تکلیف بعدی این است که کتابخوانی به عنوان یک سنت رایج در آید؛ به طوری که همهی قشرها در کشور کتابخوان شوند و کتابخوانی، مخصوص عدهیی از افراد جامعهی ما نباشد؛ کمااینکه در گذشته این طور بوده است؛ یعنی عدهیی کتابخوان و اهل کتاب و اهل مراجعهی به کتاب بودند، اکثریت هم دور از کتاب و فارغ از همّ آن به سر میبردند؛ این درست نیست. البته امروز وضع بهتر شده است و انسان میتواند این را حس کند. بعضی از ناشران به من میگفتند: …
کتاب دروازهٔ دانش و معرفت و ابزار کمال بشری
… هفتهى کتاب در کشور عزیز ما و اعلام آن به وسیلهى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى اینجانب، مژده و مایهى امیدوارى است. امروز هر اقدامى که به گسترش سطح آگاهى عمومى بینجامد و نیروى تفکّر و قدرت درک معارف را در مردم بااستعداد ما تقویت کند، حسنهاى بزرگ است. کتاب، دروازهاى به سوى جهان گستردهى دانش و معرفت است و کتاب خوب، یکى از بهترین ابزارهاى کمال بشرى است. همهى دستاوردهاى بشر در سراسر عمر جهان، تا آنجا که قابل کتابت بوده است، در میان نوشتههایى است که انسانها پدید آوردهاند و مىآورند. و در این مجموعهى بىنظیر، آموزشهاى آسمانى و درسهاى پیامبران به بشر دانشها و شناختهایى است که سعادت بشر بدون آگاهى از آن امکانپذیر نیست. کسى که با این دنیاى زیبا و زندگىبخش دنیاى کتاب ارتباط ندارد، بىشک از مهمترین دستاورد انسانى و نیز از بیشترین معارف الهى و بشرى محروم است.
خسارت دوری ملت از کتاب و توفیق انس فرد با آن
براى یک ملّت، خسارتى بزرگ است که افراد آن با کتاب سروکارى نداشته باشند؛ و براى یک فرد، توفیق عظیمى است که با کتاب، مأنوس و همواره در حال بهرهگیرى از آن، یعنى آموختن چیزهاى تازه باشد. با این دیدگاه، بروشنى میتوان ارزش و مفهوم رمزى عمیق این حقیقت تاریخى را دریافت که اوّلین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامى اسلام (صلّى الله علیه و آله) این است که: بخوان! و در اوّلین سورهاى که بر آن فرستادهى عظیمالشّأنِ خداوند فرود آمده، نام «قلم» به …
رواج کمتر از انتظار کتابخوانی در ملت ایران
با تلخى باید اعتراف کنیم که رواج کتاب و روحیهى کتابخوانى در میان ملّت عزیز ما که خود یکى از مشعلداران فرهنگ و کتاب و معرفت در طول تاریخِ پس از ظهور اسلام بوده است، بسى کمتر از آن چیزى است که از چنین ملّتى انتظار میرود. و این پدیده نیز مانند بیشتر پدیدههاى ناگوار در کشور ما، نتیجهى فرمانروایى پادشاهان و فرمانروایان ظالم و فاسد و بىفرهنگ و بىسواد بر این کشور در دویست سال گذشته است. در دورانى که برخى ملّتهاى دیگر به سوى دانش و پژوهش و معرفت روى آورده بودند، ملّت کهن و …
وظیفهٔ ملی و واجب دینی، بهویژه برای جوانان و نوجوانان
اکنون ملّت ایران باید عقبافتادگىها را جبران کند. اینک فرصت بىنظیرى از حکومت دین و دانش بر ایران پدید آمده است که باید از آن در جهت اعتلای فکر و فرهنگ این کشور بهره جست. امروز کتابخوانى و علمآموزى نهتنها یک وظیفهى ملّى، که یک واجب دینى است. از همه بیشتر جوانان و نوجوانان باید احساس وظیفه کنند؛ اگرچه آنگاه که اُنس با کتاب رواج یابد، کتابخوانى نه یک تکلیف، که یک کار شیرین و یک نیاز تعلّلناپذیر و یک وسیله براى آراستن شخصیّت خویشتن تلقّى خواهد شد؛ و نهتنها جوانان، که همهى نسلها و قشرها از سر دلخواه و شوق بدان رو خواهند آورد.
