و مطلب بعد هم کمکهای مردمی است؛ بعضی از مردم حقیقتاً به کمک احتیاج دارند. این نهضتِ احسانِ عمومی، نهضت مواسات که در بخشی از این یک سال و نیم، بخصوص در آن اوایل به بهترین وجهی انجام گرفت و حقیقتاً افراد خیّر، افرادی که علاقهمند بودند کمک کردند، وارد میدان شدند -چه کمک با جسم خودشان، چه کمک با مال خودشان- و انواع و اقسام کمکها را کردند به افرادی که مستحِقّ کمک بودند، بایستی ادامه پیدا کند. باید این نهضت مجدّداً اوج بگیرد؛ کسانی هستند که ناچار شغلشان تعطیل میشود -چه تعطیلی باشد، چه نباشد، بعضی از مشاغل واقعاً دچار مشکل تعطیلی است- خب اینها مشکل پیدا میکنند. به نظر من مرکز هم بایستی مساجد باشد؛ میتوان مرکز کمک و همیاری با مردم و احسان و مواسات را در مساجد قرار داد. در هر مسجدی …
درخواست گسترش دوبارهٔ نهضت مردمی تعاون و احسان
… که در این قضایای کرونا خب به طبقات ضعیف، بلکه طبقات متوسّط واقعاً ضربه خورد از لحاظ زندگی و معیشت و مانند اینها. آن کاری که در آستانهی ماه رمضان شروع شد، آن خدمت مؤمنانهای که همه در آن شرکت کردند، خیلی کار باارزشی بود، توانست غمهای خانوادههایی را کم کند. من امروز هم معتقدم که این نهضت تعاون و احسان را مجدّداً مردم عزیز ما شروع کنند. البتّه قطع نشده، لکن لازم است یک مقداری رشد پیدا کند، یک مقداری توسعه پیدا کند و بار دیگر فضای کشور را طراوت بدهید، کودکانی را شاد کنید، خانوادههایی را برخوردار کنید، پدرمادرهایی را از دغدغهی معاش فرزندانشان نجات بدهید؛ این کاری است که مردم میتوانند بکنند. حالا کیفیّتش چگونه باشد، چه جوری مدیریّت بشود، اینها قابل مدیریّت متمرکز نیست؛ اینها کارهایی است که در سطح عامّهی مردم، در سطح کشور [انجام میگیرد]؛ خب بحمدالله کشور بزرگ است، مردم هم زیادند، در این سطح گسترده است؛ هر کسی …
حرکت مؤمنانه و حیرتانگیز مردم در خدمات رفاهی و نیکوکاری
… و مختلف، هم به وسیلهی آحاد مردم، در سطح کشور کاری که انجام گرفت -با این سرعت، تجهیزات مورد نیاز، لوازم مورد نیاز مردم تهیّه شد، در اختیار گذاشته شد که در موارد بسیاری به صورت مجّانی این کار انجام گرفت- این هم یک عرصهی دیگر است که حقیقتاً افتخارآمیز است. و هم در زمینهی خدمات رفاهی و نیکوکاری، که از لحاظ گستردگی و تنوّع این حرکتِ مؤمنانه، این کاری که در کشور شروع شد، به معنای واقعی کلمه حیرتانگیز است. از شرق تا غرب کشور، از شمال تا جنوب، در اغلب شهرها، شاید در همهی استانها، آحاد مردم، این حرکت عظیم کمک را شروع کردند؛ [همچنین] مسئولین، نیروهای مسلّح، بسیج، همهی دستگاههای گوناگون ذیربط. و [در مورد] آحاد مردم، ملاحظه میکنید و نشان میدهند این خدمت عظیمی را که مردم در این مساجد دارند میکنند؛ این هم واقعاً یک کار بزرگی بود که جز به ارادهی الهی، جز به دست قدرت الهی این کار …
وظیفهٔ مردم توانمند در کمک به گرفتاران شرایط کرونا
