بعد هم مسئولین دولتى، کارگزاران دستگاههاى مختلف دولتى، در برخورد با مردم، در مواجههى با مردم، با اخلاق اسلامى برخورد کنند. یا دانشمندانى که اهل تحقیق هستند ــ و جمعى به مناسبتى در این مجلس تشریف دارند ــ تحقیق علمى را به معناى واقعى کلمه دنبال کردن؛ تحقیق براى خاطر رسیدن به حقایق نامکشوف؛ تحقیق یعنى این، کاویدن، کاوش کردن، تلاش کردن، براى اینکه برسیم به چیزى که به آن دسترسى پیدا نشده تا به حال؛ خب، در مقابل چه؟ این محقّق که تحقیق میکند در مسائل طبیعى و مسائل مربوط به جهان خارجى و واقعى، یا مسائل علمى و فلسفى و [مسائل] مربوط به انسان و تاریخ و غیره، در مقابلِ چه تحقیق میکند؟ چه میگیرد و تحقیق میکند؟ جواب این است که محقّق تحقیق میکند تا به حقیقت برسد؛ پاداش او این است. پول، مال، حتّى تشویق، پاداشِ محقّق نیست و کوچک است در مقابل تحقیق او؛ البتّه اینها باید نثار بشود، پولها باید نثار بشود، خرج بشود، کارها باید بشود، تسهیلات باید [انجام] بشود تا تحقیق انجام بگیرد، امّا اینها هیچ کدام پاداش تحقیق نیست؛ پاداش تحقیق، رسیدن به حق است. ببینید؛ اینها احکام اسلامى است؛ اینها عبارةٌاخراى[3] ارتباط جامعه از لحاظ جمعى با خدا است.پژوهش
نامهای دیگر: تحقیق، تحقیقات، پژوهش بنیادی، پژوهش دانشجویی، پژوهش دینی، پژوهشهای اسلامی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تحقیق علمی و جایگاه آن در دانشگاه، حوزه و پیشرفت کشور.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار جمعى از دانشجویان و دانشگاهیان— ۱۳۶۸/۰۳/۲۳
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴۱۳۶۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
مطلب ششم اینکه حوزه با سبکهاى نوین تحقیق باید آشنا بشود. تحقیق که میگوییم، منظورمان، هم تحقیق عمقى است یعنى همان چیزى که ما هم در حوزه به آن میگوییم تحقیق، یعنى تعمّق در مطلب، و هم تحقیق عرضى که در روشهاى سبْک اروپایى به آن میگویند تحقیق و ما به آن میگوییم تتبّع ــ در اسمگذارى بحثى نداریم ــ این هم یک نوع تحقیق است؛ تحقیق عرضى است، تحقیق سطحى است، یعنى در سطح، در عرض دنبال یک مطلبى گشتن یا در عمق به دنبال آن رفتن. هر دو جور تحقیق، امروز روشهاى نوینى دارد؛ استادانى مىنشینند، دانشجویانى را هدایت میکنند، کار دستهجمعى انجام میگیرد، تحقیق دستهجمعى عرضه میشود؛ تحقیق دستهجمعى خاطرجمعتر از تحقیق فردى است؛ اختلافات کمتر میشود، پیشرفتها بیشتر میشود. این روشها را باید در حوزه به کار بیندازیم. ما روش فردى را در حوزه همیشه داشتیم دنبال میکردیم. هنوز هم به نظر من روشها فردى است؛ یعنى همین درس که شما ملاحظه میکنید یک کار فردى است؛ درست است که صد نفر، هزار نفر پاى درس نشستهاند امّا هر یک از آنها جداگانه با استاد روبهرو است، مخاطب استاد است و بعد هم میرود و مشغول کار خودش میشود. حتّى مباحثهى ما کار فردى است؛ عجیب است؛ یک روز این آقا میشود استاد، آن [آقا] میشود شاگرد، این گوینده است، او شنونده؛ یک روز او میشود گوینده، این میشود شنونده، یعنى کارِ با هم نیست، کار دستهجمعى نیست، تعامل فکرى نیست؛ کارِ فردى است. این کار فردى البتّه یک جهات حُسنى هم دارد و محسّنات این کار و این شکل نباید از دست برود، امّا روشهاى دستهجمعىاى هم در دنیا معمول است. خب، چرا از این روشها ما استفاده نکنیم؟ این هم این [مطلب] است که بایستى حوزهها به این فکر بیفتند.