رفتن به محتوای اصلی

استقلال

نام‌های دیگر: استقلال‌طلبی، استقلال تمدنی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

رهایی کشور و ملت از سلطه و وابستگی به قدرت‌های بیگانه در سیاست، اقتصاد و فرهنگ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۴۰۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز در جمهورى اسلامى دو خصوصیّتى که آرزوى همه‌ی ملّتها است، به بهترین وجهى وجود دارد؛ یکى استقلال و یکى آزادى. استقلالِ جمهورى اسلامى در دنیا کم‌نظیر است؛ اگر نگوییم بی‌نظیر. ما کشور بزرگى را می‌شناسیم ‌-کشور صنعتى، کشور قوى، کشور پُرادّعا و داراى پیشرفتهاى گوناگون- که یک معامله کرده و چهار قلم جنس به یکى فروخته، پولش را هم گرفته؛ [امّا] وقتى میخواهد جنس را تحویل بدهد، آمریکایی‌ها از آن طرف دنیا اشاره میکنند که تحویل ندهد؛ این دولت دیگر جرئت نمیکند جنس را تحویل بدهد! [این] کشور، اروپایى هم هست، صنعتى هم هست، پیشرفته هم هست، اگر هم به او بگویید شما مستقل نیستى، رگهاى گردنش میزند بیرون که عجب! شما به ما میگویید یک دولت غیرمستقل؟ما استقلال را درست معنا میکنیم. استقلال، یعنى جمهورى اسلامى؛ یعنى وضعیّتى که ما امروز داریم که هیچ ابرقدرتى، هیچ قدرتى در طول این یازده سال، در هیچ یک از امور و شئون ما نتوانسته کوچک‌ترین چیزى را بر ما تحمیل کند؛ هیچ کشورى این استقلال را ندارد. من میخواهم بگویم حتّى کشورهایى مثل آمریکا هم این استقلال را ندارند. لابد بعضى تعجّب خواهند کرد؛ نه، تعجّب ندارد؛ دولت آمریکا هم وابسته‌ی به سرمایه‌دارهاى صهیونیست بین‌المللى است. اگرچه ممکن است خود آن سرمایه‌دارها از لحاظ ملّیّت، آمریکایى هم باشند، امّا دولتْ وابسته است. اگر یک رئیس‌جمهور در آمریکا، آنجایى که منافع سرمایه‌دارها ایجاب نمیکند، یک قدم کج بردارد ‌-مثل کندى و امثال او - پایش را از دایره بیرون میکنند، پدرش را درمی‌آورند. استقلال، یعنى آنچه امروز در جمهورى اسلامى وجود دارد. هیچ قدرتى، هیچ دولتى، هیچ تشکیلاتى در دنیا نتوانست این نظام را وادار کند به اینکه برخلاف مصالحش و برخلاف آن چیزى که تشخیص میدهد مصلحتش است ‌-همان که مسئولین تشخیص میدهند- قدمى بردارد. این، استقلال.
امّا در مورد آن دو موضوع دیگر؛ یعنى موضوع معلّمى و تعلیم و تربیت، و موضوع کار، من این مطلب را عرض کنم ــ که شاید هشت سال، ده سال قبل از این هم در یک وقتى این صحبت را ما کردیم؛ به گمانم در نماز جمعه بود[2] ــ براى اینکه مردم توجّه کنند که چگونه بایستى تلاش جامعه را جهت‌گیرى کرد. استقلال این‌همه براى یک ملّت مهم است. ملّت مستقل، یعنى ملّتى که اربابهاى آمریکایى یا انگلیسى یا روسى و امثال اینها نمى‌آیند در سرنوشتِ این ملّت دخالت کنند و هر چه را به نفع خودشان هست انجام بدهند، هر چه را به نفع این ملّت است دور بیندازند؛ کشورهایى که مستقل نیستند، این‌جورى هستند. الان نگاه کنید به بعضى از این کشورهایى ــ ما اسم هم که نیاوریم، شما خودتان میفهمید ما کجاها را میگوییم ــ که رؤسایى دارند، اینها گوش‌ به ‌فرمان آمریکا هستند. خب، وقتى رئیس و رؤساى یک ملّتى، یک کشورى، گوش به ‌فرمان آمریکا هستند، اینها در این مملکت چه ‌کار میکنند؟ طبیعى است؛ آن کارهایى که به نفع آمریکا است، در آن کشور تصمیم‌گیرى و اجرا میشود؛ از خرید، از فروش، از تبلیغات، از بالا آوردن، از کنار زدن، عزل، نصب. هر کارى که به نفع آن ارباب است، در آن کشور انجام میگیرد؛ هر کار به نفع مردم است، انجام نمیگیرد؛ استقلال نداشتن یک ملّت چنین مصیبتى است که در زمان رژیم گذشته خب این‌جور بود.
آن اقتصاد، این فرهنگ، و سیاستِ استقلال که پایه و مبناى سیاست نظام جمهورى اسلامى است و شعار اصلى است. استقلال کامل در همه‌جهت؛ یعنى زور را و زورگویى را از هیچ‌کس قبول نکردن و مسائل جهانى را بر طبق معیارهاى خود حل کردن و راه آن را پیمودن. مسئله‌ى فلسطین را ما با معیارهاى خودمان حل میکنیم و بر اساس آن قضاوت میکنیم و نسبت به آن اقدام میکنیم؛ تابع هیچ قدرتى در دنیا نمیشویم. در مسئله‌ى بالکان[7] همین‌جور عمل میکنیم؛ در مسئله‌ى افغانستان در طول هشت سال جنگ با همه‌ى آن عسرتها و سختى‌هایى که آن مسئله براى ما داشت،[8] ایستادیم و همان‌جورى که مبنا و روش اسلامى و دید اسلامى ما بود نسبت به این مسئله، حرکت کردیم. وقتى که این سیاستها مورد نظر باشد و آن مدیریّت وجود داشته باشد، آن‌ وقت کشور، خوب اداره میشود.

