رفتن به محتوای اصلی

وجوه شرعیه

نام‌های دیگر: حقوق شرعیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خمس، سهم امام و دیگر حقوق شرعی و اجازه‌های دریافت و مصرف آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تقویت حوزه‌ها و مرجعیت آقای بروجردی)— ۱۳۲۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۲۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۰همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۵ پاراگراف)

نهی کسانی که وجوه را به نام امام می‌گیرند و حیف و میل می‌کنند و پس گرفتن اجازهٔ آنان

اشخاصی که در وجوه شرعیه عمل به وظیفه و مقررات شرعیه نمی‌کنند، پس از تذکر، اگر ... [متنبه‌] نشدند مرقوم دارید تا تکلیف آنها را معلوم کنم. اشخاصی که وجوه شرعیه را به عنوان این جانب می‌گیرند و به بهانه اینکه دسترسی ندارند به این جانب، حیف و میل می‌کنند یا به اشخاص دیگر می‌رسانند، با آنکه این جانب در قم و در تهران وکیل دارم و معروف هستند- از قبیل حجت الاسلام آقای پسندیده اخوی این جانب در قم و حجت الاسلام آقای حاج سید محمد صادق لواسانی در تهران و جنابعالی در رفسنجان- آنها را از کار خلاف نهی کنید، و اگر منتهی نشدند اجازه این جانب را پس بگیرید و بفرستید؛ و اگر ندادند مرقوم دارید تا تکلیف آنها را معیّن کنم. از جنابعالی امید دعای خیر دارم.

اجازهٔ اخذ سهم امام، صرف ثلث آن و ارسال دو ثلث برای حفظ حوزه‌ها با قبض رسید

… جناب مستطاب ثقهالاسلام آقای آقا شیخ محمود استعلامی سنکسری- دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدّی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولیّ امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرّره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت ردّ به صاحبان وجوه دریافت کنند.

اجازهٔ اخذ سهم امام، صرف ثلث آن و ارسال دو ثلث برای حفظ حوزه‌ها

… عمادالاعلام و ثقهالاسلام آقای حاج شیخ عباسعلی عمید زنجانی- دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولیّ امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط می‌باشد. «فله‌التصدی لها مع مراعات الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیّه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمّه دینیّه نزد حقیر ایصال نمایند.

جواز صرف تا ثلث سهم امام برای خانوادهٔ این گرفتاران

… و برای آنها در این انجام وظیفه گرفتاری از قبیل حبس یا قتل پیش آمده است و خانواده آنها محتاج به کمک و سرپرستی هستند، مومنین از هر طبقه موظفند که با کمال حفظ احترام آنها به کمک و پشتیبانی آنها قیام کنند، و حاضر نشوند به خانواده برادران غیرتمند خود سخت بگذرد. و مجازند تا ثلث از سهم مبارک امام- علیه السلام- را در این مورد صرف کنند.

اولویت تنظیم امور وکلای افغانستان و جلوگیری از حیف و میل وجوه

جهاتی که ذکر نموده‌اید همه قابل توجه است لکن مقدم بر همه، تنظیم وکلای افغانستان است، و توجه به اینکه وجوه شرعیه حیف و میل نشود؛ و آن بسته است به کوشش حضرات آقایان وکلای کابل. این مطلب را به بعض علمای آنجا تذکر داده‌ام، جنابعالی با سایر آقایان مشورت فرمایید و تا آنجا که ممکن است امور را منظم فرمایید که وجوه افغانستان تنصیف شود. نصف به نجف برای اداره حوزه، که بحمد الله از افغانستان‌

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای حاج شیخ غلام رضا عرفانیان- دامت افاضاته- از قِبَل حقیر مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت امام- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در مصارف مقرره شرعیه صرف کنند، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان، و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

مصرف یک‌سوم سهم امام در مصارف شرعی و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب ثقهالاسلام خطیب محترم آقای حاج شیخ احمد کافی- دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه‌السلام- که ثلث آن را در مصارف مقرره شرعیه به هر طور صلاح بدانند صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند.

