رفتن به محتوای اصلی

وجوه شرعیه

نام‌های دیگر: حقوق شرعیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خمس، سهم امام و دیگر حقوق شرعی و اجازه‌های دریافت و مصرف آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تقویت حوزه‌ها و مرجعیت آقای بروجردی)— ۱۳۲۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۲۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۴همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۴ پاراگراف)

صرف یک‌سوم سهم امام در موارد شرعی و ایصال دوسوم دیگر

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای آقا شیخ غلام حسین امیری- ایّده الله تعالی- در مناطق «شاخدار» و «زوج» و «مقزار» و «سوک» وکیل این جانب هستند در امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در اخذ و جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند، و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه برسانند.

برائت ذمهٔ مؤمنان با رساندن وجوه به وکیل امام

چون در این اوقات، وصول قبوض وجوه به این جانب و ایصال به صاحبان وجوه بسیار مشکل است، لهذا به جمیع اهالی محترم ایران و افغانستان و پاکستان و سایر بلاد اعلام می‌نماید که مهر و امضای حضرت مستطاب حجت الاسلام و المسلمین آقای حاج سید مرتضی پسندیده- دامت برکاته- اخوی معظم این جانب و وکیل من در این امور، به منزله مهر و امضای این جانب است و مومنین هر چه وجوه از هر بابت به معظم له برسانند مورد قبول این جانب است و بری‌ء الذمه می‌شوند، و محتاج به مهر و امضای این جانب نیستند. و السلام علی المومنین و علی عباد الله الصالحین.

اجازهٔ صرف نیمی در محل و ارسال نیم دیگر به قم

وجوهی که خدمت شما می‌دهند مجازید نصف آن را در مصارف خودتان یا در محل به موارد مقرره صرف و نصف دیگر را خدمت آقای اخوی به قم برسانید. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. توفیق و تایید شما را خواهانم.

اجازهٔ اخذ سهم امام و سهم سادات و ایصال آن‌ها به امام

جناب آقای دکتر ابراهیم یزدی- ایّده الله تعالی- مجاز و وکیل از قِبَل این جانب می‌باشند در اخذ وجوه شرعیه از قبیل سهم مبارک امام- علیه السلام- و سهم سادات عظام و سایر وجوه شرعیه و ایصال آنها به این جانب؛ و مجازند خمس از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در اعلای کلمه حق و ترویج و تایید اسلام و سایر موارد مقرره شرعیه صرف نمایند. از جناب ایشان و سایر دوستان امید دعای خیر دارم. و السلام علیه و علیهم و رحمه الله و برکاته.

اجازهٔ اخذ وجوه و صرف یک‌سوم و ارسال بقیه به قم

مرقوم شریف واصل شد. ان شاء الله تعالی موفق و موید باشید. در موضوع اجازه اگر مقصود حفظ جهات شرعیه است شما مجازید در اخذ وجوه شرعیه و صرف ثلث در محال مقرره شرعیه؛ و ارسال ما بقی را به قم نزد حضرت حجت الاسلام آقای پسندیده و اخذ قبض از ایشان، و ایصال به این جانب تا ...[1] به صاحبانش بدهند. و اگر اجازه کتبی خواسته باشید باید اول به قم مراجعه کنید نزد آقای پسندیده و ایشان تصدیق کنند [تا اگر] بی‌مانع بود، اجازه دهم؛ چون کسانی اجازه گرفته‌اند و کارهای مخالف عقل و شرع مرتکب شده‌اند. از این جهت بنا بر آن است که ذکر شد. ان شاء الله تعالی سلامت باشید. …

خودداری موقت از دادن اعانه به سادات

مرقوم شریف واصل، مرقومات سابقه تماماً جواب داده شده است. در قضیه منی[1] مدتی که بیخبر از سلامت آقایان بودم نگران بودم. بحمد الله با سلامت آشنایان آرامش حاصل شد ولی اصل قضیه خیلی موجب تاسف شد. عجالتاً از دادن اعانه به سادات خودداری کنید تا خبر ثانی. اینجا بسیار وضع اسف‌آور است؛ از خداوند اصلاح امور را خواهانم، از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

