رفتن به محتوای اصلی

۱۷ شهریوررویداد

نام‌های دیگر: جمعهٔ سیاه، فاجعهٔ ۱۷ شهریور، هفده شهریور، هفدهم شهریور، واقعهٔ ۱۷ شهریور، کشتار ۱۷ شهریور

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تیراندازی به راهپیمایان در میدان ژاله تهران در ۱۷ شهریور ۱۳۵۷.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به ملت ایران درباره کشتار وحشیانه 17 شهریور— ۱۳۵۷/۰۶/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۱
۱۳۵۷۱۳۶۱

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

سوگ ملت در چهلم شهدای تهران زیر حکومت نظامی

اکنون که چهلم عزیزان تهران به دنبال «چهلم» ها فرا رسیده، و با استقرار حکومت سرنیزه و پلیس در انتظار «چهلم» هایی باید باشیم، اکنون که سایه شوم حکومت نظامی و نظام سیاه شاهنشاهی روزگار ملت محروم ما را به تباهی کشانده است، اکنون که دست ابرقدرتهای ستمگر برای چپاول مخازن غنی ما بر ضد اراده مصمم ملت از آستین دژخیمان شاه بیرون آمده و عزیزان اسلام را به خاک و خون می‌کشد، اکنون که نمودهای «دروازه تمدن بزرگ» به دست پایه گذاران حقوق بشر، یکی پس از دیگری بر روی نعشهای جوانان برومند ما رخ می‌نماید، اکنون که به ادعای کارتر، ملت به آزادی و استقلال شاهانه نایل شده است، کشور بی‌پناه ما عزادار و ملت مظلوم ما سوگمندند. ما در غرب و شما در شرق به عزای عمومی می‌نشینیم، تا دست جنایتکار ابرقدرتهای نفتخوار در کشور نفت‌خیز ما باز است درهای سعادت و آزادی و استقلال بسته است.

تسلیت و تبریک به مسلمانان جهان و خانواده‌های داغدار

مع ذلک من به نیابت حضرت ولی عصر امام زمان به همه مسلمانان جهان مصیبت چهارم شوال سال 98 ه. ق (17 شهریور) را خاصه به خانواده‌های داغدار تسلیت می‌گویم، و در عین حال تبریک. و خدا شاهد است مصطفای من تنها آن نبود که سالش نزدیک است، بلکه همه به خاک و خون کشیده‌های حادثه شوال، مصطفاهای من بوده‌اند. من این استقامت را و این فیض شهادت را که خداوند متعال نصیب فرزندانم فرمود به پدران و مادران و همه بستگانشان تبریک می‌گویم. و چنین کشته …

اعلام چهلم شهدای تهران به‌عنوان روز عزای عمومی

… که خون در راه آزادی و اسلام داده‌اید خجلم. آنچه مرا در این مکان رنج و دردآور دلخوش می‌کند خدمت به شما است. من در غم خانواده‌های افتخارآفرین سراسر ایران خود را شریک می‌دانم و یاد کودکان دبستانی ایران که اخیراً به دست شاه جبار کشته شده‌اند قلبم را می‌فشارد. چهلم تهران را روز عزای عمومی اعلام کرده و خود نیز عزادارم.

کشتار مردم تهران، به گفتهٔ مشهور با کمک سربازان اسرائیلی، و مارکسیست خواندن کشتگان

… استفاده کرده و به اغفال مردم دست زده‌اند. آنهایی که هزاران نفر از بهترین فرزندان ما را دیروز بی‌رحمانه قتل عام کرده و ملتی را به عزا نشانده‌اند، امروز برای انحراف اذهان به تعزیه سرایی پرداخته و اشک تمساح برای زلزله‌زدگان می‌ریزند و عزای ملی اعلام می‌کنند. آنهایی که مسلمانان عزیز و پیرو قرآن کریم را با رگبار مسلسل درو کردند، و از قرار معروف از سربازان اسرائیلی برای کشتار مردم شجاع و بی‌پناه تهران- که تعداد کشتگان را بیش از چهار هزار نفر نقل می‌کنند- کمک گرفته و پس از قتل عام، آنان را کمونیست و مارکسیست خوانده‌اند، امروز دلسوز ملت شده‌اند.

