رفتن به محتوای اصلی

اخلاص

نام‌های دیگر: اخلاص مردم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انجام کار فقط برای خدا و پیراستن نیت از انگیزه‌های دیگر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

لکن آن نکته‌اى که بنده امروز بر روى آن قدرى میخواهم تکیه بکنم، اخلاص امیرالمؤمنین است. این را ما باید جوهر و روح کارهاى خودمان قرار بدهیم؛ کمااینکه شاید در زندگى علىّ‌بن‌ابى‌طالب هم اخلاص، جوهر و روح کار امیرالمؤمنین بود؛ یعنى کار را فقط براى رضاى خدا و برطبق تکلیف الهى و اسلامى و بدون هیچ انگیزه‌ى شخصى و نفسانى و امثال اینها انجام دادن. این اصل قضیّه است در باب شخصیّت امیرالمؤمنین به گمان اینجانب. این اخلاص را امیرالمؤمنین از دوران کودکى و نوجوانى که اسلام را پذیرفت، نشان داد. [از وقتى] که اسلام را از پیغمبر قبول کرد، سختى‌هاى آن را به جان خرید، از آسایش محترمانه‌ى یک آقازاده‌ى قریشى صرف‌نظر کرد براى خدا، تا مبارزات آن بزرگوار در کنار پیغمبر در طول سیزده سال، و بعد [هم] خوابیدن آن بزرگوار در جاى پیغمبر در شبى که رسول اکرم از مکّه به ‌طرف مدینه هجرت کردند؛ که این خوابیدن امیرالمؤمنین در جاى پیغمبر از جمله‌ى کارهایى است که اگر کسى تدبّر بکند، بزرگ‌ترین فداکارى‌ای است که یک انسان میتواند از خود نشان بدهد در مقام گذشتن از جان خود؛ یعنى به طور قاطع تسلیم مرگ شدن. امیرالمؤمنین آن شب به پیغمبر عرض کرد که اگر من در جاى تو بخوابم، تو به سلامت خواهى جَست؟ فرمود: بله. عرض کرد: پس میخوابم. شبِ تاریک، دشمنِ مسلّح و خشمگین و عازم بر قتل پیغمبر ــ که در این بستر باید خوابیده باشد ــ و آماده پشت دیوارها؛ بدون کمترین تأمّل و تردیدى آن بزرگوار باید به قتل میرسید. لذاست که آن کسى که از دین ما خارج است و با رؤیت اسلامى و شیعى به امیرالمؤمنین نگاه نمیکند ــ آن نویسنده‌ى مسیحى ــ(۸) میگوید این کار امیرالمؤمنین فقط قابل مقایسه‌ى با کار سقراط است که به دست خود جام زهر را نوشید براى مصلحت جامعه؛ یعنى یک فداکارى قطعى. اخلاص، تنها چیزى بود که در اینجا حاکم بود. کسانى که در یک چنین مواردى به فکر خودشان باشند، در فکر این هستند که از موقعیّت استفاده کنند؛ او در همین لحظه در فکر نجات جان پیغمبر است.
یکی از ویژگیها که بسیار مهم است تا برای خود سازی به آن توجه کنیم و شاید جنبه‌ی تقدمی هم داشته باشد، «اخلاص» است. اخلاص عبارت است از کار را خالص انجام دادن و این‌که کاری را مغشوش انجام ندهیم. گاهی هست که کسی عبادت نمیکند و گاهی عبادت‌کند؛ اما مغشوش و ناخالص. این هم مثل آن است .خالص بودن عبادت و خالص بودن عمل، این است که برای خدا باشد. در بین مردم، متأسفانه خیلی رایج است که کارهای خوب خودشان را بر زبان بیاورند و بگویند. کانه توجه ندارند که نباید کار نیک را به زبان آورد و گفت که ما میخواهیم این کار را بکنیم یا ما این کارها را میکنیم. البته برخی جاها استثناست. در جاهایی، بعضی از کارها باید در علن انجام گیرد. در روایات در باب صدقه، آمده است که «صدقه‌ی سر» این ثواب را دارد و «صدقه‌ی علانیه» این ثواب را. یا مثلاً عبادات گروهی، جلوی چشم مردم انجام میگیرد و باید انجام گیرد؛ و این از شعائر الهی است. اما بسیاری از عبادات یا اغلب عبادات، آن روابطی که بین خود انسان و خداست - ذکر، توجه، دعا، نافله، شب زنده‌داری، سحرخیزی، احسان و کارهای نیک - باید بین خود انسان و خدا بماند. مبادا انسان به‌خاطر این‌که دیگران ببینند، کاری را انجام دهد! کاری که انسان به‌خاطر توجه دیگران به خودش انجام دهد، از نکردن آن کار بدتر است؛ زیرا نکردن کار، یعنی انسان کاری را انجام نمیدهد. کاری که انسان برای جلب توجه دیگران نسبت به خودش انجام داده، کانه انجام نداده است. البته بدتر بودنش هم از این جهت است که عمل شرکآلودی انجام داده واین عمل شرکآلود، فعل حرام است و دور کننده است. بنابراین همه‌مان در هرجا و در هر موقعیتی که هستیم، باید خیلی تلاش کنیم که کار را خالص انجام دهیم. اگر کار برای خدا انجام گیرد و نیت برای خدا خالص باشد، اشکالاتی که معمولاً در کارها مشاهده میشود، پیش نخواهد آمد.ما وقتی مصالح واقعی را فدای حرف این و آن میکنیم که بخواهیم کار را برای این و آن انجام دهیم. انسان وقتی کار را برای خدا میخواهد انجام دهد، فقط نگاه میکند ببیند تکلیفش چیست؟ نگاه نمیکند که یکی خوشش می‌آید، یکی بدش می‌آید؛ پیش چه کسی آبرو پیدا میکند و پیش دیگری از آبرو میافتد. امروز در جمهوری اسلامی، در همه‌ی شؤون، کار برای خدا ساری و جاری است. هرکس در این کشور و این نظام، هر کاری که انجام میدهد، میتواند آن را برای خدا انجام دهد و از آن اجر و ثواب و بهره‌ی معنوی را ببرد و پیش خدا خودش را روسفید کند.
من روایتی را در باب اخلاص یادداشت کرده‌ام که برایتان میخوانم. از پیغمبر اکرم صلوات‌اللَّه‌وسلامه‌علیه نقل شده است که فرمود: «ان لکل حق حقیقتاً.» هر چیزی دارای حقیقتی است و یک روح و یک معنا و یک حقیقت دارد. «و ما بلغ عبد حقیقة الاخلاص.» بنده به حقیقت اخلاص و به آن معنای حقیقی اخلاص نمیرسد «حتی لایحب ان یحمد علی شیء من عمل للَّه.» (این خیلی سخت است؛ این، مرتبه‌اش از آن مراتب بسیار بالاست) مگر این‌که دوست نداشته باشد که مردم او را برای هیچ یک از کارهایی که برای خدا انجام میدهد، ستایش کنند. مثلاً فردی است که کار را برای دیگران انجام نمیدهد: برای خاطر خدا نماز میخواند، ختم قرآن میگیرد، کار خیری انجام میدهد، احسان و کمک و صدقه‌ای میدهد و مجاهدتی برای خدا میکند. اما دوست میدارد که مردم بگویند: «ایشان چقدر آدم خوبی است.» کارش رابرای مردم نکرده است. کار را برای خدا انجام داده و تمام شده؛ اما از مدح مردم و از این‌که مردم از او تعریف کنند، خوشش می‌آید. میفرماید این، آن مرتبه‌ی عالی اخلاص نیست. مرتبه‌ی عالی اخلاص این است که این را هم دوست نداشته باشد. اصلاً کاری به کار مردم نداشته باشد! میخواهند بدانند، میخواهد ندانند. میخواهد خوششان بیاید، میخواهد خوششان نیاید. نگاه کند ببیند خدا از او چه خواسته است و دقیقاً آن را انجام دهد.