تعیین مصرف وجوه مظالم و سهم و پرداخت به افراد معین

به عرض حضور مبارک می‌رساند، پس از عرض سلام و تبریک عید سعید، سلامت و سعادت حضرت عالی را خواستارم؛ مرقوم مبارک از طریق مکه معظمه زیارت، قبلًا هم عرض کردم صد دلار برای مظالم و هشتصد و ده واصل 268 آقای حق‌شناس صرف می‌شود. 168 که تقاضا دارد صاحبش سی تومان بابت سهم به خواهرش بدهید با نصف آن موافقم. از حضرت عالی امید دعای خیر دارم. اینک به حسَب تقاضای بعضی دوستان مبلغ هفده هزار تومان (17000) بدهید به جناب عماد الاعلام آقای آقا شیخ غلام رضا کریمی یزدی- ایّده الله تعالی.

خودداری موقت از ایصال وجه نماز تا اطلاع ثانوی

لازم است عجالتاً تا اطلاع ثانوی از ایصال وجه برای نماز خودداری کنید. به سایرین هم اطلاع دهید. چون نمازگزاری معلوم نیست باقی بماند. و السلام علیکم.

دستور توقف ارسال وجه تا اطلاع ثانی

ان شاء الله تعالی سلامت باشید. ماها بحمد الله تعالی مزاجاً سلامت و روحاً ناراحت؛ خداوند تعالی اصلاح امور را بنماید. از ظاهر اوضاع معلوم می‌شود حوزه‌ها نخواهند ماند مگر خداوند تعالی فرجی عنایت فرماید. آنچه لازم است به آقا[1] بگویید عجالتاً وجه نفرستند و کسان دیگر هم تا اطلاع ثانی نفرستند تا ببینم چه می‌شود. مطلب دیگر، به ایشان عرض کنید ده دلار برای مظالم تا کنون نرسیده است و من طرف را نمی‌شناسم. مطلب دیگر آنکه از قرار مسموع وضع عیال مرحوم آقای بروجردی[2] خوب نیست؛ به آقا عرض کنید ماهی پانصد تومان برای ایشان بفرستند. از سلامت خودتان مطلعم کنید. به خواهرها و خانم …

ادامهٔ ایصال وجوه به ترتیب سابق و صرفهٔ ارسال از کویت

نامه شریف واصل، سلامت و سعادت شما و بستگان را خواستارم. مثل اینکه قدری بی‌احتیاطی نموده بودید؛ امید است زیادی شهریه اشکالی نداشته باشد[1]. شهریه ما نیز با اشخاص کم و محصل بسیار کم، خیلی زیاد شده است؛ خودتان و آقا شیخ[2] به همان ترتیب سابق در ایصال عمل کنید، گر چه اگر به کویت برسد خیلی برای ما صرفه دارد و نماز و روزه[3] مردم به خوبی داده می‌شود. به آقای آقا رضا[4] هم اطلاع دهید که به همین نحو یا مثل سابق عمل کند.

دستور خودداری موقت از ایصال وجوه تا اطلاع ثانی

… شریفه را جواب داده‌ام. بعضیها را مستقیماً فرستادم ایران و بعضیها را لبنان[2]. ان شاء الله تعالی می‌رسد، و اگر نرسد مربوط به قصور این جانب نیست. اقلام 20 ع 1[3] [و] 29 ج 1[4] رسیده؛ پس از آن نرسیده است. راجع به آقای فاخر موافقت نفرمایید و به او چیزی ندهید. عجالتاً تا اطلاع ثانی از ایصال مطلقاً خودداری فرمایید؛ چون نمی‌دانم چه می‌شود. پس از اطلاع، می‌دهم ان شاء الله. و السلام علیکم.

