رفتن به محتوای اصلی

وابستگی به بیگانه

نام‌های دیگر: وابستگی، وابستگی به بیگانگان، وابستگی به خارج، وابستگی به شرق و غرب، وابستگی به قدرت‌ها، وابستگی به قدرت‌های بیگانه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تکیهٔ کشور و ادارهٔ آن بر قدرت‌های خارجی و پیامدهای آن برای استقلال.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

همه دست به سینه ایستاده بودید یا نه؟ اگر خیلی هم مردم خوبی بودید، کنج خانه‌هایتان بودید، کاری به کاری نداشتید، یا یک کلیاتی یک وقتی فرض کنید در یک روزنامه‌ای یا در نوشته‌ای می‌گفتید. حالا دارید شما یک وضع آزادی، یک وضع خوبی دارید رفتار می‌کنید. بهتر از آزادی ما چه داریم؟ آن وقت همه چیزمان بسته به غیر بود، حالا بسته به غیر نیستیم ما. البته همه عالم، یک احتیاجاتی دنیا به هم دارد؛ این وابستگی نیست. مثلًا ما احتیاج داریم که گندم بخریم. پول می‌دهیم گندم می‌خریم مثل یک آدمی [که به‌] نانوایی احتیاج دارد. اینها اسمشان وابستگی نیست. وابستگی این بود که زمان شاه بود و الّا خوب، شوروی هم از امریکا احتیاجش را می‌خرد اما وابسته به امریکا نیست. امریکا هم احتیاج دارد به یک جایی که از آنجا یک چیز، از ژاپن مثلًا چیز وارد بکند. مبادلات تجارتی؛ اسمش وابستگی نیست. وابستگی آن بود که ما در زمان شاه داشتیم که همه چیزمان را باید آنها بیایند اداره بکنند. مستشار بیاید و لشکر ما را آن طور بکند که کردند و آن طور خرابکاری. این مبادلات و باب خرید و فروش که متقابل یک اشخاصی با هم خرید و فروش دارند این وابستگی اسمش نیست. الآن ایران وابسته به هیچ جا نیست. و این بهترین چیزی است که جمهوری اسلامی آورده و آزادی هم هست.

شاهدها (۷۸ پاراگراف)

مبادلهٔ تجاری متقابل وابستگی نیست؛ وابستگی ادارهٔ همه‌چیز به دست بیگانه است

… مثل یک آدمی [که به‌] نانوایی احتیاج دارد. اینها اسمشان وابستگی نیست. وابستگی این بود که زمان شاه بود و الّا خوب، شوروی هم از امریکا احتیاجش را می‌خرد اما وابسته به امریکا نیست. امریکا هم احتیاج دارد به یک جایی که از آنجا یک چیز، از ژاپن مثلًا چیز وارد بکند. مبادلات تجارتی؛ اسمش وابستگی نیست. وابستگی آن بود که ما در زمان شاه داشتیم که همه چیزمان را باید آنها بیایند اداره بکنند. مستشار بیاید و لشکر ما را آن طور بکند که کردند و آن طور خرابکاری. این مبادلات و باب خرید و فروش که متقابل یک اشخاصی با هم خرید و فروش دارند این وابستگی اسمش نیست. الآن ایران وابسته به هیچ جا نیست. و این بهترین چیزی است که جمهوری اسلامی آورده و آزادی هم هست.

وجوب شرعی قطع آخرین ریشه‌های وابستگی بر مسئولان

… سیاست واقعی ما عوض شود و مسئولین نیز چیزی غیر از این نمی‌خواهند و انتظاری غیر از این از آنان نمی‌رود. من به بعضی از مسئولین هشدار می‌دهم که به شدت باید مراقب بود که خدای ناکرده آب به آسیاب دشمنان نریزیم و آنان را با اقوال و جبهه‌گیریهایمان شادمان نگردانیم. به مسئولین و دست‌اندرکاران در هر رده نیز می‌گویم که شرعاً بر همه شما واجب است که همت کنید تا آخرین رگ و ریشه‌های وابستگی این کشور به بیگانگان را در هر زمینه‌ای قطع نمایید- که ان شاء الله خواهید کرد- و اگر مصلحت نظام و اسلام سکوت است، دردمندانه سکوت کنید که اجر سکوت برای پیشبرد اهداف نظام و اسلام به مراتب بیشتر از دفاع از اتهام وابستگی است. همان گونه که قبلًا گفته‌ام سیاست بازسازی و تشخیص و تعیین اولویت در امر بازسازی مراکز آسیب دیده کشور به عهده سران محترم و متعهد سه قوه و آقای نخست وزیر است ولی باید توجه داشت که با در نظر گرفتن حجم عظیم کار و ضرورت تسریع در تعیین خط مشی‌ بازسازی و سازندگی، …

