رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نظم، فرمان‌برداری و رعایت سلسله‌مراتب در نیروهای مسلح.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت عید مبعث— ۱۳۶۴/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۳۸۴
۱۳۶۴۱۳۸۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

و البتّه عرض کردم، آئین‌نامه‌ى انضباطى سمبل انضباط است؛ اصل انضباط، فرماندهىِ خوب است؛ فرماندهىِ آگاه، سرپا، حسّاس، نسبت به جزئیّات امور دنبال‌گیر؛ البتّه در موارد خودش داراى انعطاف امّا بدون غفلت؛ غفلت غلط است، سهل‌انگارى غلط است؛ و کسانى هم که زیردست شما هستند همین‌‌جور باشند. ما میخواهیم این‌جورى نیروهاى مسلّح اداره بشود؛ چه ارتش و چه سپاه و چه نیروهاى انتظامى، فرقى نمیکند، این‌جور باید اداره بشود. نیروى مسلّح اسلامى این‌جورى است؛ اگر دیدید کسى حاضر نیست این‌جورى کار بکند، بار سنگینى را از دوش او و از دوش خودتان بردارید، رها کنید برود؛ نگذارید که نیروهاى مسلّح به خاطر بودن کسى که ناهماهنگ و ناجور است، لطمه و ضربه ببیند. کسانى هم که بر اثر درجات و رسته‌هاى خاصّى که داشته‌اند، عادت کرده‌اند به بى‌نظمى و شلوغى ــ حالا هم بعضى از بى‌نظمى‌ها، بعضى جاها به گوش میخورد ــ اینها را هم نگذارید [کارشان را ادامه دهند]؛ یعنى با انگشت نیرومند و آهنین همین آئین‌نامه‌هاى نظامى، گوش اینها را بپیچانید؛ نه با انگشت خودتان که شخصى باشد؛ نه، با انگشت قانون و با انگشت آنچه مقرّر و موظّف است.

فرماندهی آگاه و پیگیر به‌عنوان اصل انضباط

و البتّه عرض کردم، آئین‌نامه‌ى انضباطى سمبل انضباط است؛ اصل انضباط، فرماندهىِ خوب است؛ فرماندهىِ آگاه، سرپا، حسّاس، نسبت به جزئیّات امور دنبال‌گیر؛ البتّه در موارد خودش داراى انعطاف امّا بدون غفلت؛ غفلت غلط است، سهل‌انگارى غلط است؛ و کسانى هم که زیردست شما هستند همین‌‌جور باشند. ما میخواهیم این‌جورى نیروهاى مسلّح اداره بشود؛ چه ارتش و چه سپاه و چه نیروهاى انتظامى، فرقى نمیکند، این‌جور باید اداره بشود. …

حاصل تجربهٔ چندهزارسالهٔ بشر و نه ملک رژیم پهلوی

بنده مکرّر این را گفته‌ام ــ غالباً به برادرهاى سپاه این را من همیشه طىّ سالهاى گذشته تکرار میکردم ــ این چیزهایى که امروز به صورت آئین‌نامه‌هاى شناخته‌شده‌ى نظامى درآمده، مال کس خاصّى نیست؛ اینها نتیجه‌ى چند هزار سال نظامىگرى است در طول تاریخ و در سطح عالم. لشکرکشى‌هاى قدیم ایران در این چیزى که امروز جزو تجربیّات ما است، تأثیر گذاشته؛ لشکرکشى‌هاى اسکندر و لشکرکشى‌هاى اروپا تأثیر گذاشته، لشکرکشى‌هاى دوران اسلامى تأثیر گذاشته؛ منتها تدوین آن یک کارى بوده که اوّل یک دسته‌ى خاصّى، یک ملّت خاصّى توانستند اینها را …

لزوم نظم در همهٔ منش‌های نظامی حتی پوشش، حاصل تجربهٔ هزاران‌سالهٔ بشر

بنده یک وقتى[17] به برادرها گفتم اینکه شما مى‌بینید در ارتش اگر دکمه‌ى پیراهن کسى باز باشد، ۴۸ ساعت بازداشت به او میدهند، این هنر امراى ارتش طاغوتى اصلاً نیست؛ آنها کمتر از این بودند که این‌طور چیزها را بتوانند بفهمند؛ این نتیجه‌ى تجربه‌ى چند هزار سال نظامىگرى است در تاریخ بشر. بتدریج بشر یواش، یواش، یواش آمده به اینجا رسیده که نظامى باید در همه‌ى منشهایش منظّم و مرتّب باشد، حتّى در لباس پوشیدن؛ بستن دکمه‌ى پیراهن یک ادب معمولى است؛ ممکن است یک وقت هم باز بودن آن بشود ادب. آن ‌وقت اگر بست، باید ۴۸ ساعت بازداشتش کرد؛ آنچه ادب معمولى است، آنچه ابلاغ شده، [باید اجرا شود.] این آدمى که این ‌قدر بى‌حال و بى‌توجّه و لاقید و لاابالى است که وقتى میخواهد بیاید …

درستی اصل انضباط حتی اگر آدم فاسد به آن عمل کند

… این بیچاره‌هاى پایین‌دست‌ را آوردند زندان که با ما بودند! اینها را یک سال، دو سال محکوم کردند [به زندان]! متأسّفانه بالادست‌ها را رها میکردند، مى‌چسبیدند به پایین‌دست‌ها؛ مبنا این بود؛ البتّه همین‌طور که گفتیم، ظلم جزو خواصّ آن نظام بود، نمیتوانست ظلم نکند؛ لذا بالادست‌ها غالباً معاف میشدند، ولی انضباط تا حدود زیادى در آن پایین‌دست‌ها وجود داشت. [به هر حال] این اصل، اصل درستى است؛ [حتّی اگر] آدمِ فاسدى [به آن عمل] میکند، آدمِ بدى میکند.

لزوم ابلاغ دقیق و سخت‌گیری در اجرای آیین‌نامه

… ظواهر و تشریفات و مقرّرات و بقیّه‌ى امور سازمانى و ادارى، بایستى هر چه بیشتر با هم همرنگ بشوند؛ صد درصدش را نمیخواهیم، چون صد درصد معلوم نیست لازم باشد یا خیلى هم مفید باشد امّا اصولاً بایستى یکسان باشند؛ فروعاً نه، یکسان نبودنِ بعضى از فروع اشکالى هم ندارد. این آئین‌نامه را به ‌هر حال با دقّت، با مراقبت ابلاغ بکنید و سخت‌گیرى کنید در اجراى این آئین‌نامه.

لزوم نظم‌پذیری و رعایت سلسله‌مراتب

… شما این حرفها را منتقل خواهید کرد و باید بکنید به تمام سلسله‌مراتب فرماندهى تا فرمانده‌ یک دسته، تا فرمانده‌ یک قسمت کوچک؛ [هر کسی] به ‌قدر حیطه‌ى کار خودش بایستى مواظب باشد. نمیشود قبول کرد از یک فرماندهى، بى‌اطّلاعى و ناآگاهى از حوزه‌ى مأموریّت خودش را. تلاش، خبرگیرى، سؤال، خسته نشدن از این قضیّه و نظم‌پذیرى به معناى حقیقى کلمه [لازم است]؛ همان چیزى که از اوایل به‌ عنوان سلسله‌مراتب، دائم تکرار شده.