چارهاندیشی برای رهاشدگی بازار و نوسان قیمتها که به روحیهٔ مردم صدمه میزند
در مورد دیگر کالاها هم بایستی برای انضباط بازار یک فکری کرد؛ یعنی مردم نباید احساس کنند که بازار رهاشده است؛ امروز یک قیمت است، فردا با یک فاصلهی عجیبی قیمت بالا رفته؛ اینجا یک قیمت است، آن طرف یک قیمت دیگر است! یک چنین حالتی که حالتِ رهاشدگیِ بازار است، به روحیهی مردم صدمه میزند؛ این حالت هم نبایستی احساس بشود.
گرانی میوه در شب عید و رسیدن سود آن به دلالان و واسطهها نه باغداران
… کرده؛ اگر چنانچه این ادامه پیدا کند، همین طور بدتر خواهد شد و ادامه پیدا خواهد کرد و مشکلات بیشتر خواهد شد؛ باید هر چه زودتر بتوان کلک این بلای طبیعی بزرگ را کَند. متأسّفانه امروز وضع معیشت مردم خوب نیست؛ این غصّهی بزرگی است برای ما. گرانیها زیاد است؛ شما ملاحظه کنید شب عید، قیمت میوه و مانند اینها خیلی گران است؛ میوه فراوان امّا قیمتها بسیار بالا. متأسّفانه [سود حاصل از] این قیمتها به جیب باغدار هم نمیرود که ما مثلاً بگوییم یک قشر زحمتکشی یک سودی میبرند؛ نه، متأسّفانه این سود را دلالها و واسطهها و این دستهای وسط و سودجو میبرند و به باغدار چیزی نمیرسد، به مردم هم که ضرر میرسد؛ بنابراین بایستی مسئولین محترم این مشکل معیشتی مردم و مشکل گرانی را هم حل کنند. و این ممکن است، راهحل دارد؛ بنده در جلسات متعدّد این را تذکّر دادهام و نظرات و راهحلهایی که کارشناسان در این زمینه گفتهاند، مطرح کردهایم و بیان کردهایم؛ راهحل دارد؛ …
بیدلیل بودن گرانیهای اخیر و قابل علاج بودن آن
خیلی از مشکلات کنونیِ ما ربطی هم به تحریم و مانند این چیزها ندارد؛ مربوط به خود ما است، مربوط به ناهماهنگیها است. این گرانیهای اخیر واقعاً توجیه ندارد؛ بسیاری از این گرانیهای اخیر واقعاً توجیه ندارد؛ باید علاج بشود و قابل علاج است؛ بایستی مسئولین با هماهنگی علاج کنند. شما نگاه که میکنید، گرانی از گوشت قرمز و گوشت مرغ و گوجه فرنگی بگیرید تا پوشک بچّه [وجود دارد]؛ خب گرانیهای اینها، گرانیهای بیدلیلی است، هیچ استدلالی پشت این گرانیها وجود ندارد؛ و جنس هم هست؛ هم وزارت صمت، هم مسئولین تعزیرات، هم بسیج، هم بعضی از …
امکان مهار قیمتها به نظر متخصصان، از مسائل فوری اقتصاد
مسائل فوری عمدتاً مسئلهی مهار قیمتها است؛ یعنی تلاشهایی [برای آن] باید کرد. متخصّصین مسائل اقتصادی معتقدند که این کار ممکن است؛ یعنی کسانی که اهل مدیریّتهای اجرائی در زمینهی اقتصادی هستند معتقدند که میشود قیمتها را مهار کرد. البتّه گاهی اوقات که قیمتها بالا میرود به خاطر کمبود کالا است؛ لکن در مواردی هیچ کمبودی وجود ندارد، جنس وجود دارد، زیاد هم هست [امّا] در انبار آن را نگه میدارند، عرضه نمیکنند، که خب با اینها بایستی برخورد کرد؛ یعنی واقعاً اینها را حتماً بایستی دستگاههای …
اثر خوب اقدام فوری دولت برای جلوگیری از گرانیها بر قشرهای ضعیف
… آن نوعِ دوم از کارهایی که لازم است برای مردم انجام گیرد، توصیه میکنم سعی کنید مردم را به آینده نظام و بهبودِ وضعیت خودشان امیدوار و به دلسوزی خودتان هم نسبت به آنها مطمئن کنید. مردم احساس کنند که مسؤولان کشور نسبت به آنها دلسوزند و مسائل آنها را درک میکنند. همین تلاش و اقدامی که دولت برای جلوگیری از گرانیها انجام داد، در مردم خیلی حُسنِ اثر بخشید و خیلی آنها خرسند و خوشحال شدند. درست است که هنوز کار به طور کامل انجام نگرفته و باز هم کارهای دیگری در این زمینه باید صورت گیرد؛ اما نفس اینکه دولت فوراً متوجّه شد، مهمّ است. بخشی جنسی را گران میکند، بخش دیگری هم همین کار را میکند و آنها توجّه به کلیّت مسأله و برآیند مجموع این گرانیها ندارند که بعد چه بر سرِ مردم میآید و زندگىِ بخصوص قشرهای ضعیف چگونه به سمت منفی تحوّل پیدا میکند. دولت متوجّه شد و به میدان آمد؛ اظهارات خوب و تلاش خوبی انجام گرفت. اینها مطالبی است که به نظر من مفید است و باید به این نکات توجّه داشت.