شاهدها (۲۷۲ پاراگراف)

دشواری دستیابی به اخلاص در کار هنری و ارزشمندی آن

… یا پنج دقیقه از این فیلم را ساختید؛ یا دو بیت از این شعر را گفتید؛ یا فلان خط را در فلان‌جا نوشتید و فلان نقاشی را کشیدید؛ یعنی خدای متعال هم تفاخر می‌کند به این فرزند خاک، که با افلاکیان در مجاهدتش برابری می‌کند؛ این اگر نصیب کسی شده باشد، چیز کمی است؟ البته چنین اخلاص و چنین توجهی، به این آسانی نصیب همه نمی‌شود. اما اگر نصیب کسی شد، باید آن را روی چشم بگذارد و از همه‌ی تنخواههای عالم، ارزشمندترش بداند.

محبوبیت عجیب شهریار به خاطر خدمات و کار برای خدا

… و در سیما او را نشان میدادند. من مطمئنم که آن بخش از برنامه را همه‌ی مردم؛ یعنی هرکس که توانست تماشا کرد. من خودم میخواستم بخوابم، دیدم در اتاق بچه‌ها تلویزیون روشن است و صدای شهریار می‌آید. رفتم تماشا کنم، دیدم بچه‌ها همه‌شان ایستاده‌اند و تماشا میکنند. این، محبوبیت عجیبی است که شهریار پیدا کرده. این، به خاطر خدمات و کار برای خدا بود، که او انجام داد. شهریار قطعاً ماندنی است. از آن شعرایی است که مثل سعدی و حافظ و از این قبیل، در دورانهای بعد از دوران خودش، معروفتر و بزرگتر خواهد شد. لذا، هرچه آقایان درباره‌ی او انجام دهند، از نظر ما زیاد نیست. حضور شهریار در هر کشوری و در میان هر ملتی، حضور مبارک و مفیدی …

