رفتن به محتوای اصلی

وجوه شرعیه

نام‌های دیگر: حقوق شرعیه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خمس، سهم امام و دیگر حقوق شرعی و اجازه‌های دریافت و مصرف آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تقویت حوزه‌ها و مرجعیت آقای بروجردی)— ۱۳۲۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۲۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۲۷۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۹۰ پاراگراف)

دستور توقف ارسال وجه تا اطلاع ثانی

ان شاء الله تعالی سلامت باشید. ماها بحمد الله تعالی مزاجاً سلامت و روحاً ناراحت؛ خداوند تعالی اصلاح امور را بنماید. از ظاهر اوضاع معلوم می‌شود حوزه‌ها نخواهند ماند مگر خداوند تعالی فرجی عنایت فرماید. آنچه لازم است به آقا[1] بگویید عجالتاً وجه نفرستند و کسان دیگر هم تا اطلاع ثانی نفرستند تا ببینم چه می‌شود. مطلب دیگر، به ایشان عرض کنید ده دلار برای مظالم تا کنون نرسیده است و من طرف را نمی‌شناسم. مطلب دیگر آنکه از قرار مسموع وضع عیال مرحوم آقای بروجردی[2] خوب نیست؛ به آقا عرض کنید ماهی پانصد تومان برای ایشان بفرستند. از سلامت خودتان مطلعم کنید. به خواهرها و خانم …

ادامهٔ ایصال وجوه به ترتیب سابق و صرفهٔ ارسال از کویت

نامه شریف واصل، سلامت و سعادت شما و بستگان را خواستارم. مثل اینکه قدری بی‌احتیاطی نموده بودید؛ امید است زیادی شهریه اشکالی نداشته باشد[1]. شهریه ما نیز با اشخاص کم و محصل بسیار کم، خیلی زیاد شده است؛ خودتان و آقا شیخ[2] به همان ترتیب سابق در ایصال عمل کنید، گر چه اگر به کویت برسد خیلی برای ما صرفه دارد و نماز و روزه[3] مردم به خوبی داده می‌شود. به آقای آقا رضا[4] هم اطلاع دهید که به همین نحو یا مثل سابق عمل کند.

دستور خودداری موقت از ایصال وجوه تا اطلاع ثانی

… شریفه را جواب داده‌ام. بعضیها را مستقیماً فرستادم ایران و بعضیها را لبنان[2]. ان شاء الله تعالی می‌رسد، و اگر نرسد مربوط به قصور این جانب نیست. اقلام 20 ع 1[3] [و] 29 ج 1[4] رسیده؛ پس از آن نرسیده است. راجع به آقای فاخر موافقت نفرمایید و به او چیزی ندهید. عجالتاً تا اطلاع ثانی از ایصال مطلقاً خودداری فرمایید؛ چون نمی‌دانم چه می‌شود. پس از اطلاع، می‌دهم ان شاء الله. و السلام علیکم.

مصرف مبلغ لازم در موارد مقرر و ایصال بقیه

… و از مروّجین و خادمین دین مبین اسلام می‌باشند، از طرف این جانب سید مرتضی پسندیده، وکیل حضرت آیت الله العظمی آقای خمینی- مد ظله العالی- مجازند در تصدی امور حسبیه و اخذ مطلق وجوه شرعیه اعم از سهم مبارک امام- علیه السلام- و سهم سادات عظام و وجوه شرعیه دیگر؛ و به مصرف رساندن هر مبلغی که لازم و ضروری باشد یا مصالح شرعیه اقتضا نماید به موارد مقرره، و ایصال بقیه آن به حضرت معظمٌ له یا یکی از وکلای مسلّم الوکاله ایشان و دریافت قبوض تمامی وجه برای دادن به مودیان وجه؛ و حق صلح و دستگردان نیز دارند که در موارد مشکوکه، مصالحه به مبلغ متقایس نمایند و مهلت متناسب به مشمولین بدهند. «فله التصدی بما ذکر مع مراعاه الاحتیاط و التقوی و حسن المعاشره و التجنب عن الهوی و التمسک بالعروه الوثقی کما هو من شانه؛ و ارجو منه ان لا ینسانا من …

