اولاً آسیبشناسی یک موجود - چه انقلاب، چه یک انسان - لزوماً به معنای آسیبهایی نیست که الان وجود دارد؛ نباید این طور تلقی کرد که آنچه بهعنوان آسیبشناسی انقلاب مطرح میشود، حتماً به آنچه که امروز تحقق و وقوع یافته است، نگاه میکند. نه، شما باید آسیبهای ممکن را بررسی بکنید؛ چه آنچه که الان هست، چه آنچه که ممکن است بعداً پیش بیاید. همچنان که وقتی ما با این دید به آسیبهای ممکنِ انقلاب نگاه میکنیم، نباید نتیجه بگیریم که آنچه ممکن است بهعنوان آسیب پیش بیاید، الان وجود دارد. نه، این قضاوت درستی نیست؛ البته ممکن است بعضی دوست بدارند که انقلاب را آسیب یافته، آسیب دیده، بیمار، ناتوان و از کار افتاده معرفی کنند!آسیبشناسی انقلاب
نامهای دیگر: آسیبشناسی، آفات انقلاب، آسیبهای درونی، آسیبهای درونی انقلاب، آسیبهای نظام، آسیبپذیری، آسیبپذیری از درون، آسیبپذیری نظام
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
شناخت آفتها و خطرهای درونی انقلاب و نظام اسلامی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم و میهمانان خارجى شرکتکننده در مراسم اوّلین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى (قدس سره الشریف)— ۱۳۶۹/۰۳/۱۶
سیر زمانی
از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۱۱۳۶۹۱۴۰۱
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۲۱ پاراگراف)
بررسی آسیبهای ممکن، نه فقط آسیبهای موجود
اولاً آسیبشناسی یک موجود - چه انقلاب، چه یک انسان - لزوماً به معنای آسیبهایی نیست که الان وجود دارد؛ نباید این طور تلقی کرد که آنچه بهعنوان آسیبشناسی انقلاب مطرح میشود، حتماً به آنچه که امروز تحقق و وقوع یافته است، نگاه میکند. نه، شما باید آسیبهای ممکن را بررسی بکنید؛ چه آنچه که الان هست، چه آنچه که ممکن است بعداً پیش بیاید. همچنان که وقتی ما با این دید به آسیبهای ممکنِ انقلاب نگاه میکنیم، نباید نتیجه بگیریم که آنچه ممکن است بهعنوان آسیب پیش بیاید، الان وجود دارد. نه، این قضاوت درستی نیست؛ البته ممکن است بعضی دوست بدارند که انقلاب را آسیب یافته، آسیب دیده، بیمار، ناتوان و از کار …احساس پایان کار پس از سقوط دیکتاتور و سستی عزمها
دستهی اول، چیزهائی از این قبیل است: احساس و گمان اینکه با سقوط حاکم وابسته و فاسد و دیکتاتور، کار تمام شد. راحتىِ خیالِ ناشی از احساس پیروزی و به دنبال آن کم شدن انگیزهها و سست شدن عزمها، نخستین خطر است. و آنگاه این خطر مهیبتر میشود که اشخاص در صدد تصاحب سهم ویژه در غنیمتِ به دست آمده باشند.لزوم حفظ سلامت معنوی و انحراف نیافتن از راه اسلام در برابر پوسیدگی درونی
… و لایق باقی ماندن است؛ با قدرت ایستاد. بعد از این هم حوادث گوناگون عالم نخواهد توانست این درخت تناور را تکان بدهد، که آن روزی که یک نهال بود، نتوانستند از جا درش بیاورند، امروز تبدیل شده به یک درخت تناور و ریشهدار. جمهوری اسلامی را نمیتوانند تکان بدهند. ما باید خودمان مراقب باشیم که از درون پوک نشویم؛ از درون پوسیده نشویم. از دشمن بیرونی، آن وقتی که ما سلامت معنوی خودمان را حفظ کردیم، راهی را که اسلام و جمهوری اسلامی به ما نشان داده، پیش رفتیم و از آن راه منحرف نشدیم، مطلقاً ترسی نداریم؛ به ما آسیبی نمیزند؛ نمیتواند آسیب بزند.بحث از آسیبهای ممکن به معنای بیماری کنونی انقلاب نیست