سرکوب خونین ملت به دست دژخیمان شاه در هفتهٔ پس از کشتار

اکنون که یک هفته از کشتار فجیع گروه اول مقتولین مظلوم ما می‌گذرد، اکنون که یک هفته تمام است ملت معظم ایران در زیر چکمه دژخیمان و رگبار مسلسل و توپ و تانک دست و پا می‌زند، اکنون که شاه دست از آستین فضای باز سیاسی درآورده و به دروکردن نهال جوانان رشید و شجاع ما پرداخته است، اکنون که با نفسهای آخر، حکومت فاشیستی نفسهای ملت را در سینه خفه کرده، اکنون که گورستانها از قبور شریف فرزندان اسلام و قرآن پر گردیده، اکنون که دژخیمان شاه به عربده و پایکوبی در مرگ عزیزان ما به شادی نشسته‌اند، اکنون شاه می‌خواهد ایران را به ویرانه و قبرستان تبدیل کند. اکنون که عمال از خدا بیخبر شاه در مجلس گرد هم جمع شده و با صحنه‌سازیهای مبتذل و اغفال‌کننده می‌خواهند مجرم اصلی را تبرئه و گناه بزرگ و خیانت عظیم را به دیگران که آلتِ فعلی بیش نیستند، نسبت داده و خود را. مقرب الخاقان[1] قرار دهند، اکنون که تمام خیانتکاران …

قتل عام وسیع تهران با بیش از چهار هزار کشته به حسب مشهور

… و طرفداری از حقوق بشر از طرف کسانی مطرح است که متجاوز به حقوق بشر هستند، و قهرمان در این امر کسی است که تجاوزش از همه بیشتر است و آن در عصر حاضر، شخص کارتر است. همه شاهد قتل عامهای مکرر دسته جمعی در بسیاری از شهرستانهای ایران که به دست شاه صورت گرفت، بودیم. و اخیراً تهران شاهد قتل عامی وسیع از طرف شاه[2] بود که به حسب مشهور تعداد کشته‌شدگان به بیش از چهار هزار نفر رسید. آقای کارتر که برای یک زندانی در شوروی آن قدر هیاهو درآورد، پس از کشتارهای پیاپی شاه پشتیبانی خود را از او دریغ نکرد و رئیس دولت چین[3] پس از دیدارش از ایران که شاه از ترس قیام مردم نتوانست او را از خیابانها عبور دهد، شاه را که عامل تمام کشتارهای ایران است …

گزارش تعداد کشتگان از صدها تا بیش از هزار نفر

… اظهار مظلومیت بود ولی واقعیت این است که شاه می‌خواهد انتقام خود را از ملت بی‌دفاع بگیرد، و با صحنه‌سازیهای مبتذل، ملت بی‌دفاع را به مسلسل ببندد و نفسها را به خیال باطل خودش در سینه خفه گرداند ولی دیگر دیر شده است و ملت مظلوم و بیدار ایران آگاه گردیده‌اند. من هنوز اطلاع دقیقی از کشتگان و مجروحان در سراسر ایران ندارم؛ ولی خبرگزاریها تعداد کشتگان را به صدها نفر گزارش داده‌اند و خبرهایی از ایران، این‌ تعداد را بیش از هزار نفر می‌گویند. اکنون بر ملت شجاع ایران است که به هر ترتیبی که ممکن است به مجروحین بیشمار خود، خون، دوا و غذا برساند و از هر گونه کمک مالی دریغ ننماید.

آغاز کشتارهای پی‌درپی شاه از جمعهٔ سیاه

… قبول نمود و نه از آن نرمی فریب خورد و نه به آن خشونت اعتنا کرد؛ و در تاسوعا و عاشورای 99 با رفراندم بی‌نظیر و آرام خود- که به تصدیق ناظران داخل و خارج در تاریخ بی‌نظیر بود- قدرت مهارشده خود را ثابت و سقوط و عزل محمد رضا پهلوی را برای چندمین بار اعلام نمود. و پس از آنکه شاهْ خود را رفتنی دانست، دست جنایتکار خود را از آستین درآورد و کشتارهای پی در پی جمعه سیاه به بعد را آغاز کرد و خود را در تمام جوامع رسوا نمود و اخیراً در مشهد مقدس جنایتکاریها را به حد اعلا رساند و ما را بر آن داشت که روز 29 ماه محرّم[1] را عزای عمومی اعلام کنیم برای سالگرد کشتار بی‌رحمانه قم و چهلم کشتار در صحن مطهر مشهد مقدس و نیز هفته کشتار مشهد مقدس و نیز کشتار شهرستانهای دیگر.