بقای کشور در گرو در اختیار داشتن نیروهای مخلص

… با چه کسى معاشرت مى‌کنید. مردم مى‌بینند ما چگونه عمل مى‌کنیم و این، بسیار حائز اهمیت است که احساس کنند نیروهاى نظام، حزب‌اللهى‌اند. مردم، حزب‌اللهى‌ها را دوست دارند؛ چون حقیقتاً براى کار دور هم جمع شده‌اند و نه براى وقت‌گذرانى یا خداى نکرده بهره‌بردارى شخصى. یک کشور، وقتى باقى مى‌ماند که نیروهاى مخلص در اختیارش باشند.

لزوم قرار دادن خدا به‌عنوان هدف

هدف را باید خدا قرار داد. اگر برای نماینده، هدف خدا باشد، هدف خدمت به کشور باشد، خدمت به انقلاب باشد، نفس کشیدنش هم حسنه است. هر طىّ طریق او از خانه تا مجلس، هر لحظه نشستن او روی آن صندلی، هر کلمه حرفی که میزند، هر تلاشی که میکند، هر اعصابی که او مایه میگذارد، همه اینها حسنه است، صدقه …

حل مشکل انسان با مردم در سایهٔ کار برای خدا

اگر شما برای خدا کار کردید و در راه خدا قدم برداشتید، خدا مشکل شما را با مردم، حل خواهد کرد. راه، این است. یعنی اگر انسان، حتی قصد جلب نفوس را هم داشته باشد، راهش این است که با صمیمیّت عمل کند. اما ما باید قصدمان از این هم بالاتر باشد. ما باید تکلیفمان را انجام دهیم. امام این را به ما یاد داد. امام این درس را مکرّر تکرار کرد. برادران و خواهران! ما امروز در شرایطی خاص هستیم. نظامی به نام اسلام برافراشته شده و سر به آسمان کشیده است. این نظام، در مقابل …

رضای خدا تنها هدف امیرالمؤمنین (ع) به وصف ابن‌عباس

… در محضر ابن‌عبّاس به زبان آمد. ابن‌عبّاس گفت: «وااسفاه علی ابی الحسن؛ وااسفاه علی ابی الحسن مضی و الله ما غیَّر و لا بَّدل و لا قصّر و لا جمع و لامنع و لا آخرالا الله»؛ برای خودش چیزی جمع نکرد. برای خودش هیچ کار مادّی نکرد. چیزی را مگر خدا ترجیح نداد. در همه کارها، قصدش خدا بود. هدف او فقط و فقط کسب رضایت خدا بود. مصداق آیه شریفه «و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله و الله رؤوف بالعباد» که اوّلِ خطبه خواندم، امیرالمؤمنین علیه الصّلاةوالسّلام است.

ریشهٔ ثمربخشی حوزه و نهضت و شرط ادامهٔ آن

… یعنى ۷۲ سال قبل از این ــ از این‌همه برکات خبرى نبود؛ نه در این شهر، نه در این کشور و نه در سراسر عالم؛ این حوزه را او پایه‌گذارى کرد. چهل سال بعد از آن تاریخ تقریباً، یعنى در سال ۱۳۸۱ و ۸۲ [۱۳ قمری]، این نهضت آغاز شد. ببینید چقدر این ثمره به اصل نزدیک است. چطور آن اخلاصى که نشاننده‌ى این نهال ــ نهال حوزه‌ى علمیّه ــ در وجود خود داشت به ثمر نشست، تا این نهضت پدید آمد و نشاننده‌ى نهال نهضت یعنى آن معلّم نسل کنونى و نسلهاى آینده‌ى بشر، آن مرد خدا، آن بنده‌ى صالح، آن رهرو راه پیغمبران، با اخلاص خود چه کرد که این نهال تا امروز این‌همه ثمرات بخشیده است که در سراسر عالم، شما ثمرات آن را مى‌بینید و در کشور ایران، یکى از ثمرات آن تلاش، تشکیل جمهورى اسلامى است با همه‌ى برکاتش، و در جاهاى دیگر، بیدارى مسلمین؛ و بقیّه‌ى قضایا که میدانید. امروز هم من و شما باید با اخلاص، با تلاش، با جهاد حرکت کنیم تا این درخت، ثمربخش بماند و ثمربخش‌تر بشود. این بارى است که ما دست‌به‌دست میگردانیم. پس حوزه‌ى علمیّه یک وجود مثمر بوده است؛ بعد از این هم باید مثمر باشد؛ این یک نکته و یک اصل که ما باید در نظر داشته باشیم تا حرفهاى بعد خودمان را بر این مترتّب کنیم؛ وَالّا حوزه‌ى بى‌ثمر فایده‌اى ندارد؛ به دردسرِ نگه …

