اهمیت بیمهها و اجرای ناقص سیاستهای کلی تأمین اجتماعی
یک نکتهی دیگر مسئلهی بیمهها است که وزیر محترم اشاره کردند؛ مسئلهی بیمهها خیلی مهم است. سیاستهای کلّی تأمین اجتماعی که شامل کارگر و غیر کارگر میشود، مدّتها پیش ابلاغ شده،[10] رئیسجمهور محترم[11] هم دستور داده که آئیننامههایش تهیّه بشود؛ منتها آنطور که به بنده گزارش کردهاند، تا حالا کارهایی که باید انجام بگیرد، درست و کامل انجام نشده.
استقرار نظام جامع امدادی، حمایتی و بیمهای برای خدمات عادلانه
۵ ـ استقرار نظام جامع تأمین اجتماعی مشتمل بر حوزههای امدادی، حمایتی و بیمهای در سطوح پایه، مازاد و مکمل به منظور ارائه عادلانه خدمات.
لزوم نظامی کارآمد، توانمندساز، عدالتبنیان و کرامتبخش برای همگان
ایجاد رفاه عمومی، بر طرف ساختن فقر و محرومیت، حمایت از اقشار و گروههای هدف خدمات اجتماعی از جمله بیسرپرستان، از کارافتادگان، معلولان و سالمندان و آنچه از اهداف رفاه و تأمین اجتماعی که در اصول ۳، ۲۱، ۲۸، ۲۹، ۳۱ و ۴۳ قانون اساسی آمده است، اقتضاء میکند نظامی کارآمد، توانمندساز، عدالتبنیان، کرامتبخش و جامع برای تأمین اجتماعی همگان که برگرفته از الگوهای اسلامی- ایرانی و مبتنی بر نظام اداری کارآمد، حذف تشکیلات غیر ضرور و رفع تبعیضهای ناروا و بهرهگیری از مشارکتهای مردمی باشد، طراحی و اجرا شود و ترتیبات زیر در آن رعایت گردد:
استقرار نظام جامع، یکپارچه، شفاف، فراگیر و چندلایه
۱- استقرار نظام تأمین اجتماعی به صورت جامع، یکپارچه، شفاف، کارآمد، فراگیر و چندلایه.
سازوکار تخصصی و فرابخشی برای انسجام امور و وحدت رویه
۲- ایجاد یک ساز و کار تخصصی و فرابخشی به منظور حفظ انتظام و انسجام امور مربوط، لایهبندی و سطحبندی خدمات، ایجاد وحدت رویه، اِعمال نظارت راهبردی در تکوین و فعالیت سازمانها و صندوقها و نهادهای فعال در قلمروهای امدادی، حمایتی و بیمهای و شکلدهی پایگاه اطلاعات، با رعایت ملاحظات امنیتی مربوط به نیروهای مسلح و دستگاههای امنیتی کشور.
حفظ و ارتقای ارزش ذخایر صندوقها بهعنوان حق مردم با امانتداری و شفافیت
٣- پایبندی به حقوق و رعایت تعهدات بین نسلی و عدم تحمیل طرحهای فاقد تضمین مالی بین نسلی، تأمین منابع پایدار، رعایت محاسبات بیمهای و تعادل بین منابع و مصارف و حفظ و ارتقاء ارزش ذخایر سازمانها و صندوقهای بیمهگر اجتماعی به عنوان اموال متعلّق حق مردم با تأکید بر امانتداری، امنیت، سودآوری و شفافیت با ایجاد ساز و کار لازم.
اصلاح قوانین و ساختارها برای عدالت و یکسانسازی مقررات بیمهای
۴- اصلاح قوانین، ساختارها و تشکیلات سازمانها و صندوقهای بیمهگر اجتماعی در جهت تأمین عدالت و یکسانسازی قواعد و مقررات بیمهای و جلوگیری از ایجاد و انباشت بدهیهای دولت و رعایت قواعد بیمهای و تأمین بار مالی تضمین شده و بین نسلی.
لایهبندی امور امدادی، حمایتی و بیمهای بر پایهٔ وسع و استحقاق
۵- لایهبندی امور امدادی، حمایتی و بیمهای و سطحبندی خدمات با رویکرد فعال دولت بر اساس وسع و استحقاق، به ترتیب ذیل:
تأمین امور امدادی از محل بیمه، مشارکت مردمی و مساعدت دولت
- امور امدادی از محل پوشش بیمهای، مشارکتهای مردمی و مساعدت دولت.