مصرفی بار آوردن ملت‌ها و جلوگیری از ابتکار و استقلال

… اختلاف به واسطه عمال بدبخت خود و رسانه‌های گروهی و تبلیغات تفرقه افکن در طول تاریخ، بویژه در سده‌های اخیر و بالاخص در عصر حاضر، همه دولتها و ملتهای اسلامی را در اسارت کشیده‌اند، و ذخایر غنی بلاد شما و دسترنج مظلومان کشورهای شما را به غارت برده و می‌برند؛ و درصدد هستند که حکومتها را گوش و چشم بسته و دربست به خدمت خود گمارند، و ملتها را به دست آنان مصرفی بار بیاورند و از رشد انسانی و ابتکار صنعتی کشورهای مظلوم با حیله‌ها و توطئه‌های شیطانی جلوگیری کنند، و وابستگی هر چه بیشتر و اتکا به غرب و شرق را روزافزون کنند، و مجال تفکر برای استقلال و ابتکار را به هیچ کس ندهند، و نفسهایی که برای بیداری ملتها آماده‌اند در سینه‌ها خفه کنند. و وضع نکبتباری که در کشورهای اسلامی و سایر کشورهای مظلوم مشاهده می‌کنید زاییده همین توطئه‌های دشمنان مشترک مسلمانان و مظلومان است. پس، اکنون که در مرکز اسلام حیاتبخش به امر خدا و ندای رسولش گرد آمده‌اید و از هر ملت و مذهب در این مکان عظیم اجتماع کرده‌اید، …

ذلت و عقب‌ماندگی در پیوند با آمریکا یا شوروی

… برسند و ان شاء الله اسرای ما و مفقودین ما هم به وطن خودشان برگردند و ملت ما هم با قدرت و قوّت پیش برود و هیچ از این نوع چیزها باک نداشته باشد. چیزی است که بر ملت- بر ملت بیدار- ثابت شده است که می‌خواهی بیدار باشی، می‌خواهی مستقل باشی، باید جورش را بکشی! می‌خواهی ذلیل باشی؟ برو پیوند کن با امریکا، همه این حرفها تمام می‌شود، جنگ هیچ نمی‌شود؛ پیوند کن با شوروی، باز هم نمی‌شود! اما چی؟ این است که یک ملت عقب مانده توسری‌خورده ضعیف و تا آخر. اما وقتی بخواهی، یک ملتی بخواهد سر بلند باشد، بخواهد ارزش داشته باشد، این دیگر نباید فکر این باشد که ما حالا این ارزشی که داریم، ببینیم به اندازه این هست که ماستمان گران باشد! یا دوغمان چه باشد! اگر این طور است، که ما از حالا هم رفتیم. اما می‌بینیم این جور …

وابستگی به خارج، عامل همهٔ گرفتاری‌ها و پیشرفت نکردن کشورهای اسلامی

… هستم. ان شاء الله خداوند همه شما را موفق کند که به این کشوری که در طول تاریخ تقریباً مورد ظلم بود، حالا به دست خودتان افتاده است و خدمت می‌کنید. مسائلی را که آقای وزیر[1] گفتند، من جمله قضیّه وابستگی هواپیما به خارج، یک مسئله اختصاصی به هواپیما نبوده است. می‌دانید که تمام گرفتاری ما و عدم پیشرفت کشورهای اسلامی برای همین وابستگی‌های به خارج بوده است. هر جا و در هر ارگانی که ملاحظه می‌کنید، آنها دست داشتند، و به واسطه مامورین بد، مجلس بد، سران بد- همه اینها به واسطه این که آنها مخالف بودند با ملت‌های ما و موافق بودند با وابستگی- همه اینها وابسته به خارج شدند. در حقیقت ایران یک مستعمره‌ای بود که به حسب ظاهر …