به هر حال، توجه کنید که اگر ما دربارهی آسیبهای ممکنِ انقلاب بحث میکنیم، معنایش این نیست که انقلاب، حالا به این آسیبها دچار شده است و بیمار و ناتوان، در آنجا افتاده است! نخیر، این فرض کاملاً ممکن است که انقلاب، به هیچ وجه به بعضی از این آسیبها و بزرگتر از اینها دچار نشده است.لزوم توجه به بنیه و قدرت دفاعی موجود در آسیبشناسی
نکتهی دوم این است که آسیبشناسی هر موجود، باید با توجه به بنیهی آن موجود انجام بگیرد. بنیهی بعضیها ضعیف است، کمترین ویروسی هم ممکن است آنها را از بین ببرد؛ بعضیها قدرت دفاع ندارند. آن کسانیکه دچار «ایدز» میشوند، یک ویروس کوچک سرماخوردگی، آنها را میکشد! چون قدرت دفاع بدن آنها از بین میرود؛ یعنی سلولهای مدافع بدن، گلبولهای سفید و سربازان بدن، …لزوم توجه به عوامل درونی و بیرونی و پرهیز از دو افراط
یک نکتهی دیگر این است که در آسیبشناسی انقلاب، باید نقش عوامل درونی و بیرونی، هر دو ملاحظه بشود. البته این جا دو افراط وجود دارد که من مایلم ذهن خودم را همواره از هر دو افراط، رها کنم و ذهن مردم را هم برحذر بدارم که دچار این دو افراط نشوند. یکی این که ما عوامل برونی را عمده کنیم و از عوامل درونی غافل بمانیم؛ دیگری بهعکس، عوامل درونی را عمده کنیم و از عوامل بیرونی غافل بمانیم. الان کسانی هستند که به هر دو این افراطها هم مبتلا هستند؛ هر دو عامل، جداً وجود دارد. اگر انسان نگاه کند، میبیند که عوامل بیرونی، دشمنی دشمنان انقلاب از هر دو جهت است.علاج آسیبهای درونی، رفع کنندهٔ مشکل آسیبهای بیرونی
طرف دیگر هم عوامل درونی است. عوامل درونی، یعنی مواردی که در درون خود ما انقلابیون و ما مؤمنین است؛ اینها کم نیست، زیاد است. من میخواهم عرض کنم که اگر ما این آسیبهای درونی را علاج بکنیم، آن آسیبهای بیرونی، مشکلی برای ما بهوجود نخواهد آورد.خلاصه شدن آسیبهای درونی در سه عامل و لزوم علاج آنها
خوب، حالا من دشمن داخلی، یعنی در واقع دشمن درونی را در سه چیز، خلاصه میکنم. اعتقاد من این است که همهی این چیزها به این سه چیز برمیگردد - در بحثهای شما[2] هم که نگاه کردم، به خیلی از این موارد، اشاره و دربارهاش بحث شده است - اگر ما بتوانیم این سه چیز را علاج کنیم، خیلی از مشکلات، حل خواهد شد. اول هم خود من، نمیخواهم از کس دیگری اسم بیاورم. بنده یکی از کسانی هستم که در جریان امور این مملکت، نقش دارم. یک مقدار از ضعفها هم در من است؛ در طبقات مختلف مسؤولین و در خواص است. هرچه پایین بیاییم، نقشها کمرنگتر میشود. این ایرادها در ماهاست؛ باید آنها را …ضربهٔ هر دستگاه یا فرد مسبب سه آسیب درونی به انقلاب
به نظر من این سه چیز، عوامل اصلی است و همه چیز، به این سه چیز برمیگردد. هر دستگاه، یا هر فردی که موجب این سه چیز بشود، به انقلاب ضربه میزند. هر کس موجب گردد که مردم به بیایمانی سوق داده بشوند و ایمان مردم ضعیف بشود، کمک به آسیبهای انقلاب میکند.لزوم همدستی ملت و دولت و مسئولان برای آسیبناپذیر کردن نظام
… به خدا را در دلهایتان محکم سازید. سِرّ این که امام بزرگوار که یک روز تک و تنها بود، در مقابل عظمت ظاهری دشمن تسلیم نشد، این بود که متّکی و مرتبط با خدا بود و خود را به قدرت الهی وصل میدانست. مسلّماً وقتی انسان به قدرت لایزال الهی وصل شد، شکستناپذیر میشود. موضوع دیگر اینکه، باید این کشور و این نظام را به نقطهای کاملاً آسیبناپذیر برسانید. شما ملت و دولت و مسؤولین ایران - همه و همه - باید همدستی کنید و این نظام و این کشور را صددرصد آسیبناپذیر سازید.ناتوانی آمریکا و غرب در ضربه زدن به ملت و خطر از درون