کار بیش از وظیفه برای ثبت فرشتگان الهی نه برای دریافت اضافه‌کاری

… مردم محروم انجام بدهیم، باید کوتاهی نکنیم. این‌جا همان جایی است که اگر یک نفر بعد از آن‌که از کار اداری خود فارغ شد، وقتی دید کار هست، بنشیند بکند، باید بداند که خدای متعال و ملائکه و کرام‌الکاتبین، آن لحظات کار اضافی او را به صورت حسنات مضاعف محاسبه میکنند. هرچه میتوانید، کار کنید. این کار، برای گرفتن اضافه‌کاری نیست؛ اضافه‌کاری، کمتر از آن است که با این‌گونه کارها مقایسه شود. این کار را باید برای نگارش و ثبت و ضبط کرام الکاتبین - بهترین و کریمترین و بزرگوارترین نویسندگان - انجام داد.

لزوم خالص کردن نیت با خدا برای مجاهدان داوطلب

یک کار بر عهده‌ى مسئولین است نسبت به بسیج و یک کار بر عهده‌ى خود نیروهاى مؤمن و فداکار بسیج است. حالا ما به این دوّمى کار داریم و اشاره خواهیم کرد. کسانى که این موهبت را به ‌دست آورده‌اند که توانسته‌اند داوطلبانه براى رضاى خدا در صفوف جهاد فى‌سبیل‌الله‌، آن هم صفوف مقدّم قرار بگیرند و خط‌شکنى کنند و سختى‌ها متحمّل بشوند و انواع و اقسام کارهایى که بسیجیان کرده‌اند و همه میدانند، باید نیّتشان را با خدا خالص کنند؛ در رشد معنویّت و اخلاق و تقوا و عمل صالح در وجود خودشان خیلى باید تلاش کنند.

لزوم همت و ابتکار مخلصانه در همهٔ بخش‌های نظام اسلامی

… معیّن کرد؛ بخصوص با توجّه به اینکه شماها خودتان در منطقه هستید و از نزدیک شاهدید چیزى را که ما شاهد نیستیم؛ حقایقى را مى‌بینید که در تصمیم‌گیرى‌ها و در طرّاحى‌هاى آینده بشدّت مؤثّرند. پس شما اهل فنّید و متخصّص این کارید؛ ما فقط میتوانیم کلّیّات بگوییم. لکن تقدیراً لِزحمات آقایان و تشکّراً از تلاش ارزشمندى که شماها کردید، بنده میتوانم این را عرض بکنم که واقعاً در نظام اسلامى اگر هر بخشى از این بدنه‌ى عظیم، با اراده‌اى و همّتى و ابتکارى مخلصانه ــ همه باید مخلصانه باشد ــ پرداخته و ساخته نشود، کارها لنگ خواهد ماند؛ و خاصیّت یک نظام مردمى هم همین است. چون میدانید نظامها صد سال میگذرد تا جا بیفتند. سلسله‌هاى حکومتى را نمیگویم؛ نظامهاى حاکم بر یک جامعه؛ صد سال، صدها سال گاهى میگذرد تا یک نظامى در یک جامعه جا بیفتد. ما نظام اسلامى داریم، نظامى که مبتکَر[2] است و در عالم نه …

کار برای خدا، راه پیشرفت جامعه

… است؛ از خدا غافل نشویم. خدا در دلهاى ما، در جان ما، در یکایک تصمیم‌گیرى‌ها و حرکات ما ــ کار ادارى، کار سیاسى، کار نظامى، کار مدیریّت، وقتِ پول خرج کردن، وقتِ اعتبار تخصیص دادن، وقتِ قانون گذراندن، وقتِ قضاوت کردن ــ و در تمام مراحل باید در یاد ما باشد؛ براى خدا باید کار کنیم. این‌جورى این جامعه پیش خواهد رفت.

ارزش فداکاری همراه با اخلاص در برابر فداکاری برای خودنمایی

… دارد؛ وَالّا خب همه فداکارى میکنند و خطر مرگ هم دارد؛ یا براى تعصّب فداکارى میکنند، یا براى خودنمایى فداکارى میکنند ــ مثلاً خلبان میرود در یک مانورى جلوى چشم مردم پنج تا معلّق هم میزند، صدى پنجاه هم ممکن است بیاید پایین، [امّا] قبول میکند براى خودنمایى؛ خب این ارزشى ندارد ــ و بیش از این را هم میکنند برای خودنمایی؛ [حتّی] بعضى خودشان را آتش میزنند براى خودنمایى ــ نه، آنجایى که با اخلاص همراه است یعنى انسان فقط براى خاطر خدا، براى خاطر انجام وظیفه‌ى الهى، کارى را انجام میدهد و آن صفا و درخشندگى را دارد؛ در نشان دادن این نقطه‌ها و جارى کردن این روحیه در طول و امتداد تاریخِ ما خیلى باید تلاش کرد. از آن هشت سال جنگ باید استفاده کرد. کمااینکه حادثه‌ى عاشورا خب اوّل تا آخر به‌یک‌معنا یک نصفه‌روز بوده، به یک معنا مثلاً دو شبانه‌روز بوده، به یک معنا هم هفت هشت روز بوده دیگر؛ بیشتر از این که نبوده ــ از روزى که امام حسین وارد سرزمین کربلا شد، تا [وقتى] از …