نقل گزارش‌ها از حضور مستقیم شاه در تیراندازی به مردم

… می‌گویند سازمان امنیت چه کرده، اینها همه برای حفظ شاه است. اینها همه از عمال شاهند. گاهی وقتها فهمیده و گاهی وقتها نفهمیده. در کشتن و قتل و مقابله با ملت با آتش، هیچ اقدامی، هیچ کس اقدام نمی‌کند مگر اینکه به امر خود ایشان باشد. خود ایشان مستقیماً امر می‌کند. حالا بعضی هم که می‌گویند که شاهد قضیه بودند که در جمعه سیاه از اشخاصی که شلیک کرده به طرف ملت خود ایشان مستقیماً بودند با هلیکوپتر. حالا من این را نمی‌دانم اما بعضی از اجزای خودش، از اعضای خودش که رفتند به انگلستان، می‌گویند که او این طور گفته است که ایشان خودش مباشر بود، نه آمر. ولی آنکه مسلّم است این است که بدون امر ایشان هیچ یک از این وقایع واقع نشده. یعنی تبریز اگر قتل عام شده است، اصفهان اگر قتل عام شده است، شیراز اگر قتل عام شده است- آدم هر شهری را که اسمش را می‌برد قتل عام هم باید دنبالش باشد- ....

نگرانی از تکرار کشتار در چهلم جمعهٔ سیاه

در هر صورت، الآن مملکت ایران یک مملکت انقلابی شده است. امروز من از آن نگرانم که مبادا در امروز، که چهلم این جمعه سیاه است، آیا کشتاری باز بشود؟ باز یک چهلمی پیش بیاید برای ما یا نه؟ ان شاء الله که نشود و اینها الآن دارند ... حکومت سرنیزه است در ایران. حکومتْ حکومت سرنیزه است و مردم هم به حکومت سرنیزه تن ندادند؛ یعنی عصیان کردند مردم؛ از باب اینکه به تنگ آمدند از این تعدیاتی که به آنها شده است. دیگر جان خودشان را کف دستشان گذاشته‌اند و به …

نگرانی از مصیبت چهلم جمعهٔ سیاه برای ملت

… می‌کنند مسائل ایران را. شما ایرانی هستید، مسائل ایران را برای این اروپاییها بگویید، تشریح کنید. می‌توانید بنویسید در روزنامه‌ها یا در مجله‌ها، بنویسید. ما نباید بی‌تفاوت باشیم برای ملتی که جانش را دارد برای شماها می‌دهد. اینها جوانهایشان را دارند می‌دهند. فردا که روز چهلم جمعه سیاه[4] است، من نمی‌دانم چه مصیبتی بر این ملت خواهد وارد آمد. اینها ایستاده‌اند، جان می‌دهند، بچه‌های هفت ساله و هشت ساله شان ایستاده و می‌گوید: مرگ بر این سلطنت پهلوی! و تظاهر می‌کند و کشته می‌شود؛ فردایش هم همان بچه‌های دیگر، باز می‌گویند. این طور ایران الآن قیام کرده است و نهضت کرده است؛ و ما مکلفیم که به اینها کمک …

حفظ شکل مبارزه پس از کشتار جمعهٔ تهران

- حتی پس از روز جمعه در تهران که آن همه کشتار به جای گذاشت،[1] ما همان شکل مبارزه را حفظ کردیم. همان طور که دنیا می‌داند، پیام ما به وسیله سرکوبی که با آن برخورد کرد درهم شکسته نشده است و این قیام با همان روش ادامه دارد. ولی از من‌ پرسیده‌اند، آیا وقت تغییر روش و روی آوردن به مبارزه مسلحانه برای جواب دادن به کاربرد ارتش توسط دیکتاتوری نرسیده است؟ من …

گزارش بیش از چهار هزار کشته

مرقوم مورخ 18 شهر رمضان المبارک 98 توسط نماینده مخصوص شما واصل شد. از اظهار محبت و پشتیبانی انقلاب فلسطین و آن حضرت از ملت ایران در موقعی که ایران در آتش و خون غوطه‌ور است سپاسگزارم. شاه که از قیامهای بحق مردم در سراسر ایران به ستوه آمده بود، شاه که در صحنه حبس و تبعید و شکنجه و اختناق و قتل و غارت شکست خورده بود، در این روزها به دنبال تظاهرات آرام و منطقی مردمی که برای رسیدن به حقوق اولیه خویش ترتیب داده بودند، بدون مجوز قانونی در دوازده شهر بزرگ، اعلام حکومت نظامی نمود و مردم بیدار و آزاده و بی‌دفاع ایران را چون گذشته به رگبار گلوله بست که تعداد کشته‌شدگان را تا کنون بیش از چهار هزار نفر گزارش داده‌اند.