رفتن به محتوای اصلی

استقامت

نام‌های دیگر: پایداری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پایداری و ثبات قدم در راه حق و در برابر سختی‌ها و فشارها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع بازاریان تهران (لزوم لغو لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی)— ۱۳۴۱/۰۸/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۴
۱۳۴۱۱۳۶۴

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من از شما بانوان محترم، بازماندگان شهدای نیروی هوایی و اقربای[1] معلولین نیروی هوایی تشکر می‌کنم که با روی گشاده و با روحیه قوی با من مواجه هستید، و به مخالفین نهضت با شجاعت، استقامت، نمایش می‌دهید که شما شیرزنان مثل متعلقین[2] شما، شیرمردان، در راه اسلام و در راه کشور اسلامی برای فداکاری و برای مجاهدت حاضرید. در قرآن کریم یک آیه در دو سوره وارد شده است، که در یک سوره یک ذیل کوچکی دارد، در یک سوره بدون آن ذیل است. در یک سوره وارد شده است وَ اسْتَقِمْ کَما امِرْتَ[3] امر به رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- می‌فرماید که استقامت داشته باش در آن اموری که ماموری. در یک سوره دیگری که سوره «هود» است وارد شده است که فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[4] که هم به خود رسول اکرم امر می‌فرماید که استقامت [داشته باش‌] و پایدار باش در آن ماموریتی که داری، و کسانی هم که ایمان به تو آوردند و برگشتند به خدا با تو، آنها هم استقامت کنند. در این دنیا کسانی که برای شرافت خودشان، برای شرافت اهل ملتشان، برای شرافت اسلام، اموری را انجام می‌دهند، کارهایی را انجام می‌دهند، اگر در دنبالش استقامت داشته باشند، پابرجا باشند، آنها را حوادث نلرزاند، اینها به مقاصد می‌رسند، برای اینکه استقامت، یک امر مهمی است و مشکلی. در سوره دومی که سوره «هود» است که دارای آن ذیل است که همه ما ماموریم به استقامت و در راس، رسول اکرم است، ایشان در این سوره و در این آیه از ایشان وارد شده است که فرموده‌اند: شَیَّبَتْنی‌ سُورَهُ هُودٍ لِمَکانِ هذِهِ الآیَه[5] به حسب این روایت از ایشان نقل شده است که فرموده‌اند: سوره هود من را پیر کرد، برای این آیه. برای اینکه همه مامورین را، همه ملتهای اسلامی را، همه افراد مسلم را امر فرموده است به اینکه در ماموریتی که دارید استقامت کنید. پابرجا باشید. متزلزل نشوید. چه بسا افرادی که ابتداءً در یک امری وارد می‌شوند، لکن بعضی مشکلات وقتی پیش آمد نمی‌توانند خوددار باشند، نمی‌توانند استقامت کنند. و چه بسا اشخاصی که مستقیم‌اند، استقامت می‌کنند، پایداری می‌کنند تا آخر. تعلیمی که خدای تبارک و تعالی به مسلمین داده است این است که باید در ماموریتهای خودتان استقامت داشته باشید، پایداری داشته باشید. بحمد الله امروز ملت ما عموماً و ارتش و قوای مسلّح ما خصوصاً و نیروی هوایی بالاخص این امتحان را و این ماموریت الهی را عمل کردند؛ هم فداکاری کردند و هم استقامت. شما بانوان محترم که بازماندگان آنها هستید، و برای شما آنها شرافت و عزت به یادگار گذاشتند، خودتان [را] هم می‌بینم در گفتارتان استقامت از آن ظاهر می‌شود. ملتی که بخواهد شرافت خودش را حفظ کند، اسلام را که مبدا همه شرافتهاست بخواهد حفظ کند، این ملت باید علاوه بر جهاد، استقامت در جهاد داشته باشد. استقامت معنایش این است که اگر گرفتاریهایی پیدا شد در جهاد، اگر در جنگهایی که پیش می‌آید برای یک ملتی که می‌خواهد شرافتمند باشد، می‌خواهد اسلام را و نهضت اسلامی را به ثمر برساند، از مشکلات هراس نداشته باشد. در مشکلات سستی نکند. این امر خداست. خدای