رفع فقر و آسیب اجتماعی و تضمین سطح پایهٔ خدمات
- امور حمایتی با هدف رفع فقر و آسیب اجتماعی و تضمین سطح پایه خدمات از محل منابع دولتی، عمومی و مردمی.
بیمهٔ پایه برای آحاد جامعه با حق بیمهٔ بیمهشدگان، کارفرمایان و دولت
- امور بیمه پایه برای آحاد جامعه متناسب با وضع آنان از محل حق بیمه سهم بیمهشدگان، کارفرمایان و دولت.
الزام به تهیهٔ پیوست تأمین اجتماعی برای طرحها و برنامههای کلان
۹- الزام به تهیه پیوست تأمین اجتماعی برای طرحها و برنامههای کلان کشور.
وظیفهٔ حمایت از بیکارشدگان کرونا که بیمهٔ بیکاری ندارند
کسانی در این قضیّه بیکار میشوند، و بعضی از اینها که بیکار میشوند، بیمهی بیکاری هم ندارند؛ اینجا تأمین اجتماعی وظیفه دارد که در این زمینه وارد بشود. البتّه این هم باز جزو آن جاهایی است که عرض کردیم، خیّرین میتوانند کمک کنند، و یکی از افضل قُربات[2] و افضل نفقات همین است.
استقرار نظام جامع، یکپارچه، شفاف و چندلایه
۴۰- استقرار نظام جامع، یکپارچه، شفاف، کارآمد و چندلایهی تأمین اجتماعی کشور.
اصلاح ساختار بیمههای پایه برای آحاد مردم
۴۲- ارتقاء کیفیت و اصلاح ساختار بیمههای تأمین اجتماعی پایه (شامل بیمهی درمان، بازنشستگی، ازکارافتادگی و...) برای آحاد مردم.
بیمهٔ فراگیر و گسترش کمی و کیفی نظام تأمین اجتماعی
۵ـ ۳۵ـ تأمین بیمه فراگیر و کارآمد و گسترش کمی و کیفی نظام تأمین اجتماعی و خدمات بیمه درمانی.
ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعی برای حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان
۱۳ـ ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعى براى حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمایت از نهادهاى عمومى و موسسات و خیریههاى مردمى با رعایت ملاحظات دینى و انقلابى.
ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعی برای حمایت از محرومان و مستضعفان
۲- ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعی برای حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمایت از نهادهای عمومی و مؤسسات و خیریههای مردمی با رعایت ملاحظات دینی و انقلابی
لزوم برنامهٔ جامع تأمین اجتماعی در سیاستهای اقتصادی
- برنامهی جامع تأمین اجتماعی و حمایت از حقوق محرومین و مستضعفین جامعه
انطباق آن با فلسفهٔ نظام اسلامی و لزوم کمکرسانیِ محرک تلاش، نه رکود
یک جمله راجع به این سازمان عرض کنیم، و آن، این است که نظام جمهوری اسلامی، نظامی است که اساساً با تأمین اجتماعی به این صورتی که امروز در دنیا رایج است، موافق است؛ در شمار آن نظامهایی نیست که به شکل فلسفی و زیربنایی، با کارهای تأمینی در جامعه مخالفند. ما معتقدیم که مسؤولان کشور و دولت جمهوری اسلامی، باید به شکل ویژهای، طبقاتی را که نیازمند کمک هستند، مشمول کمکرسانی کنند که این، در سازمان تأمین اجتماعی، به صورت بیمههای اجتماعی و کارهای تأمینی گوناگون انجام میگیرد. بنابراین، این کار با اساس و فلسفه نظام اسلامی منطبق است و هر چه تلاش شود، ابتکار عمل به خرج داده شود، پوشش به شکل صحیحی گسترش یابد و نوع کمکرسانیها طوری باشد که خانوادهها را به تلاش متناسب وادار کند و در جامعه رکود به وجود نیاورد، بلکه حرکت ایجاد نماید، این با اهداف نظام جمهوری اسلامی منطبقتر خواهد بود. دولت هم باید انشاءاللَّه کمک کند تا قشرهایی که در پوشش تأمین اجتماعی هستند - مثل بازنشستگان - هر کدام به نحوی مورد اعتنا و توجّه ویژه قرار گیرند. بازنشستگان، نیروی فعّاله کشور در اندکی پیش از این هستند که تلاش کردهاند، زحمت کشیدهاند، بسیاری از آنها شب و …
گسترش و بهبود نظام تأمین اجتماعی
ز: گسترش و بهبود نظام تأمین اجتماعی.