توصیهٔ مؤکد به بسیجیان برای انس دائم با کتاب و معلومات
من البتّه توصیهى مؤکّد دیگرى هم دارم و آن رسیدگى به فکر و اندیشه و معلومات است؛ در هر سطحى که هستید، با کتاب و با معلومات و مانند اینها به طور دائم اُنس باید داشته باشید؛ این، بسیجى نمونه و کامل است.
رواج فرهنگ کتابخوانی و تولید کتاب خوب بخش عمدهٔ وظایف فرهنگی دولت
… [یا اینکه] بیشترین کتابخانه در کدام شهر است، در کدام محلّه است، مربوط به کدام قشر از قشرهاى مردم است، مورد تشویق قرار بگیرند. یعنى هر آنچه مربوط به کتاب و کتابخانه و کتابخوانى و کتابسازى یعنى تولید کتاب است، مورد توجّه و تشویق و تقدیر قرار بگیرند. من فکر میکنم اگر ما بتوانیم فرهنگ کتابخوانى را در کشور رایج بکنیم و البتّه در کنار آن، تولید کتابِ خوب را هم گسترش بدهیم، بخش عمدهاى از وظایف فرهنگى دولت جمهورى اسلامى بدین وسیله انجام خواهد گرفت. کتاب بسیار مقولهى مهمّى است؛ من البتّه به کارهاى هنرى و تصویرى تلویزیون یا سینما یا از این قبیل چیزها خیلى اعتقاد دارم امّا کتاب یک نقش مخصوصى دارد؛ جاى کتاب را هیچ چیزى پُر نمیکند و باید کتاب را ترویج کرد. این در مورد آقایانى است که مربوط به وزارت ارشاد …
لزوم عادت مردم به کتابخوانی و ورود کتاب به زندگی
و امّا آنچه مربوط به عموم ملّت ایران است؛ من همیشه که به این نمایشگاه آمدهام و صحبتى کردهام، همین را گفتهام، باز هم میخواهم عرض بکنم که مردم باید عادت کنند به کتابخوانى، و کتاب بایستى وارد زندگى بشود. من دیدم یک مصاحبهاى کرده بودند با بعضى از جوانها همین تلویزیون چندى پیش مصاحبه کرده بود، من تماشا میکردم از تلویزیون از بعضىها میپرسیدند شما کتاب میخوانید؟ میگویند نه. اصلاً کتاب را جزو ضروریّات زندگى نمیدانند. خب، چطور شما اگر چنانچه اینجا نشستهاید و این …
استفاده از فرصتهای کوتاه برای مطالعه و لزوم تبدیل آن به سنت رایج
… حالا اگر اسم بیاورم [وقتگیر است] البتّه من پشت کتابها معمولاً یادداشت میکنم؛ یادداشت شده است، معلوم است شاید صدها جلد کتاب را من همینطور در این فاصلههاى کوتاه استفاده کردم از دیدارهاى ده دقیقهاى با کتاب و خواندم و بسیارى را من مىشناسم که اینجور هستند. ما [باید] از این فرصتها استفاده کنیم؛ فرض بفرمایید کسى در اتوبوس مىنشیند؛ من یک دوره کتاب هشتجلدى را کتابى است در تاریخ ادبیّات و علوم و معارف اسلامى که مال یک نویسندهى عرب است، از کتابهاى معروف هم هست که البتّه نمیخواهم اسم بیاورم در سالهاى قبل که یک وقتى تهران آمده بودم و در اتوبوس زیاد معطّل میشدم، این کتاب را برداشتم، شاید اغلبش را یا همهاش را در اتوبوس مطالعه کردم. و این بایستى یک سیرهاى بشود، یک سنّت رایجى بشود بین مردم ما که کتاب را بخوانند، به بچههایشان یاد بدهند، خودشان تمرین کنند، خانمها در خانهها کتاب بخوانند و معلومات را فرابگیرند.