اجازهٔ مصرف سهم سادات تا حدی معین و ارسال نیمی از مازاد برای حوزه‌ها

امید است خداوند تعالی بیش از پیش به جنابعالی توفیق خدمت به شرع مطاع دهد و خدمات شما منظور نظر ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف- بوده باشد. جنابعالی مجازید سهم سادات را تا حدود قلمهای هزار تومانی یا به خود اشخاص اجازه دهید بدهند یا خودتان به محال مقرره شرعیه برسانید؛ زائد بر آن را نصف به همان نحو و نصف دیگر را ایصال فرمایید برای اقامه حوزه‌های مهمه. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. والسلام علیکم.

اجازهٔ تسویهٔ حساب وجوه با آقای پسندیده و اعتبار قبض او

مرقوم شریف واصل، توفیق و سلامت شما را خواهانم. مرقوم شده بود حساب با حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین آقای اخوی[1] بنمایید، مجازید با ایشان حساب کنید و به ایشان بپردازید. قبض ایشان به منزله قبض اینجانب است. والسلام علیکم.

مصرف سهم امام در معاش خود، ارسال زاید و اجازهٔ پرداخت سهم سادات به سادات نیازمند

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای آقا شیخ علی مدبر- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در اخذ و جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که پس از صرف آن در اعاشه اقتصادیه خودشان، زاید را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند؛ و نیز مجازند که به صاحبان وجوه اجازه دهند که سهم سادات عظام را خودشان به سادات فقیر و عفیف بدهند.

اشکال از جهت تکلیف به سبب نرسیدن موارد مشابه به محل مصرف

مرقوم شما واصل شد. در موضوعی که مرقوم شده بود شما فقط جهت سُمعه[1] آن را در نظر گرفته بودید، ولی جهت تکلیف را توجه ننموده بودید. این جانب از جهت تکلیف اشکال دارم؛ چون اشباه و نظایر آن، که به محل نمی‌رسد و از بین می‌رود دیده شده است.[2] ان شاء الله تعالی موفق باشید. و السلام علیکم.

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای ادامهٔ حوزه‌های دینی

… جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای شیخ حسن بحرانی دشتی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لها مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در ادامه حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

لزوم مصرف صحیح شرعی وجوه و عزل وکلای متجاوز از حدود شرع

و البته باید دروس طلاب تحت نظر جنابعالی و سایر آقایان معظم و از روی برنامه باشد؛ و هیات امتحانیه در کار باشد که اشخاص لایق تشویق شوند، و اشخاص بیکاره رد شوند. و این مطلب با مشورت خود آقایان و صرف وقت شریف آنها در آنجا قابل عمل است. و در صورتی که لازم باشد این جانب به وکلای افغانستان- به طور عموم- تذکر دهم که باید کمک به مدارس شود، مرقوم دارید تا عمل شود، و چون این جانب از وضع افغانستان اطلاع کامل ندارم، باید از اطلاع شما آقایان کسب اطلاع شود، و امور آنجا منظم شود که وجوه به مصرف صحیح شرعی برسد، و هر یک از وکلا که از حدود شرع خدای نخواسته تجاوز کنند باید معزول شوند.

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب عماد الاعلام آقای آقا شیخ علی حیدری نهاوندی- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

مصرف یک‌سوم سهم امام، ارسال دوسوم و اجازهٔ پرداخت سهم سادات به سادات نیازمند

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای آقا شیخ محمد بلال داود- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند؛ و نیز مجازند که به صاحبان وجوه اجازه دهند که سهم سادات عظام را خودشان به سادات فقیر و عفیف بدهند.

مصرف یک‌سوم سهم امام در موارد شرعی و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج سید کرامت الله ملک حسینی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه هر طور صلاح بدانند صرف کنند، و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه بشود.

اجازهٔ پرداخت سهم امام به مستمندان منطقه در صورت نیاز

… و حاوی تفقد از این جانب بود موجب تشکر گردید. سلامت و توفیق جنابعالی را از خداوند تعالی خواستار است. از اوضاع عمومی آن نواحی و مضیقه اهالی محترم متاثر شدم.[1] امید است ان شاء الله به همت جنابعالی و اهالی محترم و ثروتمندان آن نواحی، رفع گرفتاری از آنها بشود. چنانچه در این موضوع احتیاج به مصرف سهم مبارک باشد، مومنین مجازند از بابت آن به مستمندان بدهند.