تبارک و تعالی، که دفاع را بر همه ملت و بر همه مسلمین واجب کرده است، و ما هم الآن در آن امر واقع شده‌ایم که دفاع می‌کنیم از شرافت خودمان، دفاع می‌کنیم از اسلام عزیز. همان که امر فرموده است که دفاع کنید، به همه ملتها امر فرموده است که پایدار باشید، استقامت کنید. رسول اکرم در عین حالی که بالاترین موجود بود در استقامت، و حضرت امیر- سلام الله علیه- در روایتی وارد شده است که ما در جنگها هر وقت که فشار برایمان می‌آمد به رسول خدا پناه می‌بردیم[6]، در عین حال خدای تبارک و تعالی می‌فرماید که: فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ، امر می‌کند که پایدار باش! نلغزاند تو را چیزی. آنجایی که می‌رسد به اینکه تو و امّت، پایدار باشید، پیغمبر می‌فرماید که: «من به واسطه این آیه پیر شدم» برای اینکه استقامت، مشکل است و من گرچه توانم استقامت کنم و افرادی هم می‌توانند، ولی همه ملت اطمینان نیست که بتواند مستقل باشد، مستقیم باشد، استقامت در امر از خود امر مشکلتر است. چه بسا پیروزیهایی که برای یک ملتی پیش می‌آید برای اینکه استقامت در آن امر که موجود شده است ندارند، سستی می‌کنند، آن پیروزی از دست‌شان می‌رود.
و ما باید در امورمان مستقیم باشیم؛ همان طوری که رسول خدا به حسب روایاتی که وارد شده است فرموده است: که این آیه شریفه‌ای که وارد شده است که: فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[2] یعنی به آن چیزهایی که امر به تو شده است، دستور داده شده است استقامت کن و کسانی هم که همراه تو هستند، مومنین به تو هستند، آنها هم استقامت کنند. در روایت است که پیغمبر فرمود: شَیَّبَتْنی سُورَهُ هُود[3]- برای این آیه- سوره هود مرا پیر کرد برای این آیه‌ای که وارد شده است که استقامت کن و هر کسی هم همراهت است استقامت کنند. فتح یک کشوری آسان است نسبتاً، حفظ او مشکل است. شما دست به هم دادید همه‌تان- خدا همه را تایید کند- و ظلم را، دست ظالم را، دست ستمکاران را، دست خارجیها را از کشورتان قطع کردید. امروز نه شرق در اینجا دخالتی می‌تواند بکند و نه غرب؛ در حالی که در رژیم سابق اصل خود کشور به حساب نبود، منافع خارج حساب بود. امروز که شما هستید و خودتان هستید و کشور مال خود شما هست و منافع کشور از خود شما و از برادران شماست، بخواهید که آنها دیگر نتوانند رخنه کنند، استقامت باید بکنید، پایداری باید بکنید؛ پایداری به این است که هر کس در هر شغلی که هست آنجا را خوب عمل بکند. همان طوری که پاسدارها و ارتش ما در جبهه‌ها پایداریشان به این است که جنگ را خوب عمل بکنند و پیش ببرند. پایداری کشاورز این نیست که جنگ بکند، پایداری کشاورز این است که کشاورزی‌اش خوب باشد. پایداری بانکدارها این است که خوب عمل بکنند، و پایداری افرادی که پرسنل اداره مالیه هستند، آنها این است که خوب عمل بکنند، ناراضی درست نکنند. مردم این مردمی هستند که همه با هم دست به هم دادند و کشور را آزاد کردند، کشور را اسلامی کردند و کسانی که انحراف دارند درصدد اینند که ناراضی درست بکنند. ممکن است یک وقتی در بانک، در اداره مالیه، در جاهای دیگر افرادی خودشان را وارد بکنند برای ناراضی درست کردن، نه برای نفع شخصی، برای اینکه افراد را ناراضی کنند. بتدریج یک کشوری که سر تا تهش پرسنل مالیه هست و همین طور سایر بانکدارها و اینها هستند و سایر ادارات دولتی، ممکن است که افراد که بخواهند این کشور را بازگردانند به حال سابق، نفوذ کنند در بین شما و مردم را ناراضی کنند به اینکه مالیات را وقتی می‌خواهند بگیرند بیشتر از آن مقداری که باید بگیرند، بگیرند خدای نخواسته. البته نمی‌کنند اما باید هوشیار باشید.

