گریهٔ همراه با فکر، عامل برافروختگی روح مبارزه نه وسیلهٔ عقدهگشایی
از همینجا بود که ماجرای توابین بهوجود آمد. (87/11/28) اینها آمدند در آن مرقد پاک، دورِ هم جمع شدند ـ کتب تواریخ نوشتهاند اینها را ـ مبلغ زیادی اشک ریختند. بعضی خیال میکنند گریه وسیلۀ عقدهگشایی است؛ بله، گریه وسیلۀ عقدهگشایی است، درصورتیکه با فکر همراه نباشد. اگر گریه را، اشکریختن را، فقط احساسات هدایت کند، همین است که گفتند؛ اما اگر فکر و اندیشه به انسان اشکی بدهد، چشم انسان قطرۀ اشکی بفشاند، این مثل همان آب کبابی است که آتش را تیزتر و تندتر میکند.[11] لذاست که گریه جزو کارهای معمولی شیعیان صدر اول است که همهشان در راه ستیزهگری بودند، همهشان در راه عاشورا قدم برمیداشتند. امام جعفر صادق اهل گریه است، امام رضا صلواتاللهعلیه اهل گریه است، شعرا را وادار میکنند، میگویند قصاید بلند بگویید، بروید گروهها را به یاد گذشتۀ تشیّع بگریانید که با این گریه آتششان مشتعلتر و برافروختهتر [شود]. توابین آمدند گریه کردند، مبالغ زیاد، یک …
اشک مجلس مداحی برخاسته از دل و صفابخش دل مخاطب
… عرض کردیم مدّاحی یک هنر منحصربهفرد است؛ یعنی ما شبیه این را نداریم در جاهای دیگر. جاهای دیگر، ابتهال و از این چیزها هست امّا با مدّاحی فرق دارد؛ مدّاحی یک هویّت دیگر و یک حقیقت دیگری است و گفتیم نوع رابطهی مخاطب این هنر و هنرمند، یک نوع خاصّی از رابطه است؛ دل را صفا میدهد؛ دل مخاطب را صفا میدهد و روشن میکند دل او را؛ این اشکی که میبینید جاری میشود، این اشک از دل برمیخیزد. اشک از دل:
برطرف شدن غصهٔ دل با گریه بهتر از خنده
… را در این شهر تهدید کند، بجد مخالفم. به این نکته، هم آقاى فرماندار و هم مدیران فرهنگى توجه کنند. نباید سرمایهى ایمان و روحیهى دینى مردم را با خوشخیالى دست کسانى سپرد که به اینجا بیایند و آن را غارت یا تهدید کنند. هرچه مىتوانید، ایمان مردم را زیاد کنید. گاهى اوقات غصهى دل با خنده برطرف نمىشود؛ با گریه خیلى بهتر برطرف مىشود. البته نمىگوییم مردم را وادار کنید همیشه گریه کنند- دوستان سلیقهى بنده را مىدانند- اما این هم که بیایند به عنوان بازسازىِ روحیهى مردم، مایههاى ایمانى آنها را تضعیف و یا تهدید کنند، مطلقاً کار شایسته و درست و بحقى نیست. البته بخشى از بازسازى روحیهى مردم …