روابط یک‌طرفهٔ آقایی و نوکری از زمان قاجار و رضاخان

البته ما طرفدار همه مظلومین در همه جا هستیم، و میل داریم که مظلومین بر همه ستمگران غلبه کنند. و آقایان توجه کنند که روابط زمان سابق نباشد که در زمان سابق روابط یک طرفه بود؛ آقایی و نوکری، چه در زمان قاجار و چه زمان رضا خان و تا آخر. و شما دیدید که از اول این طور بود که وقتی سفیری از انگلستان یا امریکا می‌آمد، کسی جرات نمی‌کرد حتی یک کلمه‌ای بر خلاف مصالح آنها بگوید. ولی ایران، امروز این طور نیست، و ما هیچ کشوری مثل ایران سراغ نداریم که این طور، دنیا و شرق و غرب به آن نظر داشته باشند، و مستقل بوده و بگوید ما نه با امریکا کار داریم و نه با شوروی و ما خودمان هستیم. و این که با همه دولت‌ها رابطه داشته باشیم یعنی، رابطه …

اجنبی بودن کسانی که کشور و دانشگاه را تحت سلطهٔ دیگران می‌کشند

آنهایی که در همین کشور هستند و تفاله‌هایی که مانده‌اند، اینها یک دسته‌شان برای شرق سینه می‌زنند و یک دسته‌شان برای غرب سینه می‌زنند، و در عین حال دعوی می‌کنند که ما از ملت هستیم. آن کسی که در کارخانه‌ها می‌خواهد فرض کنید خلل ایجاد کند، می‌خواهد کشور خودش را بکشد تحت سلطه دیگران، و آن کسی که در دانشگاه اخلال می‌کند، می‌خواهد دانشگاه خودش را بکشد تحت سلطه دیگران، اینها اجنبیهایی هستند به صورت ملی و به صورت ایرانی؛ اینها از ایران اجنبی هستند و ایران آنها را دیگر به ایرانیت نمی‌شناسد. آن که تمام ارزشهای اسلامی را و ملّی خودش را فدای شوروی می‌کند یا تمام ارزشهای خودش را فدای امریکا می‌کند او را ما ایرانی نمی‌دانیم.

هوشیاری برابر سیاست‌بازان وابسته و قیام به رفع وابستگی‌ها

باید هوشیار و بیدار و مراقب باشید که سیاست بازان پیوسته به غرب و شرق با وسوسه‌های شیطانی شما را به سوی این چپاولگران بین المللی نکشند؛ و با اراده مصمم و فعالیت و پشتکار خود به رفع وابستگیها قیام کنید.

احتراز از هر شائبهٔ وابستگی و تباهی عاقبت آن

و وصیت من به وزرای خارجه در این زمان و زمانهای بعد آن است که مسئولیت شما بسیار زیاد است، چه در اصلاح و تحول وزارتخانه و سفارتخانه‌ها؛ و چه در سیاست خارجیِ حفظ استقلال و منافع کشور و روابط حسنه با دولتهایی که قصد دخالت در امور کشور ما را ندارند. و از هر امری که شائبه وابستگی با همه ابعادی که دارد به طور قاطع احتراز نمایید. و باید بدانید که وابستگی در بعض امور هر چند ممکن است ظاهر فریبنده‌ای داشته باشد یا منفعت و فایده‌ای در حال داشته باشد، لکن در نتیجه، ریشه کشور را به تباهی خواهد کشید. و کوشش داشته باشید در بهتر کردن روابط با کشورهای اسلامی و در بیدار کردن دولتمردان و دعوت به وحدت و اتحاد کنید که خداوند با شماست.

لزوم قطع وابستگی با اتکا به خدا و عیب بودن دست‌دراز کردن پیش دیگران

من معتقدم که شما و همه کسانی که به کاری اشتغال دارید باید دو جهت را مراعات کنید: یکی اتکا به خدا و تلاش برای کسب رضایت او در جهت قطع هر گونه وابستگی این مملکت به اجانب است؛ چون برای جمهوری اسلامی ایران عیب است که دستش پیش دیگران دراز باشد. و دوم اینکه هیچگاه از کارها مایوس نشوید؛ چون همه چیز یکدفعه درست نمی‌شود و کارهای بزرگ باید بتدریج صورت گیرد و این بستگی به اراده انسان دارد، وقتی انسان اراده کرد به پیش می‌رود. شما ببینید در همین قضایای انقلاب عده‌ای می‌گفتند مگر می‌شود بدون اسلحه با آنها …

