رفتن به محتوای اصلی

ولایت فقیه

نام‌های دیگر: ولی‌فقیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نظریهٔ حکومت فقیه در دوران غیبت و جایگاه آن در نظام اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:حکم [درباره اصلاحات ارضی]— ۱۳۰۰/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۰۰ تا ۱۳۶۸
۱۳۰۰۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

من از همه طبقات ملت و همه قوای انتظامی تشکر می‌کنم. من از این گروه که از اصفهان آمدند، از قوای انتظامی تقدیر و تشکر می‌کنم. امروز همه قشرها و خصوصاً قوای انتظامی؛ باید بدانند که مملکت مال خودشان است. کشور ما از دست خائنین نجات پیدا کرد. کشور ما از دست اجانب و آنهایی که می‌خواستند همه چیز ما را به باد بدهند نجات پیدا کرد. من به همه ملت، به همه قوای انتظامی، اطمینان می‌دهم که امر دولت اسلامی، اگر با نظارت فقیه و ولایت فقیه باشد، آسیبی بر این مملکت نخواهد وارد شد. گویندگان و نویسندگان نترسند از حکومت اسلامی، و نترسند از ولایت فقیه. ولایت فقیه آن طور که اسلام مقرر فرموده است و ائمه ما نصب فرموده‌اند به کسی صدمه وارد نمی‌کند؛ دیکتاتوری به وجود نمی‌آورد، کاری که بر خلاف مصالح مملکت است انجام نمی‌دهد، کارهایی که بخواهد دولت یا رئیس جمهور یا کس دیگری بر خلاف مسیر ملت و بر خلاف مصالح کشور انجام دهد، فقیه کنترل می‌کند، جلوگیری می‌کند.
شما بعدها مبتلای به این هستید، دانشگاه که باز بشود، مبتلای به یک همچو اشخاصی هستید که گاهی با صورت اسلامی وارد می‌شوند و همین مسائل که حالا مثلًا طرح می‌کنند که باید ولایت فقیه مثلًا نباشد این دیکتاتوری است، و حال آنکه اگر یک فقیهی در یک مورد دیکتاتوری بکند، از ولایت می‌افتد پیش اسلام. اسلام هر فقیهی را که ولیّ نمی‌کند، آن که علم دارد؛ عمل دارد؛ مَشْی او مَشْی اسلام است، سیاستش سیاست اسلام است، آن را برای این است که یک آدمی که تمام عمرش را در اسلام گذرانده و در مسائل اسلامی گذرانده و آدم مُعوجی نیست و صحیح است این نظارت داشته باشد به این امرها، نگذارد که هر کس هر کاری دلش می‌خواهد بکند. اینها گاهی وقتها با همین صورت‌سازی که مثلًا می‌خواهند چه بشود و به دیکتاتوری می‌رسد و دیکتاتوری عمّامه و عصا و نمی‌دانم از این حرفهایی که تزریق کرده‌اند به آنها و دیکته کرده‌اند و اینها هم همان را پس می‌دهند. مثل بچه‌ها که یک چیزی را دهنشان می‌گذارند پس می‌دهند، اینها هم از آن قبیل هستند. شما از این به بعد ان شاء الله وقتی که دانشگاهها باز بشود، مبتلای به این مسائل هستید و باید با هوشمندی و با مطالعه و با مشورت بین خودتان افرادی را که می‌بینید یا به اسم آزادی و نمی‌دانم این حرفها، که می‌خواهند یک آزادی خاصی در کار باشد، دلبخواهی در کار باشد، نه آزادی مطلق، یا به اسم دمکراسی و امثال ذلک، الفاظ جالبی که در هیچ جای دنیا معنایش پیدا نشده تا حالا، هر کس برای خودش یک معنایی می‌کند، به این طور چیزها گرفتار هستید که اینها می‌خواهند عمل بکنند.
به حرفهای آنهایی که بر خلاف مسیر اسلام هستند و خودشان را روشنفکر حساب می‌کنند و می‌خواهند ولایت فقیه را قبول نکنند [اعتنا نکنید] اگر چنانچه فقیه در کار نباشد، ولایت فقیه در کار نباشد، طاغوت است. یا خدا، یا طاغوت، یا خداست، یا طاغوت. اگر با امر خدا نباشد، رئیس جمهور با نصب فقیه نباشد، غیر مشروع است. وقتی غیر مشروع شد، طاغوت است؛ اطاعت او اطاعت طاغوت است؛ وارد شدن در حوزه او وارد شدن در حوزه طاغوت است. طاغوت وقتی از بین می‌رود که به امر خدای تبارک و تعالی یک کسی نصب بشود. شما نترسید از این چهار نفر آدمی که نمی‌فهمند اسلام چه است؛ نمی‌فهمند فقیه چه است؛ نمی‌فهمند که ولایت فقیه یعنی چه. آنها خیال می‌کنند که یک فاجعه به جامعه است! اینها اسلام را فاجعه می‌دانند، نه ولایت فقیه را. اینها اسلام را فاجعه می‌دانند، ولایت فقیه فاجعه نیست. ولایت فقیه، تَبَع[2] اسلام است.

