پیام به مناسبت آغاز هفتهی کتاب
رهبر شهید انقلاب امام سید علی خامنهای
مراسم برگزاری هفتهی کتاب بعد از ظهر امروز با پیام حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در تالار وحدت تهران افتتاح شد.
متن این پیام که توسط حجتالاسلام والمسلمین محمدیگلپایگانی مسئول دفتر مقام معظم رهبری قرائت شد، به این شرح میباشد:
بسم الله الرّحمن الرّحیم
برگزارى هفتهى کتاب در کشور عزیز ما و اعلام آن به وسیلهى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى اینجانب، مژده و مایهى امیدوارى است. امروز هر اقدامى که به گسترش سطح آگاهى عمومى بینجامد و نیروى تفکّر و قدرت درک معارف را در مردم بااستعداد ما تقویت کند، حسنهاى بزرگ است. کتاب، دروازهاى به سوى جهان گستردهى دانش و معرفت است و کتاب خوب، یکى از بهترین ابزارهاى کمال بشرى است. همهى دستاوردهاى بشر در سراسر عمر جهان، تا آنجا که قابل کتابت بوده است، در میان نوشتههایى است که انسانها پدید آوردهاند و مىآورند. و در این مجموعهى بىنظیر، آموزشهاى آسمانى و درسهاى پیامبران به بشر دانشها و شناختهایى است که سعادت بشر بدون آگاهى از آن امکانپذیر نیست. کسى که با این دنیاى زیبا و زندگىبخش دنیاى کتاب ارتباط ندارد، بىشک از مهمترین دستاورد انسانى و نیز از بیشترین معارف الهى و بشرى محروم است.
براى یک ملّت، خسارتى بزرگ است که افراد آن با کتاب سروکارى نداشته باشند؛ و براى یک فرد، توفیق عظیمى است که با کتاب، مأنوس و همواره در حال بهرهگیرى از آن، یعنى آموختن چیزهاى تازه باشد. با این دیدگاه، بروشنى میتوان ارزش و مفهوم رمزى عمیق این حقیقت تاریخى را دریافت که اوّلین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامى اسلام (صلّى الله علیه و آله) این است که: بخوان! و در اوّلین سورهاى که بر آن فرستادهى عظیمالشّأنِ خداوند فرود آمده، نام «قلم» به تجلیل یاد شده است: إقرَأ وَ رَبُّکَ الاَکرَمُ * اَلَّذی عَلَّمَ بِالقَلَم.[1]
با تلخى باید اعتراف کنیم که رواج کتاب و روحیهى کتابخوانى در میان ملّت عزیز ما که خود یکى از مشعلداران فرهنگ و کتاب و معرفت در طول تاریخِ پس از ظهور اسلام بوده است، بسى کمتر از آن چیزى است که از چنین ملّتى انتظار میرود. و این پدیده نیز مانند بیشتر پدیدههاى ناگوار در کشور ما، نتیجهى فرمانروایى پادشاهان و فرمانروایان ظالم و فاسد و بىفرهنگ و بىسواد بر این کشور در دویست سال گذشته است. در دورانى که برخى ملّتهاى دیگر به سوى دانش و پژوهش و معرفت روى آورده بودند، ملّت کهن و بااستعداد ما در زیر سلطهى آن انسانهاى پلید و خودپرست و زورگو و نااهل، از دانش و معرفت دور ماند و در دورهى اخیر که حکومت دستنشانده و فاسد پهلوى همهى کارها را برابر خواست بیگانگان و دشمنان این ملّت و به زیان این ملّت انجام میداد، نهتنها تلاشى براى ترویج کتاب و کتابخوانى نشد بلکه با ایجاد سرگرمىهاى ناسالم و دامن زدن به آتش غرایز جنسى در میان جوانان، این ضرورت فورى و فوتى را هر چه بیشتر، از میدان دید و توجّه مردم بیرون راندند و در یکى از بهترین دورانهایى که شرایط جهانى، دگرگونىهاى اساسى در وضع نابسامان ملّت ایران را برمیتافت، ملّت مظلوم ما را از آن محروم ساختند و کار را به آنجا رساندند که برابر گزارشهاى همان روزگار، در شهر تهران و برخى شهرهاى دیگر، شمارهى میخانهها بیش از شمارهى کتابخانهها و کتابفروشىها و یا چند برابر آنها بود!
اکنون ملّت ایران باید عقبافتادگىها را جبران کند. اینک فرصت بىنظیرى از حکومت دین و دانش بر ایران پدید آمده است که باید از آن در جهت اعتلای فکر و فرهنگ این کشور بهره جست. امروز کتابخوانى و علمآموزى نهتنها یک وظیفهى ملّى، که یک واجب دینى است. از همه بیشتر جوانان و نوجوانان باید احساس وظیفه کنند؛ اگرچه آنگاه که اُنس با کتاب رواج یابد، کتابخوانى نه یک تکلیف، که یک کار شیرین و یک نیاز تعلّلناپذیر و یک وسیله براى آراستن شخصیّت خویشتن تلقّى خواهد شد؛ و نهتنها جوانان، که همهى نسلها و قشرها از سر دلخواه و شوق بدان رو خواهند آورد.
لازم است آن روى این سکّهى زرّین نیز مورد توجّه قرار گیرد: نویسندگان و مترجمان و فراهمآورندگان کتاب؛ اینان کارى باارزش و پاداشى بزرگ، در کنار مسئولیّتى سنگین دارند. در جامعهى کتابخوان، پدیدآورندهى کتاب و عرضهکنندهى آن باید گرامى داشته شود و او نیز باید کار خود را با عنایت به تأثیر و اهمّیّت آن انجام دهد. غذاى فکر و روح باید سالم و مقوّى عرضه شود و آن کس که جز این عمل کند، خطا یا جنایتى بزرگتر از عرضهکنندهى مواد غذائى ناسالم یا بىمایه مرتکب شده است.
امیدوارم مسئولان عزیز در وزارت ارشاد و دیگر دستاندرکاران گرامى ترویج و تسهیل کتاب و کتابخوانى با فرارسیدن این هفته، روزى نو و کارى نو و امیدى نو دربارهى این موضوع مهم و حیاتى پدید آورند و ما در آیندهاى نزدیک نشانههاى اینهمه را در پیش روى خود ببینیم. کمک و توفیق الهى و توجّه حضرت ولىّعصر (ارواحنا فداه) را براى همهى شما مسئلت مینمایم.
چهارم دىماه ۱۳۷۲
مصادف با یازدهم رجبالمرجّب ۱۴۱۴
سیّدعلى خامنهاى