رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تربیت انسان‌ها و جایگاه آن در دعوت انبیا و انقلاب اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۶۹— ۱۳۶۹/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۰
۱۳۶۹۱۴۰۰

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اساس انقلاب اسلامى هم بر انسان‌سازى است و انسان‌سازى در مرتبه‌ى اوّل، تعمیر دل است؛ آباد کردن جان است. دنیایى که در آن، زَر و زیور و نعمت باشد امّا انسان از انسانیّت و اخلاق و دین‌دارى بهره‌اى نبرده باشد، به اهل دنیا هم لذّتى نخواهد داد؛ آسایشى به بشر نخواهد بخشید. آسایش انسان ناشى است از آن روحیه و اخلاقى که از دین باید استمداد بشود و سرچشمه بگیرد. دنیایى که در آن اخلاق نباشد، معنویّت نباشد، دین نباشد، همین میشود که امروز شما در سایه‌ى ننگین و سنگین قدرت ابرقدرت‌ها و تجاوزگران عالم مشاهده میکنید و مى‌بینید که چه بر سر ملّتها آورده‌اند و دارند مى‌آورند؛ [این] بر اثر بى‌دینى است.
اوّلاً از همه سازندگیها بالاتر، سازندگی انسانی است؛ یعنی سازندگی انسانها، سازمانهای انسانی و تشکیلات بشری، مثل نیروهای مسلّح. ثانیاً، اگر کشوری نتواند اقتدار خود را در عرصه سازندگىِ نیروهای مسلّح نشان دهد، دیگر سازندگیهای او زیر سؤال خواهد رفت و مورد تردید قرار خواهد گرفت. زیرا آن که از موجودیّت، کیفیّت، پیشرفت و سازندگی دفاع میکند، نیروهای مسلّح است. جمهوری اسلامی، به فضل پروردگار در این عرصه هم بهترین و شایسته‌ترین امتحانها را داده است. از اوّلِ انقلاب - بخصوص در دوران دفاع مقدّس - بازسازی شگفت‌آور و پرشکوهِ ارتشِ جمهورىِ اسلامىِ ایران؛ ایجاد و تأسیس اعجاب‌انگیز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ حرکت عظیمِ کم‌نظیر یا بی‌نظیرِ ایجاد بسیج عمومىِ مردمی و به کار گرفتن نیروهای مؤمن و بازوان توانا در بخشهای مختلف، از معجزات نظام جمهوری اسلامی است و اقتدار نظام را نشان میدهد. امروز عرصه دیگری است تا ارتش جمهوری اسلامی ایران با حضور خود، با قدرت خود، با مهارت خود، با سازماندهی مستحکم خود، با همکاری نیروی زمینی و نیروی هوایی و با به کارگیری ابزارهای پیچیده و بسیار کارآمد و فرماندهی‌های مدبّرانه، بتواند سازندگی نظام جمهوری اسلامی ایران را در این بخش عظیم، یک بار دیگر نشان دهد و ثابت کند.
یک نکته‌ که نکته‌ی اصلی است، طرح این سؤال و پاسخ به این سؤال است که چه منطقی پشت سر آموزش و پرورش، این دستگاه عظیم، قرار دارد؟ نه ‌فقط در کشور ما؛ در همه‌ی کشورهای دنیا. اینکه یک تشکیلات به این عظمت درست میکنند، یک لشکر فرهنگی در واقع به وجود می‌آید از دانش‌آموز و معلّم و کارمندان گوناگون و مدیران مختلف، منطق این کار چیست؟ میدانیم پاسخ مجملش را. منطق، انسان‌سازی است؛ یعنی مادّه‌ی خامی که کودکِ مثلاً شش‌ساله و هفت‌ساله است، وارد این کارخانه میشود و دوازده سال در این کارخانه زیر و رو میشود و یک محصولی، یک برون‌دادی باید از این کارخانه خارج بشود؛ آن برون‌داد چیست؟ انسان شایسته؛ منتها تعریف «انسان شایسته» در مکاتب مختلف، تفکّرات مختلف، کشورهای مختلف، جوامع مختلف، مختلف است؛ همه «انسان شایسته» را یک جور نمیدانند؛ برای همین هم هست که نوع آموزشها و پرورشها در جوامع گوناگون، یکسان نیست. ما در جمهوری اسلامی همین هدف را دنبال میکنیم؛ ما میخواهیم در این مجموعه‌ی دوازده‌ساله انسان تربیت بشود. خصوصیّت این دوازده سال هم این است که بهترین زمانهای فراگیری است؛ یعنی در این سنین، یادگیری آسان‌تر، ماندگارتر، و بهتر و شایسته‌تر است؛ از این جهت مهم است.