کار تحقیقی خیلی مهم است. کاری که از روی تحقیق و عالمانه باشد، حتی برای مردم عامی که عالم هم نیستند، ارزش و جاذبهی بیشتری دارد. البته کار عالمانه به معنای قلنبه سلنبهگویی نیست، بلکه کار عالمانه، یعنی کار مُتقن و صحیح؛ ولو اینکه با زبان همهکس فهم و مردمی گفته شود. همچنانکه شنیدهاید، در همهی زمینههای تحقیقات علمی، بودجههای کلانی در برخی از کشورهای پیشرفته گذاشته میشود. تحقیق در زمینههای مفاهیم فرهنگی و مسائل گوناگونی که رسانهی ملی با آنها سروکار دارد، از جمله کارهای بسیار مهم است.شاهدها (۳ پاراگراف)
لزوم ادامهٔ کار علمی روحانیون شاغل در دستگاههای کشور
… از حوزههاى بزرگ هستند که معمولاً به یک کار جنبى هم اشتغال دارند، یا در یک دستگاهى، در یک ارگانى، در یک بخشى از نظام جمهورى اسلامى، یک وظیفهاى را بر عهده گرفتهاید ــ که این بسیار هم خوب است و این یک ارزش است؛ این را نبادا کسانى ضدّ ارزش به حساب بیاورند؛ و ما امیدواریم که امثال شماها که در دستگاهها مسئولیّتهایى را بر عهده گرفتهاند، باز هم افراد تازهنفسى از حوزه باشند و مسئولیّتهایى را بر عهده بگیرند ــ شما آقایان کار علمىتان را تمامشده ندانید؛ اگر چنانچه هر کدام از شما مجتهد هم بودید، باز بایستى کار میکردید. هر کدامى در هر سطحى هستند، آقایان علمائى که در بخشهاى مختلف دستگاه اجرائى کشور ــ اجرائى به معناى عام؛ چه دستگاههاى قضائى، چه دستگاههاى تبلیغى، چه دستگاههاى مطبوعاتى و فرهنگى، چه در داخل دانشگاهها، چه در سطح مردم و در مساجد و منابر، چه هر جاى دیگر ــ مشغول انجام وظیفه هستند، کار علمى را و پیشرفت علمى را یکى از وظایف خودشان به حساب بیاورند و دنبالهى کار را رها نکنند.لزوم صرف بخشی از درآمد کارخانهها برای تحقیق و کیفیت کالا
شرط دیگر این است که در محیط کار و تلاش این کشور، در مسائل اقتصادى، ابتکار وجود داشته باشد. من عرض میکنم این کارخانهجاتی که در کشور ما وجود دارد ــ چه آنهایى که در اختیار دولت است و چه آنهایى که در اختیار مردم است که حالا تعداد زیادى از واحدهاى تولیدى در اختیار مردم است، مال خود مردم است ــ یک مقدار از پول اینها را صرف کنند براى تحقیق، براى پیشبرد کار، براى کیفیّت بخشیدن به آن کالا. چرا باید ما بنشینیم که دیگرى در اروپا یا در یک گوشهى دیگر دنیا یک تحقیقى بکند، ما از او یاد بگیریم؟ مگر ما کمتر از آنها هستیم؟ مگر ما کمتر میفهمیم؟ تحقیقات کنند، ابتکار کنند، تولید را جلو ببرند، صنعت را جلو ببرند؛ تولید را از لحاظ کیفیّت و کمّیّت بالا ببرند. یک چیزى به بازارِ خواستِ بشر در سطح جهان عرضه کنید که چشمها را به طرف شما بگرداند و احساس احتیاج بکند؛ ادّعا نباشد، عمل باشد واقعاً در این میدان. …کمک سبکهای نوین تدوین و روشهای جدید تحقیق به تکمیل فقه
… است، دانست. در چنین مواردى است که فقهاى عصر باید با روشنبینى و احاطهى علمى و پایبندى به روش فقاهت از یک سو، و آزاداندیشى و شجاعت علمى از سوى دیگر، مفاهیم جدیدى را در فقه کشف کرده و احکام تازهاى را با استناد به کتاب و سنّت عرضه کنند؛ و این تکمیل فقه است. علاوه بر اینها، استفاده از سبکهاى نوین در تدوین و نگارش کتب و رسالههاى فقهى عمومى و تخصّصى، و نیز استفاده از روشهاى تحقیق فنّى و علمى جدید و حتّى استفاده از روشهاى پیشرفتهى بحث علمى و به کار بردن ابزارهایى که امروز در تسهیل کار علمى داراى سهم مؤثّرى است، همهى اینها به وظیفهى تکمیل فقه کمک میکند.