فریضه بودن کتابخوانی برای ملت و اثر آن بر معلومات و هوشیاری مردم
من با اینکه این مطلب را مکرّر برایمردم عزیزخودمان گفتهام، در عین حال، چون مطلب مهمی است، باز هم میخواهم از فرصت استفاده کنم و عرض کنم که: مردمما، باکتاب، بیش از آنچه که امروز اُنس دارند باید اُنس بگیرند. کتابخوانی چیزی است که برای یک ملت، فریضه است؛ واجب و لازم است. مردمیکه اهل کتاب خواندن باشند، از لحاظ معلومات و ذکاوت و هوشیاری، تفاوت میکنند با مردمی که با کتاب و مطبوعات اُنس نداشته باشند. خوشبختانه کتاب زیاد است و کتابهای زیادی چاپ میشود. نمیخواهم عرض کنم همه آنچه کهچاپ میشود، کتابهایخوب ومفیدی است؛ نه. ای بسا کتابی که چاپ میشود و به بازار هم میآید، اما کتاب مفیدی نیست. کتاب بیفایدهوعاطل و باطلی است که اگر کسی نگاهش کند، از آن استفادهای …
پیشنهاد برنامهٔ معرفی و خلاصهسازی کتابهای خوب برای گروههای مختلف
البتّه برنامههاى جدیدى هم به نظرم میشود گذاشت. حالا اینجا من یادداشت کرده بودم که برنامهى معرّفى کتابِ خوب را پیشنهاد کنم. چون شما نقد کتاب هم دارید، آن را هم من گاهى شنفتهام. اگر بتوانید واقعاً ــ البتّه کار ظریف و سختى است ــ که کتابهایى را براى گروههاى مختلف سوادى و اجتماعى و سِنّى انتخاب بکنید و به مناسبتهایى آنها را معرّفى کنید، کار خوبی است؛ اگر بتوانید کتابهایى را خلاصه کنید ــ یک کتاب در یک گفتار کوتاه، همراه با چیزهایى که خستهکنندگىاش را از بین ببرد ــ بسیار کار خوبی است. کتابهایى هست که مردم واقعاً نیاز دارند اینها را بدانند منتها وقت ندارند بخوانند؛ اصلاً مجال پیدا نمیکنند که بخوانند. این بسیار چیز مفید و لازمى است؛ یعنى انشاءالله مفید خواهد بود، شاید لازم هم باشد.
رایج نبودن مطالعه بهعنوان کار عادی زندگی در میان مردم و خسارت آن
و از این قبیل چیزها، من چند موضوع را همینطور دم دستى یادداشت کردهام؛ حالا مطالعه مثلاً. آقا! ملّت ما مطالعه کردن را جزو کارهاى بشرى اصلاً نمیدانند! واقعاً اینجورى است. مثل خوراک، مثل ورزش و مانند اینها که جزو کارهاى معمول انسان است، مطالعه اصلاً جزو این چیزها نیست. یک چیز دیگرى، یک عنوان دیگرى باید آدم داشته باشد؛ یا باید شب امتحانش باشد، یا باید در مدرسه، معلّم از آدم بخواهد، یا باید یک دانشمندى باشد، یا باید بخواهد یک جا سخنرانى کند، یا مانند اینها؛ این موجب میشود که آدم مطالعه کند. خب، شما ببینید واقعاً این چقدر …
لزوم باسواد و کتابخوان کردن زنان با شیوههای ابتکاری
از جملهى کارهاى بسیار اساسى، باسواد کردن زنها است؛ از جملهى کارهاى بسیار مهم، کتابخوان کردن زنها است. این خانمهایى که در خانهها هستند، یک شیوههاى ابتکارى پیدا کنید براى اینکه اینها را کتابخوان کنید. زنهاى ما متأسّفانه با کتابخوانى خیلى اُنسى ندارند. هزاران کتاب در بازار مىآید و میرود، اینها مطّلع نمیشوند. خب اینها معارف بشرى است که ذهنها را آماده میکند براى بهتر فهمیدن، بهتر اندیشیدن، بهتر ابتکار کردن و در موضع بهتر و صحیحترى قرار گرفتن. و از جملهى چیزهاى بسیار مهم، آموختن روشهاى صحیح کارِ داخل خانه …
پیام به مردم برای جدی گرفتن کتابخوانی و ورود آن به زندگی روزمره
مسئلهى کتاب، خیلى مسئلهى مهمّى است. من علاوه بر اینکه خودم شایق هستم به کتاب و کتابخانه و این یکى از انگیزههایى بود که من را اینجا آورد، علّت عمدهى اینکه اینجا آمدم، براى این بود که از اینجا یک پیام بدهم به همهى مردم که کتابخوانى را جدّى بگیرند و کتاب بخوانند. متأسّفانه کتابخوانى جز در بین یک عدّه از اهل علم و اهل تحصیل و کسانى که با کتاب به طور قهرى سر و کار دارند، یک کار رایج و روزمرّه به حساب نمىآید؛ در حالى که کتابخوانى باید مثل خوردن و خوابیدن و کارهاى روزانه در زندگى مردم وارد بشود.
