رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نابرابری در برخورداری از حقوق، فرصت‌ها و امکانات عمومی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضاى هیئت دولت— ۱۳۶۸/۰۶/۰۸

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱
۱۳۶۸۱۴۰۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

یک کار مهم دیگر، مبارزه با تبعیض است. تبعیض، یعنی به جای ملاحظه قابلیتها، به جای ملاحظه استحقاق، به جای ملاحظه خدا و قانون، ملاحظه رابطه‌ها بشود! نتیجه، این بشود که اگر به اهل یک روستا چند میلیون داده شود، زندگی یک روستا متحوّل میگردد و آن روستا محروم نمی‌ماند؛ اما اشخاصی هم پیدا میشوند که میلیونها را صرف خواسته‌های حقیر و کوچک، صرف یک میهمانی، صرف یک کار تجمّلی، صرف یک کار غیرضروری - و احیاناً مضر - بکنند!

شاهدها (۴۰ پاراگراف)

لزوم برخورداری یکسان همه از امتیازها و نفی امتیاز ویژه

… اینها شکافها و دره‌ها و حفره‌هایی است که وقتی به وجود آمد، هرچه شما دستاورد داشته باشید و در آن بریزید، آنها را پُر نمیکند؛ دستاورد هم از بین میرود. لذا اوّل باید اینها را علاج کرد. این فرمایش امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است: «من لک فیه هوی من رعیتک»؛ به رفقا و نزدیکان و آدمهایی که دوستشان داری، نباید امتیاز ویژه بدهی؛ همه باید یکسان امتیاز ببرند. امتیازی که هست، باید در اختیار همه قرار گیرد. اگر بناست قرعه‌کشی شود، اگر بناست سقف باشد، در عین حال نباید برای کسی امتیازی وجود داشته باشد.

نادرستی تبعیض میان مدرسهٔ محروم روستایی بوشهر و ثروت‌های بادآورده

… تلّقی میشد. کسی جرأت نمیکرد بگوید بالای چشمتان ابروست. انقلاب اسلامی آمد و راه عدالت اجتماعی را باز و مسیر را هموار کرد. اما ما باید عمل کنیم. آن کسی که قانون میگذارد، آن کسی که تصمیم میگیرد و آن کسی که برنامه‌ریزی میکند، باید ملاحظه عدالت اجتماعی را بکند. چند روز قبل از این، سیمای جمهوری اسلامی مدرسه‌ای را در یکی از روستاهای بوشهر نشان داد که از مشاهده آن وضعیت، دل من به درد آمد! یک عدّه جوان در گوشه‌ای از همین کشور، با آن شرایط سخت به دبیرستان میروند؛ آن وقت چند کیلومتر آن طرفتر در وسط دریا، شما ببینید با ثروتهای بادآورده چه کارهایی میشود! در نظام جمهوری اسلامی، این روش درست نیست؛ غلط است. مسؤولان باید مراقبت کنند. هرکس وظیفه‌ای دارد و باید وظیفه‌اش را دقیق انجام دهد. مسؤولان باید دنبال عدالت و دنبال آسان کردن زندگی برای طبقات مستضعف و محروم و پابرهنه باشند. مراد کسانی است که در روز خطر این مملکت را نجات دادند و اگر خدای نکرده بار دیگر خطری این …

تبعیض‌آمیز بودن جامعه در نبود حکومت الهی

… برای همه حاصل خواهد شد - برای مؤمن، برای فاسق و برای کافر - حتی کفّار هم در آن، راحت زندگی میکنند. این طور نیست که در آن، فقط آدمهای پرهیزکار، راحت باشند، غیر پرهیزکار هم از امنیت آن محیط، از مساوات، از عدالت و از آرامش معنوی در آن محیط، استفاده میکند. اگر حکومت الهی نشد، جامعه، جامعه تبعیض‌آمیز است. تبعیض هم انواعی دارد. آن‌جایی که زمامداران حکومت و قدرت، مردمانی باشند که یا از کسی نترسند، یا اخلاقیّاتی نداشته باشند و در درون آنها ناظری از خدا نباشد، همین وضعی است که امروز شما در دنیا ملاحظه میکنید! کشتن مسلمانان کوزوو و به دنبال مسلمانان بوسنی و هرزگوین، با هدف نابود کردن نسل مسلمان از منطقه اروپا! این کار انجام میگیرد! مسلمانان در اروپا صاحب مملکتی باشند، نمیشود. اگر به‌عنوان یک انسان درجه دو زندگی کنند، مانعی ندارد! اینها حقایقِ حوادث این روزگار است. …