شاهدها (۷۹ پاراگراف)

اجرای برخی ضرورات کشور با ولایت فقیه یا احکام ثانویه

و از شورای محترم نگهبان می‌خواهم و توصیه می‌کنم، چه در نسل حاضر و چه در نسلهای آینده، که با کمال دقت و قدرت وظایف اسلامی و ملی خود را ایفا و تحت تاثیر هیچ قدرتی واقع نشوند و از قوانین مخالف با شرع مطهر و قانون اساسی بدون هیچ ملاحظه جلوگیری نمایند و با ملاحظه ضرورات کشور که گاهی با احکام ثانویه و گاهی به ولایت فقیه باید اجرا شود توجه نمایند.

وجوب اطاعت از فقیه در اسلام

… با آن وقت که ارتش ارتش طاغوتی بود فرق دارد. همان طوری که موظف‌اند مراتب سلسله را حفظ کنند. بزرگترها، صاحب منصبها، افسرهای ارشد موظف‌اند که با سایر طبقات به طور سلامت و به طور اسلامیت رفتار کنند. گمان نکنند سربازان که حالا که انقلاب شد ما باید اطاعت نکنیم. اسلام اطاعت فقیه را واجب دانسته است، و من امر می‌کنم به شما که اطاعت کنید از ما فوقهای خود، و حفظ نظام را بکنید. و من سفارش می‌کنم به افسرها، افسرهای ارشد و دیگر افسرها که مراعات اسلامی خودشان را بکنند؛ با زیردستان همان کنند که پیغمبر اسلام با زیردستان می‌فرمود و امیر المومنین- سلام الله علیه. الآن شما در آغوش اسلام هستید و برادر با همه مسلمین، و همه در آغوش اسلام …

نصب فقیه به‌منزلهٔ نصب الهی

اگر رئیس جمهور در مملکت اسلامی وجود پیدا بکند، باز قانون آن را رئیس جمهور می‌کند با رای عموم؛ که در رای عموم رای فقیه هم هست. و یا نصب فقیه، که همان نصبِ الله است، قانون است که حکمفرماست در همه جا. هیچ جا در حکومت اسلامی نمی‌بینید که یک خودسری باشد، یک اعمال رای باشد. حتی رسول اکرم- صلی الله علیه و آله- رایی نداشتند. رای، رای قرآن بوده است، وحی بوده است. هر چه می‌فرموده است از وحی سرچشمه می‌گرفته است: و مَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوی. إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ …

تعیین نخست‌وزیر به ولایت شرعی

… باشید. آقا با ملت باشید و این مرد را نصیحت کنید که با ملت باشد. اگر می‌توانید، با ایشان ملاقات کنید که یک بساط در نیاورد؛ نرساند به آنجایی که ما [این مردم‌] را بگوییم بریزند سرش، از بین ببرندش. ما نمی‌خواهیم این طور بشود. ما میل داریم که مطالب عقلایی باشد. و ما او را از باب اینکه نخست وزیر نمی‌دانیم، ما نخست وزیر تعیین کردیم به ولایت شرعی و ولایت ...

اختصاص تصدی امور شرعیه و حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

بعد از حمد و الصلاه، جناب مستطاب سید الافاضل و الاعلام و مروّج الاحکام آقای حاج سید احمد نقیب‌پور (زاده)- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط بعد تشخیص الموضوع و الحکم»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و صرف بقیه از سهم سادات را ...[1] برای صرف در حوزه‌های علمیه.

اختصاص امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب سید الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا سید محمد جزایری- دامت افاضاته- از قِبَل حقیر مجازند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه- از مختصات فقیه جامع الشرایط «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد و ایصال بقیه از سهم سادات را به محالّ مقرره شرعیه و سادات عظام- کثر الله نسلهم المبارک- و ایصال بقیه از سهم مبارک امام- علیه السلام- را به حقیر برای صرف در حوزه‌های علمیه.

اختصاص امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا شیخ فیض الله دارایی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجازند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف ثلث آن را در محل مقرر شرعی آن، و ایصال دو ثلث را نزد حقیر برای صرف در حوزه‌های علمیه. و مجازند در دستگردان نمودن و اخذ و ایصال به نحوی که ذکر شد.

