ایستادگی روزهدار در برابر غرایز برای اجرای امر خدا
شهر اسلام، یعنی شهر «اسلام الوجه لدی اللَّه»؛ «در مقابل خدا تسلیم بودن.» خوب؛ انسانی جوان است و وقتی روزه میگیرد، گرسنه است، تشنه است و تمام غرایز، او را به سمت هوس و اشتهایی میخواند. ولی او، در مقابل همه این غرایز میایستد. برای چه!؟ برای اجرای امر پروردگار. و این، تسلیم در مقابل پروردگار است. در هیچ روزی از روزهای سال، یک مسلمان، به طور عادّی، این همه در مقابل خدا تسلیم نیست که در روزهای ماه رمضان به طور عادی تسلیم است. پس، «شهر اسلام» شهر تسلیم است.
لزوم آموختن تسلیم محض در برابر خدا و پیامبر و اسلام از علی
… سِلم محض است. آن وقتى که رسول خدا به او میگوید در مکّه بمان، میماند؛ آن وقتى که در جنگ تبوک به او میگوید در مدینه بمان، میماند؛ آن وقتى هم که به او میگوید با عمروبنعبدود بجنگ و جانت را در خطر بینداز، مىاندازد؛ لا یَسبِقونَه بِالقَولِ وَ هُم بِاَمرِه؛ یَعمَلون.[7] در مقابل خدا و در مقابل پیامبر و در مقابل اسلام باید از على این خصلت را آموخت: تسلیم محض بودن. اسلام دین زندگى و دین سعادت ما است؛ براى این سعادت، همه چیز را هم اسلام به ما آموخته است. باید به طور مطلق تسلیم اسلام باشیم، از اسلام سخن بشنویم، از اسلام راهنمایى بجوییم. امروز ما میتوانیم این کار را انجام بدهیم.
مقدمهٔ همهٔ خیرات و برکات و روشن شدن تکلیف
… [امّا] در آن حدّ «قوِّا اَنفُسَکُم وَاَهلیکُم»[23] که خداى متعال، در قرآن، به وسیلهى پیغمبر خطاب به مؤمنین میفرماید، باید رعایت بشود. عمدهى تبلیغ بایستى در جهت خاضع کردن دلها در مقابل ارادهى الهى و تسلیم در مقابل خداى متعال باشد؛ این مهمترین کار است. تسلیم در مقابل خداى متعال، مقدّمهى همهى خیرات و برکات است؛ این که باشد، آن وقت دلى که آگاه از حوادث جارى دنیا باشد، تکلیف را براى صاحب خود معیّن میکند.
تداوم عزت ملت ایران در گرو غلبهٔ ارادهٔ الهی بر اغراض شخصی
… است؛ یعنى تسلیم لله؛ اَلاِسلامُ هُوَ التَّسلیم.[9] و دین هم همین است؛ دین همان تسلیم است: اِنَّ الدّینَ عِنـدَ اللهِ الاِسلام.[10] تسلیم شدن در مقابل خدا؛ وَمَن یَبتَغِ غَیرَ الاِسلامِ دینًا فَلَن یُقبَلَ مِنه؛[11] دین شما باید تسلیم شدن در مقابل خدا باشد؛ اگر این[طور] شد، و بزرگ ما، کوچک ما، معمّم ما، نظامى ما، افراد عادّى جامعهی ما، مسئولین ما ــ بخصوص مسئولین ــ واقعاً تسلیم خدا باشند و براى شهوات خودشان، براى خواستها و اغراض شخصى خودشان، بر تصمیمات خودشان شأنى نگذارند ــ البتّه انسان که به طور معمولى و طبیعى تبدیل به فرشته نمیشود؛ بالاخره شهوات و خواستهاى انسان بر انسانهاى معمولى، غیر از آن برگزیدگان بالا اثر میگذارند ــ این در خطّمشى زندگى آنها اثر نگذارد و بخصوص در آنجاهایى که با سرنوشت یک جمعى یا با سرنوشت جامعهى اسلامى سروکار دارد، تسلیم خدا باشند و ارادهى خدا را بر ارادهى خود، خواست خدا را بر خواست خود، اهداف الهى را بر اغراض شخصى خود غلبه بدهند، این[جور] اگر شد، همین عزّتى که خداى متعال به شماها، به مسلمین، به مردم ایران داد و این دوازده سیزده سال حقیقتاً گل سرسبد ملّتهاى دنیا شُدید ــ «کُنتُم خَیرَ اُمَّةٍ اُخرِجَت لِلنّاس»[12] شدید ــ و دشمنان هم به این اعتراف کردند و پیشرفتهاى زیادى کردید، ادامه پیدا خواهد کرد.