… میشود و اطّلاع پیدا میکنیم. و برای برخی از قشرهای ضعیف هم فکرهایی کردهاند که من توصیه میکنم، تأکید میکنم که این برنامههایی را که مسئولین دولتی برای برخی از قشرهای ضعیف در نظر گرفتهاند، هر چه سریعتر، هر چه بیشتر، هر چه بهتر انشاءالله به اجرا در بیاورند؛ لکن در کنار این، مردم هم وظیفه دارند. عدّهای هستند که در این شرایط و در این اوضاع حقیقتاً زندگیشان بسختی قابل گذران است و نمیتوانند زندگی معمولیِ عادیِ خودشان را اداره کنند؛ مردمی که دستشان باز است و توانایی دارند بایستی در این زمینه فعّالیّت وسیعی را شروع کنند. در صلوات شریف «شَجَرَةُ النُّبُوَّة» میخوانیم: وَ ارزُقنی مُواساةَ مَن قَتَّرتَ عَلَیهِ مِن رِزقِکَ بِمَا وَسَّعتَ عَلَیَّ مِن فَضلِکَ ... وَ اَحیَیتَنی تَحتَ ظِلِّک؛[14] یعنی این یکی از کارهای لازمی است که بایستی انجام بگیرد؛ بخصوص که ماه رمضان در پیش …
وظیفهٔ حکومت نافی وظیفهٔ جامعه در کمک به دیگران نیست
… وَ یَتیمًا وَاَسیرًا * اِنَّما نُطعِمُکُم لِوَجهِ الله؛[10] این حادثه، یک حادثهی نمادین است؛ بله، آنجا این بزرگوارها بر گرسنگی خودشان و همهی اعضای خانوادهشان صبر کردند و به یتیم و مسکین و اسیر کمک کردند، عملاً این اتّفاق افتاد، امّا این نمادین است؛ خب حضرت زهرا میتوانست آنجا بگوید که بروید مسجد پیغمبر، آنجا حکومت اسلامی است دیگر -حالا هم بعضیها میگویند که چرا گداپروری میکنید، خب حکومت اسلامی است و باید انجام بدهد- نه، وظیفهی حکومت، وظیفهی جامعه را نفی نمیکند. انسانها در جامعه موظّفند که به معنای واقعی کلمه به یکدیگر کمک بکنند؛ هم کمک مالی، هم کمک فکری، هم کمک آبرویی، انواع و اقسام کمکها باید در جامعه شکل بگیرد؛ این درس فاطمی است، این معرفت فاطمی است.
برآوردن نیاز برادران از اموال خود، راه دفع حجت ثروت
[حضرت فرمود:] راهش این است که نگاه کنید، ببینید برادران شما چه نیازی دارند به اموال شما، آن نیاز را برآورده کنید.
بخشش به درخواستکننده در حد توان و خلاف مکرمت بودن ردّ او
[اگر سائل] از شما چیزی خواست، به او بدهید اگر چنانچه میتوانید. یک وقت یک فقیری است که از شما سؤال نکرده، خب [اگر] به او کمک کنید خوب است امّا اگر چنانچه از شما درخواست کرد -سؤال کرد یعنی درخواست کرد- آن وقت این مکرمت بزرگی است و او را رد کردن، خلاف مکرمت انسانی است.
کمک به فقیر غیرمسلمان بهصرف انسان بودن، تعلیم اسلام به پیروانش
… کردند در مورد رسیدگی به فقرای زردشتی و کلیمی یزد، خیلی نکتهی مهمّی است؛ خیلی چیز مهمّی است؛ یک روحانیِ باتقوایِ مقدّسی مثل مرحوم حاج شیخ غلامرضا، برود نان و آرد و غذا بگذارد درِ خانهی مثلاً فرض کنید که یهودی بهخاطر اینکه او فقیر است؛ اینها خیلی مهم است. امروز در دنیا این چیزها وجود ندارد، یعنی در دنیای مادّی این حرفها مهجور است، این را اسلام به پیروان خودش تعلیم میدهد؛ هرکسی هم که با اسلام بیشتر مأنوس است، اینجور حرکتی را بیشتر انجام میدهد؛ اینها را بدانند، بفهمند. این آدم یهودی است و به خدا و پیغمبر و قرآن و دین ما هیچ اعتقادی ندارد امّا صِرف اینکه فقیر است و احتیاج به کمک دارد و انسان است -همان «وَ اِمّا شَبیهٌ لَکَ فِی الخَلق»[4] که امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) میفرمایند- موجب میشود که ایشان برود این خدمات را انجام بدهد؛ اینها امروز خیلی باارزش است، درس است؛ اینها باید تدوین بشود، باید حفظ بشود و انشاءالله برای نسلِ روبهرشدِ ما درس باشد.
