شاید در همان سالِ اوّل، ماههای اوّلِ ورود پیغمبر به مدینه یکی از اوّلین کارهایی که پیغمبر انجام دادند، ایجاد عقد اخوّت بین مسلمانها بود؛ یعنی مسلمانها را با هم برادر کردند. اینکه میگوییم با هم برادر هستیم، در اسلام یک تعارف نیست؛ یعنی حقیقتاً مسلمین نسبت به یکدیگر دارای حقّ برادری هستند؛ نسبت به هم طلبکارند، همچنان که برادران نسبت به هم؛ مدیون یکدیگر هستند و باید حقوق متقابلی را نسبت به هم عمل کنند. پیغمبر این را عملی کرد: دو به دو مسلمانها را با هم برادر کرد، و طبقات اینها و خانوادههای اینها و اشرافیگریِ اشراف مدینه و قریش را رعایت نکرد، غلام سیاهی را با یک شخص بزرگی و یک آزادشدهای را با یک آقازادهی معروف بنیهاشم یا قریش برادر کرد. علیایحال، این برادری ابعاد مختلفی داشت که یکی از مهمترین این ابعاد، همین بود که مسلمانها نسبت به هم احساس برادری بکنند. این هم یکی از آن موارد بود.اخوت اسلامی
نامهای دیگر: اخوت، اخوت ایمانی، برادری اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
پیوند برادری میان مؤمنان و مسلمانان و تکلیفهای برآمده از آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در کنگره بزرگداشت اقبال لاهوری— ۱۳۶۴/۱۲/۱۹
سیر زمانی
از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۳۱۳۶۴۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
رحماء بینهم، یعنی در بین خودشان که هستند، نه؛ اینجا دیگر خاکریز نرم است، انعطاف وجود دارد؛ اینجا دیگر آن شدت و آن صلابت نیست. اینجا باید دل داد و دل گرفت. اینجا باید با هم با تعاطف رفتار کرد.شاهدها (۵ پاراگراف)
حقیقی بودن حق برادری و حقوق متقابل مسلمانان بر یکدیگر
شاید در همان سالِ اوّل، ماههای اوّلِ ورود پیغمبر به مدینه یکی از اوّلین کارهایی که پیغمبر انجام دادند، ایجاد عقد اخوّت بین مسلمانها بود؛ یعنی مسلمانها را با هم برادر کردند. اینکه میگوییم با هم برادر هستیم، در اسلام یک تعارف نیست؛ یعنی حقیقتاً مسلمین نسبت به یکدیگر دارای حقّ برادری هستند؛ نسبت به هم طلبکارند، همچنان که برادران نسبت به هم؛ مدیون یکدیگر هستند و باید حقوق متقابلی را نسبت به هم عمل کنند. پیغمبر این را عملی کرد: دو به دو مسلمانها را با هم برادر کرد، و طبقات اینها و خانوادههای اینها و اشرافیگریِ اشراف مدینه و قریش را رعایت نکرد، غلام سیاهی را با یک شخص بزرگی و یک آزادشدهای را با یک آقازادهی معروف بنیهاشم یا قریش برادر کرد. علیایحال، این …لزوم دلسوزی، همدردی و همکاری متقابل میان مسلمانان
