رفتن به محتوای اصلی

وجوه شرعیه

نام‌های دیگر: حقوق شرعیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خمس، سهم امام و دیگر حقوق شرعی و اجازه‌های دریافت و مصرف آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تقویت حوزه‌ها و مرجعیت آقای بروجردی)— ۱۳۲۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۲۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۳ پاراگراف)

مصرف برای مبارزان شهیدداده و آسیب‌دیده

[در مورد حفر چاهها و تصرف اراضی:][2] باید دولت در این مورد اقدام کند. [در مورد مصرف وجوهات شرعیه:] به مردم بدهید، به مردمی که در مبارزه شرکت داشته و شهید داده‌اند و صدمه دیده‌اند. [در مورد برنجهایی که از پادگانها به مساجد منتقل شده:] به مردم بدهید.

اجازهٔ اخذ وجوه و مصرف سهم سادات و ثلث سهم امام

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب سید الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج سید محمد بجنوردی- دامت افاضاته- مجازند در تصدی امور حسبیّه و شرعیه و در اخذ وجوه شرعیه از قبیل سهمین مبارکین و سایر وجوه مربوط به فقیه جامع الشرایط؛ و مجازند سهم سادات را به موارد مقرره شرعیه بدهند، و ثلث سهم مبارک امام- علیه السلام- را نیز در موارد مقرره صرف نمایند، و دو ثلث آن را به این جانب یا وکیل این جانب در قم برسانند و قبض وصول اخذ و به صاحب وجه رد نمایند.

نیاز نداشتن به وجوه در پاریس و دستور تحویل آن به قم

پس از اهدای سلام و تحیت، مرقوم شریف واصل؛ سلامت و توفیق جنابعالی را خواستارم. وجوه موجودی را اینجا احتیاج نداریم، به قم بدهید. اگر بنا شد وجهی بفرستید پول خارجی باشد، مثل مارک آلمان یا پول فرانسه. و السلام علیکم و رحمه الله.

درخواست جبران ضررهای مبارزاتی طبقهٔ ضعیف از سهم امام و وجوه شرعیه

من از اعتصاب جمیع جناحها، فرهنگیان و بازاریان و اصناف، اعتصاب شرکت نفت و مخابرات و شرکت واحد و مطبوعات و اعتصاب سایر ادارات و موسسات دولتی [و] خصوصی که برای نجات میهن و برای خدمت به اسلام و مسلمین بوده است تشکر می‌نمایم. و از حضرات روحانیون عظیم الشان سرتاسر کشور- اعلی الله کلمتهم- که هادیان طریق نجات و پیشقدمان نهضت بزرگ اسلامی و سد بزرگ در مقابل‌ ابرقدرتهای شرق و غرب و خدمتگزاران به ولی الله اعظم- ارواحنا فداه- هستند، با کمال تواضع و احترام تقاضا دارم که ضررهایی را که به مناسبت مسائل مبارزاتی- از هر نوع- بر طبقه ضعیف، که همیشه پیشقدمان مبارزات مردمی ما بوده‌اند، وارد شده و می‌شود، از سهم مبارک امام- علیه السلام- و وجوه شرعیه ترمیم فرمایند. من از زحمات ملت شریف خصوصاً روحانیت تشکر می‌نمایم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

اجازهٔ صرف سهم امام (ع) برای رفع نیاز آسیب‌دیدگان مبارزه

حضرات آقایان مجازند از سهم مبارک امام- علیه السلام- در این امر مشروع و مقدس صرف نمایند؛ و وکلای این جانب در هر جا که هستند مجازند تا نصف سهم مبارک امام- علیه السلام- را صرف این نیازها نمایند. و نیز حضرات آقایان از بازرگانان و مردم خیرخواه دعوت نموده و آنان را تشویق کنند تا نگذارند برادران و خواهران آنان که در راه اسلام و احقاق حق خود صدمه دیده‌اند، و به ملت بزرگ خدمت کرده‌اند و در راه آن خون داده‌اند، به سختی بیفتند. از خداوند تعالی عظمت اسلام و …

خودداری از اجازهٔ سهمین و اجازهٔ مقدار مصرف‌شده

پس از اهدای سلام و تحیت مرقوم شریف واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است راجع به اجازه سهمین که مرقوم شده است نمی‌توانم اجازه دهم؛ ولی مقداری که این شخص صرف کرده است اجازه کردم. و السلام علیکم.

اجازهٔ رساندن وجوه به موردی معین پس از منع قبلی

مرقوم شریف واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است. راجع به دادن وجوه به سادات که قبلًا منع کردم، ایشان اخیراً از ایران پنجاه دینار فرستادند و بناست صورت حساب بفرستند و باز وجه بفرستند. اگر برای کویت مشکل است، برسانید به همان مورد بدهید. به سایر آقایان نیز بگویید مانع ندارد به آن مورد بدهند. قبوض جنابعالی قبلًا فرستاده شده است. عجالتاً بیش از این چند قبض نیست که می‌فرستم. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

اجازهٔ اخذ وجوه و سهم امام و صرف نیمی از آن و ارسال باقی برای حفظ حوزه‌ها

… العلماء و الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج شیخ عباس علی عمید زنجانی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجازند در تصدی امورِ حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ وجوه شرعیه حتی سهم مبارک امام- علیه الصلاه و السلام- و صرف نصف آن در موارد مقرره شرعیه و ایصال باقی به این جانب و یا به وکیل معروف این جانب در قم برای حفظ حوزه‌های علمیه.

