دستهی اول، چیزهائی از این قبیل است: احساس و گمان اینکه با سقوط حاکم وابسته و فاسد و دیکتاتور، کار تمام شد. راحتىِ خیالِ ناشی از احساس پیروزی و به دنبال آن کم شدن انگیزهها و سست شدن عزمها، نخستین خطر است. و آنگاه این خطر مهیبتر میشود که اشخاص در صدد تصاحب سهم ویژه در غنیمتِ به دست آمده باشند.
نقد طلبکاری بیدردانِ گریخته از بلا پس از رفع خطر
بیدردهایی هستند که «فاذا ذهب الخوف سلقوکم بالسنة حداد اشحّة علی الخیر»؛ وقتی بلایی پیش بیاید، از ترس مثل موش توی سوراخها میخزند؛ اما وقتی بلا تمام میشود، اینها تازه شیر میشوند و سینهها را سپر میکنند و از همه هم طلبگار میشوند! اما جانبازان ما، خانوادههای شهدای ما، ایثارگران ما، بخش عظیمی از متن ملت ما، کسانی هستند که در دوران سختی سینه را در مقابل سختیها سپر کردند و به مصاف تلخیها و سختیها و دشواریها رفتند؛ مظهرش همین جانبازان هستند که امروز زندهاند و سند و مدرک جهاد بزرگ ملت …
نزدیک شدن فرصتطلبان به اشغالگر به امید بهرهگیری
یک دسته کسانی هستند که این کار را نکردهاند؛ استقبال نمیکنند، اما الان که دشمن دارد میآید یا آمده است، فرصتطلبی میکنند و میروند خود را به او نزدیک میکنند و به او کمک میرسانند؛ به امید اینکه از او کمکی، سایهی دستی و توجهی دریافت کنند. اسم این گروه را فرصتطلبان بگذاریم.
تظاهر سوءاستفادهگران به انقلابیگری و تندروی در همهٔ قشرها
… دقّت کنید، تا عناصر ناشایسته در آنها وارد نشوند. البته، فرصت طلبها، سوءاستفادهگرها، بدخواهان و بددلان به ظاهر خوب و در باطن بد، همه جا هستند. ندیدید از اوّل انقلاب، چه کسانی رفتند زیر چه نامها و چه پوششهایی مخفی شدند و چه ضربههایی به ملت و کشور ایران زدند؟ کاری ندارد که چند نفر آدم سوءاستفادهگر و اهل معامله و دنیاطلب و بددل، بروند ظاهری درست کنند - همچنان که در تعبیرات امام رضواناللَّهعلیه بود - ریشی بگذارند، بروند آنجا بایستند و گاهی حتّی از جوانان انقلابی و عناصر مؤمن و مسلمان همیشگی ما، خیلی هم تندتر و دوآتشهتر حرف بزنند؛ بعد، در مواقعی که دیدند زمینه مقتضی است، یک کار خلاف بکنند. اینگونه افراد، همه جا پیدا میشوند. در لباس ما هم، اینگونه آدمها پیدا میشوند، به شکل روحانی! در بین جوانان هم پیدا میشوند؛ با تظاهر به انقلابیگری! در همه قشرها و در همه جا!
ضربه خوردن فرصتطلبان از اشغالگر در داستان اشغال بخارست
رماننویس معروف رومانیایی - زاهاریا استانکو(۱۳) - کتابی دارد؛ نمیدانم شماها خواندهاید یا نه. من این کتاب را سالها پیش خواندهام. داستان، مربوط به اشغال بخارست بهوسیلهی آلمانیهاست. یک عده به جنگل میروند و مبارزه میکنند و بالاخره هم پیروز میشوند - البته به دنبال شکست آلمان در کل جنگ - یک عده هم در داخل فرصتطلبی میکنند و اشغالگر اولین ضربه را به اینها میزند. ماجرایی در آنجا نقل میشود که واقعاً هیچ وقت یادم نمیرود.
فرصتطلبی، راحتطلبی و خوی شرارت از آفات درونی
از جملهی آفتها، طعمهجویی است. این آفت بزرگی است. مسند را، مسؤولیت را، مقام اجتماعی را و حتی علم را به عنوان طعمه نگاه کند، برای اینکه بتواند به نان و نوایی برسد. این آفت است. فرصتطلبی، راحتطلبی و خوی شرارت، از این قبیل است. اینها آفتهایی است که وجود دارد. این زمینههاست؛ زمینههای درونی، اخلاقی، رفتاری خود ماهاست؛ آن صفبندیهای طبیعی است که در مقابل نظام اسلامی هست.