رفتن به محتوای اصلی

استقامت

نام‌های دیگر: پایداری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پایداری و ثبات قدم در راه حق و در برابر سختی‌ها و فشارها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع بازاریان تهران (لزوم لغو لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی)— ۱۳۴۱/۰۸/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۴
۱۳۴۱۱۳۶۴

فقط سال ۱۳۶۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من از شما بانوان محترم، بازماندگان شهدای نیروی هوایی و اقربای[1] معلولین نیروی هوایی تشکر می‌کنم که با روی گشاده و با روحیه قوی با من مواجه هستید، و به مخالفین نهضت با شجاعت، استقامت، نمایش می‌دهید که شما شیرزنان مثل متعلقین[2] شما، شیرمردان، در راه اسلام و در راه کشور اسلامی برای فداکاری و برای مجاهدت حاضرید. در قرآن کریم یک آیه در دو سوره وارد شده است، که در یک سوره یک ذیل کوچکی دارد، در یک سوره بدون آن ذیل است. در یک سوره وارد شده است وَ اسْتَقِمْ کَما امِرْتَ[3] امر به رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- می‌فرماید که استقامت داشته باش در آن اموری که ماموری. در یک سوره دیگری که سوره «هود» است وارد شده است که فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[4] که هم به خود رسول اکرم امر می‌فرماید که استقامت [داشته باش‌] و پایدار باش در آن ماموریتی که داری، و کسانی هم که ایمان به تو آوردند و برگشتند به خدا با تو، آنها هم استقامت کنند. در این دنیا کسانی که برای شرافت خودشان، برای شرافت اهل ملتشان، برای شرافت اسلام، اموری را انجام می‌دهند، کارهایی را انجام می‌دهند، اگر در دنبالش استقامت داشته باشند، پابرجا باشند، آنها را حوادث نلرزاند، اینها به مقاصد می‌رسند، برای اینکه استقامت، یک امر مهمی است و مشکلی. در سوره دومی که سوره «هود» است که دارای آن ذیل است که همه ما ماموریم به استقامت و در راس، رسول اکرم است، ایشان در این سوره و در این آیه از ایشان وارد شده است که فرموده‌اند: شَیَّبَتْنی‌ سُورَهُ هُودٍ لِمَکانِ هذِهِ الآیَه[5] به حسب این روایت از ایشان نقل شده است که فرموده‌اند: سوره هود من را پیر کرد، برای این آیه. برای اینکه همه مامورین را، همه ملتهای اسلامی را، همه افراد مسلم را امر فرموده است به اینکه در ماموریتی که دارید استقامت کنید. پابرجا باشید. متزلزل نشوید. چه بسا افرادی که ابتداءً در یک امری وارد می‌شوند، لکن بعضی مشکلات وقتی پیش آمد نمی‌توانند خوددار باشند، نمی‌توانند استقامت کنند. و چه بسا اشخاصی که مستقیم‌اند، استقامت می‌کنند، پایداری می‌کنند تا آخر. تعلیمی که خدای تبارک و تعالی به مسلمین داده است این است که باید در ماموریتهای خودتان استقامت داشته باشید، پایداری داشته باشید. بحمد الله امروز ملت ما عموماً و ارتش و قوای مسلّح ما خصوصاً و نیروی هوایی بالاخص این امتحان را و این ماموریت الهی را عمل کردند؛ هم فداکاری کردند و هم استقامت. شما بانوان محترم که بازماندگان آنها هستید، و برای شما آنها شرافت و عزت به یادگار گذاشتند، خودتان [را] هم می‌بینم در گفتارتان استقامت از آن ظاهر می‌شود. ملتی که بخواهد شرافت خودش را حفظ کند، اسلام را که مبدا همه شرافتهاست بخواهد حفظ کند، این ملت باید علاوه بر جهاد، استقامت در جهاد داشته باشد. استقامت معنایش این است که اگر گرفتاریهایی پیدا شد در جهاد، اگر در جنگهایی که پیش می‌آید برای یک ملتی که می‌خواهد شرافتمند باشد، می‌خواهد اسلام را و نهضت اسلامی را به ثمر برساند، از مشکلات هراس نداشته باشد. در مشکلات سستی نکند. این امر