دشواری برداشتن قید وابستگی از گردن‌ها و موفقیت ملت و دولت در آن

… باید از تحت سلطه غیر بیرون بیاید، تصرفاتی کسی بر او نداشته باشد، الّا خود دولت، الّا خود وزارت خارجه. یک راه باشد، نه اینکه بکشندش از این طرف و از آن طرف؛ چنانچه پیشتر خوب، آن طور بود که یا این طرف می‌کشیدند و می‌بردندش یا آن طرف می‌کشیدند و می‌بردندش. گرفتاریهای ما همین بود که وابستگی طوری شده بود که بازکردن این وابستگی و برداشتن این قید از گردنها کار بسیار مشکلی بود. لکن بحمد الله، تا کنون ملت ما و دولت ما موفق شده است و امروز هم باید همین طور باشد؛ یعنی، در هر قدمی که‌ برمی‌دارید، باید فکر این باشید که آیا این قدمی که ما برمی‌داریم رو به وابستگی است؛ شیاطین ما را دارند وابسته می‌کنند یا نه روی آزادی است و ما خودمان می‌خواهیم این کار را بکنیم؟

سنجیدن هر کار سفارتخانه از جهت نزدیکی به وابستگی یا آزادی

سفارتخانه‌ها هر کاری می‌کنند باید این را قبلًا توجه بکنند که ما داریم این کاری را که می‌کنیم، آیا این کار، ما را یک قدری به وابستگی دارد نزدیک می‌کند یا ما را به رهایی و آزادی دارد نزدیک می‌کند؟ و همین طور سایر جاها. ما اگر به فکر این باشیم که خودمان کارهای خودمان را انجام بدهیم، کشور مال خودمان است، زراعتش را خودمان باید انجام بدهیم، فرض کن اداراتش را خودمان اداره بکنیم، کارگری را خودمان باید انجام بدهیم، وقتی این احساس در انسان قوی شد، دنبال این …

نبودن وابستگی امروزی به قدرت‌های بزرگ در عصر پیامبر (ص)

احتیاج به همان، هم کشورهای خودشان داشتند، و رفع نقیصه را اگر یک وقتی نمی‌توانست در خود یک شهری بکند، از یک شهر دیگری انجام این کار را می‌داد. این وابستگیهایی که امروز در دنیا هست و این زندگی که محیط دنیا را و وضع دنیا را با سابق جدا کرده است و این طور روابط زیادی که امروز وقتی که شما اینجا یک صحبت بکنید، قبل از اینکه به- فرض کنید که- بیرون اینجا برسد، امریکا هم از آن مطلع می‌شود و وابستگیهایی که دنیا به هم دارد و وابستگیهایی که کشورها به کشورهای بزرگ سرمایه داری یا کمونیستی دارد، در زمان رسول خدا نبوده است. ارزش کار در آن وقت همین مقدار بوده است که خودِ کار شریف است و خودِ کار برای انسان و روحیات انسان مفید است. و کار، اثرش هم علاوه بر آنکه برای خود انسان و مزاج انسان مفید است و در روح انسان هم تاثیر دارد، برای یک شهری هم فایده دارد. اما دیگر مطرح نبود که اگر …

کوشش خائنان وابسته به ابرقدرت‌ها برای بازداشتن از ساخت نیازها

و باید توجه کنید که نگذاشتند شما، آن اشخاصی که خائن بودند به این کشور، آن اشخاصی که وابستگی داشتند به کشورهای ابرقدرت، آنها کوشش کردند که شما نتوانید آن چیزهایی که کشورتان احتیاج دارد، بسازید. اگر نبود در طول تاریخ، در این سده‌های آخری که خارجیها به اینجا راه پیدا کردند و نبود خیانتهایی که حکومتهای ما بر ما کردند، شما هم امروز، الآن از همان صنعتهای پیشرفته می‌توانستید تحقق بدهید، و امروز هم باید در این فکر باشید. تا در این فکر نباشید، نمی‌توانید …

