رفتن به محتوای اصلی

استقلال

نام‌های دیگر: استقلال‌طلبی، استقلال تمدنی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

رهایی کشور و ملت از سلطه و وابستگی به قدرت‌های بیگانه در سیاست، اقتصاد و فرهنگ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز در جمهورى اسلامى دو خصوصیّتى که آرزوى همه‌ی ملّتها است، به بهترین وجهى وجود دارد؛ یکى استقلال و یکى آزادى. استقلالِ جمهورى اسلامى در دنیا کم‌نظیر است؛ اگر نگوییم بی‌نظیر. ما کشور بزرگى را می‌شناسیم ‌-کشور صنعتى، کشور قوى، کشور پُرادّعا و داراى پیشرفتهاى گوناگون- که یک معامله کرده و چهار قلم جنس به یکى فروخته، پولش را هم گرفته؛ [امّا] وقتى میخواهد جنس را تحویل بدهد، آمریکایی‌ها از آن طرف دنیا اشاره میکنند که تحویل ندهد؛ این دولت دیگر جرئت نمیکند جنس را تحویل بدهد! [این] کشور، اروپایى هم هست، صنعتى هم هست، پیشرفته هم هست، اگر هم به او بگویید شما مستقل نیستى، رگهاى گردنش میزند بیرون که عجب! شما به ما میگویید یک دولت غیرمستقل؟ما استقلال را درست معنا میکنیم. استقلال، یعنى جمهورى اسلامى؛ یعنى وضعیّتى که ما امروز داریم که هیچ ابرقدرتى، هیچ قدرتى در طول این یازده سال، در هیچ یک از امور و شئون ما نتوانسته کوچک‌ترین چیزى را بر ما تحمیل کند؛ هیچ کشورى این استقلال را ندارد. من میخواهم بگویم حتّى کشورهایى مثل آمریکا هم این استقلال را ندارند. لابد بعضى تعجّب خواهند کرد؛ نه، تعجّب ندارد؛ دولت آمریکا هم وابسته‌ی به سرمایه‌دارهاى صهیونیست بین‌المللى است. اگرچه ممکن است خود آن سرمایه‌دارها از لحاظ ملّیّت، آمریکایى هم باشند، امّا دولتْ وابسته است. اگر یک رئیس‌جمهور در آمریکا، آنجایى که منافع سرمایه‌دارها ایجاب نمیکند، یک قدم کج بردارد ‌-مثل کندى و امثال او - پایش را از دایره بیرون میکنند، پدرش را درمی‌آورند. استقلال، یعنى آنچه امروز در جمهورى اسلامى وجود دارد. هیچ قدرتى، هیچ دولتى، هیچ تشکیلاتى در دنیا نتوانست این نظام را وادار کند به اینکه برخلاف مصالحش و برخلاف آن چیزى که تشخیص میدهد مصلحتش است ‌-همان که مسئولین تشخیص میدهند- قدمى بردارد. این، استقلال.
