رفتن به محتوای اصلی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

سورهٔ حج، آیهٔ ۲۵

إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ ٱلَّذِي جَعَلۡنَٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلۡعَٰكِفُ فِيهِ وَٱلۡبَادِۚ وَمَن يُرِدۡ فِيهِ بِإِلۡحَادِۭ بِظُلۡمٖ نُّذِقۡهُ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ٢٥

کسانی که کافر شدند، و مؤمنان را از راه خدا بازداشتند، و (همچنین) از مسجد الحرام، که آن را برای همه مردم، برابر قرار دادیم، چه کسانی که در آنجا زندگی می‌کنند یا از نقاط دور وارد می‌شوند (، مستحقّ عذابی دردناکند)؛ و هر کس بخواهد در این سرزمین از راه حق منحرف گردد و دست به ستم زند، ما از عذابی دردناک به او می‌چشانیم!

ترجمه: آیت‌الله مکارم شیرازی (Tanzil.net)

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

… و مأمن خلق را به روى آنان بسته و زبانها و قلمهاى اجیر و مزدور را به کمک رسانه‌هاى صهیونیستى و آمریکایى بر ضدّ آنان به کار انداخته است.این دوّمین موسم حجّى است که در آن ملّت ایران ‌-این فدائی‌ترین فرزندان اسلام- از طواف بر گرد خانه‌ی محبوب، مصدود[7] شده‌اند. دولت سعودى با دستاویز کردن بهانه‌هاى پوچ، امسال نیز همچون سال قبل، به صدّ عن سبیل ا‌لله‌ پرداخت و خود را مصداق این آیه‌ی شریفه ساخت: اِنَّـ الَّذینَ کَـفَروا وَیَصُدّونَ عَن سَبیلِ اللهِ وَالمَسجِدِ الحَرامِ الَّذی جَعَ‌ـلنّْهُ لِلنّاسِـ سَ‌ـواّْءَ}العـاکِفُ فیهِ وَ الب‌ـاد.[8] حافظه‌ی تاریخ ما این دشمنی‌ها را فراموش نخواهد کرد.
فریضه‌ى حج، [زیارت] خانه‌ى خدا و قبر مقدّس پیغمبر که قلب ملّت ما مشتاق آن است، حقّ ملّت ما است و خانه‌ى خدا متعلّق به بندگان خدا است: سَواءً العاکِفُ فیهِ وَ الباد؛[5] نسبت به خانه‌ى خدا، مردمانى که در مکّه ساکن هستند هیچ فرقى ندارند با مسلمانانى که از اقطار[6] عالم به آنجا میروند. خانه‌ى خدا ملجأ بندگان خدا است؛ چرا مانع ملّت ما میشوند؟ این به ‌خاطر شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» است. این یعنى همین تأثیر حضور مردم و پیروزى خون بر شمشیر؛ این حرکت آمریکا و حکّام سعودى ــ که متأسّفانه موبه‌مو سیاستهاى آمریکا را اجرا میکنند و نفع …
… دستور صریح قرآن نیست؟ آن که از تعطیل چنین وظایف مهمّى سود میبرد، آمریکا و صهیونیسم است. چرا باید دولت سعودى کارى را که آمریکا و صهیونیسم از آن سود میبرند، عهده‌دار شود؟ و شعائر اسلامى را که به صلاح اسلام و مسلمین و بر طبق احکام الهى است، تعطیل کند؟ آیا حکّام سعودى نمیدانند که خداى متعال فرموده است: وَالمَسجِدِ الحَرامِ الَّذی جَعَلنهُ لِلنّاسِ سَواءَالعاکِفُ فیهِ وَ الباد؛[2] یعنى خانه‌ى خدا متعلّق به همه‌ى مردم است و ساکنان آن سرزمین با کسانى که از نقاط دیگر گیتى به آنجا مى‌آیند، به یک اندازه در آن حق دارند؟ چرا باید ملّت مؤمن و بزرگوار ایران و دیگر ملّتهایى که برائت از شرک و مشرکین را از آئینهاى اساسى در سفر حج میشمارند، از این حقّ خود ممنوع شوند؟ جاى تأسّف است که مسئولین این واقعه، احساسات ملّتهاى مسلمان را نادیده انگاشته و توجّه نکنند که این‌گونه اعمال نه‌تنها …
این یک نقطه‌ی بسیار مهمی است؛ یک هدیه‌ی الهی است به امت مسلمان. اگرچه همه‌ی فرائض الهی و تکالیف در واقع هدایای الهی است به آحاد بشر؛ نماز هم یک هدیه‌ی الهی است، روزه هم یک هدیه‌ی الهی است، انفاقات هم همین‌طور، لکن حج یک خصوصیت بین المللی اسلامی دارد. یقیناً این را میشود یکی از معجزات اسلام شمرد، که یک مرکز واحدی تشکیل بشود و همه‌ی امت، خود را در برابر او و نسبت به او یکسان ببینند: «سواء العاکف فیه و الباد»؛ نسبت مسلمانان به این خانه‌ی مقدس یکسان است؛ چه آنهائی که در خودِ مکه ساکنند، چه آنهائی که در اقصی نقاط دنیای اسلام زندگی میکنند؛ مکه مال همه‌ی اینهاست و اینها با شوق و ذوق هر سال راه میافتند و نمیگذارند این خانه‌ی متعلق به مسلمین، خانه‌ای که خانه‌ی خداست و …
