کافی نبودن رشد اقتصادی و لزوم برابری فرصتها و تقسیم عادلانهٔ امکانات
… استبعاد میکنند که آیا این امکانپذیر است یا نه؛ صاحبنظران اقتصادی میگویند رشد هشت درصد میتواند [محقّق شود] و اگر این رشد استمرار پیدا کند ــ نه اینکه یک سال رشدی پیدا بشود، بعد تنزّل پیدا کند ــ قطعاً در وضع زندگی مردم یک گشایش مطلوب و خوبی حاصل خواهد شد. البتّه رشد اقتصادی بهتنهایی هم کافی نیست؛ یعنی برای اینکه در وضع زندگی مردم و معیشت مردم و طبقات ضعیف یک تحوّلی صورت بگیرد، صرفاً رشد اقتصادی کافی نیست، بلکه چیزهای دیگری هم لازم است: برابری فرصتها برای دستیابی به امکانات؛ این از جملهی کارهای بسیار مهم است؛ برای مشارکت، امکانات در سطوح مختلف به نحو صحیح و عادلانهای تقسیم بشود. اینها البتّه کارهای آسانی هم نیست، کارهای دشواری است؛ [باید] آموزش داده بشود، مهارت داده بشود. بسیاری از جوانهای ما مایلند کار کنند، و به مهارت نیاز دارند. یک بخشی باید برای مهارتافزایی جوانان وجود داشته باشد که البتّه مدیران ارشد میتوانند برنامهریزی کنند، …
استفادهٔ همه از فرصت برابر بدون تقدم نورچشمیها
… کاهش فاصلههای طبقاتی است، کاهش فاصلههای جغرافیائی است. اینجور نباشد که اگر یک مرکزی، یک استانی، یک شهری، یک کوره دهی از مرکز دور است، در یک نقطهی دور جغرافیائی کشور قرار گرفته است، دچار محرومیت باشد؛ اما آنجائی که نزدیک است، برخوردار باشد؛ این عدالت نیست. هم فاصلههای طبقاتی باید برداشته شود، فاصلههای جغرافیائی باید برداشته شود، هم برابری در استفادهی از امکانات و فرصتها باید به وجود بیاید. همهی آحاد کشور، آن کسانی که استعداد دارند، آن کسانی که امکان دارند، بتوانند از امکانات عمومی کشور استفاده کنند. اینجور نباشد که نورچشمیها مقدم باشند و افراد متقلب و خدعهگر جلو بیفتند. کاری کنیم که افراد گوناگون کشور، همه بتوانند در برابر امکانات کشور، از فرصت برابر استفاده کنند. البته اینها آرزوهای بزرگی است، لیکن دستیافتنی است؛ دستنیافتنی نیست. اگر تلاش کنیم و کار کنیم، میتوانیم به آن برسیم. سخت است، اما شدنی است.
در دسترس همه بودن فرصتها و امکانات عمومی به توصیهٔ اسلام
… عدالتخواهی و عدالتگستری به معنای همهی اینهاست. البته امروز کشور ما بیش از هر چیز دیگر، تشنهی عدالت اقتصادی است. علت هم این است که واقعاً یک شکافی به صورت میراث معیوبی از گذشته بود و این شکاف باید پُر میشد، که نشده است. البته به شکل معقولی باید پُر شود. ما پُر کردنِ این شکاف را به همان شکلی میگوییم که اسلام توصیه میکند؛ حرفهای غیر منطقی و ناممکن و نامعقول را نمیخواهیم به میان بیاوریم؛ همانطوری که اسلام میگوید: فرصتها در مقابل همه باشد و امکانات عمومی مورد استفادهی همه قرار گیرد. بنابراین یک شاخصه، مسئلهی عدالتخواهی و عدالتگستری است که پهنهی وسیعی دارد.
گشودن مدرسه، آموزش و کار برای همه در اسلام
… اختلافات هست، اما این اختلافات منشأ اختلاف حقوقی نیست. چنین نیست که آنکسیکه از قوایِ جسمیِ بیشتری برخوردار است، از حقوق اجتماعیِ بیشتری برخوردار باشد، ابداً! چنین نیست آنکه در یک خانۀ اشرافی و متنفّذی به دنیا آمده، از امکانات بیشتری برخوردار باشد. هرگز! اسلام اگر مدرسه باز میکند، برای همۀ بچهها باز میکند؛ اگر تعلیم و تربیت میدهد، برای همۀ بچهها میدهد؛ اگر به انسانها امکان کسب و کار و تلاش و سعی در زندگی میدهد، به همه میدهد؛ کار اگر میدهد، به همه میدهد.