رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

روحانیان اقامه‌کنندهٔ نماز جمعه در شهرها و نصب و وظایف آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ائمه جمعه سراسر کشور— ۱۳۶۷/۰۵/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۷۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

امروز طلّاب حوزه‌ى علمیّه و فضلا در سرتاسر کشور منتشر میشوند؛ این‌جور نیست که مردم از آنها فقط مسئله بخواهند و بخواهند که رساله برایشان توضیح بدهند؛ اگر چه آن را هم میخواهند، آن ‌هم نیاز مردم است و به آن احتیاج دارند امّا فقط آن را نمیخواهند؛ امروز راجع به مسائل منطقه هم از روحانى سؤال میکنند، راجع به سیاستهاى گوناگون جهانى هم از روحانى سؤال میکنند، راجع به مسائل داخلى هم از او سؤال میکنند، اگر سؤال هم نکنند، او باید متصدّى پاسخگویى بشود. روحانى امروز امام ‌جمعه است؛ یعنى حاکم فکرى و معنوى بر آن مجموعه‌اى که او امام جمعه‌ى آنها است ــ آن شهر یا آن استان ــ امام‌جمعه که فقط یک پیش‌نماز نیست.
یک مسئله‌ی دیگر هم مسئله‌ی تکریم امام‌جمعه است. امام‌جمعه، هم خودش باید خود را تکریم کند، هم مردم باید او را تکریم کنند، هم دفتر مرکزی که در تهران است او را باید تکریم بکند. تکریم به‌معنای تشریفات نیست، به‌معنای فرش قرمز انداختن نیست؛ تکریم یعنی قدرشناسی؛ [اینکه] شما به‌عنوان امام‌جمعه، خودتان قدر خودتان را بدانید و خودتان را تکریم بکنید؛ معنایش این است که دامن را از چیزهایی که انسان را آلوده میکند بالا نگه [دارید]. اینها چیزهای مهمّی است که بایست مورد توجّه قرار بگیرد.

شاهدها (۱۵۷ پاراگراف)

توصیه به ارتباط با جوانان، همفکری با علمای حوزه و دانشگاه و همکاری با مسئولان

نمازجمعه که مظهر تجمع متحد مؤمنان است همواره باید این خصوصیات برجسته را نمایندگی کند و آنها را زنده بدارد. ارتباط صمیمانه با جوانان و همفکری با علمای حوزه و دانشگاه و همکاری با مسئولان دولتی و فعالان و اثرگذاران اجتماعی توصیه‌های دیگر اینجانب است.

انجام وظایف امامت جمعه همراه با انس و سلوک مردمی به‌ویژه با جوانان

در پی کناره‌گیری جناب حجة‌الاسلام والمسلمین آقای قربانی دامت توفیقاته، جناب‌عالی را که مزیّن به علم و صلاح و تقوا می‌باشید به نمایندگی خود در استان گیلان و امامت جمعه‌ی رشت منصوب می‌کنم. تلاش معنوی و فکری و اجتماعی در میان آن مردم شجاع و انقلابی و کارآزموده، توفیقی بزرگ و فرصتی مغتنم است و انتظار می‌رود که جناب‌عالی وظائف سنگین نمایندگی و امامت جمعه را در کنار اُنس و سلوک شایسته‌ی مردمی بویژه با جوانان مؤمن و پرانگیزه، به نحو احسن به انجام رسانید. مردم رشت و گیلان در گذشته‌ی تاریخی و نیز در دوران انقلاب و جمهوری اسلامی، افتخارات بزرگی آفریده‌اند و هرگونه خدمتی به آن مردم عزیز، خدمت به انقلاب و تاریخ و هویّت کشور است و امیدوارم در این راه موفق باشید.