پیروزی‌آفرینی اخلاص و جهاد و ناکامی ناشی از غنیمت‌طلبی

… خدا (صلّى الله‌ علیه و آله) در میان قبایل مکّه و طائف، بیعت عقبه با اهل یثرب واقع شد و هجرت پُربرکت به مدینة‌الرّسول (صلّى الله‌ علیه و آله) پیش آمد و دولت اسلامى تشکیل شد. در اینجا بود که پیروزى بدر و شکست اُحد و محنت خندق و آزمایش حدیبیّه اتّفاق افتاد؛ اینجا بود که اخلاص و جهاد، پیروزى آفرید و مال‌دوستى و غنیمت‌طلبى ناکامى آورد. اینجا آیه‌آیه‌ى قرآن نازل شد و خشت‌خشت بناى فرهنگ و تمدّن و حیات طیّبه‌ى اسلامى کار گذاشته شد. مسلمان، با تدبّر در این گذشته و زیستن در لحظه‌لحظه‌ى آن، با آینده نیز پیوندى سازنده مى‌یابد؛ راه زندگى و هدف آن را می‌شناسد؛ به خطرات راه پى میبرد؛ فرداى این حرکت …

اخلاص و تقوا، درخشان‌ترین ویژگی شخصیت بروجردی

… تحت زعامت او پرورشگاه و خاستگاه افکار نو و گوهرهاى درخشانى شد که به برکت آن در سالهاى بعد نهضت روحانیّت پى ریخته شد و حرکتى که در اوج آن، انقلاب عظیم و شکوهمند اسلامى به رهبرى مجدّد بزرگ اسلام، حضرت امام خمینى (قدّس الله‌ نفسه الزّکیّه) بود، سر برآورد. با این‌همه، در مجموعِ شخصیّت آن بزرگمرد، آنچه بیش از همه درخشنده و چشمگیر بود، اخلاص و تقوایى بود که وى در همه‌ى امور خود از آن بهره میگرفت.

لزوم انجام کار برای خدا تا انسان از آن نتیجه بگیرد

… همه‌ چیز در اختیار او است. البتّه تأثیرات روانى این جمله هم، تأثیرات قابل توجّهى است. اگر کسى با توجّه به این «مٰلِکِ یَومِ الدّین» تکلّم کند و تلفّظ بکند، تأثیرات روانى مهمّى براى خود او دارد. چون ما همه‌ى کارها را میکنیم براى عاقبتش، براى محصول و نتیجه‌اش. خب، یک جایى هست که همه هیچ‌کاره‌اند؛ هیچ‌ کس کاره‌اى نیست، جز خداى متعال. و کار را باید براى خدا کرد تا انسان بتواند از آن نتیجه بگیرد. خب، این هم راجع به جمله‌ى «مٰلِکِ یَومِ الدّین».

اخلاص مایهٔ پیشرفت اسلام و مفید شدن انسان برای اسلام و مسلمین

… و بعد در وقتی که خلافت را قبول کرد، در دوران خلافتش در برخورد با جناحهاى مختلف ــ هر کدام با شعارى، هر کدام داراى خصوصیّتى ــ و در همه‌ى موارد، علىّ‌بن‌ابى‌طالب همان علىّ‌بن‌ابى‌طالبى است که خدا مى‌پسندد و رسول خدا انتخاب میکند و برمیگزیند؛ بنده‌ى خالص خدا. این، آن چیزى است که من و شما باید رشحه‌اى(۱۰) از آن را در عمل خود، در زندگى خود، از علىّ‌بن‌ابى‌طالب بیاموزیم و عمل کنیم. این باعث پیشرفت اسلام در آن روز شد و همین است که اگر یک قطره‌ى از این اخلاص در وجود انسانى باشد، او را به موجودى مفید براى اسلام و مسلمین تبدیل میکند.

لزوم تقویت اسلام همه‌جانبه و اخلاص در همکاران رهبران

… ان‌‌‌‌شاءالله‌‌‌‌ فردا که شما پیروز شدید و حکومت تشکیل دادید، اوّلِ دردسرِ شما است؛ آن‌‌‌‌ وقت در حالى میتوانید مقابله کنید با دشمنى‌‌‌‌هاى دشمنانتان که مردم با شما باشند. مردم شما هم جز به ایمان به چیز دیگرى و به جاى دیگرى دل نخواهند داد؛ اصل قضیّه این است. باید اسلام را، آن اسلام همه‌‌‌‌جانبه را، آن ایمان خالص را، آن اخلاص لله‌‌‌‌ را در کسانى که با شما همکارى میکنند، همفکرى میکنند، کمک میکنند، تقویت بکنید. رفتارها، گفتارها، اظهارها، منطبق باشد با خطّ اسلامى؛ در این صورت البتّه مردم [با شما] هستند.