رد تبلیغات بیگانگان دربارهٔ ناگزیری وابستگی

… به دیگران مراجعه کنیم و از دیگر جاها بیاوریم، نباشیم و در امور صنعتی هم نباشیم. و بدانید که از حالا که شروع کنید، می‌توانید این عمل را بکنید، منتها کشاورزها زودتر می‌رسند به آنجا و شما یک قدری دیرتر، منتها ارزش عمل شما بسیار زیاد است و کارهای شما فنی است. خیال نکنید که فقط آنها می‌توانند که این کارها را بکنند، آن طوری که تبلیغاتشان تا کنون در گوش ما خوانده شده است که ما باید وابسته باشیم. ما نباید وابسته باشیم؛ ما باید مستقل باشیم. ما باید هر مقداری که خودمان کار می‌کنیم، به همان مقدار اکتفا کنیم؛ در صدد باشیم که خود را به آن حدی برسانیم که از کشور ما هم ارزاق و گندم و جو و امثال اینها صادر بشود. و این کشور بسیار مستعد برای این معناست. و هم کوشش کنیم که دیگران به ما محتاج باشند در امور …

کشاندن کشور به غرب یا شرق و خطر اصلاح‌ناپذیری

… می‌رفت، باز می‌دید پای آنها در آنجا بیشتر از جاهای دیگر هست؛ می‌خواهند آنجا را معوّج کنند. اگر در ارتش می‌رفت، پای آنها را در آنجا می‌دید. اگر در کارخانه‌ها می‌رفت، پای آنها را می‌دید. اگر در مجلس هم می‌رفت، در دولت؛ هر جا می‌رفت، پای آنها در آنجا بود. همه جا نفوذ داشتند و این کشور را با تمام قدرت کشاندند به طرف غرب اخیراً یا به طرف شرق. و کشور ما را یک کشور وابسته شکست خورده [کردند؛] اگر چند سال دیگر دست آنها بود، غیر قابل اصلاح بود.

نقد تصدی کارخانه‌ها به دست بیگانگان برای بازداشتن از پیشرفت

آن جور نباشد که سر هر کارخانه‌ای باید کسان دیگری بیایند و بیایند که نگذارند اینجا پیشرفت کند. آمدن، برای این بود که کارها را آنها تکفل کنند، پادویی را به اینها بدهند.

نقد پادو کردن ایرانیان در اداره و صنعت به دست بیگانگان

شما، ایرانیها بیش از اینکه پادو باشند، بیش از اینکه در یک اداره‌ای پادو باشند، در یک جایی که صنعت است کاری به آن نداشته باشند، اینها برای این جهت می‌آمدند اینجا و حالا بحمد الله گور خودشان را گم کردند و رفتند و شما خودتان هستید و خودتان و پشتیبان شما خداست. ان شاء الله، خداوند به همه شما سلامت بدهد. و تشکر می‌کنم از شما که رادیو تلویزیون را راه انداختید و ما باید تبلیغاتمان زیاد باشد و پوشش رادیومان، تلویزیونمان زیاد بشود تا بتوانیم مطالب خودمان را به عالم برسانیم.

لزوم همکاری همگان برای از بین بردن وابستگی به خارج

باید همه‌مان دست به هم بدهیم تا اینکه این وابستگی به خارج را از بین ببریم. آنها هم همیشه با تبلیغات به ما حکومت می‌کنند. خارجیها با تبلیغ حکومت می‌کنند به ما و دامنه تبلیغشان هم بیشتر راجع به این مسائل زیاد بود. شاید بسیاری از این اساتیدی که خیلی بند و باری نداشتند و متمایل به غرب یا شرق بودند، اینها هم این تبلیغات را می‌کردند که: …

مخالفت وابستگی دولت‌ها به آمریکا و شوروی با نص قرآن

… مع ذلک، این ملت که قیام کرده بود آن سرنیزه را شکست و آن مسلسلها را درهم کوبید و آن قدرتهای بزرگ را از ایران بیرون کرد و هر چه خواستند او را نگه دارند و دنبال او کارهای خودشان را انجام بدهند، نتوانستند؛ برای اینکه ایران متکل به خدا و متکل به قدرت خود بود. دولتهای وابسته به امریکا، وابسته به شوروی، که‌ مخالف با نص قرآن است وابستگی آنها، بیایند بیدار بشوند؛ توجه کنند که عزت مال اسلام است. و اگر آنها دست بردارند از شیطنتهایی که به آنها تعلیم می‌دهند و برگردند به دامن ملتهای خودشان- اگر امکان برگشتن برایشان باشد- برگردند و به ملتهای خودشان بپیوندند تا محتاج به سرنیزه نباشند و محتاج به حکومت نظامی نباشند. شما دیدید که با این انقلاب عظیمی که در …