امام جمعه فرمانده قرارگاه نماز جمعه

… گوناگونِ خطرناکِ معنوی را در میان ما پراکنده میکنند؛ خب، ما چه کار کنیم؟ باید دفاع کنیم. این، قرارگاه لازم دارد، مثل قرارگاه‌های میدان جنگ؛ نماز جمعه یکی از مهم‌ترینِ این قرارگاه‌ها است؛ قرارگاه ایمان است، قرارگاه تقوا است. با این چشم به نماز جمعه نگاه کنیم. شما هم فرمانده قرارگاهید؛ قرارگاه‌های میدان جنگ هرکدام فرماندهی دارند؛ فرمانده قرارگاه امامت جمعه، شخص امام جمعه است.

انتظار راهنمایی پدرانه و صمیمانهٔ نسل جوان در جهت هدف‌های انقلاب

مجاهدتها و تلاشهای ارزشمند مردم شریف قزوین چه در دوران مبارزات انقلابی و چه در سالهای دفاع مقدس، برگ افتخارآفرین دیگری بر دفتر قطور افتخارات علمی و سیاسی آن منطقه‌ی پر استعداد افزوده است. انتظار می‌رود جنابعالی در برنامه‌ریزی‌ها و فعالیت‌های علمی و تبلیغی و اجتماعی خود، گام‌های بلند دیگری در این راه بردارید و بویژه نسل جوان و پر انگیزه را در جهت هدف‌های انقلاب اسلامی، پدرانه و صمیمانه راهنمائی نمائید. توفیق شما را از خداوند متعال مسألت می‌کنم.

انتظار تلاش عالمانه، همکاری با جوانان، خدمات فرهنگی و سلوک مردمی

… و آتش‌افروز، امتحانی دشوار را با موفقیت از سر گذرانده و با معرفت و صمیمیت، در صفوف مقدمِ مجاهدت، حضوری مؤمنانه داشته‌اند. اتحاد و یکپارچگی مردم مؤمن و اگاهی و بصیرت انقلابی در همه‌ی این سالها تاکنون توانسته است امنیت و آرامش را به آن استان مرزی هدیه کند. از جنابعالی انتظار میرود که با تلاش عالمانه و خردمندانه و با همکاری نسل جوان و باصفا و پرشور و گسترش خدمات فرهنگی و با بهره‌گیری از پایگاه رفیع نماز جمعه، گامهای استوار بیشتری در این صراط قویم بردارید. ارتباط وثیق با علمای اعلام و برجستگان حوزه و دانشگاه و سلوک مردمی با قشرهای گوناگون، کمک فراوان به موفقیت جنابعالی خواهد کرد. انشاءالله.

جایگاه امام جمعه به‌عنوان خدمتگزار مردم و پدر مهربان جوانان

… تکریم یاد امام جمعه‌ی فقید یزد مرحوم حجةالاسلام آقای حاج شیخ محمد علی صدوقی و قدردانی از خدمات دینی و اجتماعی و دعا برای علوّ درجات آن مرحوم، جنابعالی را که به زیور علم و عمل آراسته می‌باشید به نمایندگی خود و امامت جمعه‌ی شهر کهن و پرافتخار یزد منصوب می‌کنم. مردم با وفا و مؤمن و جوانان پرنشاط و انقلابی و حوزه‌ی علمیه‌ی ریشه‌دار که نام برجستگان روحانی بر تارک آن می‌درخشد، و فضای دین و تلاش و ابتکار حاکم بر آن شهر و استان، زمینه‌های مساعدی برای خدمات دینی و علمی و اجتماعی جنابعالی است که امید است به بهترین وجه انجام گیرد و جنابعالی در جایگاه خدمتگزار مردم و پدر مهربان جوانان و کمک‌کار مسئولان و حوزه‌های علمیه، منشأ خیر و برکت و از توفیقات الهی و همدلی و همکاری مردم عزیز و علماء اعلام و مسئولان محترم برخوردار خواهید بود انشاءالله.