آنکه میتواند به این ملت ضربه بزند، امریکا نیست. اتّحاد غرب هم نیست. همچنان که اتّحاد شرق و غرب هم نتوانست به ما ضربه بزند. او خدای ناکرده و پناه بر خدا خودِ ما هستیم.هشدار به ابزار دشمن شدن با رفتار نادرست و دوری از آرمانهای انقلاب
… از دست دادهاند. گفت: «نترسید. ناراحت نباشید. مادام که از خود شما تکّهای کنده نشود و به عنوان دستهی این تبر قرار نگیرد، از این تبر هیچ کاری برنمیآید. مواظب باشید تبر به وسیلهی شما دسته پیدا نکند.» از تبرِ بیدسته، چه کار میآید!؟ چه غلطی میتواند بکند؟ ما هستیم که تبر را ممکن است تبر کنیم. مواظب باشید با کارمان، با حرفمان، با فکر غلطمان، با منش نامناسبمان، با دوریمان از آرمانهای انقلاب، با گرایشمان به پایههای غلط و متزلزل نظامهای ضدّ دینی و غیر دینی، تبر دشمن را تبر نکنیم. آنوقت، دشمن هیچ غلطی نمیتواند بکند.لزوم شناخت تواناییها و کشف «چشم اسفندیار» خود
خب، اوّلاً از تواناییهای خودمان آگاهی داشته باشیم، ثانیاً آسیبپذیریهای خودمان را درست بشناسیم، هم بدانیم تواناییهایمان چیست، هم آن آسیبپذیریهایمان؛ به تعبیر رایج فارسی «چشم اسفندیار»[7] را در خودمان کشف کنیم؛ ببینیم کجای ما آسیبپذیر است، حواسمان باشد. علاوهی بر اینها بایستی سعی کنیم خطا نکنیم، اشتباه نکنیم. دشمن بیش از آنکه به تواناییهای خودش امیدوار باشد، به خطاهای ما امیدوار است؛ [اینکه] ما یک اشتباهی بکنیم، به قول نظامیها پهلو بدهیم به دشمن. شما با دشمن روبهرو هستید دیگر؛ اگر غفلت کردید، دشمن دُور …لزوم یافتن رخنهٔ ناکامی کارها بهرغم تلاشها از سوی مسئولان
خب، اینها حرفهای ما است. من نسبت به کارگرها و نسبت به کارفرماها و نسبت به مدیران و نسبت به مسئولان دولتی -نسبت به همهی اینها- خوشبینم؛ من به کسی بدبین نیستم. منتها کارها یک جاهایی میلنگد؛ ببینید این لَنگِش کار کجا است، چرا میلنگد و اشکال کار کجا است. شما دارید با چند لولهی قطور در این استخر بزرگ دائماً آب میریزید، [امّا] مدام از سقف پُر نمیشود؛ خب بگرد ببین شکافش کجا است، رخنهای که در این استخر است کجا است که آب از آنجا میرود و استخر پُر نمیشود؛ مسئولین بگردند این چیزها را پیدا کنند.ضربه خوردن در طول سی سال از ضعف تقوای جمعی
… تقوای جمعی این است که جمعها مراقب خودشان باشند. جمع به حیث جمع، مراقب خودشان باشند. بیمراقبتی جمعها نسبت به مجموعهی خودشان، موجب میشود که حتّی آدمهائی هم که در بین آن جمعها تقوای فردی دارند، با حرکت عمومىِ آن جمعها بغلتند و به جائی بروند که نمیخواهند. در طول این سی سال، ما از این ناحیه ضربه خوردهایم. یکی از جاهائی که ضعف نشان دادهایم، همین بوده.آسیبشناسی انقلاب نبوی و علوی در خطبهٔ حضرت زینب (س)
… غیر قابل اعتماد مواجه است، اما اینجور محکم حرف میزند. او زن تاریخ است؛ این زن، دیگر ضعیفه نیست. نمیشود زن را ضعیفه دانست. این جوهر زنانهی مؤمن، اینجور خودش را در شرائط دشوار نشان میدهد. این زن است که الگوست؛ الگو برای همهی مردان بزرگ عالم و زنان بزرگ عالم. انقلاب نبوی و انقلاب علوی را آسیبشناسی میکند؛ میگوید شماها نتوانستید در فتنه، حق را تشخیص بدهید؛ نتوانستید به وظیفهتان عمل کنید؛ نتیجه این شد که جگرگوشهی پیغمبر سرش بر روی نیزه رفت. عظمت زینب را اینجا میشود فهمید.شناخت آسیبها در کنار پیشبینی راه پیشرفت از فرائض هر حرکت