مصرف مبلغ لازم در موارد مقرر و ایصال بقیه

… و از مروّجین و خادمین دین مبین اسلام می‌باشند، از طرف این جانب سید مرتضی پسندیده، وکیل حضرت آیت الله العظمی آقای خمینی- مد ظله العالی- مجازند در تصدی امور حسبیه و اخذ مطلق وجوه شرعیه اعم از سهم مبارک امام- علیه السلام- و سهم سادات عظام و وجوه شرعیه دیگر؛ و به مصرف رساندن هر مبلغی که لازم و ضروری باشد یا مصالح شرعیه اقتضا نماید به موارد مقرره، و ایصال بقیه آن به حضرت معظمٌ له یا یکی از وکلای مسلّم الوکاله ایشان و دریافت قبوض تمامی وجه برای دادن به مودیان وجه؛ و حق صلح و دستگردان نیز دارند که در موارد مشکوکه، مصالحه به مبلغ متقایس نمایند و مهلت متناسب به مشمولین بدهند. «فله التصدی بما ذکر مع مراعاه الاحتیاط و التقوی و حسن المعاشره و التجنب عن الهوی و التمسک بالعروه الوثقی کما هو من شانه؛ و ارجو منه ان لا ینسانا من …

پرهیز از حواله‌های تکراری و فرستادن از راهی دیگر

2- سابقاً حواله‌ای کرده بودید که به آقای آقا شیخ حسن کروبی بدهم و دادم. ثانیاً نوشته‌اید، و من نمی‌دانم غیر از آن است یا همان؟ مرقوم دارید. و این تکرارها موجب زحمت حضرت عالی و من است. بهتر آن است به آنها بگویید به وسیله دیگری بفرستند؛ مثل مثلًا آقای مدنی طرف آقای خلخالی[2]. راجع به آقای کروبی زودتر جواب بدهید، تکلیف معلوم شود.

اجازهٔ اخذ زکات و نذور مطلقه و مظالم و صرف آن‌ها

… و حجت الاسلام آقای آقا سید محمد علی نسّابه- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذُکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ وجوه شرعیه از زکوات و نذور مطلقه و مظالم و صرف آنها در مصارف مقرره شرعیه؛ و در اخذ سهمیْن مبارکین سادات عظام و امام- علیه السلام- و صرف سهم سادات و ثلث سهم امام در محالّ مقرره؛ و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حوزه‌های مهمه دینیه شود.

رفع ابهام پرداخت‌ها و دستور پرداخت به آقای فاضل‌زاده

… مبارک مورخ غُره[1] ربیع الاول زیارت؛ سلامت و سعادت حضرت عالی را خواستار است. قبض آقای مجید را ان شاء الله تعالی می‌فرستم. مرقوم شده بود: «گفته بودم سه هزار تومان به آقای خاتم[2] و دو هزار تومان به آقا شیخ فرج الله بده و چیزی راجع به آقای ستاری نگفته بودم». مرقومی تا کنون در این مورد زیارت نشده و این جانب راجع به آقای ستاری چیزی عرض نکرده بودم. در هر صورت، مساله ابهام دارد ولی این دو فقره را پس از سوال از آقای خاتم می‌پردازم. آنچه اکنون موجب تصدیع شد، مبلغ ده هزار (10000) تومان (صد هزار ریال) به جناب آقای حاج شیخ محمود فاضل زاده داماد جناب آقای رضوانی[3] بپردازید؛ مورد قبول است. سلامت حضرت عالی را خواستارم. و السلام علیکم.

بی‌مانع بودن قبول وجه آقای بهرامی

راجع به قبول وجه آقای بهرامی که مدعی سوختن هستند، مانع ندارد، قبول فرمایید و سلام این جانب را به ایشان برسانید و همین طور سلام به خواهرها و فاطی خانم؛ حسن را می‌بوسم. و السلام.

صدور المثنای حوالهٔ مفقودشده

به عرض حضور مبارک می‌رساند، سلامت و سعادت حضرت عالی را از خداوند تعالی خواستار است. ضمناً تصدیع می‌دهد شخصی به نام حاج احمد فرحناک زاده در شهر ربیع الثانی حواله‌ای گرفته است و از قرار مذکور مفقود شده است این ورقه به منزله المثنی است. مبلغ یک هزار و سی و سه تومان و پنج ریال به شخص مذکور اگر داده نشده است.