امام جمعه، راهنمای بصیر و مشاور امین و معلم دانا به‌ویژه برای جوانان

اکنون که جناب حجة‌الاسلام آقای حسینی میانجی پس از خدمات ارزنده در خرم آباد عازم مراجعت به شهر مقدس قم می‌باشند، جنابعالی را به امامت جمعه‌ی شهر خرم آباد و نمایندگی خود در استان لرستان منصوب می‌کنم. ایمان صادقانه و پایمردی و دلاوری و وفاداری مردم آن شهر و استان از جمله‌ی صفات برجسته‌یی است که آن مردم رشید در دورانهای گوناگون پس از انقلاب اسلامی و پیش از آن همواره بدان شناخته شده اند، و جنابعالی که بحمدالله به زیور علم و عمل آراسته و مفتخر به انتساب به شجره‌ی طیبه‌ی سیادت می‌باشید، به توفیق الهی و با توجهات حضرت بقیه‌الله ارواحنا فداه خواهید توانست در میان آن مردم عزیز به ویژه جوانان، راهنمایی بصیر و دلسوز و مشاوری امین و صادق و معلمی دانا و مجرب باشید انشاءالله.

لزوم قدردانی از نماز جمعه و جذب جوانان به آن

… این شکستهائی که شما در صحنه‌ی سیاسی در دنیا برای ملتها مشاهده میکنید، منشأش ناآگاهیهائی است که ضربه‌های خود را در جاهای گوناگونی زده است. آگاهی، یک ملت را ضد ضربه میکند؛ او را آماده میکند برای مقاومت. بنابراین اینجا، هم پایگاه معنویت است، هم پایگاه مقاومت. قدر این نماز را، هم آحاد مردم بدانند، هم بخصوص جوانهای عزیزمان بدانند، و هم آقایان ائمه‌ی جمعه‌ی محترم در سراسر کشور بدانند؛ آنها هم قدر این نماز را بدانند؛ این یک منبری است که نظیر آن دیگر وجود ندارد. کاری کنند که جاذبه‌ی نماز جمعه، جوانها و دلهای پاکیزه و مشتاق را به این سمت بکشاند و این کانون روزبه‌روز گرمتر شود.

تشکر از همدلی امام جمعهٔ بم با مردم و انتظار همین از روحانی

… به همه‌ى شما برادران عزیزى که از لحاظ شغلى و یا به صورت داوطلبانه، به نحوى خود را با مسأله‌ى بم درگیر کرده‌اید و آنچه تا کنون پیش آمده، محصول همت و تلاش و پیگیرى شماهاست. لازم است از زحمات همه‌ى کسانى که در این زمینه کار کرده‌اند، تشکر و قدردانى کنیم. از امام‌جمعه‌ى محترم به‌طور خاص تشکر مى‌کنیم؛ به‌خاطر اینکه با مردم همدلى و همنفسى و همدردى داشته‌اند- و انتظار از امام‌جمعه و از روحانى هم همین است- و همچنین برادران دیگرى که در ستاد بازسازى هستند؛ خود آقاى سعیدى‌کیا و بقیه‌ى برادران مسئول.

امید به نشر ایمان، آگاهی و معنویت از راه هدایت‌های امام جمعه

… پرشور و مشتاق، و برتر از همه، با آستان بلند رضوی که قبله‌ی دل‌های مومنان در همه‌ی اقطار است، شهری یگانه و استثنایی به شمار می‌رود و شما که یادگار یکی از برجسته‌ترین خاندان‌های علمی این شهر مقدس می‌باشید با این انتصاب، در جایگاه شایسته‌ی خود قرار گرفته‌اید. اکنون در برابر جنابعالی عرصه‌یی وسیع از تلاش دینی و علمی و اجتماعی و سیاسی قرار دارد و امید است با توفیق و تایید الهی و در پرتو توجهات حضرت بقیه‌الله روحی فداه، هدایت‌های مخلصانه‌ی شما، منشاء برکات و مایه‌ی نشر ایمان و آگاهی و معنویت باشد.