صرف یک‌سوم سهم امام در اعاشهٔ خود، ارسال دوسوم و اجازهٔ دستگردان

… جناب مستطاب عمادالاعلام و حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ حسن صافی دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه‌السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند. و نیز مجازند در دستگردان نمودن سهم امام و امهال به نحوی که صلاح باشد.

صرف یک‌سوم سهم امام در محل و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای حاج شیخ صفر علی شریعت- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرائط و منوط به اذن او است؛ «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»، و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند.

صرف یک‌سوم سهم امام در اعاشهٔ خود و ارسال دوسوم آن

و بعد، جناب مستطاب عماد الاعلام و مروّج الاحکام آقای شیخ محمد قاسمی گنابادی- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مُجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط، با مراعات احتیاط؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند.

صرف نیمی از سهم امام در محل و ارسال نیم دیگر برای حوزه‌های علمیه

و بعد، جناب مستطاب عماد العلماء الاعلام حجت الاسلام آقای حاج شیخ محمد صادقی تهرانی- دامت افاضاته- مجازند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن حاکم شرع «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف نصف آن را در موارد مقرره از آن جمله شئون خودشان به نحو اقتصاد، و ایصال نصف را برای صرف در حوزه‌های علمیه مهمه.

صرف یک‌سوم سهم امام در اعاشهٔ خود و ارسال دوسوم برای حوزه‌های دینی

… عمادالاعلام و ثقهالاسلام آقای سید محمدرضا مدرسی خراسانی- دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیّه و شرعیّه که در عصر غیبت ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط است. «فله التصدی لما ذکر مع مراعات الاحتیاط»؛ و در جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه‌السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در ادامه حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت ردّ به صاحبان وجوه دریافت کنند.

صرف یک‌سوم سهم امام در محل و ارسال دوسوم آن

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای حاج سید خادم حسین- ایّده الله تعالی- در مناطق «دایمر داد علیا»، «کج آب» و «نیران» و کسانی که ساکن کابل هستند و مربوط به منطقه مذکوره می‌باشند و قریه و قوم «آب‌پائی»،[1] وکیل این جانب هستند در امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط در تشخیص حکم و موضوع، در جمع‌آوری سهم امام- علیه السلام- که ثلث آن را در امور مقرره شرعیه صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه برسانند.

اجازهٔ مصرف سهم امام برای کمک به قحطی‌زدگان

… به اوضاع می‌رسد که دائماً روح مرا در عذاب دارد. از شیراز یکی از علمای محترم شیراز- سلّمه الله- نوشته‌اند به اینکه [در] عشایر جنوب اینجا قحطی واقع شده است، در جنوب؛ و عشایر اینجا به قدری در قحطی و در گرسنگی هستند که بچه‌هایشان را در معرض فروش قرار داده‌اند. از فسا یکی از علمای آنجا به من نوشته است به اینکه- باز همان وضع را نوشته است لکن این تکه آخر را ننوشته است راجع به گرفتاریهای آنها و اینکه من- که یک مثلًا اهل علمی هست ایشان- در فکر افتادم که با یک زحمتی برای اینها یک نانی، یک لباسی، یک چیزی تهیه کنم. بنده هم اجازه دادم اینکه از سهم امام این کارها را انجام بدهند. از تهران به من نوشته‌اند که در بلوچستان و سیستان و اطراف خراسان، آنجا یک قحطی و گرسنگی شده است که مردم هجوم آورده‌اند به شهرهای بزرگ؛ و از گرسنگی نه حیواناتی دارند و نه حیوانِ خود را می‌توانند ضبط کنند و از گرسنگی این طور هستند. اطراف مملکت ایران در این مصیبت …

نگرانی از نرسیدن صورت‌حساب به مدت سه ماه

ان شاء الله تعالی موفق و سالم باشید. ماها بحمد الله سلامت و گرفتار، تا چه شود. خداوند ان شاء الله اصلاح فرماید. از آقایان امید دعای خیر دارم. خدمت حضرت آقای عمّ[1] محترم سلام برسانید. مرقومات ایشان تماماً جواب داده شده است و فرستاده شده است. به آقای قرهی بگویید به سید بگوید قریب سه ماه است صورت حساب نرسیده است و اگر می‌شود ایشان صورت را بگیرد و به یک طریق برسانند؛ موجب نگرانی شده است.