کمک مالی مردم به آزادی زندانیان جرایم غیرعمد و درمان بیماران
کمک به آزادی زندانیانی که جرایم غیر عمد داشتند و نیاز داشتند به کمک مالی، و هزینهی درمان [بیماران]؛ کمکهای زیادی مردم کردند، این کارها انجام گرفت. این ماه رمضانی که با این خصوصیّات بر مردمی میگذرد، ماهِ رمضانِ مبارکِ بهمعنای واقعی است.
تقدم صرف ثروت برای رفع محرومیت و زیارت بردن محرومان بر عمرهٔ مکرر
اگر از من سؤال کنند کسی ثروتی تولید کند برای اینکه بیست نفر یا صد نفر انسان را که زندگیشان سرشار از محرومیت است، به نوا برساند، یا مثلاً فرض بفرمایید که پنجاه نفر را که در فلان شهر زندگی میکنند و در آرزوی یک بار زیارت قبر مطهر علیبنموسیالرضا در حسرتند و نتوانستند بروند، اینها را با ثروتش به زیارت ببرد، این بهتر است یا با همین پولی که میخواهد با آن تولید ثروت کند، ده سال پشت سر هم عمره برود، بنده به طور قطع و یقین و بدون هیچ تردید خواهم گفت اولی مقدم است. حالا هر سال عمره نرود. تولید ثروت فینفسه ممدوح است؛ اگر با نیت کمک باشد، آن وقت حسنهی الهی هم هست؛ اجر الهی و اخروی هم دارد.
تشکیل اجتماعات خانوادگی جوانان برای رسیدگی به فقرای فامیل
جوانان اجتماعات خانوادگی تشکیل دهند و کمکهای افراد خانواده را جمع کنند و در درجه اوّل به مصرف فقرا و نادارهای همان خانواده و فامیل برسانند و اگر نیازی نبود، به فقرای دیگر رسیدگی کنند.
شناسایی خانوادههای واقعاً محروم، نه تنپروران، و کمک به آنان
خانوادههای بسیاری هستند که نه از روی تنپروری و تن به کار ندادن، بلکه به معنای واقعی کلمه محروم و مستمندند. باید اینها را شناسایی و پیدا کنید - کار مشکلی هم نیست - و به اینها کمک نمایید.