مصرف سهم امام (ع) برای مخارج خانوادهٔ شهدا

و درباره خانواده شهدا و مخارج آنان نیز آقایان علمای اعلام و اهالی محترم مجاز هستند از سهم مبارک امام- علیه السلام- در مخارج و احتیاجات آنان به مصرف برسانند. و در مورد شهربانی و ساختمان نیمه سوخته آن نیز در صورت امکان همان جا را تعمیر نموده و از آن استفاده کنند و گر نه جای مناسب دیگری برای اداره شهربانی در نظر گرفته شود.

اجازهٔ اخذ سهمین و مصرف سهم سادات و نصف سهم امام

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب عماد الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج شیخ صادق خلخالی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجازند در تصدی امور حسبیّه و شرعیه که در عصر غیبت امام- علیه السلام- از مختصات فقیه است؛ و نیز مجازند در اخذ سهمیْن مبارکیْن و صرف سهم سادات و نصف از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در موارد مقرره، و ایصال نصف دیگر را به این جانب یا به وکیل معروف این جانب در قم‌

اجازهٔ صرف وجوه شرعیه در کمک به سربازان فراری

و ما هم بابت وجوه شرعیه قبول داریم چیزی که همراهی به اینها می‌شود. این یک مساله است که مهم است و لازم است که مردم اقدام کنند. این بیچاره‌ها از سربازخانه‌ها بیرون رفتند و الآن مکان ندارند، و باید این کار بشود.

اجازهٔ صرف وجوه شرعیه در کمک به کارکنان معتصب نفت

… سرِ کار، خانه‌هایشان را از آنها بگیرند. بنا بر این آنها، هم احتیاج به کمک مکانی دارند و هم برای اعاشه‌شان احتیاج دارند؛ این هم باز باید مردم و متمکنین، و مردم باید این کار را انجام بدهند. به آنها منزل بدهند و از آنها پذیرایی بکنند و مخارج آنها را هم بدهند. و ما باز بابت وجوه شرعیه قبول داریم و مجاز هستند که این کار را بکنند. و کلیه کارهایی که برای دولتْ اعانتِ به دولت است، از باب اینکه این دولتْ دولتِ غاصب است و ظالم است، برای مردم جایز نیست که کمک کنند به این دولت. مالیاتها کمک است به دولت و جایز نیست که به اینها بدهند؛ حتی الامکان باید خودداری کنند از دادن مالیات. از اعانت کردن …

اجازهٔ پرداخت سهم امام و سهم سادات به اعتصابیون نیازمند

… یک وقت هم به- عرض می‌کنم ... از این نترسید. این رفتنی است آقا. این شرکت نفت، این عمال شرکت نفت نترسند از این، از این هیاهویی که اینها می‌کنند. نه اعتنایی به التماسشان بکنند و نه ترس از این حرفهایشان بکنند. هیچ ترس نداشته باشید. به اعتصاب خودتان ادامه بدهید. ملت ایران شما را، بر ملت ایران هم لازم است که این کسانی که در شرکت نفت اعتصاب کردند و فقیر هستند، آنها را همان طوری که آنها به ایشان چیز می‌دهند، اینها به ایشان بدهند. واجب است این. من سهم امام را اجازه دادم که بدهند. سهم سادات هم من سیدم اجازه می‌دهم. هم سادات راضی‌اند هم غیر سادات. و فقرا راضی‌اند که اینها را سیر کنند که دارند خدمت به اسلام می‌کنند، خدمت به وطن خودشان می‌کنند. بدهند سهم امام را به اینها. خود مردم هم مکلفند که اینها را اداره کنند. نترسید از این حرفها، ما شما را چه می‌کنیم و فلان! فردا این‌ …

اجازهٔ جمع‌آوری سهم امام و مصرف نیمی از آن در موارد شرعی

… حسن آیتی به معیت جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای حاج شیخ احمد علی سعیدی و به نظارت جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای حاج شیخ محمد حسین غزنوی- ایّدهم الله تعالی- وکیلند از طرف این جانب در امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط، با مراعات احتیاط؛ و در جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که نصف آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و نصف دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند.

اجازهٔ جمع‌آوری سهم امام و مصرف نیمی از آن در موارد شرعی

… و «جنتو» و «سراب الی قره‌باغی» و «مونگور» و «نوعی» و توابع، مخفی نباشد که جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای حاج شیخ محمد حسین غزنوی- ایّده الله تعالی- از طرف این جانب وکیل هستند در امورِ حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که نصف آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و نصف دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند، و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند.