… مسلمانهای دیگر نداشته باشد، در اسلام پسندیده نیست. و یکی از فصول زندگی رسول اکرم این بود که این فضای بیتفاوتی را تبدیل کند به فضای محبّت، همکاری، برادری و ایجاد یک مجموعهی همکار با یکدیگر. این همان چیزی است که امروز هم ما در نظام خودمان به آن احتیاج داریم. مسلمانها نسبت به یکدیگر باید با علاقه، با دلسوزی، بدون ذرّهای بیتفاوتی سروکار داشته باشند؛ یعنی اینجور نیست که اگر شما دیدید یک مسلمانی مورد ابتلاء به یک حادثهای قرار گرفته، از کنار او بیتفاوت بگذرید؛ نه، همکاری و همدردی و دلسوزی و محبّت متقابل بین مسلمانها، یکی از کارهای بزرگ رسول اکرم بود؛ نمیگذاشت در جامعهی اسلامی -تا آنجایی که آن بزرگوار حضور داشت و در سعهی وجود آن بزرگوار بود- حتّی یک مورد هم مسلمانها بغض و کینه و عداوتی نسبت به کسی داشته باشند. یعنی پیغمبر با حکمت و حلم خود، حقیقتاً یک محیط شیرین و سالم و فضای آغشتهی به محبّت را به وجود …مرزها برادران مسلمان را از یکدیگر جدا نمیکند
من بهمناسبت اینکه، هم جمعى از برادران ایرانى اهل سنّت، هم بعضى از برادرانى که از خارج کشور آمدهاند، در جلسه حضور دارند، یک [مطلبى را] اشاره بکنم. البتّه همه برادرند، از دید اسلام مرزها برادران را از یکدیگر جدا نمیکند. برادرانى هم که از خارج آمدهاند، برادران ما هستند؛ اسلام در سطح جهان ایجاد برادرى میکند و مؤمن، برادرِ پدر و مادرىِ مؤمن است؛ آنچنان که در روایت است: اَلمُؤمِنُ اَخُو المُؤمِنِ لِاَبیهِ وَ اُمِّه.[4] من عرض میکنم که امروز بیشتر از همیشه باید به وحدت کلمهی مسلمین اهمّیّت داد؛ چرا؟ چون یکى از راههایى که دشمنان براى نفوذ در جوامع اسلامى پیدا کردهاند، ایجاد شکاف و اختلاف است. دهها …احساس برادری یکسان با مسلمانان پاکستان و مردم ایران
از اظهارات شما خیلى متشکّریم. شما برادران صمیمى و خالص ما هستید. ما نسبت به شما برادران در پاکستان، همان احساساتى را داریم که نسبت به مردم ایران [داریم]. احساس میکنیم که صفا و صمیمیّت شما مثل همین صفا و صمیمیّت مردم خود ما است؛ نسبت به امام، نسبت به انقلاب، و نسبت به همهی کارها و حرکات ما. مردم پاکستان در قضیّهی رحلت حضرت امام، اخلاص بزرگى نشان دادند؛ آنجور که خبرهایش به ما رسید، عزادارى خوبى کردند. شما انشاءالله [وقتى] برگشتید، از قول ما از مردم پاکستان تشکّر کنید؛ بهخاطر …پیوند برادری مؤمنان در جامعه و در امت اسلامی
… از قشرهاى جامعه، اسلام بهطور خاص تکیه کرده و برایشان ارزشى قائل شده- امّا درعینحال اسلام با قشرگرایى مخالف است. اینکه ما بگوییم ما طرفدار قشر خودمان -یا به قول دیگران طبقهی خودمان- هستیم؛ نخیر، اسلام با این طبقهگرایى و طبقهبازى و قشربازى مخالف است. مؤمنین در تمام خانوادهی بزرگ اسلامى با هم برادرند و پیوند آنها پیوند برادرى است. بایستى همهی آحاد، این پیوند را در سطح بزرگ جامعهی خودمان و پس از آن در سطح وسیع امّت اسلامى حفظ کنند.من -همانطور که عرض کردم- آینده را بحمدالله آیندهی روشنى میبینم؛ امیدهاى زیادى را مشاهده میکنم؛ دشمن را نسبت به آیندهی خودمان نگران و حتّى مأیوس احساس میکنم؛ دوستان آگاه ما را -آنهایى که در سطح جهان مسائل را خوب درک میکنند، همچنین افراد مطّلع و آگاه در داخل جامعهی خودمان- بحمدالله نسبت به آیندهی نظام جمهورى اسلامى …