواهد داد؛ این ظواهر، تعیین‌کننده نیست؛ این مهم است که آحاد یک ملّت بر گِرد یک محور ایمانى جمع نشده باشند ــ و بقیّه‌ى انواع فسادهایى که در دنیا هست.

قانون مرز آزادی در فرهنگ غربی، ناظر فقط به مسائل اجتماعی

تفاوت سوم این است که در اسلام قانون که محدود کننده‌ی آزادی انسان است، فقط در زمینه‌ی مسائل اجتماعی نیست، بلکه شامل مسائل فردی و شخصی و خصوصی انسان هم میشود. توضیح این مطلب را در چند جمله‌ی کوتاه عرض کنم. در فرهنگ غربی که قانون مرز آزادی را معین میکند، این قانون ناظر به مسائل اجتماعی است. بدین معنی که قانون میگوید آزادىِ هیچ انسانی نباید آزادی دیگران را تهدید کند و منافع آنها را به خطر بیندازد. در اسلام مرز فقط این نیست، یعنی قانونی که آزادی انسان را محدود میکند، به انسان میگوید که استفاده‌ی از آزادی علاوه‌ی بر اینکه باید آزادی دیگران را به خطر نیندازد و منافع جامعه را و دیگران را تهدید نکند، باید منافع خود او را هم، خود انسان و خود آن شخص را به خطر …

خواست کمپانی‌داران و باندهای اقتصادی، ریشهٔ حقیقی آزادی غربی

پس ریشه‌ی آزادی غربی اگرچه در ادعا این آزادی مبتنی است به اراده‌ها و تمنیات و خواستهای افراد بشر - که خود او هم یک چیز غیر قابل قبول و غیر منطقی است که عرض خواهم کرد - اما ریشه‌ی حقیقی او حتی خواست و تمنای افراد بشر و افراد جامعه هم نیست، بلکه ریشه‌ی طبیعی این آزادی که قانون را و نظام را به وجود میآورد، عبارت است از خواستهای کمپانیدارها و تراستها و کارتلها و شخصیتهای اقتصادی و باندهای گوناگون سیاسی و اقتصادی. این ریشه‌ی آزادی است در غرب که بر اساس همین تصور و تفکر اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر به وجود آمد که شما اگر به آن اعلامیه نگاه کنید، میبینید که آزادیهای گوناگونی را در عقیده و فکر و رفتار و انواع و اقسام آزادیها را برای افراد بشر در همه جای جهان پیش‌بینی کرده و …

رد ادعای آزادی ملت‌هایی که اسیر نظام‌های فاسد و قدرت‌های اقتصادی‌اند

… حاکمیت و سرپرستی بندگان و انسانهای ضعیف که خودشان برده‌ی هوا و هوس و شهوت و غضب خودشان هستند، انسانها را خارج کنند و به ولایت‌الله و سرپرستی خدا ببرند. کدام افتخار برای انسان از این بالاتر است؟ این آن انسان آزاد ایده‌آل است که میتواند ادعا بکند که من آزادم. آن انسانی که ادعا میکند من آزادم، فقط آزادیاش در این است که توی خیابان مثل حیوانات جلوی چشم مردم میتواند جفتگیری بکند یا آزادیاش در این است که یک صندوقی را آنجا میگذارند و تمام امکانات فهم و شعور او را در دست میگیرند و او را هُل میدهند که برود توی این صندوق به نام یک کسی، یک کارتی، یک ورقه‌ی رأیی بیندازد، آزادی او فقط همین است، اما هزاران اسارت دست و پای او را بسته، این آزاد نیست. این انسان چطور ادعا میکند من آزادم؟ اسارت شغل، اسارت نظامهای فاسد، اسارت هوی و هوس، اسارتهای پلیسی، اسارتهای گوناگون ناشی از فشار قدرتها، اسارت اقتصادی به دست تشکیلاتهای گوناگون اقتصادی دنیا، این ملتهائی که این همه اسارت دارند، چطور میتوانند بگویند ما آزادیم؟ چطور میتوانند ادعا بکنند که آنی که دارند این آزادی است، این چه آزادی است؟ این همان چیزی است که اسلام قبول ندارد. آزادی اسلام، ریشه‌اش آزادی انسان از عبودیت هر آنچه غیر خداست. در حالی که آزادی غربی ریشه‌اش عبارت بود از تمنیات و تمایلات و خواستهای پست انسانی یا …

آموختن علم و اندیشه از غرب و نیاموختن سوز و زندگی از آن به تعبیر اقبال

ما محصول اندیشه‌ى دیگران را رد نمیکنیم؛ همان طور که اقبال بارها ذکر میکند، اندیشه و علم را از غرب میشود آموخت امّا سوز را و زندگى را نه.