نقد این فکر که باید در آغوش آمریکا یا شوروی بود

… از علمای اسلام را شما هی تضعیف کنید، بعضی از نهادهای اسلامی را تضعیف کنید. این نهی از منکر همه‌اش خلاصه شده است در همین هر چه اعلامیه می‌دهند آقایان و هر چه صحبت می‌کنند و هرجا می‌روند صحبت می‌کنند، همّ و غمّشان این است که این جمهوری اسلامی به درد نمی‌خورد! ما حتماً باید یا در آغوش امریکا باشیم تا بتوانیم زندگی کنیم؛ یا در آغوش شوروی. و چون شوروی الحاد دارد و امریکا موحّد است! و خیلی صحیح است و خوب است، یا کمتر از او بد است، ما خوب است که همراه اینها باشیم. این چه فکری است که شماها دارید؟ چرا باید این طور باشید؟

باور القاشده به ناگزیری وابستگی کشورهای ضعیف

… باشد که بخواهند همان مسائل سابق پیش بیاید. البته مسئله شاهنشاهی دیگر مدفون شده، آن مساله دیگر مطرح نیست، لکن به طور دیگر یک مسائلی فراهم بیاورند. کسانی که از آنها هستند یا افکارشان آن نحو افکار است یا- به اصطلاح- خودشان صلاح ملت را می‌دانند، که وابسته باشد. خوب، هستند اشخاصی که متدین هم‌ هستند، نمازخوان هم هستند، شاید نماز شب هم می‌خوانند، اما افکارشان این طوری پرورش یافته؛ یعنی، از بچگی به گوش اینها خوانده‌اند که این کشورهای ضعیف بدون وابستگی یا به این طرف یا به آن طرف، بدون این، برایشان امکان استمرار حیات نیست! وقتی هم وارد شدند در مدرسه، توی مدرسه این را به گوششان خوانده‌اند. وقتی هم وارد شدند در جامعه، هی این در گوششان خوانده شده است، در روزنامه‌ها تبلیغ شده است، در مجلات تبلیغ شده است، همه جا این مطلب پیش آمده است که شما خودتان نمی‌توانید خودتان را اداره کنید. …

نقد شعار تمدن در عین وابستگی و مخالفت با دانشگاه وابسته‌کننده

… است ضررش از همه چیزها بالاتر است. علمی که ما را بکشد به طرف امریکا یا شوروی آن علم علم مضر است؛ آن علمی است که برای ملتها هلاکت می‌آورد. اشخاصی که در دانشگاه سابق تربیت شدند- الّا قلیلی از آنها- اینها برای کشور ما اگر ضرر نداشتند که داشتند، نفعی نداشتند. ما می‌خواهیم یک دانشگاهی داشته باشیم در خدمت خود مملکت، در خدمت خود ایران، نه دانشگاهی داشته باشیم که در شعار این باشد که ما می‌خواهیم که ایران متمدن آباد داشته باشیم و رو به دروازه تمدن برویم و وقتی که‌ واقعش را دیدیم و دیدید از همه جهات وابسته بودیم. ما با دانشگاهی که ما را وابسته به خارج بکند- هر خارجی می‌خواهد باشد- ما با آن دانشگاه از اساس مخالفیم.