نفی حق ویژه برای عده‌ای خاص و اجرای یکسان حدود الهی

… است؛ عدالت یعنى کمک به مردم محروم و ضعیف؛ عدالت یعنى برنامه‌هاى کشور و حرکت کلّى کشور در جهت تأمین زندگى مستضعفان و مردم ضعیف باشد؛ عدالت به معناى این است که آن کسانى که در زیر سایه‌ی سنگین نظام طاغوتى از حقوق خودشان محروم مانده‌اند، به حقوق خودشان برسند؛ عدالت یعنى اینکه عدّه‌ی خاصّى، عدّه‌ی ویژه‌اى، براى خودشان حقّ ویژه‌اى قائل نباشند؛ حقوق ‌- حقوق انسانى، حقوق اجتماعى، حقوق عمومى ‌- یکسان [باشد] و حدود الهى هم یکسان باید بر مردم اجرا بشود؛ این معناى عدالت است. عدالت یعنى آن کسانى که با تکیه‌ی بر فریب، بر زور، بر کارهاى ناصحیح، بر عقلهاى مادّى و منحرفِ از معنویّت، توانستند به چیزهایى که حقّ آنها نبوده دست پیدا کنند، فرصت پیدا نکنند این راه را همین‌طور ادامه بدهند؛ [عدالت یعنى] کمک به مظلومین و …

آزار انسان‌ها از تبعیض در سطح دنیا

انتظار فرج، یعنی انتظار گشایش از کار انسانیت. امروز کار انسانیت در گره‌های سخت، پیچیده و گره‌خورده است. امروز فرهنگ مادی، به‌زور به انسان‌ها تحمیل شده است؛ این یک گره است. امروز در سطح دنیا تبعیض، انسان‌ها را می‌آزارد؛ این گرهِ بزرگی است. امروز کارِ ذهنیت غلطِ مردمِ دنیا را به آنجا رسانده‌اند که فریاد عدالت‌خواه یک ملت انقلابی در میان عربده‌های مستانۀ قدرت‌گرایان و قدرتمندان گم می‌شود؛ این یک گره است. امروز مستضعفان آفریقا و آمریکای لاتین و میلیون‌ها انسان گرسنۀ آسیا و آسیای دور، میلیون‌ها …

تقسیم جامعه به دو طبقه برخلاف سنت الهی و دستور قرآن

امیرالمؤمنین درمقابل این بی‌عدالتیِ عظیم قرار گرفته، درمقابل آن جامعه‌ای که برخلاف سنت الهی، برخلاف فرمان همۀ ادیان در طول زمان، و برخلاف دستور مؤکد قرآن و پیامبر اسلام، به دو طبقه تقسیم شده است. امیرالمؤمنین وقتی درمقابل این جامعه قرار می‌گیرد، وقتی در برابر اجتماعی قرار می‌گیرد که علی‌رغم «اِنَّمَا المُؤمِنونَ اِخوَةٌ»[6] به‌وسیلۀ دست‌های مغرض، میان برادران اختلاف و دوئیّت افتاده است؛ به‌وسیلۀ رهبران مغرض، مردمان بی‌خبر و بی‌گناه به جان هم …

رسم ترجیح برخی بر برخی در سهم بیت‌المال پیش از امیرالمؤمنین (ع)