تأسف از شمارگان اندک کتابها بهعنوان نشانهٔ رایج نبودن کتابخوانی
چرا ما یک کتاب خوب را وقتى که نگاه میکنیم، مىبینیم که مثلاً ده هزار نسخه چاپ شده! بعد اگر خیلى استقبال شده، به چاپ دوّم و سوّم [رسیده] و مجموعاً چهل پنجاه هزار نسخه در ظرف چند سال چاپ شده! در حالى که در جامعهى ما و کشور ما با بیش از پنجاه میلیون نفوس ــ که اگر بچّهها و بىسوادها را از اینها خارج کنیم ــ شاید بیست و چند میلیون افرادى هستند که میتوانند از کتاب استفاده کنند، چرا باید پنج هزار، ده هزار، حداکثر پنجاه هزار [نسخه] از یک کتاب چاپ بشود؟ اصلاً یعنى چه؟ معلوم میشود که کتابخوانى در بین مردم ما رایج نیست. این خیلى تأسّفآور است.
توصیه به همراه داشتن کتاب و خواندن آن در اوقات بیکاری
من میگویم بایستى جوانها، مردها، زنها، پیرها، شهرى، دهاتى، هر کسى که با کتاب میتواند ارتباط برقرار کند، کتاب را در جیبش داشته باشد، تا یک جا بیکار نشست ــ در اتوبوس، در تاکسى، در مطب، در اداره، در دکّان وقتى مشترى ندارد، در خانه در اوقات فراغت ــ کتاب را دربیاورد و بنا کند خواندن.
ماندگاری کتاب بیش از فیلم و لزوم تحولآفرینی آن در خواننده
… را چاپ میکنید، خیلی خب، چند نفر این کتاب را میخوانند؟ چند نفر وقتی خواندند، از آن یادداشت برمیدارند؟ چند نفر وقتی که با رفقایشان در حلقههای دوستانه نشستند، از این یادداشتها استفاده میکنند و اینها را با همدیگر تبادل میکنند؟ اینها را مورد نظر قرار بدهید. ببینید راه این چیست؛ چه کار میتوانید بکنید که این کتاب ــ که ماندگارتر از همه هم کتاب است؛ از فیلم و مانند اینها ماندگارتر است ــ بتواند یک تحوّل ایجاد کند در آن کسی که کتاب را میخواند.
اثرگذاری کتاب شهدا بر فکر، فرهنگ و سبک زندگی خوانندگان
خب ما در کشور چند ده میلیون جوان داریم؛ شمارگان چاپ این کتاب مثلاً فرض کنید که حالا اگر ده بار چاپ بشود، ده تا دو هزار تا ــ که حدّاکثر [تعداد هر چاپ] است ــ میشود بیست هزار جلد؛ بیست هزار جلد در مقابل بیست میلیون خیلی رقم کوچکی است. کاری کنید که اوّلاً بیست هزار نفر بخوانند، و همان بیست هزار نفری که میخوانند این کتاب را، به معنای واقعی کلمه، این شخصیّت، این کسی که شما توصیفش کردید، چهرهنگاری کردید، در سبْک زندگی آنها، در وجود آنها، در فکر آنها، فرهنگ آنها اثر بگذارد؛ همّتتان باید این باشد. من همیشه به این جمعهایی که برای بزرگداشت شهدا میآیند با ما دیدار میکنند ــ مثل شما ــ این را توصیه میکنم: خروجیها را در نظر بگیرید؛ صِرف کار کافی نیست. این کارها ابزار است؛ ابزار [هم] برای یک نتیجه است. وَالّا [اگر] شما یک آچار داشته باشید، هیچ استفادهای …
لزوم معرفی کتابهای مفید موجود در زمینههای گوناگون
فعّالان در فضای مجازی هم از فضای مجازی برای ترویج کتاب استفاده کنند؛ یعنی واقعاً این یکی از وظایف است که کسانی که در فضای مجازی فعّالند، یکی از کارهای خودشان را این قرار بدهند که افراد را به کتابخوانی وادار کنند و کتابهای خوب را معرّفی کنند. ما در بخشهای مختلف، چه در ادبیّات، چه در تاریخ، چه در هنر، چه در کتابهای علمی، چه در کتابهای دینی، کتابهای مفید زیادی داریم. من امسال که نگاه میکنم، میبینم تازههای تولید و طبع و نشر بحمدالله کم نیست در این مجموعهای که من دیدم؛ اینها را معرّفی کنند تا افراد بدانند که به چه کتابهایی باید مراجعه کنند و چه چیزهایی را باید بخوانند.