لزوم دستگیری از نیازمندان در هر شغلی
من همینجا، به این مناسبت، این جملهی کوتاه را عرض کنم که هر کس در هر شغلی باید سعی کند دستگیرِ نیازمندان باشد. طبیعتِ بعضی از شغلها طوری است که دستگیری از نیازمندان، در آنها هست؛ لکن در شغلهایی هم که طبیعتشان اینگونه نیست، انسان میتواند دستگیرِ درماندگان باشد. این یک نظام معنوی در هر جامعه انسانی است و اسلام این را مورد ترغیب قرار داده است. خدای متعال دوست میدارد که انسانها به یکدیگر کمک، و از هم دستگیری کنند. بیایید این روش اسلامی را روزبهروز در جامعه تقویت کنید، نه روش مادّی را. کشورهای غربی با اینکه از لحاظ …
کار سازمانهای امدادی، حسنه و لازم برای نظم اجتماعی
کارِ این دو مجموعه و سایر مجموعههایی که به قشرهای ضعیف و محتاجِ رعایت مربوط میشوند، یک حسنه و صدقه و انجام تکلیف است و برای نظم اجتماعی کشور هم، بسیار لازم است. البته علاج فقر در جامعه باید با برنامههای کلان انجام گیرد. اما در کنار برنامههاىِ گاه بلند مدّت، که زود به نتیجه نمیرسد، یا سقطها و ریزشهایی دارد، باید تشکیلات و دستگاههایی باشند که وظیفه آنها، اساساً امداد به قشرهای محتاجِ کمک باشد. مثل این دو سازمانی که …
لزوم گسترش عادت اسلامی کمک به ضعفا در جامعه
در جامعه ما باید عادتِ کمک به ضعفا که یک عادت اسلامی است، روزبهروز بیشتر شود. صدقاتی که مردم میدهند، اطعامهایی که میکنند و کارهای بزرگی از قبیل وقف و حبس و امثال آنها که انجام میشود، از سنّتهای حسنه اسلامی است. این سنّتها به حیات اجتماعىِ طیّب کمک میکند. لذا نباید بگذارید در جامعه تعطیل شود. وقتی که مردم خود را در رفع گرفتارىِ مستضعفان …
قدردانی از مشارکت مردم در هفتهٔ کمک به محرومان؛ سنتی حسنه
بنده لازم میدانم از دستاندرکاران هفتهى کمک [به محرومان] و از همهى ملّت عزیز، صمیمانه تشکّر کنم؛ بسیار کار شیرین و زیبایى را انجام دادید در این هفتهى کمک به محرومین. امیدوارم که انشاءالله خداوند از کسانى که این صدقه را از مال خودشان خارج کردند، قبول بفرماید و دستاندرکاران را، کمیتهى امداد را، برادران مسئول در رادیو و تلویزیون را و همهى کسانى که به نحوى کمکى به این قضیّه کردند، همه را مأجور قرار بدهد. کمک به محرومین، بسیار سنّت حسنهاى است؛ انشاءالله که روزبهروز این سنّت در جامعهى ما رشد کند.
کمک به سائل و محروم، حکمی الهی حتی در حکومت حق
خود «سائل» یک خصوصیّتى دارد. ما بعضى از روشنفکرهاى آن زمانهاى قبل از پیروزى انقلاب را دیده بودیم که میگفتند به سائل چرا کمک میکنید! من واقعاً دیده بودم؛ حتّى از افراد مذهبى هم تحت تأثیر آن فکر قرار گرفته بودند که به این فقرا چرا کمک میکنید. غافل از اینکه خب، این یک حکم الهى است؛ یعنى در حکومت حق هم باز یک جاى خالىاى باقى میماند براى کمک کردن به سائل و محروم: وَ فیِّ اَموالِهِم حَقٌّ لِلسّاٰئِلِ وَ المَحروم.[3] شما بحمدالله بخش سازمانىِ این کار را به عهده گرفتهاید.