انجام کار برای خدا و با اخلاص و ساختن محیط کار سالم و انقلابی

… ما ــ بنده، شما، دیگران، همینهایى که مشغول کارند ــ همکاریم با همدیگر؛ همه‌ى ما یک کار را داریم در حقیقت دنبال میکنیم؛ یک گوشه‌اش دست یکى است، یک گوشه‌اش دست یکى دیگر است؛ عمده این است که کارى را که انجام میدهیم، خوب انجام بدهیم؛ کم نگذاریم از نیرویمان؛ براى خدا انجام بدهیم، با اخلاص باشد و سعى کنیم که محیط کار را از همه جهت یک محیط سالم و انقلابى بسازیم؛ این مهم است.

مایه و روح همه چیز و از دو درس اساسی امام خمینی

جمعى از برادران مسلمان در اینجا از جاهاى مختلف عالم جمع هستید. این دو نکته را از امام خمینى به یاد داشته باشید: اوّل، اخلاص را که مایه و روح همه‌ چیز است، و بعد، این هدف بزرگ، [یعنی] وحدت اسلامى را. البتّه امام بزرگوار ما این بذر را پاشیده و آمریکا چه بخواهد، چه نخواهد، نهال اسلام و انقلاب اسلامى در حال رشد است. مرتجعین و وابستگان آمریکا چه بخواهند، چه نخواهند، این حرکت رو به ادامه و استمرار است؛ ضربه‌اى به این حرکت از ناحیه‌ى دشمنان وارد نخواهد شد؛ مگر …

حتمی بودن پیروزی با حرکت خالصانه برای خدا و دوری از هوای نفس

حرکت در راه خداوند و تمسّک به اراده‌ی الهی موجب پیروزی قطعی مسلمانان است. وحدت یک امر ضروری و فوق مستحسن است. اتّحاد و هماهنگیِ کاملاً مخلصانه میان تمامی مجاهدین افغانی، به‌ویژه مجاهدین شیعه، می‌تواند گام مؤثّری برای همکاری در یک چهارچوب وسیع‌تر باشد. اگر حرکت به دور از هواهای نفسانی برای خدا و با نیّت خالص صورت بگیرد، پیروزی بر دشمنان حتمی است. وحدت، هماهنگی و یکدل بودن، ضرورت‌های جهاد با دشمن است. بدون جهاد، دشمن از صحنه عقب‌نشینی نخواهد کرد و جهاد در ابعاد نظامی، سیاسی و فرهنگی، بدون اتّحاد و وحدت امکان‌پذیر نیست. کار سیاسی باید از پشتوانه‌ی جهاد نظامی برخوردار باشد، و این دو بدون کار فرهنگی …

عطای هدایت الهی در برابر مجاهدت و خلوص و نرسیدن آن به غافلان

… شنیده بودم ‌-که شاید گاهى این حرف را گفته باشم و این جمله را از زبان آن بزرگوار نقل کرده باشم-[7] که در یک جریانى ایشان میگفتند من از اوّل انقلاب احساس میکنم یک دست هدایتى دارد ما را کمک میکند و پیش میبرد و راه‌ها را در مقابل ما باز میکند؛ و حقیقت همین بود. و این هدایت را خداى متعال در مقابل مجاهدت میدهد، در مقابل خلوص و صفا و نورانیّت ارزانى میدارد. هدایت الهى به انسانهاى غافل نمیرسد. اینکه در همین مناجات شعبانیّه میفرماید: وَ اَنِر اَبصارَ قُلوبِنا بِضِیاءِ نَظَرِها اِلَیک؛[8] این نورانى کردن چشم دل، حقایق را براى دلِ بیدار و چشم بصیرِ مؤمن روشن کردن، مفت و مجّانى نمیشود؛ بدون مجاهدت و تلاش نمیشود؛ بدون ارتباط با خدا امکان ندارد.