انسان‌سازی و تعمیر دل به‌عنوان اساس انقلاب اسلامی

اساس انقلاب اسلامى هم بر انسان‌سازى است و انسان‌سازى در مرتبه‌ى اوّل، تعمیر دل است؛ آباد کردن جان است. دنیایى که در آن، زَر و زیور و نعمت باشد امّا انسان از انسانیّت و اخلاق و دین‌دارى بهره‌اى نبرده باشد، به اهل دنیا هم لذّتى نخواهد داد؛ آسایشى به بشر نخواهد بخشید. آسایش انسان ناشى است از آن روحیه و اخلاقى که از دین باید استمداد بشود و سرچشمه بگیرد. دنیایى که …

انسان مطلوب اسلام انسان کامل از همه جهت، نه صرفاً اهل ذکر و تسبیح

البته در آن انسانی که مورد نظر است، علم و تجربه و ایجاد خلقیات برجسته و فضیلتها و حالت بلندنظری و پختگی و آبدیدگی یک آدم هست، که شما در تاریخ، یک بخش از آن را تأمین میکنید. انسان باب اسلام، آن نیست که مینشیند ذکر میگوید و تسبیح می‌اندازد؛ یک انسان کامل از همه جهت است. شما ببینید تاریخ با آن سعه‌ی دیدی که به ما میدهد، در ساختن چنین انسانی، چه نقشی میتواند داشته باشد.

هدف اصلی انقلاب‌های الهی و بعثت انبیا

… اخلاق الهى و معنوى باشد. در همین دعاهاى ماه رجب ــ که امسال نوزدهم دى در ماه رجب واقع شد و این یک فرصت مضاعفى است ــ مشاهده کنید که چه کوششى در این ادعیه و ادعیه‌ى دیگر میشود تا انسان در باطن و در قلب خود متحوّل بشود و زیور اخلاق الهى و انسانى را پیدا کند. این انسان‌سازى است؛ این، مقصود و هدف اصلى از همه‌ى انقلابهاى الهى و بعثت انبیا است: اَللهُمَّ اِنّى اَساَلُکَ صَبرَ الشّاکِرینَ لَکَ وَ عَمَلَ الخائِفینَ مِنکَ وَ یَقینَ العابِدینَ لَک؛[3] این مایه‌ى دعاها است. در درون خود باید آن نور معنویّت را، آن شکر را، آن صبر را، آن یقین را، آن عبادت را، آن ذکر را برافروزیم و روشن کنیم تا این ملّت بتواند الگو بشود براى ملّتهاى دیگر؛ تا بتواند سعادت براى خود و ملّتهاى دیگر بیاورد؛ تا بتواند از بلیّاتى که انسانها به خاطر …

دشواری تربیت عناصر صالح در حوزه و دشوارتر بودن آن در جامعه

… دین است که آدمها را درست بسازند؛ وَالّا اگر فرض کنیم که امروز جاهایى را که یُقال[6] اینکه آدمهاى غیر دینىِ غیر متصلّب در دین هستند، اگر بخواهیم خالى کنیم، معلوم نیست جاى آنها را از آن آدمهاى مورد نظر که آرمانى هستند و غایت مطلوب هستند، اصلاً بشود پُر کرد؛ باید آدم ساخت. آدم‌سازى مشکل است. شما به خود حوزه نگاه کنید، ببینید چقدر طلبه‌سازى و آدم‌سازى و عنصر صالح براى کارهاى گوناگون دشوار است ــ که حالا میرسیم به مسئله‌ى حوزه ــ در سطح جامعه از این هم سخت‌تر است.

ناممکن بودن جایگزینی سریع کارکنان دوران شاه و خرابی برنامه‌ها از نبود نیروی تربیت‌شده

خب، این پیشرفت عظیمى است که رادیوى ما، تلویزیون ما، وسایل جمعى ما در این راه دارند حرکت میکنند. نه اینکه لابه‌لاى آن چیز بد نیست؛ چرا، هست. آن هم از همان قبیل چیزهایى است که باید در بلندمدّت درست بشود. آن هم اشتباه است اگر کسى خیال کند که ما میتوانیم در ظرف مدّت کوتاهى سیزده هزار یا دوازده هزار پرسنل رادیو و تلویزیون زمان شاه را که بین آنها متخصّص هست، فنّى هست، نویسنده هست، کارگردان هست، هنرپیشه هست ــ همه ‌چیز بین آنها هست؛ فراوان، انواع و اقسام ــ در ظرف مدّت سیزده سال دگرگونشان کنیم از این رو به آن رو، و جایگزین همه‌، جوانهاى متدیّنِ مسلمان بیاوریم. یک تعدادى البتّه آمده‌اند، به همان تعداد برنامه‌ها خوب شده. هر جا مى‌بینید برنامه خراب است، نشانه‌ى این است که ما آدمش را نتوانستیم درست کنیم.

ریشهٔ اشکالات رسانه در نداشتن نیروی انسانی تربیت‌شده

… هم من سروکار دارم با آنها یعنى من هیچ رها نکرده‌ام این قضیّه را. من این دو سه سال اخیر به‌ قدرى به رادیو و تلویزیون برخورد کرده‌ام و رسیده‌ام که در طول این مدّت، این مقدار به اینها برخورد نشده. خیلى هم خوب شده، نسبتاً پیش رفته، امّا خب اشکال فراوان است. آنجایى که اشکال هست، مال این است که ما آدمش را نداریم؛ این را بدانید. آدمش را که داشته باشیم، خوب خواهد شد. آن جایى که آدمش را داریم، خوب است. آن فیلمى که در تلویزیون نشان داده میشود، شما که نشسته‌اید پاى آن فیلم، قلبتان از شوق به رضوان الهى میلرزد ــ که از این فیلم‌ها هست؛ اشک انسان را در مى‌آورد ــ آن فیلم مال آن بچّه‌مسلمان‌هاى ساخته‌شده‌ى بعد از انقلاب است.است. آن فیلمی که شما در آن اشکالات …