سفارش به یاری مستمندان بهویژه در ایام عید و رمضان
امیدوارم که ملّت ایران با تجربهى از گذشتهها، برادرى و همکارى و همدلى در میان یکدیگر را قدر بدانند و آن را هر چه بیشتر کنند. مردم با هم مهربان باشند، مردم به کمک هم بشتابند؛ بخصوص در این ایّام به کمک مستمندان بشتابید. کسانى که دارند و میتوانند، به کسانى که نادار هستند، محتاج کمکند و مستمندند، حتماً کمک کنند. این روح همکارى و همیارى در میان ملّت ما که سنّت قدیمى است و دستور عالى اسلام است، چیز بسیار ارزشمندى است؛ آن را حفظ کنید. بخصوص در ایّام عید و ایّام ماه مبارک رمضان، به آن بیشتر اهمّیّت بدهید. این روحیه ــ روحیهى مردمدوستى، روحیهى ایثار، از خودگذشتگى، براى …
کمک مؤمنانهٔ مردم به ایتام و فقرا از وظایف مهم رمضان
… بسیار برجسته بود. مجالس و محافلِ معرفتآموزی و درسآموزی، مجالس قرآن، تلاوت قرآن، در همه جای کشور امسال بحمدالله آنجوری که به چشم انسان میآمد از همیشه برجستهتر بود. حضور مردم در گلزارهای شهدا، در مجالس، در محافل، در هیئات، در مساجد، حضور نمایانی بود. علاوهی بر اینها، کمکهای مؤمنانهای که مردم در این ماه انجام دادند ــ کمک به ایتام، کمک به مستضعفان و فقرا ــ که یکی از مهمترین وظایف ماه رمضان همین حضور مردمی و حضور در کنار مستضعفان و مستمندان است. علاوهی بر اینها، آن حرکت عظیم مردمی در روز قدس است که مردم مؤمن که شب قبل را با اِحیا گذرانده بودند، روز هم با دهان روزه، آن اجتماع پُرشکوه را و متراکم را در سراسر کشور نشان دادند؛ اینها توفیقات الهی است، اینها الطاف الهی است. ماه رمضان، هم ماه تضرّع است، هم …
ارزشی والا در همهٔ فرهنگها
… انسانی که در همه چیز محتاج کمک است؛ آب میخواهد، غذا میخواهد، آرامش در شب برای خوابیدن میخواهد، تسکین درد میخواهد، دارو میخواهد و بقیّهی حوائج گوناگون که پرستار [در رفع] این حوائج، مثل فرشتهی نجات به این انسانی که در نهایت احتیاج و نیازمندی است کمک میکند. خب کمک به نیازمند در همهی فرهنگها یک ارزش والا است؛ آن هم نیازمندترین [فرد]، یعنی بیمار. این یک نکتهی مهمّ برجسته است که عبارت شد از کمک به نیازمند. این را هم من به شما عرض بکنم که یکی از دستورات اهل سلوک و اهل مسیر توحیدی و اخلاق و مانند اینها که برای حرکت سلوکی دستوراتی میدهند، کمک به نیازمندِ کمک است؛ یعنی …
کمک خیرین به بیکارشدگان از برترین اعمال تقربآور
کسانی در این قضیّه بیکار میشوند، و بعضی از اینها که بیکار میشوند، بیمهی بیکاری هم ندارند؛ اینجا تأمین اجتماعی وظیفه دارد که در این زمینه وارد بشود. البتّه این هم باز جزو آن جاهایی است که عرض کردیم، خیّرین میتوانند کمک کنند، و یکی از افضل قُربات[2] و افضل نفقات همین است.
نهضت کمک مؤمنانهٔ مردم به خانوادههای ضعیف در آستانهٔ رمضان
… این شوخی بود؟ مجموعههای درمانی، مبارزان صف مقدّم بودند؛ پشت سر اینها آحاد عظیمی از مردم، جوانها، در جاهای مختلف و به شکلهای گوناگون وارد میدان شدند و خدمت کردند و کار کردند و کار اینها آن روز مؤثّر بود در کاهش آلام ملّت ایران در مقابل این بیماری خطرناک. یا در نهضت کمک مؤمنانه؛ از مردم خواسته شد که وارد عرصهی کمک به آحاد ضعیف جامعه بشوند. البتّه اگر ما هم نمیگفتیم، خود مردم وارد شده بودند؛ قبل از گفتن ما هم وارد شده بودند، بعد هم به شکل فراگیر در همهی کشور، شما دیدید چه کارهای بزرگی انجام گرفت، چه خدمات باارزشی به خانوادههای ضعیف شد که در آستانهی ماه مبارک رمضان، این حرکت عمومی مردم انجام گرفت. اینها ظرفیّتهای معنوی کشور است، اینها چیزهای مهمّی است. نمونهی دیگر این ظرفیّت معنوی، اندکی قبل از همین حوادث، مربوط به حرکت خیرهکنندهی مردم در بدرقهی شهید سلیمانی است. شما دیدید ملّت ایران چه کردند؛ چه کردند در تهران، چه کردند در شهرستانهای مختلف، مردم …