ضرورت توسعهٔ صحیح تأمین اجتماعی و بیمهها
قبلاً جناب آقای هاشمی[3] به من گفتند که درصدد حل مسألهی توسعهی تأمین اجتماعی و بیمههای گوناگون هستند؛ که خیلی هم خوب است و کار لازمی است. در کشور ما، متأسفانه، در گذشته هم هیچوقت به شکل صحیحی نبوده، هنوز هم نیست و باید به شکل درستش توسعه پیدا کند. منتها توجه داشته باشید که شما این را فعلاً در برنامهی دوم میخواهید بگنجانید. بعد باید به شکل آییننامهها به بخشهای مختلف برود. بعد بخشهای مختلف شروع کنند به عمل کردن. عملاً کی دست میدهد!؟
شمول تأمین اجتماعی کارگران غیرصنعتی و بانوان شاغل در خانه
یک نکتهی آخر هم این است که ما وقتی که راجع به کارگر صحبت میکنیم، فقط کارگر صنعتی مورد نظر نباشد؛ کارگر ساختمانی، کارگر مزرعه، کارگر میدان ترهبار، بانوان کارگر که داخل خانه مشغول کارگری هستند و کار میکنند، که امروز به برکت این وسایل ارتباطی و مانند اینها، خیلیها در خانه کار میکنند و بهره میبرند و سود میبرند؛ از لحاظ تأمین اجتماعی، از لحاظ چیزهای گوناگون اینها هم مورد توجّه باشند.
تقویت تأمین اجتماعی و خدمات درمانی در جهت سلامت باروری
۴- تحکیم بنیان و پایداری خانواده با اصلاح و تکمیل آموزشهای عمومی درباره اصالت کانون خانواده و فرزند پروری و با تأکید بر آموزش مهارتهای زندگی و ارتباطی و ارائه خدمات مشاورهای بر مبنای فرهنگ و ارزشهای اسلامی- ایرانی و توسعه و تقویت نظام تأمین اجتماعی، خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبتهای پزشکی در جهت سلامت باروری و فرزندآوری.
لزوم بیمه و تأمین اقتصادی زنان خانهدار
… بکنند، بعضی تحصیلات عالیه هم داشتند - من دیدم زنانی را از این قبیل - گفتند ما میخواهیم این بچه را بزرگ کنیم، خوب تربیت کنیم، نرفتیم کار بگیریم. زن نرفته کار بگیرد، آن کار هم زمین نمانده؛ آن ده نفر دیگر رفتند آن کار را گرفتند. باید از اینجور زنی قدردانی شود. در بیاناتی که حضرات فرمودند، این بود که مثلاً بیمههائی برای اینها در نظر گرفته شود. بله، تأمین اقتصادیشان، بیمهشان، بقیهی چیزهائی که لازم است، باید در نظر گرفته شود.
تقویت تأمین اجتماعی از محل درآمد واگذاری
۲-۱- ایجاد خوداتکایی برای خانوادههای مستضعف و محروم و تقویت تأمین اجتماعی.
توانمندسازی و کارآفرینی در سیاستهای تأمین اجتماعی
۶- بسط و تأمین عدالت اجتماعی، کاهش فاصله طبقاتی با هدفمندسازی یارانهها، دسترسی آحاد جامعه به خدمات تأمین اجتماعی، توانمندسازی، کارآفرینی و رفع تبعیضهای ناروا در بهرهمندی از منابع عمومی.
ناظر بودن رفاه و تأمین اجتماعی به طبقات محروم
… جمهوری اسلامی است؛ نه، دولت کارهایی را بنیانگذاری میکند، تا دیگران بیایند و انشاءالله آن را دنبال کنند. اتفاقاً این کارهایی که شروع شده، کارهای بسیار خوبی است. مسألهی قاچاق حقیقتاً برای کشور خطر است و مبارزهی کارآمد با قاچاق یکی از خدمات بسیار بزرگ است. رفاه و تأمین اجتماعی هم کلاً ناظر به طبقات محروم است و سازمان گردشگری و میراث فرهنگی هم که ما قبلاً از آن تمجید زیادی کردهایم؛ اگر زیادتر بگوییم، میترسیم زیادیشان بشود! امیدواریم که انشاءالله همهشان موفق و مؤید باشند.