خداست. خدای تبارک و تعالی، که دفاع را بر همه ملت و بر همه مسلمین واجب کرده است، و ما هم الآن در آن امر واقع شده‌ایم که دفاع می‌کنیم از شرافت خودمان، دفاع می‌کنیم از اسلام عزیز. همان که امر فرموده است که دفاع کنید، به همه ملتها امر فرموده است که پایدار باشید، استقامت کنید. رسول اکرم در عین حالی که بالاترین موجود بود در استقامت، و حضرت امیر- سلام الله علیه- در روایتی وارد شده است که ما در جنگها هر وقت که فشار برایمان می‌آمد به رسول خدا پناه می‌بردیم[6]، در عین حال خدای تبارک و تعالی می‌فرماید که: فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ، امر می‌کند که پایدار باش! نلغزاند تو را چیزی. آنجایی که می‌رسد به اینکه تو و امّت، پایدار باشید، پیغمبر می‌فرماید که: «من به واسطه این آیه پیر شدم» برای اینکه استقامت، مشکل است و من گرچه توانم استقامت کنم و افرادی هم می‌توانند، ولی همه ملت اطمینان نیست که بتواند مستقل باشد، مستقیم باشد، استقامت در امر از خود امر مشکلتر است. چه بسا پیروزیهایی که برای یک ملتی پیش می‌آید برای اینکه استقامت در آن امر که موجود شده است ندارند، سستی می‌کنند، آن پیروزی از دست‌شان می‌رود.
و ما باید در امورمان مستقیم باشیم؛ همان طوری که رسول خدا به حسب روایاتی که وارد شده است فرموده است: که این آیه شریفه‌ای که وارد شده است که: فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[2] یعنی به آن چیزهایی که امر به تو شده است، دستور داده شده است استقامت کن و کسانی هم که همراه تو هستند، مومنین به تو هستند، آنها هم استقامت کنند. در روایت است که پیغمبر فرمود: شَیَّبَتْنی سُورَهُ هُود[3]- برای این آیه- سوره هود مرا پیر کرد برای این آیه‌ای که وارد شده است که استقامت کن و هر کسی هم همراهت است استقامت کنند. فتح یک کشوری آسان است نسبتاً، حفظ او مشکل است. شما دست به هم دادید همه‌تان- خدا همه را تایید کند- و ظلم را، دست ظالم را، دست ستمکاران را، دست خارجیها را از کشورتان قطع کردید. امروز نه شرق در اینجا دخالتی می‌تواند بکند و نه غرب؛ در حالی که در رژیم سابق اصل خود کشور به حساب نبود، منافع خارج حساب بود. امروز که شما هستید و خودتان هستید و کشور مال خود شما هست و منافع کشور از خود شما و از برادران شماست، بخواهید که آنها دیگر نتوانند رخنه کنند، استقامت باید بکنید، پایداری باید بکنید؛ پایداری به این است که هر کس در هر شغلی که هست آنجا را خوب عمل بکند. همان طوری که پاسدارها و ارتش ما در جبهه‌ها پایداریشان به این است که جنگ را خوب عمل بکنند و پیش ببرند. پایداری کشاورز این نیست که جنگ بکند، پایداری کشاورز این است که کشاورزی‌اش خوب باشد. پایداری بانکدارها این است که خوب عمل بکنند، و پایداری افرادی که پرسنل اداره مالیه هستند، آنها این است که خوب عمل بکنند، ناراضی درست نکنند. مردم این مردمی هستند که همه با هم دست به هم دادند و کشور را آزاد کردند، کشور را اسلامی کردند و کسانی که انحراف دارند درصدد اینند که ناراضی درست بکنند. ممکن است یک وقتی در بانک، در اداره مالیه، در جاهای دیگر افرادی خودشان را وارد بکنند برای ناراضی درست کردن، نه برای نفع شخصی، برای اینکه افراد را ناراضی کنند. بتدریج یک کشوری که سر تا تهش پرسنل مالیه هست و همین طور سایر بانکدارها و اینها هستند و سایر ادارات دولتی، ممکن است که افراد که بخواهند این کشور را بازگردانند به حال سابق، نفوذ کنند در بین شما و مردم را ناراضی کنند به اینکه مالیات را وقتی می‌خواهند بگیرند بیشتر از آن مقداری که باید بگیرند، بگیرند خدای نخواسته. البته نمی‌کنند اما باید هوشیار باشید.