طرح «هر محله یک قربانی» در سبزوار برای اطعام نیازمندان
و مردم؛ انصافاً مشارکتهای مردمی هم، مشارکتهای بسیار زیبا و صحنههای جالب و شگفتانگیزی را به وجود آورده که در همه جا هست؛ من چند مورد را بخصوص اسم میآورم. این به معنای این نیست که این چند مورد اختصاص دارند؛ نه، حالا اینها به بنده گزارش شده، اینها را من عرض میکنم: مثلاً در سبزوار، طرح «هر محلّه یک قربانی» شروع شده؛ اهل محل جمع میشوند یک گوسفند قربانی میکنند، به نیازمندانِ همان محل گوشت میدهند؛ این خیلی چیز لازم و مهم و کار جالبی است که اینها انجام میدهند برای اِطعام نیازمندان. یا در یزد، مادر شهیدی با همکاریِ جمعی از بانوان که همراه کرده با خود عدّهای از بانوان را، خانههای خودشان را تبدیل کردهاند به خیّاطخانه که در این خیّاطخانهها ماسک تولید میکنند و مجّانی در اختیار مردم میگذارند. یا در نهاوند، گروهی از بانوان که در زمان …
ستایش تهیهٔ جهیزیه برای صدها زوج با جمعآوری اعانات و لزوم ترویج آن
… توسعه پیدا کند. همهی کسانی که در این زمینهها میتوانند نقش ایفا کنند، [مثل] دستگاههای مدیریّتی، سازمانهای تبلیغاتی، رسانهها، معلّمان دین، حتّی فعّالان سیاسی باید این فضایل را و دارندگان این فضایل را ترویج کنند تا این فضایل در جامعهی ما گسترش پیدا کند. من در تلویزیون چند شب قبل از این دیدم یک مرد محترمی را نشان داد که نه میلیاردر بود، نه مدیر یک مؤسّسهای بود، نه پول بی حساب و کتابی داشت، امّا توانسته بود با تلاش و کوشش و جمع کردن اعانتهای[4] این و آن، صدها زوج را جهیزیه بدهد؛ انبارش را نشان دادند و بنده در تلویزیون نگاه میکردم؛ بله، اینها را باید ترویج کرد، این انسانها را باید ترویج کرد، این جور کارها را باید ترویج کرد. ترویج فضایل یکی از وظایف همهی آحاد جامعه و کسانی است که میتوانند این کار را انجام بدهند.
دور کردن مال زیاد از خود با قضای حوائج برادران مؤمن
… پیش ما -چون پول بیتالمال دست ما است، از ما میخواهند- که مثلاً فرض کنید فلان کس محتاج است، شما یک پولی بدهید؛ خب بابا، خودت که پول داری، بده! اگر چنانچه نتوانستی، بعد بیا سراغ بیتالمال. یعنی بعضیها سختشان است که از خودشان بکَنند و در راه خدا انفاق کنند. حضرت اینجا میفرمایند که این پول زیاد را، این مال زیاد را هر جور که میتوانی، از خودت دور کن. البتّه هر جور که میتوانی، یعنی به این صورت که به برادران مؤمنت بدهی و قضاء حوائج آنها را بکنی.
افزایش نیکوکاری و مسابقهٔ خدمترسانی مردم در حوادث
ثالثاً: مشارکت مردمی را در مسائل سیاسی مانند انتخابات، مقابله با فتنههای داخلی، حضور در صحنههای ملّی و استکبارستیزی به اوج رسانید و در موضوعات اجتماعی مانند کمکرسانیها و فعّالیّتهای نیکوکاری که از پیش از انقلاب آغاز شده بود، افزایش چشمگیر داد. پس از انقلاب، مردم در مسابقهی خدمترسانی در حوادث طبیعی و کمبودهای اجتماعی مشتاقانه شرکت میکنند.