امّا در مورد آن دو موضوع دیگر؛ یعنى موضوع معلّمى و تعلیم و تربیت، و موضوع کار، من این مطلب را عرض کنم ــ که شاید هشت سال، ده سال قبل از این هم در یک وقتى این صحبت را ما کردیم؛ به گمانم در نماز جمعه بود[2] ــ براى اینکه مردم توجّه کنند که چگونه بایستى تلاش جامعه را جهت‌گیرى کرد. استقلال این‌همه براى یک ملّت مهم است. ملّت مستقل، یعنى ملّتى که اربابهاى آمریکایى یا انگلیسى یا روسى و امثال اینها نمى‌آیند در سرنوشتِ این ملّت دخالت کنند و هر چه را به نفع خودشان هست انجام بدهند، هر چه را به نفع این ملّت است دور بیندازند؛ کشورهایى که مستقل نیستند، این‌جورى هستند. الان نگاه کنید به بعضى از این کشورهایى ــ ما اسم هم که نیاوریم، شما خودتان میفهمید ما کجاها را میگوییم ــ که رؤسایى دارند، اینها گوش‌ به ‌فرمان آمریکا هستند. خب، وقتى رئیس و رؤساى یک ملّتى، یک کشورى، گوش به ‌فرمان آمریکا هستند، اینها در این مملکت چه ‌کار میکنند؟ طبیعى است؛ آن کارهایى که به نفع آمریکا است، در آن کشور تصمیم‌گیرى و اجرا میشود؛ از خرید، از فروش، از تبلیغات، از بالا آوردن، از کنار زدن، عزل، نصب. هر کارى که به نفع آن ارباب است، در آن کشور انجام میگیرد؛ هر کار به نفع مردم است، انجام نمیگیرد؛ استقلال نداشتن یک ملّت چنین مصیبتى است که در زمان رژیم گذشته خب این‌جور بود.
آن اقتصاد، این فرهنگ، و سیاستِ استقلال که پایه و مبناى سیاست نظام جمهورى اسلامى است و شعار اصلى است. استقلال کامل در همه‌جهت؛ یعنى زور را و زورگویى را از هیچ‌کس قبول نکردن و مسائل جهانى را بر طبق معیارهاى خود حل کردن و راه آن را پیمودن. مسئله‌ى فلسطین را ما با معیارهاى خودمان حل میکنیم و بر اساس آن قضاوت میکنیم و نسبت به آن اقدام میکنیم؛ تابع هیچ قدرتى در دنیا نمیشویم. در مسئله‌ى بالکان[7] همین‌جور عمل میکنیم؛ در مسئله‌ى افغانستان در طول هشت سال جنگ با همه‌ى آن عسرتها و سختى‌هایى که آن مسئله براى ما داشت،[8] ایستادیم و همان‌جورى که مبنا و روش اسلامى و دید اسلامى ما بود نسبت به این مسئله، حرکت کردیم. وقتى که این سیاستها مورد نظر باشد و آن مدیریّت وجود داشته باشد، آن‌ وقت کشور، خوب اداره میشود.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