در اوایل حکومت، امیرالمؤمنین بین همۀ آحاد مردم در اعطای بیت‌المال، تساوی برقرار کرد. چون قبل از امیرالمؤمنین تقریباً بیست سالی بود رسم شده بود در جامعۀ اسلامی، که بعضی‌ها را بر بعضی دیگر ترجیح بدهند، به‌خاطر سبقت در اسلام و مهاجر و انصار بودن و چه و چه.[6] چون آن پولی که در بیت‌المال جمع می‌شد ـ که از غنائمِ جنگ‌ها بود یا شاید از زَکَوات بود ـ این را تقسیم می‌کردند و به‌صورت سرانه به اشخاص می‌دادند. رسم مالی آن روزگار این‌طوری بود؛ سرانه می‌دادند به اشخاص، رسم شده بود که به بعضی بیشتر بدهند. امیرالمؤمنین آمد گفت نه؛ هرکسی متدیّن‌تر است، مؤمن‌تر است، اجرش با خدا؛ هرکسی توانایی بیشتری دارد، خب تلاش می‌کند در زندگی، اگر دنبال مال هست، مال کسب می‌کند؛ بیت‌المال را من بالسویّه تقسیم می‌کنم.

نفی توجه ویژه به اشخاص صاحب ثروت و مقام در دیدار با مردم

… مردم بگشا؛ با چهرۀ باز با مردم رفتار کن. «وَ آسِ بَینَهُمْ فِی اللَّحظَةِ وَ النَّظرَةِ» وقتی جمعی از مردم با تو دیدار دارند، نگاه خود را نسبت به آنها بالسویّه تقسیم کن؛ یعنی به همۀ آنها توجه داشته باش؛ این‌طور نباشد که به بعضی توجه کنی، به بعضی توجه نکنی. می‌خواهد بگوید افراد ممتازی در میان مردم نباشند که فقط آنها طرفِ توجهِ تو باشند؛ یعنی اگر در جلسه‌ای، شخصیت معتبرِ محترمِ مهمی حضور دارد و افراد دیگری هم هستند، این‌طور نباشد که همۀ همت و وقت و نگاه و توجهِ قلبی تو را همان شخص محترمِ پولی، یا علمی، یا غیره بگیرد. نه! به همه توجه کن؛ به بقیه هم سهم خودشان را بده. «حَتَّی لا یَطمَعَ العُظَماءُ فی حَیفِکَ لَهُم» ـ قرینه‌اش این جمله است ـ تا بزرگان طمع نکنند از اینکه بتوانند از تو به نفع خودشان، ظالمانه استفاده کنند. اگر به جلسه‌ای رفتید که شخص معتبری آنجا هست و بقیه در سطوح پایین‌تر قرار دارند، او را مورد توجه ویژه قرار …

بی‌نیازی از پارتی در جامعهٔ اسلامی تا بالاترین مقامات

در جامعۀ اسلامی با حکومت اسلامی، ذیلِ ظلِّ[12] مقرراتِ اسلامی، این‌جور نیست که کسی برای درس‌خواندن، برای کار کردن، برای چیز فهمیدن، برای پول در آوردن، برای کار گرفتن، برای شاغل‌شدن، حتی تا بالاترین مقامات، محتاج پارتی باشد. در جامعۀ اسلامی این‌جور است؛ میدانی‌ست وسیع و دارای میلیون‌ها راه درمقابل میلیون‌ها انسان؛ بروند، همه استفاده کنند، همه در این میدان به‌سوی هدف‌ها و مقصود‌های مادی و معنوی بدوند، هیچ اشکالی ندارد، راه جلوی همه باز است؛ برخلاف نظام‌های غیرتوحیدی، برخلاف …

یکی از سه محور اصلی اصلاح در کشور

امروز مهمترین بخش اصلاح در این کشور عبارت است از مبارزه با فقر و فساد و تبعیض، که چند ماه قبل از این صحبت کردم و مسؤولان نشستند درباره این سه موضوع مطالعه کردند. اخیراً لایحه پیشنهادی دولت درباره مبارزه با فقر را برای ما فرستاده‌اند تا براساس این لایحه کار پیش برود. نقاط مثبت و خوبی هم در این لایحه هست. من امیدوارم که دنباله این مبارزه با فقر را به‌طور همه‌جانبه - یک بُعدی نمیشود - بگیرند، دنبال کنند و عوامل ایجاد فقر …