معنای استقلال ملی: تکیه بر خود در تشخیص و تصمیم و اقدام

… تکرار شده است و ایشان مکرّر روی آنها تکیه کردند، در ذیل عنوان «استقلال ملّی» میگنجند. البتّه «استقلال» به معنای قطع رابطه‌ی با محیط پیرامون و دنیا نیست؛ بعضی‌ها مغالطه نکنند که بگویند ما خودمان را منزوی کردیم؛ نخیر، «استقلال» به معنای عدم ارتباط با کسی نیست. معنای «استقلال» این است که کشور ایران، ملّت ایران، روی پای خودش بِایستد، به این و آن تکیه نکند، خودش تشخیص بدهد، خودش تصمیم بگیرد، خودش عمل کند؛ این معنای «استقلال ملّی» است. معنای «استقلال» این است، منتظر چراغ سبز آمریکا و امثال آمریکا نباشد؛ نگران چراغ قرمز آمریکا و امثال آمریکا نباشد؛ تشخیص با خود ملّت ایران، تصمیم‌گیری با خود ملّت ایران و اقدام در هر جایی که لازم باشد با خود ملّت ایران است؛ دیگران، قدرتها، آمریکا، دیگری، موافق باشند یا مخالف باشند اهمّیّت ندارد؛ این معنای «استقلال» است. خب، گفتیم سرفصل‌های مکرّر بیان امام در ذیل این …

استقلال ملی مجموعه‌ای از اصول وارد شده در هویت ملت به دست امام

«استقلال ملّی» مجموعه‌ای از این اصول و برخی [اصول] دیگر است؛ اینها را امام در هویّت ملّت ایران وارد کرد و مردم را، دلها را، ذهنها را، جوانها را با این اصول آشنا کرد. امروز جوان ما با مسئله‌ی «خودباوری»، با مسئله‌ی «ما میتوانیم»، با مسئله‌ی «مقاومت»، با مسئله‌ی «ادامه‌ی راه» آشنا است، ذهنها و دلها آشنا است؛ این کار را امام بزرگوار کرد، لذا هویّت انقلاب حفظ شد. این، آن عقلانیّتی است که امام به وسیله‌ی آن توانست انقلاب …

