برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیمرجع عام شیعیان و زعیم حوزهٔ علمیهٔ قم تا سال ۱۳۴۰ شمسی.
امام خمینی
بدهکاری ایشان برای نان و شهریهٔ حوزهها و نرسیدن وجوه
اکنون معظمٌ له از چند ماه به این طرف مبالغی مقروض شدهاند، چه برای نان نجف و سامره و چه برای شهریه قم و اصفهان و گاهی مشهد و جاهای دیگر. و بالجمله مخارج مرحوم سید- رحمه الله- مع الاضافه علی الظاهر به گردن ایشان آمده و همان توقعات هست و وجوه برای ایشان نمیرسد و حیف و میل میشود. البته میدانید کانون وجوه، تهران است و تهران را از قراری که بعضی میگفتند در صد، هشتاد از وجوه کلیه ایران مربوط به آن است و جنابعالی را عموم طبقات میشناسند و زبان گویای شما در نوع موثر است. لکن صرف منبر فایده ندارد. این مطلب یک مجمع خصوصی لازم دارد که از …
حضور امام در درس او برای ترویج و استفاده
پس از وفات مرحوم آقای حائری با عدهای از رفقا بحث داشتیم تا آنکه مرحوم آقای بروجردی- رحمه الله- به قم آمدند برای ترویج ایشان به درس ایشان رفتم و استفاده هم نمودم و از مدتها قبل از آمدن آقای بروجردی عمده اشتغال به تدریس «معقول»[9] و «عرفان» و سطوح عالیه اصول و فقه بود. پس از آمدن ایشان به تقاضای آقایان مثل مرحوم آقای مطهری به تدریس خارج فقه مشغول شدم و از علوم عقلیه بازماندم و این اشتغال در طول اقامت قم و مدت اقامت نجف مستدام بود، و پس از انتقال به پاریس از همه محروم و به امور دیگر اشتغال داشتم که تا کنون ادامه دارد.
دستور کمک ماهانه به همسر مرحوم آیتالله بروجردی
… حوزهها نخواهند ماند مگر خداوند تعالی فرجی عنایت فرماید. آنچه لازم است به آقا[1] بگویید عجالتاً وجه نفرستند و کسان دیگر هم تا اطلاع ثانی نفرستند تا ببینم چه میشود. مطلب دیگر، به ایشان عرض کنید ده دلار برای مظالم تا کنون نرسیده است و من طرف را نمیشناسم. مطلب دیگر آنکه از قرار مسموع وضع عیال مرحوم آقای بروجردی[2] خوب نیست؛ به آقا عرض کنید ماهی پانصد تومان برای ایشان بفرستند. از سلامت خودتان مطلعم کنید. به خواهرها و خانم خودتان سلام برسانید. حسن[3] عزیزم را میبوسم. و السلام.
رد پندار مرگ اسلام با درگذشت او
… اختلاف نداریم و نباید داشته باشیم. کوچک و بزرگ نداریم؛ بالا و پایین نداریم؛ مُقدم و موخر نداریم؛ همه در یک صف هستیم. ما همه برای اسلام و برای خدا قیام میکنیم و باید برای خدا باشد؛ نه برای دنیا. هیچ کس بر دیگری فضیلتی ندارد. اختصاص به حوزه ندارد؛ همه موظفند. آنها خیال کردند آیت الله بروجردی فوت کرد، اسلام هم فوت کرد. اشتباه میکنند؛ بد خیال میکنند. پیغمبر و علی و سایر ائمه- علیهم السلام- و سایر بزرگان از دنیا رفتند و اسلام باقی ماند. خمینی هم میمیرد. من عمرم به آخر رسیده؛ چند روزی بیش، از عمرم باقی نیست. شما ای طلاب وای فضلا که جوان هستید، کوشش کنید. من میمیرم، دیگری میآید؛ دیگری میرود، و دیگری …
وجود نقشهٔ حذف ایشان و حوزهٔ قم در دوران حیاتشان
من [آنچه] به شما عرض کنم مطلبی نیست که مال این چند ماهه باشد؛ این یک مطلب ریشه دار است، مطلبی است که مال چندین سال پیش از این است، اگر نگویم چهل و چند سال پیش از این، لا اقل بیست سال پیش از این است که اینها نقشهشان این بود که قم نباشد. در زمان حیات مرحوم آقای بروجردی- رضوان الله علیه- هم نقشه این بود که ایشان نباشند و قم نباشد. قم را برای[2] منافع خودشان مضر میدانند. قم لشکر حق است؛ جنود ابلیس، جنود حق را با مقاصد خودشان مخالف میدانند. در همان زمان ایشان هم، نسبت به ایشان تعبیراتی میشده است که من نمیتوانم در این منبر عرض کنم. همان وقت بوده است که، نقشه خارج این بوده است که قم …
فقیه بزرگ دوران و مرجع اعلای شیعیان جهان و شخصیت کمنظیر روحانی
این دو شخصیت برجسته و ممتاز یکی فقیه بزرگ دوران و مرجع اعلای همهی شیعیان جهان در زمان خود، و شخصیت کمنظیر روحانی در دورانهای اخیر حضرت آیتاللهالعظمی بروجردی و دیگری فقیه و مفتی بزرگ اهل سنت، و رئیس شجاع و نواندیش ازهر شریف علامه شیخ محمود شلتوت میباشند.
