تمثیل قرآنی سبزهٔ بهاری و خاشاک برای گذرا بودن عمر انسان
… سریع میگذرد؛ عمر انسان هم همینجور است. این تمثیل قرآنى خیلى تکاندهنده است: سبزهاى که در اول بهار از زمین میرویَد یا از شاخ خشک درخت میشکفد، سبزهى زیبایى است؛ انسان از نگاه کردن به برگ سبز و به سبزهى بهارى لذت میبرد؛ نوپا و تازه است و رو به رشد دارد؛ چیزى نمیگذرد که تابستان فرا میرسد و این سبزه، آنچه را از استعداد در آن گذاشته شده است، نمایان میکند - چه میوه در درخت، چه محصول در زراعت - باز چیز زیادى نمیگذرد که پاییز فرا میرسد؛ وقتى پاییز فرا رسید، همان سبزهى زیباى پرطراوت تبدیل میشود به برگ خشکى و خاشاکى؛ فَاَصبَحَ هَشیمًا تَذروهُ الرِیح؛[2] همان چهرهى زیبا و جذاب و طراوتبخش، تبدیل میشود به خاشاکى که بادها آن را از اینطرف به آنطرف میبرند. ما هم همینجور هستیم؛ این نمایش عینى عمر ما است: از یک جا شروع میشود، کودکى است و جوانى است و طراوت است و شادابى است و نشاط است و حوصله است و آرزوهاى بزرگ است؛ بعد میرسیم به میانسالى، آنچه از استعدادهایى که در ما وجود داشته است، به قدر همتمان، به قدر تلاشمان، بُروز پیدا میکند؛ …
عبرت گرفتن از گذرا بودن مقامها و عنوانها و عمر
نکتهی دومی که وجود دارد - که در خلال صحبت هم به آن اشاره شد - این است که در همه امور زندگی، گذر زمان را باید عبرت شناخت. همه چیز میگذرد. این مقامهای ظاهری، این عنوانها، همه گذراست. همچنان که ملاحظه میکنید، یک روز اوّلین روزی است که انسان در این جایگاه مسؤولیت پیدا میکند؛ یک روز هم از آن جا خارج میشود. افرادی از شما که دوران جوانی را پشت سر گذاشتهاید، خوب میدانید که جوانی و عمر چه زود میگذرد؛ این بقیه مدّت هم همینطور بهسرعت خواهد …
شتاب گذر عمر و لزوم بهرهگیری حداکثری از روزها
خب، ایّام هم بسرعت میگذرد؛ [دیدار] امسال، ظاهراً دیدار چهارم ما است با شما. دیدار اوّل، مثل همین دیروز بود؛ گذر ایّام اینجوری است، گذر عمر اینجوری است، با شتاب میگذرد؛ از این ساعتها و از این روزها، حدّاکثر استفاده را باید کرد. بنده در سال اوّلِ همهی دولتها -از جمله دولت جناب آقای روحانی- همین نکته را گفتهام که تا چشم به هم بزنید، این مدّت تمام میشود؛ امّا درعینحال، چهار سال زمان کوتاهی نیست. خب، مثلاً فرض کنید ما در تاریخ یک امیرکبیری داریم با آن چهرهی درخشان که قریب سه سال …
لزوم فهم فرسودگی تدریجی عمر و کار کردن با این نگاه
کهنه میشویم، فرسوده میشویم؛ فَاَصبَحَ هَشیمًا تَذروهُ الرِیح؛[4] میشویم مثل همان خاشاک. این عمر است، طبیعت زندگى همین است؛ این را باید فهمید. تا انسان جوان است، این را نمیفهمد، در سنین ما، انسان این را بیشتر حس میکند، بیشتر درک میکند. طول این زندگى جلوى چشم ما است: سبزه و طراوت و شادابى و آمادگى، و بعد بتدریج پختگى، و بعد بتدریج فرسودگى؛ این را انسان جلوى چشمش مشاهده میکند. با این نگاه باید کار کرد. بعد هم در مقابل محاسبهى الهى که «ما یَلفِظُ مِن قَولٍ اِلا لَدَیهِ رَقیبٌ عَتید»،[5] هر کلمهاى که از ما صادر میشود، ثبت میشود، ضبط میشود؛ هر حرکت ما، هر اقدام ما، بلکه هر اندیشهى ما و فکر ما. باید با این توجه کار کنیم؛ شما در کرسىهاى مجلس، هیئت رئیسهى …
سرعت گذشت عمر و دوران مسئولیت و آرزوی شرمنده نبودن در قیامت
امیدواریم انشاءالله خداوند متعال از ما و از شما راضی باشد و به ما کمک کند و انشاءالله قلب مقدس ولیعصر از ما خشنود باشد؛ خدمتگزار این نظام باشیم؛ خدمتگزار دین باشیم؛ خدمتگزار مردم باشیم و پیش خدای متعال روسفید باشیم. این چند صباح عمر به سرعت میگذرد؛ یادتان هست جلسهی اولی که با شما نشستیم، به این مضمون عرض کردیم که این جلسهی اول ما با دولت است، اما به سرعت به جلسهی آخر میرسیم؛ و میبینید چطور عمر سریع میگذرد و به سرعت انسان زمان را میگذراند و این طومار عمر، درنوردیده میشود؛ خدا کند آن وقتی که این طومار باز میشود، در پیشگاه خدای متعال و پیشگاه اولیائش و پیشگاه همهی مردم عالم در قیامت، شرمنده نباشیم؛ انشاءالله.
شتاب گذر عمر و خدمت بهعنوان ذخیره برای پیشگاه الهی
… یا سرشناس شدن و به دست آمدن جاه و معروفیت، یا نام چنین و چنان. آنچه از این چهار سال در درجهی اول باید مورد توجه و همت ما باشد، این است که وقتی در پیشگاه خدای متعال حاضر شدیم- که خیلی هم زود خواهد بود؛ یعنی اگر شما صد سال هم عمر کنید، خیلی زود خواهد گذشت. واقعاً وقتی انسان گذر عمر را نگاه میکند، میبیند خیلی سریع گذشته؛ ما غافلیم که خیال میکنیم طول میکشد؛ نه، به سرعتِ برق میگذرد - ذخیرهای را در دستمان خواهیم داشت و آن، چهار سال خدمت و کار است.
کوتاهی عمر دنیا و پنداشتن جاودانگی در جوانی
… کرد. در قیامت از انسانها در مورد چه چیزی سؤال میکنند؟ از مسئولیتها، از وظایفی که هر شخص در قبال خودش، خانوادهاش، جامعهاش، کشورش، در قبال آینده، مسلمین، تاریخ و بشریّت دارد، سؤال میشود. همه مسئولیت است. انسان که از نظر اسلام رها نیست؛ یکسره مسئولیت است. اصلاً این چند سالی که من و شما در این نشئه زندگی میکنیم، بسیار کوتاه است. انسان وقتیکه جوان است، خیال میکند ابدی است. اصلاً به مرگ و فنا و به رفتن از این دنیا، طوری نگاه میکند که گویی یک داستان و یک افسانه است! بااینکه انسان جلوی چشمش، مرگ افراد را میبیند. بعد هرچه به پیری نزدیک میشود، حقیقت دنیا برایش بیشتر آشکار میگردد، بیشتر دنیا را میشناسد. ناگهان که به پشت سرش نگاه میکند، به پنجاه شصت سال زندگی، مثل ده روز، مثل یک ماه به نظرش میآید! میگوید: همین دیروز …