برپایی افطاریهای بینامونشان در مساجد و خیابانها و کمک به نیازمندان
علاوه بر این، در ماه رمضان روحیهی کمک به انسانها، روحیهی تعاون در میان مردم رواج پیدا میکند. خودخواهیهای انسان به نفع دیگرخواهیها مغلوب میشود. شما ببینید خوشبختانه در این سالهای اخیر و همین امسال، چقدر افراد، بدون نام و نشان، مساجد، حتّی خیابانها را در مناطقی، مرکز ضیافت از بندگان خدا قرار دادند. افطاری ترتیب دادند و مردم را بر سر سفرهی افطار خودشان دعوت کردند؛ بدون اینکه تعارفات معمولی وجود داشته باشد؛ بدون اینکه ملاحظات و رودربایستیهائی که در مهمانیهای شخصی هست، وجود داشته باشد. این حالت تعاون، این حالت خیرخواهی برای مردم، بسیار چیزهای ارزشمندی است که به طهارت نفسانی انسان منتهی میشود. چقدر در این ماه کمک به …
کمک به مستمندان و افطاریدادن، ادای حق ماه رمضان
… که از آغاز بلوغ در دختر یا پسر به وجود میآید. به همهی جوانها، بخصوص به این سالِ اولیها تبریک عرض میکنیم. بحمداللَّه فضای جامعهی ما فضای معنوی است و این فضای معنوی در ماه رمضان در جهت معنویت اشتداد پیدا میکند؛ عادات خوب بتدریج در بین مردم رواج پیدا میکند؛ این کمکهائی که به مستمندان میشود - هفتهی احسان و نیکوکاری - یا این افطاریهائی که در شهرهای مختلف انسان میشنود که افراد خیّر در مساجد، در معابر عمومی جمع میشوند، افطاری فراهم میکنند، مردم افطار میکنند، کارهای بسیار خوبی است؛ مایهی صفا و صمیمیت و نزدیکی و در واقع حق ماه رمضان را ادا کردن است، که یکی از حقوق ماه رمضان، همین نیکی به برادران، همراهی با نزدیکان، با برادران مسلمان و کمک به یکدیگر است. اینها چیزهای بسیار خوبی است، از سابق هم معمول و مرسوم بود، امروز بیشتر است؛ مجالس موعظه، مجالس دعا، مجالس قرآن، عادات خوبی است؛ روز به روز بایستی اینها را ترویج کرد و عمق داد؛ مغز داد. صورتِ جلسه کافی نیست، بایستی از جلسهی دعا، از جلسهی موعظه، از جلسهی …
ابتکارهای مردم در نان صلواتی و افطاریهای بینامونشان در رمضان
یک درس دیگر مسئلهی سخت گرفتن بر خود و انفاق به دیگران است. این گرسنگی کشیدن، تشنگی کشیدن، روزهی از اذان صبح تا اذان مغرب، این سخت گرفتن بر خود است. بسیاری از مردم ما به خودشان با روزهگیری سخت گرفتند و به دیگران انواع و اقسامِ انفاق را کردند. انسان چقدر لذت میبرد که میبیند در شب ولادت امام مجتبی (علیه الصّلاة و السّلام) در نیمهی ماه رمضان، بالای سر یک نانوائی تابلو زدهاند که امشب به عشق امام حسن، نان از این نانوائی صلواتی است؛ هر که میخواهد بیاید نان ببرد. این انفاقهائی که در افطارها - افطارهای بینام و نشان، افطارهای در مساجد - به وسیلهی همینگونه کارهای ابتکاری مردم ما دادند، این یک درس دیگر است، یک تمرین دیگر است. بر خود سخت بگیریم، به دیگران انفاق کنیم. من روی این نکته اندکی درنگ بکنم؛ چون یکی از مسائل مهم کشور و اجتماع ما این است.
احسان صاحبان ثروت به مردم نیازمند
سوم: «و أحسن کما أحسن الله إلیک»؛ خدا به تو این ثروت را داده؛ تو هم وسیلهای بشو که بتوانی این ثروت را به دست مردمی که نیازمندند، برسانی. یعنی سهمی از این را به مردم بده.