محور قرار دادن حدیث ثقلین در فعالیتهای تقریبی
در صدر فعّالیّتهاى مرحوم آیتالله بروجردى (رضوان الله تعالى علیه) براى تقریب ــ آنطور که بنده شنیدهام و تا حدودى اطّلاع دارم ــ توجّه به حدیث ثقلین[3] بود که بین مذاهب مختلف اسلامى مورد اتّفاق است و متواتراً نقل کردهاند ــ به همان شکلى که شیعه نقل کرده، به همان شکل هم پُر است کتب برادران اهل سنّت از آن؛ اگرچه به شکل دیگرى هم نقل کردهاند ــ به هر حال این را محور قرار بدهند یعنى مسئلهى اهلبیت را که مورد قبول همهى مسلمین هستند و همهى مسلمین به اینها ارادت دارند و آنها را دوست دارند و به آنها عقیدهى دینى دارند؛ هر کدام به نحوى. و از این قبیل، میشود در خود اسلام مواردى را از متون اسلامى پیدا کرد که پایههاى تقریب باشد. در مقام عمل هم باید این مجمع، گروههاى تحقیقاتى علمی به وجود بیاورد ــ چه در سایهى همان دانشگاهى که انشاءالله تأسیس خواهد شد[4] و چه به شکل دیگر ــ …
تأثیر گستردهٔ او بر علوم اسلامی، روشهای تحقیق و حیات مسلمانان
جاى خوشوقتىِ بسیار است که همّت و پشتکار مؤسّسین این مجمع و شما حضّار محترم آن، مصروف تجدید یاد و اِعلاء ذکر فقیه عظیمالقدر و کمنظیرى شده است که برکات و آثار حیات پُربار او به زمان خود او و به عرصهى فقاهت منحصر نماند و او چون خورشیدى درخشان بر تعدادى از علوم اسلامى بلکه بر روشها و شیوههاى تحقیق در آنها و نیز بر فضاى عامّ حیات مسلمین در زمان خود و پس از آن پرتوافشانى کرد و هنوز علماى اسلام و جهان اسلام از تأثیرات مبارک آن عمر پُرثمر و ریاست و مرجعیّت تامّهى پانزدهسالهى او متمتّعند. این شخصیّت عالیقدر و کمنظیر، مرجع عامّ شیعه در زمان خود و استاد فقیهان و مراجع معاصر، حضرت آیتاللهالعظمى مرحوم حاج آقا حسین بروجردى است؛ اعلى الله مقامه و رفع الله اعلامه.
تبدیل حوزهٔ قم به قلهٔ علمی و تحقیقی و تبلیغی تشیع در جهان با حضور او
و همین حوزه بود که چندی پس از درگذشت مؤسّسش، با قدوم مرجع عظیمالشّأن، آیتالله بروجردی، قلّهی علمی و تحقیقی و تبلیغیِ تشیّع در سراسر جهان شد. و سرانجام همین حوزه بود که در کمتر از ششدهه، قدرت معنوی و وجههی مردمی خود را به آنجا رساند که توانست رژیم خائن و فاسد و فاسق پادشاهی را به دست مردم ریشهکن کند و پس از قرنها، اسلام را در جایگاه حاکمیّت سیاسیِ کشوری بزرگ و بافرهنگ و دارای همهگونه استعداد …
طرفداری جدی از وحدت اسلامی و تقریب مذاهب و مراوده با علمای اهل سنت
… وحدت نامگذاری کردهایم. این یک نامگذاری محض نیست، یک حرکت سیاسی و تاکتیکی هم نیست؛ این یک اعتقاد و ایمان قلبی است. جمهوری اسلامی به معنای واقعی کلمه معتقد به لزوم اتّحاد امّت اسلامی است. این [کار] سابقه هم دارد؛ یعنی مخصوص زمان ما و دوران جمهوری اسلامی نیست. مرجع بزرگی مثل مرحوم آیتالله بروجردی که مرجع کلّ دنیای شیعه در زمان جوانی ما بود، طرفدار جدّی وحدت اسلامی بودند، طرفدار جدّی تقریب مذاهب اسلامی بودند؛ با بزرگان علمای دنیای اسلام و اهل سنّت مراوده داشتند، گفتگو داشتند؛ این یک اعتقاد است، یک اعتقاد قلبی و عمیق است. بعضیها تصوّر میکنند یا وانمود میکنند که این یک تاکتیک سیاسی است؛ نه، این جور نیست؛ این یک ایمان قلبی است؛ معتقدیم به این و معتقدیم که خدای متعال این را از ما خواسته است.