گرانیهای پیدرپی ناسازگار با سیاستهای دولت و لزوم پیگیری آن
… البته اگر یک وقت انسان در مورد مسؤولی به جایی برسد که ببیند این مسؤول نمیتواند، آن بحث دیگری است؛ اما مسؤولان مشغول کارند و کارهای خوبی هم انجام میگیرد. در این خلال، برخی از اقدامات، زحمات مسؤولان را از بین میبرد؛ جلوِ این اقدامات هم باید گرفته شود. مسأله گرانیهای پیدرپی در هفتههای گذشته، یکی از همینهاست. یکی از چیزهایی که یقیناً در سیاستهای دولت و مسؤولان نمیگنجد، همین سلسله گرانیهاست. من میدانم مسؤولان اجرایی هم از پیش آمدن چنین وضعی ناراحتند. بایستی دنبال کنند، جدّیت کنند، ما هم سفارش کردهایم. رئیسجمهور محترم، رئیس محترم قوّه قضاییّه و دیگر مسؤولان، اظهار نگرانی کردهاند و اهتمام ورزیدهاند و ما هم از آنها خواستهایم مسائل را دنبال کنند، ببینند به کجا منتهی میشود. مراکز گوناگونی مجوّز بالا بردن قیمت کالاها و خدمات را به دست میآورند؛ فقط به بخش …
لزوم مبارزه با گرانی و برنامهریزی بخشهای اقتصادی برای آن
این محرومیتها وجود دارد. البته از جمله کارهایی که باید کرد، مبارزه با گرانی است. در بخشهای اقتصادی - بخصوص - باید بنشینند و برای این مسأله، برنامهریزی کنند.
همهٔ گرانی ناشی از تورم نیست و بخشی از اجحاف و نبود نظارت است
… عاجل دولت را میطلبد. یعنی بخشهای اقتصادی - بخصوص - مثل بازرگانی، مثل اقتصاد، مثل بانک، مثل کشاورزی، مثل صنایع و دیگر جاها، باید بنشینند و فکری بکنند. مثلاً در مجموعهی شورای اقتصاد - یا جدای از آن - طراحی کنند و برای اهداف کوتاه مدت هم، برنامهای بریزند. ملاحظه کنید: یک بخش گرانی ناشی از تورم است. اما نباید خیال کنیم همهی گرانی، ناشی از تورم است؛ نه. بخشی از آن مربوط به تورم است، که این را شما باید معین کنید که چقدر از گرانی مربوط به تورم است؟ ممکن است ناشی از اجحافها و عدم کنترلها و نظارتها باشد. این را شما چه کار میخواهید بکنید؟ فرض کنید شما آمدید و تورم را پنج درصد، ده درصد پایین آوردید. مگر پایین آوردن تورم، اجناس را ارزان میکند؟ شما ببینید قیمت خدمات، در جامعهی ما به چه سرعتی بالا میرود! اینها کنترل لازم دارد. اینطور نباید خیال کرد که اگر …
احتمال ناشی بودن بخشی از گرانی از عوامل غیرتورمی چون سوءاستفادهگران
من احتمال میدهم که بخشی از گرانی در این وضع موجود ما - شاید حدود چهل درصدش - ناشی از عوامل غیر تورمی باشد که یکی از آنها، همین عوامل اخلاقی، یعنی سوء استفادهگرها هستند که واقعاً مردم را اذیت میکنند! این گرانی در بخشهای مختلف اقتصادی، گاهی حتی دامنهاش به کارهای دولتی هم کشیده میشود، که باید به شدت از آن پرهیز کرد. گرانفروشی روحیهی بدی است که باید با آن مبارزه کرد. مبارزهی با آن هم این نیست که ما بیاییم سیستم اقتصاد و کار و حرکت اقتصادی را طوری کنیم که …
وظیفهٔ دولت در علاج گرانی و نقش پولپرستی متولیان ارزاق مردم
انقلاب اسلامى باید در آنجا که انقلاب فرهنگى میکند، فرهنگ پولپرستى را از ذهنها بزداید. مردمان مستضعف و متوسّطالحال به من مراجعه میکنند، فریادشان از گرانى بلند است. من به آنها میگویم گرانى را باید دولت علاج کند، باید وزارت بازرگانى سیاستى را انتخاب بکند و با وزارتخانههاى دیگر هماهنگ بکند تا ارزاق و اجناس یک قدرى ارزان بشود؛ و این درست است. البتّه مقامات دولتى تلاش خودشان را میکنند، [امّا] کار یک جاى دیگر هم لنگ میزند و آن، پولپرستى عدّهاى از کسانى است که سررشتهى ارزاق مردم در دست آنها است. این گرانفروشىها، این احتکارها، این تکاثرها[10] در حالى [است] که بسیارى از مردم ما، و به تعبیر امام اکثر مردم ما، در استضعاف و فقر و مستمندى به سر میبرند؛ [امّا] عدّهاى سعى میکنند در همین بحبوحه هم بر موجودى خود و ثروت خود و جنس خود و سرمایهى خود و …
دخالت عوامل واقعی و روانی و اثر تصمیمهای نسنجیده در گرانی
… و اصولی دارد و تا آن اصول انجام نگیرد، خواهد بود؛ منتها کارهای ضربتی هم باید انجام داد. بالاخره نمیشود نشست تا این کارهای بنیانی، یک روزی به نتیجه برسد؛ نه، واقعاً یک فکری بکنید؛ کاری بکنید. حالا من نمیخواهم در آن زمینه که چه کار خواهید کرد، پیشنهاد کنم. البته این را هم بگوییم که در گرانی، هم عوامل واقعی و هم عوامل کاذب و روانی دخالت دارند؛ گاهی یک کلمه حرف و یک تصمیم نادرست و نسنجیده، ناگهان این موج گرانی را تحریک میکند و تورم را در بخشهای مختلف بالا میبرد و انتظاراتی را به وجود میآورد که امیدواریم انشاءاللَّه این را هم بتوانند آقایان دنبال کنند.