جبران اشتباه در دو فقره وجه و ثبت آن در حساب

… داشتم از حالات جنابعالی استفسار کنم ولی هجوم گرفتاریهای حوزه علمیه و ناگواریها مهلت نداد. اینک که مرقوم شریف واصل شد لازم شد عرض اخلاص کنم. از کسالت جنابعالی متاثرم و در مواقع عدیده دعا می‌کنم و کرده‌ام. امید است خداوند تعالی سلامت و عافیت کامل عطا فرماید. راجع به دو فقره وجه که مرقوم شده است یکی 12710 و دیگری 13967، در هر دو، اشتباهی واقع شده بود که چندی پیش جبران شد و در حساب این جانب ثبت شد و به عبارت دیگر به آقای خلخالی[1] پرداخته شد. مقتضی است هر چند هفته- و لو به مختصری- از حال خودتان مطلعم فرمایید. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

اعلام وصول وجوه مظالم و نماز و روزه

صد دلار برای مظالم واصل شد. 810 تومان برای نماز و روزه واصل شد. ان شاء الله اعمال جنابعالی در سفر حج، مقبول درگاه احدیت- جَلَّ شَاْنُه- باشد. ماها بحمد الله مزاجاً سلامت، لکن گرفتاریها را خواهید شنید. حوزه را باید گفت منقرض شد یا در شُرُف است مگر خداوند تعالی فرجی عنایت کند. این جانب در کمال ناراحتی نفسهای آخر عمر را …

اعلام وصول وجه و تجدید قبض آن به سبب اشتباه

مرقوم شریف واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است. وجه مرقوم واصل، و قبض نوشته شد به وسیله آقای بهبهانی لکن چون توجه نشده بود که وسیله جنابعالی است و نیز دینار نوشته شده بود تجدید شد. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. والسلام علیکم و رحمهالله.

پیگیری حوالهٔ وجه و قبض وصول شصت هزار روپیه

راجع به مطلبی که مرقوم شده بود، عجالتاً محذور دارد؛ قبلًا هم وسیله آقای خلخالی[3] خواستم شهریه‌ای بدهم ولی طوری عمل شد که منصرف شدم. راجع به حواله آقای خلخالی، اولًا نمی‌دانم این همان وجه سابق است که از کراچی مرقوم شده بود یا وجه دیگری است. در هر حال مراجعه کردم به آقای خلخالی؛ قبول کردند ولی وجه سابق را دریافت نداشتم. و قبض وصول شصت هزار روپیه [را] سابقاً فرستادم؛ لا بد نرسیده است، اگر همان باشد. از سلامت خودتان گاهی مطلعم فرمایید. از خداوند تعالی عافیت جنابعالی را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

پرداخت پنج هزار روپیه به آقای تقوی در برابر دریافت معادل آن

ان شاء الله تعالی مزاج محترم مقرون با سلامت و استقامت است. جواب مرقوم شریف را نوشته‌ام. اینک به واسطه تقاضای بعض آقایان زحمت‌افزا است که مبلغ پنج هزار روپیه پاکستانی بدهید به جناب آقای تقوی، این جانب معادل تقریبی آن را دریافت داشتم؛ و در صورتی که محلی ندارم مرقوم فرمایید به وسیله آقای خلخالی[1] می‌پردازم. و السلام علیکم و رحمه الله.

گزارش پرداخت مبالغی به آقایان خاتمی، فرج‌الله و سیبویه

1- مبلغ سه هزار آقای خاتمی[1] و مبلغ دو هزار آقای حاج میرزا فرج الله که از یزد آمده بود پرداختم. و نیز مبلغ پنج هزار را سابقاً به آقای خاتمی و سیصد و شصت به آقای سیبویه که از یزد بود پرداخته‌ام و اطلاع داده‌ام.

خبر پرداخت مبالغی به آقایان سمیعی، خاتمی و یزدی

ان شاء الله تعالی سلامت و سعادت و خوش به سر برید. ماها بحمد الله تعالی سلامت هستیم و تازه نداریم. به آقای سمیعی[1] مبلغ را دادم. به آقا عرض کنید به آقای خاتمی[2] و آقای یزدی مبلغ را دادم. از سلامت خودتان همیشه مطلعم کنید. به خواهرها و خانم خودتان سلام برسانید حسن[3] را می‌بوسم. و السلام علیک.