استفاده از همهٔ ظرفیت‌ها در خدمات دینی و فرهنگی به‌ویژه برای جوانان

مردم متدین وشریف آن استان در همه‌ی مراحل انقلاب ودر طول دوران نظام مقدس جمهوری اسلامی، ایمان و شجاعت و آگاهی و حضور خود در صحنه‌های گوناگون را به روشنی نمایان ساخته و درخور تکریم و احترامند. شایسته است در ارائه خدمات دینی و فرهنگی با آن مردم عزیز، بویژه جوانان هوشمند و روشن‌بین آن استان ازهمه‌ی ظرفیتهای علمی و عملی خود که بحمدالله گسترده و متنوع است استفاده نمایید.

تحکیم ارتباط مردم و نسل جوان با امامت جمعه و حوزهٔ علمیه

مردم‌ شریف‌ آن‌ سامان‌ که‌ از دیرباز به‌ دیانت‌ و پایبندی‌ به‌ ارزشهای‌ والای‌ اسلامی‌ و اخلاص‌ و معرفت‌ و محبت‌ به‌ اهل‌ بیت‌ علیهم‌السلام‌ شهره‌اند، پس‌ از انقلاب‌ نیز در همه‌ی‌ آزمونهای‌ بزرگ‌ و افتخارآفرین‌ در صفوف‌ مقدم‌ قرار داشته‌اند، و اکنون‌ انتظار می‌رود با حضور جناب‌عالی‌ که‌ از مراتب‌ علم‌ و عمل‌ و نشاط و ابتکار برخوردار می‌باشید ارتباط سازنده‌ میان‌ آن‌ مردم‌ مؤمن‌ و شریف‌ بخصوص‌ نسل‌ جوان‌ باصفا و پرشور با پایگاه‌ رفیع‌ امامت‌ جمعه‌ و حوزه‌ی‌ علمیه‌ روزبروز مستحکم‌تر گردد.

نقش اثرگذار امامت جمعه و لزوم تلاش برای وحدت و همکاری با مسئولان

… شهر رشت و نمایندگی خود در استان گیلان منصوب میکنم. مردم عزیز گیلان در طول سالیان پس از انقلاب در عرصه‌های گوناگون دینی و انقلابی حضور شایسته‌ی خود را نشان داده و شهدای عالیقدری تقدیم کرده‌اند و ایمان و وفاداری و مسئولیت شناسی خود را به اثبات رسانیده‌اید. بیشک نقش پایگاه رفیع امامت جمعه در سراسر استان و بخصوص ، رشت در این تجارت ارزشمند مردمی ، دارای نقشی سازنده و اثرگذار بوده است، و اکنون باتوجه به سوابق علمی و فعالیت‌های دینی و تبلیغی جنابعالی، بخصوص در رابطه با نسل جوان، شاداب و پرشور آن استان ، باید این نقش مؤثر ادامه یابد. امید است با همکاری علمای اعلام و اصحاب اندیشه و عمل و حوزه‌های علمیه و با تلاش برای وحدت و همدلی میان مردم و همکاری با مسئولان اجرایی استان مشمول توفیقات الهی بوده باشید. و السلام علیکم و رحمةالله و برکاته.

پرهیز از طرح مسائل اختلافی و تفرقه‌افکن

… عرض کنم که نماز جمعه‌هاتان را حفظ کنید. اگر اختلافی هم وجود دارد، نماز جمعه جای تسویه آن اختلافها نیست. نماز جمعه محلّ وحدت است، محلّ جمع است، محلّ نزدیکی دلهاست؛ نگذارید مظهر اختلاف شود. دشمن از این که ببیند مظهر اجتماع، مظهر اختلاف شده است، لذّت می‌برد. ائمّه محترم جمعه هم باید رعایت کنند و مسائل اختلافی و تفرقه‌افکن را برزبان نیاورند.