… همه جای کشور، در همهی قشرها، بدون هیچگونه اختلافی حضور دارند؛ که اسم آنها اسم بسیج است؛ توصیف آنها به بسیج، یک توصیف حقیقی و واقعی است - این است که مراقبت کنند، آسیبشناسی کنند، نگذارند نقشههای دشمن در آسیب زدن و آفت وارد کردن توفیق پیدا کند؛ این مهم است. در همهی حرکتهای موفق، دو کار لازم است: یک کار، پیشبینیهای راه برای پیشرفت؛ کار دوم، ملاحظهی نقصها و آفتزدائیها و شناخت آسیبها، برای اینکه ضعفها برطرف شود. این هم پیشبینی است؛ این هم مثل پیشبینی راه پیشرفت، جزو واجبات و فرائض هر حرکت است.احتمال خطا و آسیبپذیری بهدلیل بشری بودن مجریان
… است، لیکن ابزارها و روشها و انسانهایمان، مادی و بشریاند و آن اهداف الهی را هم صدیقین، انبیاء، معصومین و ملائکه نمیخواهند در جامعهی ما عمل کنند، بلکه همین انسانها و آدمهای معمولی - که ملاحظه میکنید - میخواهند عمل کنند و آن اهداف والا و عالی را تحقق ببخشند. بنابراین، احتمال خطا و آسیبپذیری در همهجا وجود دارد. البته بهخاطر همین خطاها هم است که آسیبپذیریها بهوجود میآید؛ لذا یک وظیفهی عمدهی همهی مسؤولان در بخشهای مختلف، این است که دائماً خود را رصد کنند؛ خطاهای خودشان را شناسایی کنند و آن خطاها را اصلاح کنند و از خطاهای گذشتهی خودشان عبرت بگیرند؛ ما همه به این کار موظفیم و باید از اشتباهاتی که کردهایم، یا اشتباهاتی که …زیان تجدیدنظرطلبان در دانشگاه، دولت و مجلس
… صهیونیستی فرش قرمز پهن کنند تا به ایران بیایند و سرمایهگذاری کنند! انسان از چپترین ایده مارکسیستی، به افراطیترین ایده دست راستىِ اقتصادی متحوّل شود؛ اسمش را هم تجدیدنظر بگذارد! این تجدیدنظر نیست؛ این هُرهُری مسلکی است. آن روز افراط بود، امروز هم افراط است. وجود این آدمهای تجدیدنظرطلب در برخی از دستگاههای گوناگون، اسباب زحمت و خطر است. اگر در دانشگاه باشند، ضرر میرسانند؛ اگر در دولت باشند، ضرر میرسانند؛ اگر در مجلس باشند، ضرر میرسانند؛ هرجا و در هر نقطهای باشند، ضرر میرسانند. یکی از آسیبهای ما این است.ضربه به راه انقلاب تنها از سوء عمل و بیتعهدی مؤمنان
… همه چیز است، و بعد، این هدف بزرگ، [یعنی] وحدت اسلامى را. البتّه امام بزرگوار ما این بذر را پاشیده و آمریکا چه بخواهد، چه نخواهد، نهال اسلام و انقلاب اسلامى در حال رشد است. مرتجعین و وابستگان آمریکا چه بخواهند، چه نخواهند، این حرکت رو به ادامه و استمرار است؛ ضربهاى به این حرکت از ناحیهى دشمنان وارد نخواهد شد؛ مگر خداى نکرده خود مؤمنینِ به این راه، به خودشان ضربه بزنند با سوء عمل و عدم پایبندى به وظایف؛ وَالّا راه، یک راه هموار و پیمودنى، و هدف بسیار روشن است؛ و دشمن نخواهد توانست این راه را قطع کند.بسنده کردن به تغییر نظام سیاسی، خطری همیشگی برای انقلابهای اسلامی
این تصور وجود داشت که فقط سیستم سیاسی شام و روم عوض بشود، کافی است؛ دیگر نمیدانستند که سیستم سیاسی که عوض میشود، برای این است که سیستم اخلاقی عوض بشود، برای این است که روح و دل عوض بشود، برای این است که انسان در جوهرش، دچار یک انقلاب و دگرگونی بشود، برای این است که انسانیتِ انسان مضمون و معنا پیدا کند، از حالت مسخ[7] بیرون بیاید. و این یک فاجعهای است که همیشه انقلابهای اسلامی را تهدید میکند. (59/2/13)