اتکا به توان خودی شرط حفظ موجودیت کشور و ملت

… این کار هستیم ــ منظورم از «شایسته» صلاحیّتها نیست؛ یعنى سزاوار است که به این فکر باشیم ــ لازم باشد و سزاوار باشد که به فکر تقویت نیروهاى مسلّح خودش باشد. علّت هم این است که ما تنها ملّتى هستیم که به خودمان متّکى هستیم؛ ما به هیچ‌ کس دیگر متّکى نیستیم؛ ما به نیروهاى خودمان، به نیروى ذاتى خودمان، به قدرتها و توانایى‌هاى خودمان، به لیاقتهاى خودمان متّکى هستیم؛ باید هم متّکى باشیم. اگر به این متّکى نباشیم، موجودیّت این کشور و این ملّت بشدّت مورد تهدید و در خطر است. معناى این حرف این نیست که اگر ملّت ایران و مجموعه‌ى نظام ایران از جایى کمک بخواهند، به آنها کمک داده نخواهد شد؛ چرا، شاید امروز آغوشهایى باز است، دستهایى دراز است که با کمترین اشاره‌اى از جمهورى اسلامى ایران، دوستى‌هایى را نشان بدهند، کمکهایى را ارائه بدهند؛ …

استقلال و استغنا از قدرت‌های میان‌تهی، نعمتی که باید قدر دانست و حفظ کرد

… کرده بود و در طول جنگ تحمیلى دست در دست آمریکا، با ملّت ما که براى خدا و ارزشهاى معنوى قیام کرده است، کینه‌توزى و دشمنى میکرد، به چشم خود دید. اکنون همه‌ى آن سیاستمدارانى که در صدر آن امپراتورىِ قدرت تکیه زده بودند، از صفحه‌ى روزگار با بدنامى محو شده‌اند. ملّت ما درماندگى و ناتوانى بلوک غرب را از نگهبانى و حراست دولتهاى وابسته که به امید آنان نفَس میکشیدند و به امید آنان در برابر جمهورى اسلامى صف‌آرایىِ نظامى و سیاسى کردند و حتّى درماندگى آن بلوک را از حلّ مسائل و مشکلات اقتصادى و اجتماعى و گره‌هاى داخلى و خارجى‌اش مشاهده کرده و میکند و طعم شیرین استقلال و استغناء از این قدرتهاى ظاهرى و میان‌تهى را در حوادث پیاپى زندگىِ خود میچشد. این، آن نعمت بزرگى است که ملّت هوشمند و مجرّب ما باید قدر بداند و شکر گزارد و براى خود حفظ کند.

سقوط ملت‌ها و دولت‌های تسلیم سلطه به ضعف و ذلت

… لااقل در مقابل آن دیگرى، عَلَم استقلال بلند کنند و ملّتها این احساس را داشته باشند که سخن از آزادى میزنند و ابراز قدرت میکنند و اقتدارات ملّى را نشان میدهند ــ که در طول این سى چهل سال اخیر چنین وضعى تقریباً وجود داشت ــ بعد از این دیگر این وضعیّت نیست. هر ملّتى تسلیم سلطه‌ى قدرتهاى بزرگ عالم شد، ازدست‌رفته است؛ هر ملّتى حاضر شد از شرف ملّى، اقتدار ملّى، اراده‌ى ملّى چشم بپوشد، در ورطه‌ى ضعف بى‌پایان و وادى‌اى که آخر آن معلوم نیست لغزید؛ هر دولتى که حاضر شد در مقابل خواست دستگاه یکپارچه‌ى سلطه‌ى جهانى تسلیم بشود، بیش از گذشته محکوم به ضعف و ذلّت و تحت سلطه قرار گرفتن و هضم شدن شخصیّت شد. این یکى از چیزهایى است که وضع فعلى جهان آن را نشان میدهد. دستگاه سلطه به سمت یکپارچه شدن هر چه بیشتر دارد پیش میرود. دو قطب قدرتى که در مقابل هم قرار داشتند، به یک مرکز قدرت تبدیل شده‌اند یا دارند تبدیل میشوند ــ البتّه همان‌‌طورى که عرض کردیم نمیشود پیش‌بینى …

پیشرفت و شرف ملی در گرو اعراض از قدرت‌های شیطانی و نزدیکی به خدا

… و ایران را با کمال تواضع و فروتنى در خدمت آمریکا قرار داده بودند، شما خیال میکنید کشور ما و انقلاب ما این‌ همه موفّقیّت را تا امروز ممکن بود کسب کند؟ حاشا و کلّا. وَالله‌ هر جایى که نشان پاى ابرقدرت‌ها و قدرتها باشد، آنجا نشان سیه‌روزى و بدبختى آن ملّت است. شرف ملّى و پیشرفت ما و این حرکت عظیم و این نشاط مردمى و این توفیقهاى بى‌شمارى که ملّت ایران و دولتهاى ما بحمدالله‌ تا امروز داشته‌اند، بر اثر جدایى و بى‌اعتنائى و اِعراض از قدرتهاى شیطانى است؛ بر اثر نزدیک شدن به خدا است؛ و همین، کلید حلّ مشکلات ما است.

