اثر بزرگ نوشتن و عرضهٔ درسها به بازار علم در درسهای پرجمعیت
فرض بفرمایید در یک حوزهی درسی، ممکن است چهار صد نفر، پانصد نفر، یا شاید بیشتر باشند. (شنیدهام در بعضی از درسهای قم، نزدیک به هزار نفر طلبه هستند.) اگر فرض کنیم نیمی از اینها هم بنویسند (البته ما عرض میکنیم: همه بنویسند. به نیمی که بنویسند اکتفا نمیکنیم). اگر نصف از این نوشتهها هم، نوشتههای مهذب و منقح و خوبی باشد و این بحثها و درسها با نظرات طلاب مطرح شود و به بازار علم بیاید و مورد استفاده طلاب دیگر قرار گیرد، ببینید چه حادثهای اتفاق میافتد!
لزوم نوشتن همهٔ طلاب و نشان دادن نوشتهها به اساتید
… را زیاد کنند و از هر فرصتی استفاده نمایند. سنت بحث دائم و گروههای بحثی و فقهی را که در اوقات شور و اشتغال حوزهها به چشم میخورد و دیده میشد، زنده کنند. طلاب از درس خواندن خسته نشوند؛ بهطور دائم بخوانند و آنچه را که لازمه و آداب درس خواندن است رعایت کنند. همه بنویسند، همه در دقت نظر و نشان دادن نوشتهها به اساتید، اهتمام کنند.
اهمیت نوشتن درس به دست طلاب و تنقیح آن به دست فضلا
… میشد. روش درس ایشان، روشی بسیار منظم و مرتب بود. در آن زمان که ما درس و حوزهی درس آن مرحوم را دیدیم و درک کردیم - سال ۱۳۳۶ - ایشان مینشستند و کسی اصلاً اشکال نمیکرد. درس را ایشان میگفتند، کسانی آن درس را مینوشتند و بحث میکردند؛ بعدها هم ضبط میشد. اینکه طلاب بنویسند، فضلا آن نوشتهها را تنقیح کنند و احیاناً بهنظر استاد برسد، خیلی مهم است.