لزوم صرف وجوه شرعیه در خدمت مکتب اسلام

… خواستار است. اگر ممکن می‌شد با همت و نظارت جنابعالی و یا به مباشرت شما جزوه‌های مختصری نوشته شود در موضوع انحراف مکاتب مضره، و طبع و نشر شود بین جوانان ایران و خارج و عرب و عجم، خیلی به موقع است. و این جانب، در صورت عمل، در هزینه آن کمک می‌کنم ان شاء الله. کتابهایی که مرقوم شده است، من به اطمینان به صحت نظر شما مختصر وجهی فرستادم؛ چون از وجوه شرعیه است لا بد باید در خدمت مکتب اسلام باشد. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

اجازهٔ صرف تا یک‌سوم سهم امام (ع) برای آوارگان و جنگ‌زدگان

… است مسلمین خیراندیش خصوصاً اهالی محترم ایران، که در خیرات پیشقدم هستند، در این امر حیاتی در اسرع وقت به نجات آوارگان بی‌پناه بپاخیزند و با هر وسیله ممکن به کمک آنها بشتابند، و با احساس مسئولیت در پیشگاه خداوند تعالی از هیچ گونه مساعدت محترمانه دریغ نکنند. و اگر بخواهند از سهم مبارک امام- علیه السلام- مصرف آوارگان و جنگ زدگان کنند، مجازند تا ثلث صرف نمایند. امید است سران دوَل اسلامی و خصوص دولتهای عربی، با وحدت کلمه، در دفع اسرائیل- این ماده فساد- کوشش کنند و اگر مسامحه کنند خوف آن است که خدای نخواسته این جریان در سایر کشورهای مشابه عمل شود. از خداوند متعال قطع ایادی اجانب و هواداران آنها را خواستار و استقلال …

رفع نگرانی دربارهٔ وجوه شرعیه با سپردن امور مالی به فردی مطمئن

4- من آقای حاج شیخ عبد العلی[1] را عمیقاً می‌شناسم و صد در صد مورد اطمینان است. حضرت عالی امور مالی و اخذ و اعطا را به عهده ایشان واگذار کنید. خود شما با کِبر سن و ضعف قادر بر همه امور نیستید. دیگران مثل ایشان مورد اطمینان تمام نیستند؛ اگر ایشان را تعیین برای این کار فرمایید نگرانی این جانب راجع به وجوه شرعیه رفع می‌شود.

دستور ارسال وجوه به قم به‌جای نجف تا اطلاع ثانوی

8- به آقای حاج شیخ عبد العلی بفرمایید خودشان و دیگران که وجه برای نجف می‌فرستادند دیگر نفرستند، تا اطلاع ثانوی وجوه را به قم خدمت جنابعالی بیاورند. به اصفهان و تهران هم اطلاع دهند. این جانب عجالتاً موقتاً اینجا[2] هستم تا فکر مرکزی در مملکتهای اسلامی بکنیم که بشود به عمل خودم ادامه دهم. در اینجا هم محدودیتهایی هست و عده کثیری پلیس برای حفاظت- به حسب ادعای خودشان- اطراف منزل مستقرند، شب و روز.

دستور دربارهٔ ارسال رسیدها و نپذیرفتن نرخ محاسبه‌شده

قبض شما فرستاده شده است. چند رسید از آقای مدنی است، بفرستید نزد ایشان که اینها پس از گرفتاری آقای حاج علی رسیده، در حساب وارد کنند. با ایشان مذاکره کنید اگر بخواهند به آن قیمت که این دفعه محسوب داشته‌اند حساب کنند من نمی‌توانم قبول کنم. از راه کویت صرفه دارد. از اوضاعْ این جانب را مطّلع کنید، خصوصاً وضع بیت.

اجازهٔ صرف سهم امام برای ساخت آب‌انبار برای محرومان

… اروپا هم بشنود این را و بخندد! این زاغه‌نشینهای ما؛ که در تهرانش چهل و چند منطقه را نوشتند پیش ما آوردند؛ الآن موجود است پیش من مناطقش با اسم و رسم: تهران و از حضرت عبد العظیم تا شمیران گرفته. این- حومه اینها- همه‌اش تهران است، جاهای دیگر از تهران بهتر است. جاهای دیگر [هم‌] هست که بعض از آقایان که آمدند پیش من، بعضی از محترمین تجار که آمدند پیش من گفتند اجازه بدهید که ما این سهم امامی که بدهکار هستیم از خودمان هم رویش بگذاریم یک آب انبار درست کنیم برای این بیچاره‌ها که زنهایشان باید از یک فرسخی- ظاهراً تعبیرش این بود- که از یک فرسخی باید آب بروند پیدا کنند بیاورند برای خانه شان و بچه‌هایشان را سیراب کنند. ما هم اجازه دادیم، و حالا آب انبار را درست کردند یا نکردند من دیگر نمی‌دانم. همه مناطق این طوری است. شما خیال می‌کنید که بله، یک عده وابسته و- عرض می‌کنم- پیوسته‌ای هستند در تهران که یک سر و صدا و یک شلوغی و چیزهایی هست از خارج و داخل. و اینها، اینها را وقتی بعضی غافلها می‌روند می‌بینند خیال می‌کنند که ایرانْ آباد است. دیگر الحمد …