مظاهر سپرده شدن قدرت به دست شیطان‌صفتان در دنیای مدرن

… شیعیان که این قضیه را قضیۀ امامت و ولایت می‌دانند و چه غیر شیعیان که اصل قضیه را قبول دارند، اما برداشت آنها از این موضوع، امامت و ولایت نیست ـ بیشتر توجه [کنند] (71/3/30) می‌فهمند که این خط روشن، خطی است که متعلق به همۀ انسان‌هاست؛ و جز این راهی وجود ندارد. اگر قدرت در اجتماعات انسانی دست شیطان‌صفتان باشد، دنیا به همان راهی می‌رود که شما مظاهر آن را در دنیای مدرن مشاهده می‌کنید. (89/9/4)

نادرستی اطلاق لیبرالیسم به تمدن و فرهنگ غربی

… بعضی‌ها که در حرفها و نوشتجات و اظهارات این تعبیر «اسلام رحمانی» را به کار میبرند، انسان مشاهده میکند و خوب احساس میکند که این اسلام رحمانی یک کلیدواژه‌ای است برای معارف نشئت‌گرفته‌ی از لیبرالیسم، یعنی آن چیزی که در غرب به آن لیبرالیسم گفته میشود. البتّه تعبیر لیبرالیسم و عنوان لیبرالیسم برای تمدّن غربی و فرهنگ غربی و ایدئولوژی غربی هم تعبیر غلطی است؛ چون واقعاً آنها نه لیبرالند، نه اعتقاد به لیبرالیسم به معنای واقعی کلمه دارند؛ ولی خب حالا یک اصطلاحی است لیبرالیسم. اگر اسلام رحمانی اشاره‌ی به این است، این، نه اسلام است، نه رحمانی است؛ مطلقا. تفکّر لیبرالیستی از تفکّر اروپای قرن هجدهم و نوزدهم -یعنی زیربنای فکری اومانیستی که نفی معنویّت و خدا و مانند اینها است- سرچشمه میگیرد. چون …

ضعف و زوال تدریجی مهاجمان تمدن غرب به دین‌داری

کسانی که در گذشته‌ئی نه چندان دور آیه‌ی یأس میخواندند و نه تنها اسلام و مسلمین بلکه اساس معنویت و دینداری را در برابر هجوم تمدن غرب، از دست‌رفته می‌پنداشتند، امروز سر بر افراشتن اسلام و تجدید حیات قرآن و اسلام، و متقابلاً ضعف و زوال تدریجی آن مهاجمان را به چشم می‌بینند. و با زبان و دل تصدیق میکنند.

آمیختگی بدآموزی‌های غرب دربارهٔ تکریم زن با کج‌فهمی از اسلام

… باید مادرِ خوب و همسر خوبی باشد، هم در فعالیت اجتماعی شرکت کند. فاطمه‌ی زهرا (سلام‌الله‌علیها) مظهر چنین جمعی است؛ جمع بین شؤون مختلف. زینب کبری نمونه‌ی دیگر است. زن‌های معروف صدر اسلام و زن‌های برجسته، نمونه‌های دیگرند؛ اینها در جامعه بودند و حضور داشتند. نفهمیدنِ مفهوم تکریم زن در اسلام، همراه شده است با بدآموزیهای القاء شده‌ی به عنوان تکریم زن در تمدن غرب؛ اینها با هم آمیخته شده و یک جریان غلط ذهنی و فکری به‌وجود آورده. زن در داخل خانواده، عزیز و مکرّم و محور مدیریت درونی خانواده است؛ شمع جمع افراد خانواده است؛ مایه‌ی انس و سکینه و آرامش است. کانون خانواده - که حوضچه‌ی آرامش زندگىِ پُرچالش و پُرتلاش هر انسانی است - به وجود زن آرام میگیرد و سکینه و اطمینان پیدا میکند. آن وقت …

بی‌فایده‌بودن تجربهٔ غربی

… امروز هم که در بعضی از کشورهای منطقه ی ما از این چیزها وجود دارد، مطلقاً آنها مورد تعرض نیستند؛ اما ایران اسلامی که در طول بیست و شش سال تقریباً بیست و پنج انتخابات برگزار کرده، باز متهم به این است که مردم سالاری ندارد و این جا انتصابات است و انتخابات نیست! پس مطلب اول این است که تجربه ی غربی به درد نمی خورد.