تأکید بر ادامهٔ جدی تلاش برای مهار گرانیهای اخیر
… سال هشتادویک که آقای وزیر بازرگانی گفتند، مهم است. اینها مطالبی است که اگر گفته شود و مردم مطّلع شوند، خوب است، چون تلاشهایی که در طول چند سال صورت گرفته تا چنین حادثهای پیش آید، آسان نیست و کنترل رشد تورّم کار مهم و دشواری است که بالاخره صورت گرفته است. البته این رشد اخیر یک مقدار ذهنها را خراب کرد و گلهها را برانگیخت که حالا تلاش میکنید تا جلوش را بگیرید و من میخواهم بگویم این تلاش را متوقّف نکنید؛ یعنی کاری کنید که باز همچنان این تلاش ادامه داشته باشد - ستادی که اشاره شد، در اسفند هشتادویک تشکیل شد و این گرانیها عمدتاً در این یکی دو ماه اوّلِ هشتادودو صورت گرفت. گاهی اوقات این ستاد تشکیل میشود؛ اعلان هم میشود، بعد در عمل دو سه ماه اینطور قیمتها ناگهان بالا میرود! - و نگذارید که ناهمخوانی دیده شود و بهوجود آید. بهطور جدّی کارها به همین شکلی که در این یکی دو ماه اخیر دنبال شد، دنبال شود.
لزوم لغو مجوزهای منجر به افزایش قیمتها
… مردم و منافع آنها و جلوگیری از سوءاستفاده و سوءتدبیر در بخشهای مختلف، و مجلس شورای اسلامی را به پرداختن به نیازهای مردم و ایجاد مقرّراتی که در خدمت گشایش امور مردم باشد، و همچنین کم کردن از حجم مباحث سیاسی و پرداختن به مسائل اساسی کشور و مردم دعوت میکنم. مجوّزهایی را که بعضی از دستگاهها دارند و منجر به همین گرانیها و افزایش قیمتها میشود، باید لغو کنند. دستگاه قضایی را هم به دقّت در اجرای قوانین و تعقیب متخلّفان و مجرمان، و نیز دستگاههای انتظامی و اطّلاعاتی و امنیتی را هم به هوشیاری دعوت میکنم.
افزایش قیمت کالاها ناشی از بیتوجهی، نابلدی و خباثت دشمن
… از بین ببرید؟ جمهوری اسلامی یک روز یک مجموعهای بود که نه اقتصاد داشت، نه ارتش داشت، نه امکانات نظامی داشت، نه امکانات دیپلماسی داشت، نه بلد بود -سابقه نداشتیم؛ تازه داشتیم تجربه میکردیم- آن روز شما نتوانستید غلطی بکنید؛ امروز جمهوری اسلامی همه چیز دارد. نگاه نکنید به اینکه قیمت فلان کالا بالا رفته؛ خب بله، از این قضایا اتّفاق میافتد -یک مقداری بیتوجّهی است، یک مقداری نابلدی است، یک مقداری هم خباثت دشمن است، موجب میشود که ناگهان مثلاً شما ببینید قیمت گوشت فلان [قدر] شد؛ اینها اتّفاقات است- امّا حرکت عظیم این انقلاب، حرکت عظیم جمهوری اسلامی، این باز شدنِ دستِ جمهوری اسلامی در منطقه و بلکه در دنیا، اینکه آمریکا با همهِی ادّعایش اعلام میکند میخواهد در مقابل جمهوری اسلامی بِایستید -که میایستد و هیچ غلطی هم نمیتواند بکند- …