پرهیز از حواله‌های تکراری و فرستادن از راهی دیگر

2- سابقاً حواله‌ای کرده بودید که به آقای آقا شیخ حسن کروبی بدهم و دادم. ثانیاً نوشته‌اید، و من نمی‌دانم غیر از آن است یا همان؟ مرقوم دارید. و این تکرارها موجب زحمت حضرت عالی و من است. بهتر آن است به آنها بگویید به وسیله دیگری بفرستند؛ مثل مثلًا آقای مدنی طرف آقای خلخالی[2]. راجع به آقای کروبی زودتر جواب بدهید، تکلیف معلوم شود.

اجازهٔ اخذ زکات و نذور مطلقه و مظالم و صرف آن‌ها

… و حجت الاسلام آقای آقا سید محمد علی نسّابه- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذُکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ وجوه شرعیه از زکوات و نذور مطلقه و مظالم و صرف آنها در مصارف مقرره شرعیه؛ و در اخذ سهمیْن مبارکین سادات عظام و امام- علیه السلام- و صرف سهم سادات و ثلث سهم امام در محالّ مقرره؛ و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حوزه‌های مهمه دینیه شود.

رفع ابهام پرداخت‌ها و دستور پرداخت به آقای فاضل‌زاده

… مبارک مورخ غُره[1] ربیع الاول زیارت؛ سلامت و سعادت حضرت عالی را خواستار است. قبض آقای مجید را ان شاء الله تعالی می‌فرستم. مرقوم شده بود: «گفته بودم سه هزار تومان به آقای خاتم[2] و دو هزار تومان به آقا شیخ فرج الله بده و چیزی راجع به آقای ستاری نگفته بودم». مرقومی تا کنون در این مورد زیارت نشده و این جانب راجع به آقای ستاری چیزی عرض نکرده بودم. در هر صورت، مساله ابهام دارد ولی این دو فقره را پس از سوال از آقای خاتم می‌پردازم. آنچه اکنون موجب تصدیع شد، مبلغ ده هزار (10000) تومان (صد هزار ریال) به جناب آقای حاج شیخ محمود فاضل زاده داماد جناب آقای رضوانی[3] بپردازید؛ مورد قبول است. سلامت حضرت عالی را خواستارم. و السلام علیکم.

اجازهٔ مؤمنان به رساندن وجوهشان به آقای پسندیده

راجع به وجوه، آقایان مومنین مجازند که وجوه خودشان را به حضرت حجت الاسلام و المسلمین آقای پسندیده اخوی معظم این جانب برسانند. دست ایشان دست این جانب و مُهر و امضای ایشان به منزله مُهر و امضای این جانب است. ان شاء الله تعالی موفق باشند. این مطلب را به جناب آقای حاج محمد طاعتی کاشانی- ایّده الله تعالی- نیز ابلاغ نمایید، و خود جنابعالی هم هر چه خواستید برسانید به ایشان برسانید؛ مورد …

اجازهٔ ایصال وجه به آیت‌الله طالقانی

راجع به وجوهی که حضرت حجت الاسلام آقای طالقانی می‌دهند که تقسیم شود، خوب است به خودشان مراجعه کنید و مشورت نمایید؛ هر چه صلاح دیدند عمل کنید. راجع به ایصال وجه به معظمٌ له مانع ندارد و مجازند. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

خبر دادن به فرستندگان وجه در تهران از نرسیدن نامه از راه سابق

... اگر چه تازه کاغذ نوشته‌ام لکن چون از شماها و دیگران اخیراً مکتوبی نمی‌رسد و شایع است که مکاتیب ممنوع است. لهذا از طرف دیگر نوشتم شاید برسد. شما اگر می‌خواهید، کاغذ به آدرسهای زیر بنویسید؛ و نیز به وسیله آقای قرهی[2] یا شخص دیگر به اشخاصی که در تهران هستند و می‌خواهند وجه برسانند بگویید که مکتوب از طریق سابق نمی‌رسد؛ به این آدرسها بنویسند:

ظاهراً نبودن راهی جز بانک برای رساندن وجه

… شریف واصل، توفیق و تایید جنابعالی را از خداوند تعالی خواستار است. راجع به بسته‌ها تحقیق کردم؛ گفتند آقای دعایی فرستاده‌اند؛ ظاهراً از منزل این جانب گرفته‌اند و فرستاده‌اند. لهذا وجهی مطالبه نشود. آقای دعایی نجف نیستند تا تحقیق بیشتری شود ولی مطلب همان است. راجع به ایصال وجه طریقی ظاهراً غیر از بانک نباشد. گاهی هم به وسیله آن وجوهی می‌رسد. از جنابعالی و سایر دوستان امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

دشواری اجازه برای فرش و اجازهٔ صرف ثلث وجوه

مرقوم شریف که حاکی از سلامت مزاج شریف بود واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است. راجع به اجازه برای فرش، همان نحو که شنیده‌اید اجازه مشکل است. جنابعالی ثلث از وجوه را مجازید، و دو ثلث را به آقای لواسانی[2] برسانید. خدمت حضرت آقای والد[3]- دامت برکاته- سلام برسانید. و السلام علیکم.

توضیح تذکر دربارهٔ اجازه ندادن وجوه به مؤسسات بی‌نیاز

مرقوم شریف واصل، راجع به مطالبی که مرقوم شده بود باید عرض کنم، نه آنکه چنین مبالغی را تصدیق کرده‌ام، بلکه چون موسسات مذکوره اداره می‌شوند و محتاج به اجازه جنابعالی نیست خواستم تذکر دهم اجازه ندهید.[1] بعضی نوشته بودند که مبالغ زیادی اجازه داده‌اید لکن نه این قدر که شما مرقوم داشته‌اید؛ این جانب هم تصدیق و تکذیبی نکرده‌ام و جنابعالی مورد اطمینان و وثوق این جانب هستید. در هر صورت مقصود، تنبه و تذکر بوده است. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.

اعلام وصول سهم سادات و اجازهٔ صرف بخشی از وجوه در محل

مرقوم شریف واصل، ان شاء الله تعالی موفق و سلامت باشید. امید دعای خیر از جنابعالی دارم. مبلغ 450 [بابت سهم‌] سادات ظاهراً خبر رسیده است. مبلغ سی تومان را مجازید در آنجا صرف به محلش بکنید. از اصفهان مطّلع شدم؛ لازم نیست جنابعالی استطلاع[1] فرمایید. جواب مرقومات شریفه و قبوض همه فرستاده شده است. ان شاء الله یا رسیده یا خواهد رسید. و السلام علیکم و رحمه الله.

شیوهٔ ارسال وجوه به نجف از راه تهران

دستور دهند یا دلار و یا مارک آلمانی و یا فرانک سوئیس را بخرند و ببرند نزد آقای نمکی در تهران، سرای سینا، و بگویند بفرستد نزد موفق سعدی که بدهند آقای خلخالی.[2] این مطلب را به آقای حاج سید محمد رضا غروی و آقای حاج سید محمد علی، اخوی زاده آقای حاج سید محمد صادق[3] هم تذکر دهید.

مصرف یک‌سوم سهم امام در موارد شرعی و ارسال دو سوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب عماد الاعلام آقای حاج شیخ محمد حسن رحیمیان اصفهانی- ایّده الله تعالی- از قِبَل حقیر مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- و صرف ثلث آن در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه شود.