ممنوعیت نفوذ و دخالت بیگانه و تصمیم‌گیری ملت و منتخبانش

… از بریدن دست آمریکا از ایران. امام در بیانات خودشان از اوّل، قطع نفوذ و دخالت آمریکا در ایران را اعلام کردند که حالا من بعداً در پایان صحبت، در این زمینه چند جمله‌ای عرض خواهم کرد. این هم یک خصوصیّت که این، همان خصوصیّتی بود که آمریکایی‌ها را دستپاچه کرد. آنچه آنها را از ساعت اوّل بیش از همه دستپاچه کرد، ناراحت کرد، به تلاش وادار کرد، به دشمنی وادار کرد این بود که [اعلام شد] نفوذ و دخالت در کشور ما ممنوع؛ کشور مال ملّت ایران است، خودشان و منتخبینشان باید تصمیم بگیرند.

استقلال ملی مناسب‌ترین تعبیر از معنای مکرر در کلمات امام

امام چه کار کرد؟ مظهر عقلانیّت امام، آن عقلانیّتی که موجب شد بتواند این کار را انجام بدهد، دو رکن اساسی بود: یک رکن «ولایت فقیه»، یک رکن «استقلال ملّی». من آن معنایی را که در ذهن مبارک امام بود و در کلمات ایشان تکرار میشد، در ذیل کلمه‌ی «استقلال ملّی» معرّفی میکنم؛ وقتی فکر میکنم، میبینم هیچ تعبیری مناسب‌تر از «استقلال ملّی» وجود ندارد.

مقاومت از اجزای استقلال ملی

… است. «مقاومت» یعنی در برابر اراده‌ی قدرتهای بزرگ، انسان سر خم نکند؛ اگر به چیزی اعتقاد دارد، چیزی را لازم میداند یا چیزی را ممنوع میداند، بر طبق عقیده‌ی خودش عمل کند و در مقابل اراده‌ی دشمن، تحمیل دشمن، زورگویی دشمن، سر خم نکند؛ این معنای «مقاومت» است. یکی از اجزای «استقلال ملّی» هم «مقاومت» است.

تبیین از اجزای استقلال ملی

… دیگران. این نکته را خوب است من عرض کنم که امام وقتی تبیین میکرد، تبیین امام فقط تحریک احساسات نبود؛ هم احساسات را هدایت میکرد، هم استدلال میکرد و عقلها را قانع میکرد؛ عقلها را قانع میکرد! هم با دلها حرف میزد، هم با مغزها حرف میزد؛ میتوانست این‌جور تبیین کند. این «تبیین» هم یکی از چیزهایی است که در مجموعه‌ی «استقلال ملّی» کشور ما ــ که رکن اصلی فعّالیّت امام است ــ میگنجد.

اختیار ملت ایران در دست خود در مسئلهٔ هسته‌ای

… چرا دخالت میکنید که ایران باید غنی‌سازی داشته باشد یا نداشته باشد؟ به شما چه؟ شما امکانات اتمی دارید، بمب اتم دارید، ویرانگری شدید دنیا در اختیار شما است، به شما چه که ملّت ایران غنی‌سازی داشته باشد یا نداشته باشد، صنعت هسته‌ای داشته باشد یا نداشته باشد؟ [ملّت ایران] یک ملّتی است که اختیارش دست خودش است؛ به شما ربطی ندارد؛ شما چه‌کاره‌اید؟ شما از چه موضع حقوقی‌ای این حرفها را میزنید؟ این مطلب ما است. این هم راجع به مسئله‌ی هسته‌ای.