فرمان الهی به ایستادگی در برابر ظلم و قدرت‌های بزرگ

… کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[3] در عین حال که این آیه در سوره دیگری هم- سوره شوری‌ هم- آمده لکن آن ذیل را ندارد، سوره هود که این ذیل را دارد فرموده است. این به نظر می‌رسد که نگران بوده است از این که ملتش و امتش مبادا خدای نخواسته استقامت نکند. باید ملت ایران، دولت ایران، ارتش ایران، سپاه پاسداران ایران، همه قشرهای ایران توجه کنند که استقامت در مقابل ظلم، در مقابل این قدرتهای بزرگ از اموری است که امر شده است، استقامت در مقابل دشمن است، امر شده است که استقامت بکنید و اگر استقامت بکنید پیروز هستید. بحمد الله ایران به این صفت، بسیاری از قشرها به این صفت متصفند و من فراموش نمی‌کنم قصه روز جمعه را که آن طور با شکوه، با نورانیت، با استقامت گذشت. آن طور مردم با طمانینه، با آن صداهایی که می‌آمد، با آن رگبارهایی[4] که می‌آمد، من ملاحظه می‌کردم، نگاه می‌کردم، …

لزوم استقامت تا نگرانی پیامبر دربارهٔ امت ثابت نشود

بنا بر این، ما باید استقامت کنیم و آن چیزی که نگرانی پیغمبر هست که نبادا ملتش استقامت نکنند و این امر خدا را اطاعت نکنند، باید ما کاری بکنیم که این نگرانی نگذاریم در حق ما ثابت بشود. و من از خدای تبارک و تعالی می‌خواهم که همه این قشرهای ملت را از مجروحین، مصدومین، شهدا و خانواده‌های اینها و مفقودین ما و اسرای ما، همه اینها را هم سالم نگه دارد و شهدای ما را بیامرزد و در جوار خودش نعمت‌ عنایت کند و اینهای دیگر هم سالم نگه دارد و به پیروزی …

شیرینی مشقت‌ها برای بزرگان دین و لزوم کسب این ذائقه

… و لقاء الله بوده است، در حال جنگ بوده. حتی آن وقتی هم که در بستر خوابیده است باز برای جنگ بسیج کرده است و آن همه مشقت‌هایی که ایشان دیدند؛ از قریب و از غیر قریب دیدند و بعد از آن هم همین طور؛ مسلمین دیده‌اند؛ ائمه ما دیده‌اند؛ امیر المومنین دیده است. خوب! آنها برای اسلام چون بوده، به ذائقه‌شان شیرین بوده. ما باید کوشش کنیم که ذائقه‌مان را یک همچو ذائقه‌ای قرار بدهیم که برای ما هر چیز شیرین باشد. رضای به قضای خدا، معنایش همین است که یکوقت تسلیم است، آدم تسلیم می‌شود، خوب، ما سِلْمیم. یکوقت رضاست به آنچه او می‌کند، این دیگر فرق نمی‌کند بین اینکه آن کسی که راضی است، فرق نمی‌کند بین این که از او بلا برسد یا این که از او نعمت برسد، همه را نعمت می‌داند. …