علم و پیشرفت به‌عنوان حقیقت تمدن غربی در برابر ظواهر آن

… را بکند؛ لذا آغاز این حرکت بزرگ، هشتاد نود سال تأخیر افتاد و در طول این مدت هر کار توانستند، با این ملت مظلوم و با این کشور کردند. پهلویها را سر کار آوردند، برای این‌که سلطه‌ی بیگانه را - که مکمل سرنوشت سیاه ملت پس از استبداد داخلی بود - بر ملت تحمیل کنند؛ و چون میدانستند ملت با پیشرفت‌های دنیا آشناست، برای این‌که اشتهای بسیار صادقانه‌ی ملت به پیشرفت را فروبخوابانند، با ابزارهای زرق و برق تمدن، سر ملت را گرم کردند و حقیقتِ تمدن غربی را - که علم و پیشرفت بود - از او دریغ کردند و ملت را به ظواهر سرگرم ساختند؛ مثل بچه‌یی که گرسنه است و ممکن است سراغ غذا برود؛ اما به‌جای دادن غذای دارای پروتئین و ویتامین، با پفک نمکی اشتهایش را از بین ببرند تا دیگر میلی پیدا نکند؛ این کار را با ملت کردند.

ابوغریب، دو جنگ جهانی و استعمار، فرجام پیشرفت‌های آن

… می تواند همراهِ با هدایت الهی و هدایت دینی و هدایت روحانیت باشد؛ می تواند بدون آن باشد. اگر بدون آن باشد، ما در ذیل جدول کشورهای پیشرفته ی دنیا خواهیم بود. صد سال قبل از ما، دویست سال قبل از ما، دیگران هم به این پیشرفتها دست پیدا کرده بودند؛ این هم آخرش! زندان ابوغریب و زندانهای دیگر و دو جنگ بین الملل و چهره ی زشت استعمار در دنیا، آخر آن پیشرفتهاست. اما اگر این پیشرفتها با هدایت دین همراه باشد، آن وقت چیزی است که در دنیا اتفاق نیفتاده و در تاریخ سابقه نداشته است.

سیاه‌تر شدن چهرهٔ تمدن غرب با رفتار آمریکا در عراق

… اشتباه می کنند؛ خیال می کنند مردم دنیا نمی فهمند؛ خیال می کنند می شود این طوری ادامه داد. اسم دمکراسی می آورند: به عراق آمده ایم برای مردم سالاری! مردمسالارىِ بی مردم! مردم سالاری نیست، مردم کشتاری است. آمده اند دنبال دمکراسی و حقوق بشر! این است حقوق بشر؟! چهره‌ی تمدن و مدنیت غرب را از آنچه که بود، امروز سیاه تر کرده اند. اینها اشتباه می کنند، موفق هم نخواهند شد.

هشدار متفکران غربی دربارهٔ نشانه‌های انحطاط آن

البته نه پیدایش و نه زوال تمدّنها، مسأله‌ای دفعی نیست؛ یک مسأله‌ی تدریجی و تاریخی است؛ اما اینها نشانه‌هایش است. امروز بسیاری از متفکّران غرب هم به این حقیقت توجّه پیدا کرده‌اند، هشدار میدهند و میگویند. بنابراین هیچ شگفتی نباید داشت از این‌که برقی از گوشه‌ای بجهد؛ همچنانی که همه‌ی تمدّنهای عالم به وجود آمده‌اند، یک فکر نو، یک پیشنهاد نو برای بشریت مطرح شود و بر اساس آن فکر، یک نظام سیاسی در گوشه‌ای از دنیا بتواند یک ملت را گرد هم جمع کند؛ آن ملت ایستادگی …

وام‌داری دانش و تمدن غرب به علوم و معارف مسلمانان

… اختیار مسلمانان است. بخش عظیمی از منابع زیرزمینی که برای بنای امروز و فردای جهان مورد نیاز ضروری است، در این کشورها است. یک پنجم همه‌ی جمعیت دنیا متعلق به آنان است. بزرگترین بازار مصرف مصنوعات کشورهایی که خود را بر مسلمانان تحمیل کرده‌اند، در دست آنان است. فرهنگ غنی و ریشه‌دار و علوم و معارف آنان، اولین گامهای عروج به اوج دانش کنونی جهان را به غربیها آموخته و حق حیات به گردن دانش و تمدن غرب دارند. با این همه، مسلمانان، امروز در سطح جهان، در روند عمومی سیاست جهانی، در تصمیم‌گیریهای بزرگ عالم و در تعیین نظام همبستگی جهانی، هیچ نقشی ندارند؛ و از این بالاتر، بسیاری از کشورهای اسلامی در سیاست ملی خود، دنباله رو و محکوم یکی از چند دولت مستکبر و زورگوی …