آگاه کردن مردم از مسائل کشور و جهان

هشت سال دفاع مقدّس ما از نماز جمعه‌ها نیرو گرفت و در نماز جمعه‌ها تبیین شد. سخت‌ترین دوران این انقلاب - یعنی سالهای پنجاه‌ونه و شصت - که توطئه عظیم سیاسی علیه امام و انقلاب و کشور طرّاحی و اجرا میشد، این توطئه در نماز جمعه‌ها شکست خورد. مردم در طول این مدّت، در نماز جمعه، از زبان یک امام عادل و یک نَفَس امین - که همین ائمّه جمعه محترمی هستند که در تهران و شهرستانها با مردم حرف میزنند - نسبت به مسائل کشورشان و مسائل جهان آگاه شدند و اطّلاعاتشان به‌روز شد. در هیچ جای دنیا چنین چیزی وجود ندارد. این از برکات انقلاب بود.

لزوم فراهم کردن توشهٔ معنوی مردم با بهترین بیان

به جوانان عرض میکنم که نماز جمعه را قدر بدانید؛ نماز جمعه متعلّق به شماست. به آحاد مردم عرض میکنم که نماز جمعه را مأمن و ملجأ دل و جان خودتان بدانید. فکر و روح، از نماز جمعه طراوت پیدا میکند. نمازهای جمعه را اقامه کنید. امیدوارم که همه دست‌اندرکاران نمازهای جمعه - از جمله ائمّه محترم جمعه - در هرجا که هستند، زاد و توشه معنوی را که مردم بدان احتیاج دارند، در هر جمعه حاضر و آماده کنند و با بهترین بیان آن را تقدیم ذهنها و دلهای این مردم خداجوی و مؤمن نمایند.

تعیین مدت احکام نصب از سه تا پنج سال

شورای مزبور همچنین مرجع تصویب نصب و عزل ائمه‌ی جمعه و داوری در باب شکایات خواهد بود. ضمناً بر طبق پیشنهاد اعضاء محترم شورا، موافقت می‌شود که از این پس احکام نصب ائمه‌ی جمعه بر حسب مقتضیات زمان و مکان از سه سال تا پنج سال تعیین گردد.

پرداختن به دین و حکومت و سیاست و مسائل جهانی در خطبه‌ها

از این‌رو، امروز هم - همین‌طور که شاهدید - امام جمعه، در خطبه‌هاى نماز جمعه، هم از دین مى‌گوید و هم از حکومت. از سیاست مى‌گوید، از مسائل جهانى مى‌گوید، از بازسازى مى‌گوید، از گندم کارى مى‌گوید، از اخلاق مى‌گوید، از دنیا مى‌گوید و از آخرت هم مى‌گوید. این، درست است. این‌گونه باید باشد! روحانیان، باید با استفاده از زبان بیان و تبیین، مردم را ارشاد کنند.

امامت جمعه از مصادیق عمدهٔ آگاهی‌بخشی به مردم

خوشبختانه در ایران، مردم به برکت همین ایمانی که هست و به خاطر هشیاریها و آگاهیهایی که به آنها داده می‌شود - که امامت جمعه یکی از مصادیق عمده‌ی آن است - بحمدالله مصونیّت نسبی‌ای دارند.

توجه در خطبه‌ها و برخورد با مردم به سه محور فعالیت دشمن

امروز دشمن در درجه‌ی اوّل در صدد پیگیری سه محور است. من می‌خواهم این سه محور را برای شما آقایان شرح دهم و شما هم در خطبه‌های نماز جمعه و در برخورد با مردم، به این سه محور التفات فرمایید. مهمّ است:

امامت جمعه محل اجتماع دل‌ها و تبلیغ دین و امید به افزایش این نقش

هیچ کس نباید از این حرکتِ عمومی برکنار باشد و بخصوص نباید به دشمنان اسلام کمک شود. در این‌جا دو مسأله وجود دارد: یکی مقابله با دشمن و دوّم کمک نکردن به او. این کمک نکردن از مقابله کردن مهمتر است. البته امیدواریم خدای متعال تفضّل فرماید و دستگاه امامت جمعه، همچنانی که تا امروز محلِ‌ّ اجتماع دلها و فکرها و عواطف و احساسات و محل اِشعار و تبلیغ دین و روشنگری معارف اسلامی بوده است، ان‌شاءالله بعد از این هم به صورت روزافزون چنین باشد و مردم به این نمازها و اجتماعات دلگرمتر شوند، و شما بتوانید در این موقعیّت حسّاس، با این مأموریّت مهمّی که بر دوش گرفته‌اید - که واقعاً هم بار سنگینی است - ان‌شاءالله موجبات رضایت الهی را فراهم کنید.

انجام کارهای فرهنگی دیگر در کنار خطبه مانند تشکیل اجتماع و انتشار مجله

البته خطبه‌ی نماز جمعه یکی از کارها و کارِ اصلی امام جمعه است. امام جمعه میتواند در کنار آن، کارهای فرهنگی دیگری هم انجام دهد؛ مثل کارهایی که بعضی از آقایان ائمّه‌ی جمعه انجام میدهند. حتی در شهر کوچکی مثل سامان یا کازرون، امام جمعه‌ی محترم مردم را جمع میکند، اجتماع درست میکند، از این‌جا و آن‌جا دعوت میکند، مجلّه درست میکند و از این قبیل کارها. این، تعبیر اوّل از تهاجم فرهنگی و بیانِ کیفیّتِ موضعِ نمازِ جمعه در مقابل این تعبیر از تهاجم فرهنگی.

ستایش انس با مردم و رسیدگی به دردها و مسائل آنان

… موجب انقطاع از مردم میشود. بعضی از آقایان ممکن است در ایام هفته هم به کارهایی سرگرم باشند که آنها را از مردم جدا کند. به نظر ما، این مصلحت نیست. روحانی باید از مردم منقطع نشود. امام جمعه بیشتر از دیگر روحانیون باید از مردم منقطع نشود، و به نظر ما این میشود. ما بعضی از آقایان ائمّه‌ی جمعه را دیده‌ایم که در همان محل و محیط کار خود، با مردم مأنوس و گرمند: مردم به دفترشان میآیند؛ درِ دفترشان به روی مردم باز است؛ بعضاً در مجالس و محافل مردم شرکت میکنند؛ به دردهای آنها میرسند؛ حرفشان را گوش میدهند؛ به دلبستگیهای آنها توجّه میکنند؛ به مزار شهدایشان میروند؛ در تشییع شهدایشان شرکت میکنند؛ جواب مسائلشان را میگویند؛ برایشان جلسه میگذارند؛ برای پسران، دختران، جوانان و خانواده‌هایشان تفسیر میگویند. دیده‌ایم که بعضی از آقایان منقطع نیستند، …

عظمت مسئولیت ائمهٔ جمعه در ایفای نقش نماز جمعه

… آن روز نمازهاى جمعه چه نقشى ایفا کرد که هر کلمه و خطبه‌ى نمازهاى جمعه یک درمان شفابخشى بود بر دلهاى مردم متدیّن و مؤمن. همیشه به این احتیاج است؛ همیشه. لااقل تا سالهاى متمادى به ‌چنین نقشى براى نماز جمعه نیاز مبرم هست؛ این نقش را چه کسى باید انجام بدهد؟ فعلاً به من و شما سپرده‌اند. عظمت مسئولیّت این است. این‌جورى نیست که حالا برویم یک چیزى بگوییم و این هفته را هم بگذرانیم؛ نه آقا، قضیّه بالاتر از این حرفها است.