تضمین استقلال کامل سیاسی، اقتصادی و بالاتر از همه فرهنگی در جمهوری اسلامی

… شریک بودند؛ مشترکاتی داشتند؛ [مثلاً] فرهنگ عمومی در این کشورها یکسان بود و آن فرهنگ عبارت بود از کشاندن آحاد مردم به غفلت و رها کردن زمام شهوات و هواهای نفسانی. این چیزی بود که در هر دو سبْک حکومت وجود داشت و وجود دارد و این، فرهنگ مشترک شرق و غرب است. با این خصوصیّت مشترک، اسلام مخالف بود و اعلام مخالفت کرد و اعلام کرد که جمهوری اسلامی استقلال کاملِ ملّتِ تحت تابعیّت خود را تضمین میکند و تأمین میکند و این استقلال کامل، شامل استقلال سیاسی و اقتصادی و بالاتر از همه، استقلال فرهنگی است. یعنی جمهوری اسلامی اکتفا نکرد به اینکه یک حکومتی را مستقل از قدرتها به‌ وجود بیاورد؛ که این قدم اوّل است.

استقلال حقیقی برخاسته از انقلاب و اسلام و لزوم حفظ آن

… منافع حیاتى خود به هر قیمتى دفاع کند. حتّى دیدید به بمب اتمى هم تهدید کردند و دیگران ــ کشورهاى خرد و ریز دنیا ــ با اینکه به خیلى از آنها این قضیّه ارتباط هم پیدا نمیکند، مجبورند هر کدام نخودى در این آشِ استکبارى بیندازند و نمیتوانند خودشان را کنار بکشند. در یک ‌چنین شرایطى وقتى شما مى‌بینید استقلال حقیقى و اتّکاء به نفْس واقعى ــ که ناشى از انقلاب و اسلام است ــ این ملّت و این کشور و این دولت را با ناصیه‌اى[4] درخشان در دنیا معرّفى میکند و قدر این استقلال را میدانید و میخواهید این استقلال را حفظ بکنید، وقتى تجربه‌ى آزاد زیستن در نظام الهى و اسلامى را تجربه‌ى شیرینى میدانید و میخواهید آن را روزبه‌روز به سمت کمال پیش ببرید، پس باید خودتان را آماده‌ى دفاع بکنید. باید بدانید که دشمن منتظر فرصت است براى ضربه زدن: وَ مَن نامَ لَم یُنَم عَنه؛[5] اگر شما غافل بشوید، ضربه را خواهید خورد؛ و دفاع یک وظیفه‌ى عقلى و انسانى و اسلامى است، پس باید آماده بود. روزبه‌روز باید آمادگى‌تان را بیشتر کنید، آموزشها را پیش ببرید. …

محال بودن وابستگی برای ملت ایران با پیشینهٔ انقلابی

… چیزى که امروز به عربستان سعودى میدهند؛ آن چیزى که براى کویت تدارک مى‌بینند؛ آنچه دیروز در جنگ با ما به عراق میدادند ــ کمک یعنى حمایت ــ این به قیمت وابستگى انجام میگیرد؛ به قیمت از دست دادن شرف، به قیمت از دست دادن ناموس ملّى یک کشور و یک ملّت انجام میگیرد. براى ملّت ایران با این انقلاب، با آن پیشینیه، با این ظرفیّت عظیم فکرى و علمى که این ملّت دارد، طبیعى و بدیهى است که چنین چیزى محال است و نظام جمهورى اسلامى بر مبناى دیگرى اصلاً به ‌وجود آمده. در حال حاضر من در دنیا نمى‌شناسم کشور دیگرى را با این خصوصیّات؛ هر کسى به همان اندازه‌اى که متّکى است به قدرتهاى بزرگ، به همان اندازه وابستگى هم دارد؛ و همه هم متّکى‌اند، حتّى کشورهاى اروپایى. همین کشورهاى اروپایى که مجموعشان امروز در جهت یک «ابرقدرتى» دارند …