دریافت سهم امام، مصرف یک‌سوم و ارسال دو سوم و اجازهٔ پرداخت سهم سادات

بعد الحمد و الصلاه، بر عموم مومنین قریه «وزی» و «سنگ زرد» و «پل حاجی محمد عیسی بیک» و «گور غلگها» تماماً و «کشک علی بیکها» جمیعاً و «کوله سیدان» و «سرشور آبک» و «دهن آن» و «خره سنگ» و «کوله شفا بیگ» و «سنگر علی بیگ» و «سر سوخته» و «دهن سوخته» و «قیاغک» و «سر قیاغک» و «دهن کیچک» و «سر کیچک» و «سنگر» و «کوله سنگ» و «نوغیبول» و «قلعه» و «دهن دیوکان» و «شور آب» و «سنگر براتها» و «مایل» و «سرک نو آباد مایل» و «سنگ قشقه» و «دهن تنور طاق»، مخفی نباشد که جناب مستطاب و مروّج الاحکام آقای شیخ احمد اخلاقی و مروّج الاحکام آقای شیخ محمد علی مروّج- ایّدهما الله تعالی- وکیل این جانب هستند در امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط، و در جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند. و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند؛ و نیز مجازند که به صاحبان وجوه اجازه دهند که سهم سادات عظام را خودشان به سادات فقیر و عفیف بدهند. و مخفی نماند که وکالت مناطق مذکور قبلًا به نام آقای سید حسین جان بوده و فعلًا به ایشان واگذار شد. «و اوصیهما- ایّدهما الله تعالی- بالتقوی و الاحتیاط؛ و ارجو منهما الدعاء و النصیحه»

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای حاج شیخ غلام رضا عرفانیان- دامت افاضاته- از قِبَل حقیر مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت امام- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در مصارف مقرره شرعیه صرف کنند، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان، و دو ثلث دیگر را نزد این جانب ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

مصرف یک‌سوم سهم امام در مصارف شرعی و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب ثقهالاسلام خطیب محترم آقای حاج شیخ احمد کافی- دامت افاضاته- از قِبَل اینجانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع‌الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه‌السلام- که ثلث آن را در مصارف مقرره شرعیه به هر طور صلاح بدانند صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند.

اجازهٔ مصرف سهم سادات تا حدی معین و ارسال نیمی از مازاد برای حوزه‌ها

امید است خداوند تعالی بیش از پیش به جنابعالی توفیق خدمت به شرع مطاع دهد و خدمات شما منظور نظر ولی امر- عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف- بوده باشد. جنابعالی مجازید سهم سادات را تا حدود قلمهای هزار تومانی یا به خود اشخاص اجازه دهید بدهند یا خودتان به محال مقرره شرعیه برسانید؛ زائد بر آن را نصف به همان نحو و نصف دیگر را ایصال فرمایید برای اقامه حوزه‌های مهمه. از جنابعالی امید دعای خیر دارم. والسلام علیکم.

اجازهٔ تسویهٔ حساب وجوه با آقای پسندیده و اعتبار قبض او

مرقوم شریف واصل، توفیق و سلامت شما را خواهانم. مرقوم شده بود حساب با حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین آقای اخوی[1] بنمایید، مجازید با ایشان حساب کنید و به ایشان بپردازید. قبض ایشان به منزله قبض اینجانب است. والسلام علیکم.

مصرف سهم امام در معاش خود، ارسال زاید و اجازهٔ پرداخت سهم سادات به سادات نیازمند

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای آقا شیخ علی مدبر- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در اخذ و جمع‌آوری سهم مبارک امام- علیه السلام- که پس از صرف آن در اعاشه اقتصادیه خودشان، زاید را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند؛ و نیز مجازند که به صاحبان وجوه اجازه دهند که سهم سادات عظام را خودشان به سادات فقیر و عفیف بدهند.

اشکال از جهت تکلیف به سبب نرسیدن موارد مشابه به محل مصرف

مرقوم شما واصل شد. در موضوعی که مرقوم شده بود شما فقط جهت سُمعه[1] آن را در نظر گرفته بودید، ولی جهت تکلیف را توجه ننموده بودید. این جانب از جهت تکلیف اشکال دارم؛ چون اشباه و نظایر آن، که به محل نمی‌رسد و از بین می‌رود دیده شده است.[2] ان شاء الله تعالی موفق باشید. و السلام علیکم.