کنار گذاشتن انگیزه‌های غیرالهی و فریب نخوردن از نفس

… میخواهد. عرض من این است، خلاصه‌ی حرف من این است: باید براى خدا کار کنیم، براى خدا حرف بزنیم، براى خدا اقدام کنیم، براى خدا انتقاد کنیم، براى خدا تعریف کنیم، براى خدا دشمنى کنیم، براى خدا دوستى کنیم، براى خدا بنویسیم و بگوییم، و نگوییم و سکوت کنیم براى خدا. واقعاً آن چیزهایى را که در انگیزه‌ی خدایى داخل میشود و گاهى ما را هم فریب میدهد، کنار بگذارید. امروز روزى نیست که ما دیگر در مقابل نفْس خودمان فریب بخوریم.اگر این قیام ‌لله‌ نشد، انحراف راه به سمت یک چیز معمولى در دنیا پیش خواهد آمد؛ این براى ما جاذبه ندارد. یعنى هیچ جاذبه‌اى ندارد که ما بخواهیم یک دولتى، یک حکومتى، یک کشورى باشیم مثل کشور ژاپن ‌-دیگر از آن بالاتر که نمیشود- یا یک درجه پایین‌تر از آن مثل بعضى کشورهاى دیگرى که همان جاها هستند و نمیخواهم اسم کشورها را یکی‌یکى بیاورم؛ این …

حفظ اخلاص در کار اطلاعاتی شرط پیروزی و برتری اجر الهی

… من عرض میکنم: هیچ سنگرى الان بافضیلت‌تر از سنگر شما که دارید کار ضدّاطّلاعاتى میکنید در مقابل تلاش دشمن نیست؛ این مهم‌تر است. حتّى از کارهاى اطّلاعاتى به‌اصطلاح آفندى[2] ‌-چون شما پدافندید[3]- کار شما فضیلتش بیشتر است؛ از کار نظامى، کار شما فضیلتش بیشتر است. این کارْ مهم است، سنگر عظیمى است.آن‌وقت در این کار مواظب باشید اخلاصتان را از دست ندهید. یعنى اگر چنانچه توانستید با همین اخلاص و صفا و واقعاً براى دلسوزىِ براى مردم، براى انقلاب، براى اسلام [کار کنید و] ‌ان‌شاءالله‌ براى احساساتتان و براى نیّتتان و انگیزه‌تان، از اسلام و انقلاب چهارچوب درست کنید، بدانید هیچ عاملى نمیتواند شما را ضربه بزند، شما پیروز خواهید بود؛ پیروزى مال شما است. و اجر الهى، هم به‌جاى خودش محفوظ است ‌-وَ ما عِن‌ـدَ اللهِ خَیرٌ وَ اَبقیّْ-[4] هم بهتر از اجر دنیوى است. آنچه در اینجا از پیروزی‌ها به دست خواهید آورد، یک شبکه را که شما منهدم میکنید، پاداش شما داده شد؛ این شبکه را که گرفتید، آشکار کردید، موفّق شدید؛ بزرگ‌ترین پاداش یک آدمى که دارد تلاش میکند همین است که موفّق میشود؛ امّا آن چیزى که پیش خدا دارید از این هم حتّى …

خلوص و صفای با خدا لازمهٔ برداشتن بار سنگین راه امام

… ‌- حرکت کنیم.البتّه من به شما عرض کنم، برادران عزیز! شما پاسداران کمیته‌ها ‌- همان‌طور که برادر عزیزمان آقاى سراج گفتند، درست است ‌- مورد توجّه امام بودید، امام از شماها راضى بود، کارهاى شما برایش مهم بود. سرباز امام بودید، الان هم سرباز امام باید بمانید. خب، شما این نکته‌اى را که عرض میکنم بدانید: این راهى که امام دنبال میکرد و این کار سنگین او، این بار عظیم، بارى نیست که فقط با عقل و درایت و قوّت بدنى و قوّت سیاسى پیش برود، این را بدانید؛ هر انسانى ‌- هرچه از لحاظ جسمانى و عقلى و سیاسى قوى باشد ‌- آن بار را نمیتواند بردارد؛ آن بار یک چیز دیگرى میخواهد که امام آن را داشت و آن عبارت است از خلوص و صفاى بین خود و خدا. کسى خیال نکند که امام، این انقلاب را توانست [فقط] با حکمت خود و قوّت عقلانى خود و خصوصیّات معمولىِ بشرىِ خود پیروز کند.

اخلاص و معنویت مردم و رزمندگان مایهٔ شوق امام

… دفتر. به من گفتند امام اینجا هستند. [وقتى] من وارد شدم، امام ایستاده بودند؛ گفتم من همین یک کلمه را میخواستم به شما بگویم، مادرى با این خصوصیّات آمد، این را گفت. تا این را گفتم، چهره‌ی امام آن‌چنان در هم رفت، آن‌چنان اشکى از چشم ایشان ریخت که قلب من را فشرد. از اخلاص رزمندگانمان در جبهه‌ها، از فداکاری‌هاى مردم، از خانواده‌هاى شهدا، از همین کارهایى که شماها در این صحراها میکنید، امام به هیجان می‌آمد. این معنویّت مردم، این اخلاص مردم، ایشان را به هیجان می‌آورد.