بی‌همتایی ملت و دولت ایران در آزادگی، استقلال و تن ندادن به سلطهٔ قدرت‌ها

… مراحل بسیارى از این راه دشوار را پیموده‌ایم؛ اگر کسى انکار کند، یا چشم ندارد یا وجدان. اگر کسى تصوّر کند که انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى در اهداف خود توفیق پیدا نکرده، یا از لحاظ آگاهى کور است یا از لحاظ قلب و وجدان و انصاف کور است؛ ما خیلى پیش رفته‌ایم. امروز در زیر این آسمان، هیچ دولت و ملّتى را شما نمیتوانید پیدا کنید که از لحاظ ارزش بخشیدن به ارزشهاى انسانى، آن چیزى که براى انسانها در درجه‌ى اوّل اهمّیّت قرار دارد، یعنى آزادگى، سربلندى، استقلال، اسیر نبودن، ذلیل نبودن، توسرى‌خورِ قدرتها و دولتها نبودن، به اشاره‌ى این و آن حرکت نکردن، طبق مصلحت خود و اراده‌ى خود راه رفتن، آحاد آن داراى احساس مسئولیّت، داراى حرکت، داراى آگاهى، داراى قدرت ــ از لحاظ مجموع این مسائل ــ مثل ملّت و دولت ایران و جمهورى اسلامى باشد.

آزادی ملت ایران از حاکمیت سیاست‌های بیگانه و تصمیم‌گیری به دست خود

این آزادى‌اى که امروز ملّت ایران دارند، که هیچ سیاستى در دنیا از سیاستهاى بیگانه و دشمن بر شما حاکم نیست، خودتان تصمیم میگیرید، از [میان] خودتان تصمیم میگیرند ــ این مجلس شوراى اسلامى شما است که حقیقتاً ترکیب این‌جورى براى یک مجلس و این‌جور نمایندگان براى هر کشورى و هر ملّتى مایه‌ى افتخار است؛ این مسئولین دولتى، این رئیس‌جمهور، این سایر مسئولینى که هستند، همه مال مردم، همه از مردم، همه دردکشیده و دردشناس، همه آزاد و مستقل و سرافراز، و هیچ فکرى جز فکر ملّت برایشان مطرح نیست ــ مگر این، چیز آسانى است که به دست آمده؟ زندگى راحت، زندگى مرفّه، رفع …

راه نجات ملت‌ها در استقلال از قدرت‌های ستمگر

… بشود. انقلاب یک ارزش است و آن کسانى که تلاش میکنند انقلاب و انقلابىگرى را ضدّارزش [معرّفی] کنند، همان کسانى هستند که از انقلاب بیشترین ضربه را خورده‌اند. تردید در مفاهیم انقلابى، ضدّارزش است؛ تردید در مبارزه‌ى با قدرتهاى ستمگر و سلطه‌گر و ظالم، ضدّارزش است. راه نجات ملّتها در استقلال ملّتها از قدرتهاى ستمگر است. همیشه سعی قدرتهاى ستمگر این بوده تا به ملّتها ثابت کنند که بیخود تکان میخورید، اشتباه میکنید، راه نجاتتان این است که بیایید زیر بال ما؛ پلّکان دیگرى بشوید از پلّه‌هاى عروج ما در امور مادّى و سلطه‌ى نابه‌‌حق؛ این را دارند تفهیم میکنند؛ [امّا] ما باور نمیکنیم، …

اتکا به خود و توکل به خدا بدون تکیه بر هیچ قدرت

… اصل «نه شرقى و نه غربى» شناخته شد. تقریباً در همه‌ى انقلابهاى بزرگى که در قرن بیستم در دنیا اتّفاق افتاد، وقتى ملّتها یا گروه‌هاى مبارز کار خودشان را آغاز میکردند و مبارزه را مختصرى علیه یک سلطه، یک قدرت پیش میبردند، خودشان را وصل میکردند به یک قدرت دیگر. اینکه یک ملّت با اتّکاء به خود، با توکّل به خدا، در مقابله‌ى با یک قدرت ظالم به هیچ ‌کس و هیچ قدرت اعتماد و اتّکاء نکند، راهى بود که ملّت ایران به رهبرى امام بزرگوار آغاز کردند و امروز بتدریج در دنیا این راه دارد رهروان زیادى پیدا میکند، و این هم از خصوصیّات عصر جدید است.