لزوم ساختن خود پیش از تعلیم دیگران برای پیشوای مردم

… ‌وجود مى‌آید، انسان بیشتر وظیفه پیدا میکند که رجوع کند به آن کسى که مطهّر از عیوب و ذنوب و اقذار و کثافات و نجاسات است. این مسئله‌ى اوّل است: تربیت و تهذیب نفْس؛ مواظبت. تقوایى را که توصیه میکنیم، [باید] اوّل خودمان را به معناى حقیقى کلمه توصیه کنیم به تقوا؛ نه اینکه حالا لفظاً بگوییم «اوصیکُم وَ نَفسى بِتَقوَى الله‌».[14] وقتى‌ که ما خودمان را امام مردم قرار دادیم، پیشواى مردم در هر محدوده‌اى قرار دادیم، [باید قبل از تعلیم دیگران، خود را بسازیم؛] مَن نَصَبَ نَفسَهُ لِلنّاس اِماماً فَلیَبدَأ بِتَعلیمِ نَفسِهِ قَبلَ تَعلیمِ غَیرِه.[15] این مسئله‌ى اوّل است.

هنر شناخت نیازها و پرسش‌های مردم

… [لازم است]. اى ‌بسا مطلب علمىِ خیلى قوى‌اى هم هست، [امّا] مورد نیاز مردم نیست. حالا کسى برود مثلاً شبهه‌ى آکل و مأکول[17] را در نماز جمعه مطرح کند؛ یا یک مسئله‌اى که مورد نیاز مردم نیست ــ مسئله‌ى فقهى، مسئله‌ى حقوقى، یا مسائل گوناگون ــ این فایده‌اى ندارد. هنر بزرگ امام‌جمعه این است که مطلب مورد نیاز مردم را بشناسد و استفهامهاى مردم را بداند.

پیوستن به حوزهٔ علمیهٔ موجود شهر و تدریس در مدارس آن

… را میگذارند حوزه‌ى علمیّه ــ که [بگوییم] «ما یک حوزه‌ى علمیّه داریم درست میکنیم!» خب حوزه‌ى علمیّه در هر شهرى یکى است؛ یک شهر که ده حوزه‌ى علمیّه ندارد. یک مجموعه‌ى علمى در هر شهر وجود دارد؛ چند عالِم، چند مدرسه، عدّه‌اى مدرّس و عدّه‌ى بیشترى [هم] شاگرد؛ حوزه‌ى علمیّه دارد، شما هم برو ملحق شو به آن حوزه‌ى علمیّه‌اى که هست. اینکه حتماً باید یک مدرسه‌ى جدیدى در این شهر درست کرد ــ ولو احتیاج نباشد ــ به نظر من روش درستى نیست. بعضى اصرار دارند حتماً یک مدرسه از اوّل انشاء[23] کنند؛ نه آقا، برو در یک مدرسه‌اى از این مدارسى که هست درس بگو. اگر شخص برجسته‌اى در آن شهر هست، بروید و از او استفاده کنید؛ اگر طلّابى هستند، آنها را جمع کنید، با آنها حرف بزنید؛ البتّه اگر چنانچه نیاز و ضرورت باشد، که آن بحث دیگرى است.

نقد بی‌اهتمامی برخی به کارهای روحانی و ستایش اقامهٔ نمازهای روزانه

بعضى از آقایان ائمّه‌ى جمعه در شهرستان‌ها، به کارهاى روحانى خیلى اهمّیّت نمیدهند؛ بعکس، بعضى دیگر را ما اطّلاع داریم که ظهر نماز میروند، شب نماز میروند، صبح نماز میروند؛ و چقدر خوب است! بهترین کارها براى ارتباط با مردم همین است. ما روحانى هستیم. بنده در تمام طول ریاست جمهورى ــ این چندین سال ــ پیش‌نمازى را ترک نکردم. البتّه پیش‌نمازىِ ما این‌جور نبود که بتوانیم بیاییم و در یکى از مساجد تهران مشغول نماز بشویم امّا بالاخره به یک شکلى [آن را انجام میدادیم]. این پیش‌نمازى جزو کارهاى ما …