رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ جمعه، آیهٔ ۳

وَءَاخَرِينَ مِنۡهُمۡ لَمَّا يَلۡحَقُواْ بِهِمۡۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٣

و (همچنین) رسول است بر گروه دیگری که هنوز به آنها ملحق نشده‌اند؛ و او عزیز و حکیم است!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۷ پاراگراف)

در سوره‌ى جمعه ــ که در نماز جمعه تکرار میشود و آدم اینجاها میفهمد که چرا باید سوره‌ى جمعه، هر جمعه تکرار بشود و مردم بشنوند اینها را ــ ببینید چطور این حقیقت به شکل بسیار هنرمندانه و ظریفى بیان شده: اوّل راجع به [آیه‌ی] «هُوَالَّذی بَعَثَ فِی الاُمِّیّینَ رَسولًا مِنهُم یَتلوا عَلَیهِم ءایٰتِه؛ وَیُزَکّیهِم وَیُعَلِّمُهُمُ الکِتٰبَ وَالحِکمَةَ وَ اِن کانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلٰلٍ مُبینٍ * وَ ءاخَرینَ مِنهُم لَمّا یَلحَقوا بِهِم»؛ یعنى خدا این پیغمبر را فقط براى همین عدّه‌اى که هستند نفرستاده؛ براى دیگرانى که هنوز به اینها ملحق نشده‌اند ــ یعنى شماها، یعنى نسلهاى آینده ــ [هم فرستاده.] خب چطور؟ یعنى کشش این دعوت و پرتاب این دعوت الهى به نسلهاى بعد هم خواهد رسید؟
با این ‌همه موانع که وجود دارد در مقابل دعوت نبوى ــ و حالا در زمان خودش که این همه متحمّل زحمت شد تا توانست چهار نفر را مسلمان بکند ــ آیا در آینده کسان دیگری مسلمان خواهند شد؟ اینکه خیلى سخت است؛ آخر آیه جواب این است: وَهُوَ العَزیزُ الحَکیم؛[9] او عزیز است. عزیز یعنى غالب، یعنى آن کسى که در نهایت، حرف او تحقّق پیدا میکند: الغالِبُ الَّذى لا یُغلَب؛ معناى عزیز این است؛ آن کسى که او مغلوب نمیشود و حرف او پیش خواهد رفت. وَهُوَ العَزیزُ الحَکیم؛ و خود داراى حکمت است، یعنى کارهایش محکم است. قطعاً کشش این دعوت و رسالت …
… از زندگىِ جامعه و انسان است. شاید اکثر آن کسانی هم که در ماجرای بیعت امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، گرد آن بزرگوار را گرفتند و با او بیعت کردند و پای فشردند و فداکاری نمودند، واقعه غدیر و به طریق اولی ظهور اسلام و جنگهای امیرالمؤمنین را ندیده بودند. اما اسلام و هدایت و نور آن فقط برای کسانی نیست که در آن وقت حضور داشتند، بلکه برای همه و برای همیشه است: «و اخرین منهم لمّا یلحقوا بهم[1] ». انقلاب اسلامی شروع یک راه پُرافتخار و سعادت‌بخش بود. همه کسانی که از بیعدالتی رنج برده‌اند و تشنه عدالتند، این پدیده را به جان دوست دارند و برای آن تلاش میکنند. همه کسانی که سنگینی و فشار نظام دیکتاتوری و اختناق و زورگویی و قدرت فردی را احساس کرده یا درباره …
… بشریت، طلیعه رحمت الهی بود. در قرآن از وجود پیغمبر به عنوان «رحمةً للعالمین[1] » تعبیر شده است. این رحمت، محدود نیست؛ شامل تربیت، تزکیه، تعلیم و هدایت انسانها به صراط مستقیم و پیشرفت انسانها در زمینه زندگی مادّی و معنویشان هم هست. مخصوص مردم آن زمان هم نیست؛ متعلّق به طول تاریخ است: «و اخرین منهم لمّا یلحقوا بهم[2] ». راه رسیدن به آن هدف، عمل کردن به معارف و قوانین اسلام است که برای بشر مشخّص شده است.
… حَسَنَة»؛[6] رشد دنیا و آخرت است؛ خوشبختی دنیا و آخرت است؛ نمونه‌سازی بهترین زندگی برای دنیای بشر، دنیای جامعه و آخرت جامعه است. اگر چنانچه ما که دعوت‌شونده هستیم اجابت کنیم، این اتّفاق می‌افتد. دعوت‌کننده وجود دارد؛ پیغمبر الان دارد دعوت میکند ما را. ما همان آخرینی هستیم که «لَمَّا یَلحَقُوا بِهِم»؛ ما باید اجابت کنیم. در روز عید مبعث، سالگرد مبعث، به این نکته باید توجّه کنیم که ما هم مورد خطاب بعثت نبیّ مکرّم اسلام هستیم؛ اگر [اجابت] نکردیم، آن‌وقت مثل همان دنباله‌ی آیه‌ی شریفه است: مَثَلُ الَّذینَ حُمِّلُوا التَّوراةَ ثُمَّ لَم یَحمِلوها؛[7] تورات را …
هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمّیّینَ رَسولًا مِنهُم یَتلو عَلَیهِم آیاتِهِ وَیُزَكّیهِم وَیُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَالحِكمَةَ وَاِن كانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلالٍ مُبینٍ وَآخَرینَ مِنهُم لَمّا یَلحَقوا بِهِم وَهُوَ العَزیزُ الحَكیمُ سورۀ مبارکه جمعه
سورۀ جمعه را کسانی که قرآن دستشان هست، جزء بیست‌وهشتم را بیاورند، ﴿بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم، يُسَبِّحُ لِلّٰهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الاَرضِ المَلِكِ القُدّوسِ العَزيزِ الحَكيمِ﴾ سورۀ جمعه است تا ﴿وَ اللهُ ذُوالفَضلِ العَظيمِ﴾. (که البته این سوره را بنده تا حاال چند نوبت معنا کردم؛ هم اینجا، هم آن مسجد[27]، به مناسبت‌های گوناگون؛ چون شب‌های جمعه این سوره را در نماز مغرب معموال ًمی‌خوانیم، برای اینکه مؤمنین و دوستانی که در آن نماز شرکت می‌کنند، معنا را بدانند، به این مناسبت، سورۀ …