اینکه بنده گاهى در بعضى از صحبتها[8] گفتم که آنچه در اروپاى شرقى[9] و در بعضى جاهاى دنیا پیش آمد، متأثّر از انقلاب ما است، این یک حرف خطابى نبوده؛ این واقعیّت است. آنچه مثلاً در کشور رومانى یا بعضى از کشورهاى دیگر اروپاى شرقى پیش آمد، عبارت بود از حضور مردم در خیابانها با جسم و جان خودشان و مقابل با سلاح گرم؛ و [استفادهى] سلاح گرم از طرف گروه حاکم این خاصیّت را دارد که اگر با جسم انسانها مواجه شد، جسم انسانها در صورت مقاومت، بر آن فائق خواهد آمد و پیروز خواهد شد؛ هیچ جاى دنیا هم عکس این امکان ندارد. در خفقانآمیزترین کشورها هم مردم فقط لازم است بهرى[10] چند، …
آغاز تحولات از خاستگاه مذهبی و جنبش همبستگی لهستان
… میشود در جاى دیگرى غیر از خود شوروى جستجو کرد. مطرح شدن حضور مردمى و قوّت ارادهى ملّتها به حدّ ایجاد یک قطب جدید در معادلات جهانى ــ این کارى که ایران اسلامى کرد ــ از کجا [معلوم که] در این تصمیمگیرىها مؤثّر نبوده؟ چه کسى میتواند این را بهآسانى نفى کند؟ در اروپاى شرقى حوادث از یک خاستگاه مذهبى آغاز شد؛ میدانید، اصلاً جنبش همبستگى در لهستان[6] که مادر همهى این قضایاى اروپاى شرقى[7] است، شعارشان عبارت بود از درخواست انجام عملیّات دینى؛ یعنى تشریفات مذهبى در کلیسا؛ در سال دوّم انقلاب ما، یعنى همان سال ۵۸ خبرهاى آن براى ما مىآمد که براى ما خیلى جالب بود. آن روز ما در شوراى انقلاب بودیم؛ تحلیل ما آن روز این بود که گرایش به مذهب در این نقطهى از دنیا بىارتباط نیست با روى کار آمدن یک حکومت مذهبى بر اساس یک انقلاب مذهبى که …
حرکت تودههای میلیونی به همان سبک انقلاب مردم ایران
… ما آغاز شده است و دایرهى آن محدود به ایران هم نیست، تودههاى مردم اصلند و تعیینکنندهاند و تصمیمگیرندهاند و آنها هستند که جریانها را هدایت میکنند. انقلابهاى زیادى در گذشته را ما سراغ داریم که با احساسات مردم به پیش رفته است؛ امّا امروز وضع فرق میکند. امروز در دنیایى که دهها سال بعد از جنگ دوّم بینالمللى قدرتهاى مسلّط بر عالم عادت داده بودند همهى مردم دنیا را که تسلیم خواستههاى آنها باشند و در مقابل ارادهى قدرتهاى جهانى حرفى نزنند و ارادهاى از خودشان بُروز ندهند، ناگهان شما مىبینید در کشورهاى اروپاى شرقى، تودههاى میلیونى مردم با همان سبْکى حرکت میکنند و به میدان مىآیند که ملّت مسلمان ما در مقابله و معارضهى با رژیم ستمشاهى وارد میدان شدند. به تعبیر دیگر، مشخّصهى انسانىِ این دوران جدید و عصر جدید عبارت است از «پیروزى خون بر شمشیر»؛ یعنى در این دوران جدید همچنان که در ایران اتّفاق افتاد، آحاد مردم بدون تجهیزات و بدون سلاح، فقط با جسم و جان خودشان به میدان آمدند و فضا را بر حکومت غاصب و ظالم تنگ …