هدف امیرالمؤمنین (ع) در همهٔ کارها فقط رضای خدا

… مَضَی وَ اللهِ ما غَیَّرَ وَ لا بَدَّلَ وَ لا قَصَّرَ وَ لا جَمَعَ وَ لا مَنَعَ وَ لا آثَرَ اِلَّ اللَ»هه[34] [ابن‌عباس اظهار تأسف کرد و گفت به خدا سوگند اباالحسن! از دنیا گذشت درحالی‌که] برای خودش هیچ‌چیزی جمع نکرد. برای خودش هیچ کار نکرد، کار مادی. هیچ‌چیزی را ترجیح نداد، مگر خدا را. در همۀ کارها، قصد او خدا بود. هدف او، فقط و فقط کسب رضایت خدا بود. «وَ مِنَ النّاسِ مَن یَشری نَفسَهُ ابتِغآءَ مَرضاتِ اللهِ»، مصداق کامل این آیۀ شریفه، امیرالمؤمنین علیه‌الصلاة‌والسلام است. بعد، ابن‌عباس گفت: «وَ اللهِ لَقَد کانَتِ الدُّنیا اَهوَنَ عَلَیهِ مِن شِسعِ نَعلِهِ» به خدا دنیا و این زینت‌ها و زخارف و ثروت‌ها و …

نفی هر قصد و غرضی جز اصلاح در نیت امام حسین (ع)

… در این حرکت ما، خودنمایی، خود نشان‌دادن نیست؛ برای خود چیزی طلبیدن نیست؛ نمایش نیست؛ ذره‌ای ستم نیست، ذره‌ای فساد نیست «وَ اِنَّمَا خَرَجتُ لِطَلَبِ الاِصلاحِ فی اُمَّةِ جَدِّی». «اِنَّمَا»، فقط! [برای اصلاحِ امت جدم قیام کردم]. این خیلی نکتۀ مهمی است. هیچ قصد و غرض دیگری، آن نیت پاک و آن ذهن خورشیدگون را مکدر نمی‌کند. ببینید؛ قرآن کریم، وقتی‌که با مسلمان‌ها در صدر اسلام سخن می‌گوید، می‌فرماید: «وَ لا تَکونوا کَالَّذینَ خَرَجوا مِن دیارِهِم بَطَرًا وَ رِئآءَ النّاسِ»[2]، اینجا هم امام حسین می‌گوید: «وَ اَنّی لَمْ اَخْرُجْ اَشِراً وَ لا بَطِراً».

حتی رفع نیاز خوراک باید برای خدا باشد و خدا اصل است

… که جز پول هیچ‌چیز دیگری برایش مطرح نیست. اما کاری که با نام خدا، با یاد خدا شروع می‌شود، جهت‌گیری‌اش هم جهت‌گیری خدایی‌ست، جهت‌گیری‌اش هم جهت‌گیری طبق فرمان خدا و مناسب با امر پروردگار است. به ما می‌گویند که حتی ذبیحه را وقتی که می‌کُشید، با نام خدا بکشید. یعنی ضروری‌ترین، اوّلی‌ترین نیاز شما که خوراک شماست، بایستی با نام خدا باشد، برای خدا باشد. شکمت را هم که پُر می‌کنی، برای خدا باید پُر کنی. نتیجه این می‌شود که شکم پر کردن اصل نیست، خدا اصل است. اگر یک‌وقتی احساس کردی که بخواهی شکمت را پُر کنی، از خدا دور خواهی افتاد، این را رها کن، پُرش نکن، بگذار گرسنه بماند، بگذار از گرسنگی بمیری و برخلاف جهت‌گیری خدایی حرکتی از تو سر نزند. برای چه؟ برای خاطر اینکه شکم، اگرچه نیاز اصیلی‌ست، اما در زندگی تو، اصل …

خواستن اساسی‌ترین نیازها برای خدا و مصرف نیروی حاصل در راه او

این ذبیحه را سمبل بگیرید، نام خدا در هنگام کشتن گوسفند را یک سمبل بدان. اگرچه خودش یک حکمی‌ست، حکم فقهی‌ست؛ البته باید نام خدا آورده بشود قطعاً، اما شما این را فرض کنید یک سمبلی، سمبل نیازهای اساسی و اصیل انسان، کشتن گوسفند؛ این باید با نام خدا باشد؛ یعنی چه؟ یعنی حتی اساسی‌ترین، بنیانی‌ترین، اوّلی‌ترین، اصیل‌ترین نیازهایتان را برای خاطر خدا بدانید، برای خاطر خدا بخواهید. لقمۀ نانی هم که می‌خوری تا گرسنگی‌ات برطرف بشود، برای خاطر خدا بخور، برای خاطر خدا گرسنگی‌ات را برطرف کن و نیرو در بدنت بِدَم. خب، پیداست نیرویی که برای خاطر خدا آمده به بدن انسان، برای خاطر خدا هم باید مصرف بشود. این نتیجۀ منطقی و دو دوتا چهارتاست. ببین چقدر دقیق است.