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج میرزا احمد حجتی- دامت برکاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف ثلث آن در محل مقرر شرعی و اعلای کلمه طیبه اسلام و ارسال دو ثلث دیگر را نزد حقیر جهت ادامه حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان؛ و نیز مجازند در دستگردان نمودن و امهال به مقدار …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب مروّج الاحکام و ثقه الاسلام آقای حاج شیخ محمد علی شریعتی نصرآبادی- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و صرف ثلث از ما زاد را در محل مقرر شرعی و علوّ کلمه طیبه اسلام، و ایصال دو ثلث دیگر را نزد این جانب جهت صرف در حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان؛ …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب مروج‌الاحکام و ثقهالاسلام آقای آقا شیخ فضل‌الله قاسمی قزوینی- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی‌عصر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط است «فله‌التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و صرف ثلث از مازاد را در محل مقرر شرعی و ایصال دو ثلث دیگر را نزد اینجانب برای صرف در حوزه‌های مقدسه علمیه- صانهاالله تعالی عن الحدثان.

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عمادالاعلام و حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ جعفر خندق‌آبادی- دامت افاضاته- از قبل حقیر مجازند در امور حسبیه و شرعیه که تصدی آن در عصر غیبت ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه- در مختصات فقیه جامع‌الشرایط است «فله التصدی لا ذکر مع مراعات الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجاز و وکیل هستند در اخذ مطلق وجوه شرعیه سیّما سهم مبارک امام- علیه السلام- و سهم سادات عظام کثرالله نسلهم المبارک- و صرف نصف از سهم سادات را در محل مقرر شرعی و صرف ثلث از سهم مبارک را در اعاشه خودشان در صورت احتیاج و در محل شرعی آن و ایصال …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج میرزا عطاء الله شریف اصفهانی- دامت برکاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز جناب ایشان مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه الصلاه و السلام- و صرف آن در مخارج خودشان، و صرف ثلث از ما زاد را در اعلای کلمه طیبه اسلام و محل مقرر شرعی، و ارسال دو ثلث دیگر را نزد حقیر برای صرف در حوزه‌های مبارکه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان‌

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، حضرت مستطاب عمادالاعلام و حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ عبدالجلیل جلیلی کرمانشاهی- دامت برکاته العالیه- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط است؛ و نیز جناب ایشان وکیلند در اخذ سهم مبارک امام علیه الصلوه والسلام- و صرف نصف آن را در محل مقرر شرعی و ایصال نصف دیگر را نزد اینجانب برای صرف در حوزه‌های مبارکه علمیه، صانهاالله تعالی عن الحدثان.

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج شیخ جعفر صبوری- دامت برکاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه الصلاه و السلام- و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و ثلث از ما زاد را در محل مقرر شرعی و اعلای کلمه طیبه اسلام مصرف فرمایند. و دو ثلث دیگر را برای صرف در حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان- ارسال …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا شیخ خیر الله حیدری کرمانشاهی- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف ثلث از آن در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و ما زاد را در محل مقرر شرعی و اعلای کلمه طیبه اسلام، و ارسال دو ثلث دیگر را نزد حقیر برای صرف در حوزه‌های مقدسه علمیه- صانها الله تعالی عن الحدثان‌

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج شیخ حیدر علی اثنی عشری اژه‌ای- دامت برکاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف نصف از سهم سادات عظام- کثّر الله نسلهم المبارک- را در محل مقرر شرعی و ثلث از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در اعاشه خودشان به نحو اقتصاد، و محل مقرر شرعی و علوّ کلمه اسلام، و ارسال نصف از سهم سادات و دو ثلث از سهم …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج میرزا محمود آقا شتربانی تبریزی- دامت برکاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف نصف از سهم سادات عظام- کثّر الله نسلهم المبارک- و ثلث از سهم مبارک امام- علیه الصلاه و السلام- را در محل مقرر شرعی و علوّ کلمه اسلام، و ارسال نصف و دو ثلث دیگر از سهمین مبارکین را نزد حقیر برای صرف در حوزه‌های مبارکه …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب سید الاعلام و ثقه الاسلام خطیب محترم آقای حاج سید علی محمد وزیری- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف تمامی سهم سادات عظام- کثّر الله نسلهم المبارک- و نصف از سهم امام- علیه الصلاه و السلام- را در محل مقرر شرعی و علوّ کلمه طیبه اسلام و ارسال نصف باقی را نزد حقیر جهت صرف در حوزه‌های مبارکه علمیه- صانها الله تعالی عن …

اختصاص تصدی امور حسبیه در عصر غیبت به فقیه جامع‌الشرایط

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای آقا شیخ محمد فقیهی مرندی- دامت افاضاته- از طرف حقیر مجازند در تصدی امور شرعیه و حسبیه که تصدی آن در زمان غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهمین مبارکین و صرف ثلث از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در اعاشه خود و محل مقرر شرعی و نصف از سهم سادات عظام- کثّر الله نسلهم المبارک- در محل مقرر، و دو ثلث از سهم مبارک امام- علیه السلام- و نصف از سهم سادات را برای صرف در حوزه‌های …