گرفتاری به خلأها و کمبودهای مرگبار با وجود برخی خوشبختی‌ها

تقوا کلید خوشبختی دنیوی و اخروی است. بشریّت گمراه که از انواع سختی‌ها و رنجهای شخصی و اجتماعی مینالد، چوب بی‌تقوایی خود را و چوب غفلت و بی‌توجّهی و غرق شدن در منجلابی را که شهوات او برای او فراهم کرده است، میخورد. جوامعی که عقب‌افتاده‌اند، حالشان معلوم است؛ جوامع پیشرفته‌ی عالم هم اگرچه از بعضی از جهات خوشبختی‌هایی دارند ــ که همان هم ناشی از هوشیاری و بیداری در بعضی از امور زندگی است ــ امّا دچار خلأها و کمبودهای مرگ‌باری هستند که نویسندگان و گویندگان و هنرمندان آنها با صد زبان آن را دارند امروز بیان میکنند.

لزوم بی‌اعتنایی زن مسلمان به بازیچه‌های تمدن غربی

… با موی خود، با بدن خود، چشمِ روندگان را به سمت خود جلب کند و هوس آنها را اشباع بکند و خودش را بالاتر از این میداند؛ آن زنی که خود را در دامنه‌ی آن قلّه‌ای میداند که در اوج آن، فاطمه‌ی زهرا ‌- بزرگ‌ترین زن تاریخ بشر ‌- قرار دارد؛ آن زن، زن مسلمان ایرانی است. این زن باید دیگر از این بازیچه‌های فراهم‌آمده‌ی تمدّن غربی و روشهای توطئه‌آمیز غربی رو بگرداند و به آن بی‌اعتنائی کند.در رژیم گذشته با اینکه جمع کثیری از زنها، هم بی‌سواد بودند، هم از مسائل اجتماعی چیزی سرشان نمیشد ‌- یعنی نمیگذاشتند چیزی سرشان بشود ‌- هم به سرنوشت کشور بی‌علاقه بودند و اصلاً نمیدانستند که زن میتواند در سرنوشت کشور دخالت داشته باشد، با وجود اینها از لحاظ ظاهرِ شبه اروپایی، گاهی زده بودند روی دست زنهای غربی و اروپایی؛ وقتی کسی نگاهشان میکرد، خیال میکرد که این الان از یک کشور اروپایی و از یک محیط غربی وارد ایران شده؛ دو کلمه که با او صحبت میکردی، میدیدی یک خانم بی‌سواد یا یک خانم کم‌سواد است! ضعف شخصیّت در زن، او را وادار میکرد که به‌وسیله‌ی جلوه‌گری و چشمها را به سمت خود …

شایسته نبودن نام تمدن برای روش قدرت‌های مسلط امروز

… هم با جمهورى اسلامى نداشته باشند [ولى] این ارتباط را ادّعا میکنند براى اینکه دو طرف را بکوبانند ‌- این کارها را دشمن میکند ‌- امّا آن کارى را که نمیتوانند بکنند، از بین بردن این موج گرایش به اسلام انقلابى در میان ملّتها است؛ این کار را نمیتوانند بکنند؛ نتوانستند و بعد از این هم نخواهند توانست انجام بدهند.و یکى از چیزهایى که دراین‌باره قابل توجّه است، این است که این روشهایى که دولتها و قدرتهاى به‌اصطلاح متمدّن عالم ‌- اینها متمدّنند؟ انسان حقیقتاً شرمنده است که اسم تمدّن را روى این روشِ قدرتهاى مسلّط امروز دنیا بگذارد ‌- در مقابل امواج اراده‌ی انسانها به خرج میدهند و این شقاوتها و سنگدلی‌ها و اِعمال قدرتهاى ظالمانه، خودِ همین، ملّتها را بیدار میکند. و باید اینها را به گوش همه‌ی جهانیان رساند. مردم دنیا باید بدانند امروز قدرتهاى بزرگ و قدرت استکبارى آمریکا، براى پیشبرد کارشان از چه روشهایى استفاده میکنند. سردمداران آمریکا خیلى خونسرد آدم میکشند، خیلى خونسرد قتل عام میکنند، خیلى خونسرد به یک کشور دیگر …