کمکتابخوانی جوانان و لزوم کتاب خواندن بیشتر
کار رهبر انقلاب، امام بزرگوار و هر کسی که این ادّعا را داشته باشد، کار دلی است، کار فکری و مغزی است؛ روی دل مردم، روی فکر مردم اثر میگذارد و امام اثر گذاشت، مردم [به صحنه] آمدند تا انقلاب پیروز شد. حالا شما اگر تاریخ انقلابها را خوانده باشید یا بخوانید ــ که البتّه جوانها متأسّفانه کم کتاب میخوانند؛ شماها بیشتر از این باید کتاب بخوانید ــ تاریخ این انقلابهای منطقهای و جهانی و مانند اینها را که ملاحظه کنید، میبینید وقتی انقلاب میشود، تا مدّتها دیکتاتوری انقلابی حاکم است؛ یعنی از مردم و آراء و مانند اینها [خبری نیست]. مثلاً فرض کنید در فرانسه در آخر قرن هجدهم، انقلاب کبیر فرانسه اتّفاق میافتد؛ خب مردم انقلاب کردند، مردم آمدند در خیابانها و مبارزه کردند امّا بعد از انقلاب یک گروه معدودی اختیار امور را به دست میگیرند، سه چهار …
بینیاز نبودن هرگز از مطالعه و کتاب خواندن
… خطبه را مطابق با نیاز مخاطبتان تهیّه کنید، مطالعه است. در اسلام، معارف الهی بسیار گسترده است و شامل همهی جزئیّات و نیازهای زندگی انسان است؛ چه جوری میشود اینها را فهمید؟ با مطالعه، با اُنس با قرآن، اُنس با حدیث، اُنس با کتابهای معارفی. مطالعه خیلی لازم است. ما هیچ وقت بینیاز از مطالعه و کتاب خواندن نیستیم. کتاب خواندن لازم است و یکی از نیازها این است.
توصیه به خواندن «نگاهی به تاریخ جهان» نهرو و گلایه از کمخوانی
… برابر سطح جغرافیایی جزیرهی انگلیس ــ [البتّه] نه فقط هند؛ هند و پاکستان و بنگلادشِ امروز، [یعنی] شبه قارّهی هند را ــ آمدند تصرّف کردند، کشورهای حول و حوش را هم [مثل] همین میانمار و مانند آنجاها را تصرّف کردند، صنایع ملّی این کشورها را از بین بردند. شما این کتاب نگاهی به تاریخ جهانِ نهرو[4] را بخوانید. متأسّفانه شماها کتاب کم میخوانید؛ این نگاهی به تاریخ جهان، نوشتهی نهرو است؛ او شرح داده کیفیّت ورود انگلیسها را به هند و اینکه در هند چه کار کردند.
نیاز جوانان و نوجوانان امروز به خواندن این کتاب و امثال آن
بسیار خوب و هنرمندانه و پرجاذبه نوشته شده است. تصویری که از ماههای آخر مبارزات نشان میدهد، درست و روشن و واقعی است. به گمان من همهی جوانها و نوجوانهای امروز به خواندن این کتاب و امثال آن نیاز دارند. از نویسندهی کتاب باید تقدیر و تشکر شود انشاءالله.
توصیه به کتابخوانی جوانان
شماها که متأسّفانه کتاب [نمیخوانید]، خیلی اهل کتاب نیستید؛[4] بنده کتابخوانم، من خیلی کتاب میخوانم، دلم میخواهد شما بچّهها، جوانها واقعاً کتاب بخوانید؛ در این گزارشهای مذاکرات عَلم با شاه که اتّفاقاً چند روز پیش هم باز یک چیزی از آنجا نقل کردم،[5] محمّدرضا شاه بهعنوان اعتراض به عَلم میگوید آقا، فاصلهی بین حقوق کمترین و حقوق بیشترین، صد برابر است؛ این اعتراف محمّدرضا است؛ یعنی فاصلهی صد برابر! امروز مثلاً …
تأمین سلامت فکری با خواندن کتابهای خوب و راهگشا
… جدّی بگیرید؛ امروز جوانهای ما بایستی، هم سلامت جسمی، و هم سلامت معنوی، و هم سلامت فکری را با هم داشته باشند و برای خودشان نگه دارند. سلامت جسمی را با ورزش و با تغذیهی مناسب؛ سلامت معنوی و قلبی را هم با توجّه به خدا، با نماز، با دعا، با توسّل، با یاد شهدا؛ سلامت فکری را هم با کتابخوانی تأمین کنید؛ از کتابهای خوب، راهگشا، راهنما -که از سوی متفکّران و نویسندگان خوب ما تهیّه شده و در اختیار ما گذاشته شده- استفاده کنید و بخوانید. این موجب میشود که نسل نوجوان ما، هم سلامت جسمی داشته باشد، هم سلامت معنوی و روحی داشته باشد، هم سلامت فکری و عقلانی داشته باشد؛ آنوقت این، آیندهی کشور را تأمین میکند.