… کردن لباس تفاخر و تمایز در میقات حج و درآمدن به لباس همگانی و یکرنگ احرام، نشانه و نماد یکرنگیِ امت اسلامی و فرمان نمادین اتحاد و همدلی مسلمانان در همه جای جهان است. شعار حج از سوئی: فَالهُکُم اِلهٌ واحِدٌ فَلَه اَسِلموا وَ بَشِّرِ المُخبِتین است، و از سوئی؛ و المَسجِدِ الحَرامِ الَّذی جَعَلنه لِلنّاسِ سَوآءَ العاکِفُ فیهِ وَ الباد. و چنین هست که کعبه، افزون بر نمایندگیِ کلمه‌ی توحید، مظهر توحید کلمه و برادری و برابری اسلامی نیز هست.
موسم حج برای مسلمانان، موسم افتخار و شُکوه در چشم خلایق، و موسم نورانیّت دل و خشوع و ابتهال[1] در برابر خالق است. حج، فریضه‌ای قدسی و دنیوی و خدایی و مردمی است. از سویی فرمانِ «فَاذکُرُوا اللّهَ کَذِکرِکُم ءابآءَکُم اَو اَشَدَّ ذِکرًا»[2] و «وَ اذکُرُوا اللّهَ فی اَیّامٍ مَعدوداتٍ»[3] و از سویی خطابِ «اَلَّذی جَعَلناهُ لِلنّاسِ سَوآءَنِ العاکِفُ فیهِ وَالباد»[4] ابعاد بی‌انتها و متفاوت آن را روشن میسازد.
آن‌وقت، وقتی‌که به آنجا آمدید، ثُمَّ اَفیضوا مِن حَیثُ اَفاضَ النّاس؛[3] اینجا هم بحث ناس است «سَواءً العـاکِفُ فیهِ وَ الباد»؛[4] اهل مکّه و غیر اهل مکّه تفاوتی ندارند؛ اینجا مال همه است، این سرزمین متعلّق به همه‌ی مسلمین است. نباید کسانی خیال کنند که این سرزمین مال آنها است و آنها حق دارند هرجور دلشان میخواهد در‌ آنجا رفتار بکنند؛ نخیر، همه‌ی مسلمانها حقّ یکسانی دارند نسبت به کعبه‌ی شریف، نسبت به مسجدالحرام و نسبت به این …
یک نکته این است که از مفاهیم حج و نکته‌هایی که در حج وجود دارد، هیچ‌کس نباید جلوگیری کند و ممانعت ایجاد کند؛ که «اِنَّ الَّذینَ کَـفَروا وَ یَصُدّونَ عَن سَبیلِ اللهِ وَ المَسجِدِ الحَرام»،[7] آن‌کسانی که «صدّ عن ‌سبیل ‌الله» میکنند و «صدّ عن المسجد الحرام» میکنند، این صدّ -جلوگیری، منع- فقط این نیست که نگذارند شما بروید مکّه، ممکن است بگذارند بروید مکّه امّا نگذارند که از مفاهیم حج استفاده کنید؛ این هم صدّ عن‌ سبیل ‌الله است، این هم صدّ عن المسجد الحرام است. آن‌کسانی که این حرکت را انجام میدهند، آن حکومت، آن دولتی که این غلط بزرگ را میکند، صدّ عن سبیل ‌الله انجام میدهد. بایستی مفاهیم حج را دانست، فهمید، برطبق آنها رفتار کرد و عمل کرد.
… یکی از رازهای اصلی فریضه‌ی حج است. بی‌شک یکی از برترین مصداقها برای «لِیَشهَدوا مَنافِعَ لَهُم» همین دیدار سالیانه‌ی آحاد امّت اسلامی در کنار خانه‌ی خدا است. این، رمز وحدت اسلامی و نماد امّت‌سازی اسلام است که باید در زیر سایه‌ی بیت‌الله قرار داشته باشد. خانه‌ی خدا متعلّق به همگان است: سَواءً العاکِفُ فیهِ وَ الباد.[2]
یک نکته‌ی دیگر هم مسئله‌ی وظیفه‌ی دولت میزبان است؛ یک وظایف سنگینی بر عهده‌شان هست. مکّه که مال آنها نیست؛ مکّه مال همه‌ی آحاد مردم است: اِنَّ اَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنّاس‌؛[12] برای مردم وضع شده؛ سَواءً العاکِفُ فیهِ وَ الباد؛[13] آن که آنجا ساکن است، و آن که از بیرون می‌آید، همه با هم یکسانند؛ مال همه است؛ مال این دولت که نیست؛ حالا یک دولتی بالاخره در آنجا حاکمیّت پیدا کرده و امور آنجا را به دست گرفته، باید بر طبق مصلحت دنیای اسلام عمل کند، نه بر طبق مصلحت خودش. این چیزهایی که نقل کردند از افزایش بعضی از هزینه‌ها و مانند اینها، اینها کارهایی است …