از میدان به در نرفتن با توهین و ناگواری‌ها

… پنج ساله هستم، با ضعف بسیار آن قدر که برای من ناراحتی و خستگی هست برای شماها نیست. اگر بنا باشد کنار رویم من باید کنار روم. ولی همه وارد در میدانی شده‌ایم که اگر یک قدم عقب بنشینیم شکست می‌خوریم. البته این طور نیست که کسی بتواند به شما و امثال شما توهین کند. اگر در روزنامه‌ای یا در مجلس به شما توهین شد نباید از میدان به در بروید. اصلًا برای خاطر از میدان در کردن عده‌ای متعهد، ناگواریهایی برایشان پیش می‌آورند، باید محکم در میدان بود. به اندازه‌ای که برای پیغمبر اکرم گرفتاری پیش آمد برای هیچ کس پیش نیامد، ولی ایشان تا آخر ایستادند و به تکلیفشان عمل کردند. همین طور برای ائمه- علیهم السلام- ولی آنها هم ایستادند. بیخود نبود که حبس می‌شدند، برای این زندان می‌شدند که جلوی آنهایی که بر ضد اسلام …

لزوم صبر و استقامت امروز با استناد به سورهٔ هود

… اما باید بیشتر توجه بکنیم. علمای بلاد باید توجه بکنند که هر که آمد یک نقی زد فوراً باور نکنند و صحبت بکنند و به رادیو برسد و به نمی‌دانم چه برسد. این طور صحبت نکنند، به مجالس نبرند. ائمه جمعه نبرند به مجالس صحبتها را، می‌توانند حلش بکنند، نتوانستند هضم کنند. ما باید امروز تحمل کنیم، صبر باید بکنیم. فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[4] این چیزی بود که پیغمبر اکرم گفت، شَیَّبَتْنی سُورَهُ هُود[5] به واسطه این، آن هم به خاطر اینکه وَ مَنْ تابَ مَعَکَ بود، برای اینکه می‌دید نمی‌تواند استقامت کند، ما باید استقامت کنیم، باید حفظ کنیم، باید صبر کنیم.

وابستگی استقامت در هر امر به توجه به خدا و زندگی پیامبران

… با او هستند هست، تابعین او. این است که استقامت ملت را هم پیغمبر سنگینی‌اش را در دوش خودش می‌دید، و نگرانی‌ای که پیغمبر داشت نسبت به اینکه استقامت نکند ملت، نکند امت، این بود که- به حسب احتمال قوی- این بود که ایشان را وادار کرد به اینکه این کلمه را بفرمایند. استقامت در هر امر، و این دنبال این است که انسان توجه به خدای تبارک و تعالی داشته باشد و به پیامبران خدا و خصوصاً پیمبر خاتم که اینها چه نحو زندگی کردند و با چه مصیبتهایی استقامت کردند، و در این بیست و چند سال که پیغمبر اکرم در بین این مردم بود چه مصیبتهایی از همین مردم دید، و چه مصیبتهایی را پیش‌بینی کرد، و توجه به اینکه او ولیّ امر این ملت است و استقامت‌ این ملت هم از او خواسته شده است، و فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ[4] این است که موجب نگرانی رسول خداست.

شیرینی و آسانی مشکلات برای فرزندان اسلام و قرآن

از حادثه ناگوار که توسط ایادی استکبار جهانی برایتان اتفاق افتاد[1] متاثر گردیدم. ان شاء الله هر چه زودتر سلامت‌تان را بازیافته، و در سنگر اسلام و انقلاب به نفع مستضعفان و مظلومان جهان به مبارزات سخت خود ادامه دهید. برای فرزندان اسلام و قرآن تمام مشکلات و صدمات در راه خداوند شیرین و آسان است.

وظیفهٔ روحانیان به استقامت و مستقیم کردن مردم با آن

… تمام کمالاتی که برای اولیای خدا و انبیای خدا حاصل شده است از این دل کندن از غیر و بستن به اوست؛ و علامات این مسائل در اعمال ماها ظاهر می‌شود. علاوه بر اینکه، ما مسئولیت خودمان را، مسئولیت شخصی داریم، مسئولیت نوعی هم به عهده ماست، مسئولیت ملت هم به عهده ماست. همان طوری که سوره «هود» به پیغمبر فرموده است که فَاسْتَقِمْ کَما امْرِتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ، به شما هم می‌گوید که استقامت کنید و از استقامت خودتان مردم را مستقیم کنید. اگر مردم از ما خطا ببینند، و اگر چنانچه انصراف پیدا کنند از روحانیت برای خطاهای بعض از ما، مسئولیت، مسئولیت شخصی نیست، مسئولیت اسلامی است، مسئولیت عمومی است.

نگرانی اولیای خدا از سستی ملت در راه خود

… دارند، و مردم را مجهز نگه دارند، و اسلام را با دست مردم نگه دارید و خودتان هم در مساجد، در منابر مردم را دعوت به صلاح بکنید، و دعوت به اینکه دنبال مسائل باشند، و بگویید به آنها که فَاسْتَقِمْ کَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ، آنی که پیغمبر را نگران کرده است. الآن بدانید که اولیای خدا توجه دارند و نگران‌اند از اینکه خدای نخواسته، این ملت ما از این راهی که رفته است یک وقت خدای نخواسته سستی کند. و بحمد الله‌ تا کنون همه با هم بودید و منسجم بودید و همه روحانیون با هم، با دیگران، مردم با هم، با روحانیون منسجم بودند، و امیدوارم که از این به بعد هم منسجم باشند و منسجمتر.