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای ادامهٔ حوزه‌های دینی

… جناب مستطاب عماد الاعلام و ثقه الاسلام آقای شیخ حسن بحرانی دشتی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط است «فله التصدی لها مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در ادامه حوزه‌های مهمه دینیه بشود و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

لزوم مصرف صحیح شرعی وجوه و عزل وکلای متجاوز از حدود شرع

و البته باید دروس طلاب تحت نظر جنابعالی و سایر آقایان معظم و از روی برنامه باشد؛ و هیات امتحانیه در کار باشد که اشخاص لایق تشویق شوند، و اشخاص بیکاره رد شوند. و این مطلب با مشورت خود آقایان و صرف وقت شریف آنها در آنجا قابل عمل است. و در صورتی که لازم باشد این جانب به وکلای افغانستان- به طور عموم- تذکر دهم که باید کمک به مدارس شود، مرقوم دارید تا عمل شود، و چون این جانب از وضع افغانستان اطلاع کامل ندارم، باید از اطلاع شما آقایان کسب اطلاع شود، و امور آنجا منظم شود که وجوه به مصرف صحیح شرعی برسد، و هر یک از وکلا که از حدود شرع خدای نخواسته تجاوز کنند باید معزول شوند.

مصرف یک‌سوم سهم امام از جمله در معاش خود و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… مستطاب عماد الاعلام آقای آقا شیخ علی حیدری نهاوندی- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لما ذکر مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه، از آن جمله اعاشه اقتصادیه خودشان صرف کنند و دو ثلث دیگر را جهت حفظ حوزه‌های مهمه دینیه نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید جهت رد به صاحبان وجوه دریافت کنند.

مصرف یک‌سوم سهم امام، ارسال دوسوم و اجازهٔ پرداخت سهم سادات به سادات نیازمند

بعد الحمد و الصلاه، جناب مستطاب مروّج الاحکام آقای آقا شیخ محمد بلال داود- ایّده الله تعالی- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که منوط است به اذن فقیه جامع الشرایط با مراعات احتیاط؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه صرف کنند و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند و قبض رسید گرفته به صاحبان وجوه رد کنند؛ و نیز مجازند که به صاحبان وجوه اجازه دهند که سهم سادات عظام را خودشان به سادات فقیر و عفیف بدهند.

مصرف یک‌سوم سهم امام در موارد شرعی و ارسال دوسوم برای حفظ حوزه‌های دینی

… الاعلام و حجت الاسلام آقای حاج سید کرامت الله ملک حسینی- دامت افاضاته- از قِبَل این جانب مجاز و ماذونند در تصدی امور حسبیه و شرعیه که در عصر غیبت ولی امر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- از مختصات فقیه جامع الشرایط می‌باشد «فله التصدی لها مع مراعاه الاحتیاط»؛ و در اخذ سهم مبارک امام- علیه السلام- که ثلث آن را در موارد مقرره شرعیه هر طور صلاح بدانند صرف کنند، و دو ثلث دیگر را نزد حقیر ایصال نمایند که صرف در حفظ حوزه‌های مهمه دینیه بشود.

اجازهٔ پرداخت سهم امام به مستمندان منطقه در صورت نیاز

… و حاوی تفقد از این جانب بود موجب تشکر گردید. سلامت و توفیق جنابعالی را از خداوند تعالی خواستار است. از اوضاع عمومی آن نواحی و مضیقه اهالی محترم متاثر شدم.[1] امید است ان شاء الله به همت جنابعالی و اهالی محترم و ثروتمندان آن نواحی، رفع گرفتاری از آنها بشود. چنانچه در این موضوع احتیاج به مصرف سهم مبارک باشد، مومنین مجازند از بابت آن به مستمندان بدهند.