تقویت ایمان عشایر و جوانان با کتابخوانی و بهره از اندیشمندان
… استکباریای که متوجه به نظام جمهوری اسلامی بود، غلبه کنند؛ اول پیروزی انقلاب بود، بعد پیروزی در عرصهی نبرد دفاع مقدس بود و بعد هم تا امروز و در عرصههای مختلف، این ملت ایستاده است. جوانهای عزیز! این ایمان را حفظ کنید؛ این ایمان را با مبانی فکری، مستحکم کنید. همه - اعم از شهری و روستائی و وابستگان عشایر در شهر و روستا و مناطق کوچرو - مقید باشند به این که این ایمان عمیقِ همراه با اخلاص و صفای باطنِ موجود در این منطقه را، با خواندن کتاب، با کتابخوانی در میان عشایر و مطالعه در میان جوانان این منطقه و با استفادهی از انسانهای صاحب فکر و اندیشه - اندیشهی درست و اسلامی - تقویت کنند.
عادت دادن کودکان به کتابخوانی و تهیهٔ کتاب مفید مناسب سن
تحصیل کودکان در مدارس لازم است و مراقبت و تربیت بر عهدهی والدین است. گزینش برنامههای سالم رسانهها برای کودکان نیز وظیفهی دیگر آنهاست. بچهها را به کتابخوانی عادت دهید و کتابهای مفید مناسب سن آنها تهیه کنید.
علاقهٔ مردم به مسائل فرهنگی و بهویژه کتاب
… دو سالن را بیشتر ببینم؛ خیلی خوب بود. به نظر من، نمایشگاه کتاب فینفسه خوب است. اینجا در حقیقت میعاد سالانهی اهل فرهنگ و دانش و ادب است. هرکس که دلی در گرو دانستن و فهمیدن و خواندن و این چیزها دارد، چشمش به این نمایشگاه و در انتظار این میعاد سالانه است. آدم همچنان که به این فضای بیرون نگاه میکند، میبیند که متروس از جمعیت است و مردم به اینجا آمدهاند. پیداست که مردم ما به مسائل فرهنگی و بخصوص به کتاب علاقهمندند.
مطالعهٔ گستردهٔ کتابهای تاریخ، ادبیات، شعر و رمان در نوجوانی
علیکم السّلام و رحمة الله. من در دورهى جوانى زیاد مطالعه میکردم و غیر از کتابهاى درسى خودمان که مطالعه میکردم و میخواندم، هم کتاب تاریخ میخواندم، هم کتاب ادبیّات میخواندم، هم کتاب شعر میخواندم و هم از جمله کتاب قصّه و رمان میخواندم. من خیلى علاقه داشتم به کتابهاى قصّه و خیلى از این رمانهاى معروف را در دورهى نوجوانى خواندهام. شعر هم میخواندم؛ من با بسیارى از دیوانهاى شعر در دورهى نوجوانى و جوانى آشنا شدم. مثلاً کتاب تاریخ [میخواندم، چون] به تاریخ علاقه داشتم. چون درس عربى میخواندیم و بتدریج با زبان عربى آشنا شده بودم، به حدیث علاقه داشتم. الان احادیثى یادم هست که در دورهى …
کندی دگرگونی خصلتهای ملی و جهاد بودن هر تلاش برای بهبود آن
بدیهی است که خصلتهای ملی به کندی دگرگون میشود و در راه بهبود بخشیدن به آن، به تلاش دراز مدت نیاز است. بیشک هر تلاشی در این راه از نظر دین مبین اسلام، جهاد و مقدس و دارای پاداش و ثواب دنیوی و اخروی است.