نداشتن تعهد اسلامی علت وابستگی به ابرقدرت‌ها و ناممکن بودن آن با تعهد به اسلام

… دبیرستانها هستند، در دبستانها هستند، بعد هم در دانشگاهها وارد می‌شوند، اینهایی هستند که آتیه یک کشور در دست آنهاست و اگر آنها به طور تعهد اسلامی، اخلاق اسلامی، تربیت شدند و به جامعه تحویل داده آنها می‌توانند یک کشور را اصلاح کنند و از استقلال کشور دفاع کنند. تمام این اموری که فاسد است، چه اموری که در رژیم سابق واقع می‌شد از حیث وابستگی به قدرتهای اجنبی و چه آنهایی که خودشان طرفدار بودند که وابسته کنند این ملت را و این کشور را به کشورهای ابرقدرت، اینها تمام برای این است که تعهدهای اسلامی اینها نداشتند. چنانچه یک فرد یا افرادی اسلام را بدانند چه است، اسلام را بفهمند [و اینکه‌] نسبت به قدرتهای دیگر چه جور باید معامله کنند، استقلال که در اسلام باید باشد توجه به آن بکنند، با تعهد به اسلام امکان ندارد که بروند و وابسته به غیر بشوند، آن هم غیری که بر خلاف اسلام است و دشمن اسلام است. تمام گرفتاریهای ما برای همین است که رجال ما در سابق، چه آنهایی که در مجلس بودند و چه آنهایی که دولت را در دست داشتند و چه آنهایی که ارتش را در دست داشتند در سابق، قضیه اسلام پیش آنها مطرح نبود اکثراً، چون مطرح نبود، آنهایی که در تربیت بچه‌ها وارد بودند اصلًا …

دست دراز کردن به سوی بیگانه ملت را تنبل و بی‌اراده بار می‌آورد

ما تا بیدار نشویم از این خواب و تا توجه به این نکنیم که ما هم انسان هستیم، و ما هم شخصیت داریم و ما هم ملتهای بزرگ هستیم، ما هم، مسلمین هم یک میلیارد تقریباً جمعیت با همه وسایل دارند، تا این معنا را ما باورمان نیاید، نمی‌رویم دنبال کار. یک جمعیتی اگر نشستند و دستشان را دراز کردند پیش یک جمعیتهای دیگر که بده به ما، تمام همّشان این بود که هر چه می‌خواهد از خارج بیایند و بدهند به شما و ذخایر شما را از اینجا ببرند در ازای آن چیزی که می‌دهند، این ملت اگر یک میلیون سال هم زندگی بکند همان حال اوّل است، تنبل بار می‌آید، بی‌اراده بار می‌آید. این تبلیغات دامنه‌داری که کردند و حالا هم باز می‌کنند به گوش شما نباید برود. شما باید بیدار بشوید و از این خوابی که بیشتر از چند صد سال به ما تزریق کردند و ما را خواب کردند. اول قدم این است که ما بیدار بشویم. بفهمیم که ما هم از جنس بشر هستیم و ممالک دیگر و …

دراز بودن دو دست به سوی شرق و غرب نشانهٔ وابستگی

باید توجه کرد به اینکه ما نباید همیشه دستمان دراز باشد. یک دستمان طرف غرب دراز باشد، یک دستمان طرف شرق دراز باشد. تا این دو دست ما طرف شرق و غرب دراز است ما وابسته هستیم. ما که می‌خواهیم وابسته نباشیم باید اول بیدار بشویم به اینکه‌ ما خودمان هم شخصیت داریم. ما می‌توانیم کار انجام بدهیم.

لزوم کوشش همهٔ ملت، از دهقانان تا کارخانه‌ها، برای وابسته نبودن

… اسلامی باشد. این را خواست و این شد. البته نمی‌گویم که الآن ما یک نظام اسلامی تمام عیار داریم. لکن این را می‌گویم که آن نظام جائر که همه چیز ما را به دیگران فروخت و از بین برد، آن رفت از بین. و دست آن ابرقدرتها کوتاه شد از مملکت. و ما الآن در اوّل قدم هستیم. و باید کوشش کنیم، همه ملت کوشش کنند، همه ملت کوشش کنند، هر کس در هر جا که هست کوشش کند. و کوشش این باشد که ما باید وابسته نباشیم. اگر دهقانهای ما در صحراها و در هر کجا که هستند این معنا را بفهمند که کوشش باید کرد تا وابسته نبود، و هر کس وابسته است اسیر است و ممکن است که اسارتش زیادتر بشود. اگر آنها در بیابانها این‌ معنا را احساس کنند، اراده می‌کنند که وابسته نباشند، و اراده می‌کنند که …

دانشگاه راه کشاندن کشور به دامن آمریکا یا شوروی، نه بازاری و دهقان

… مشکل است معالجه کنیم، می‌گویید باید برود به خارج؟ این وابستگی نیست؟ شما یک همچو دانشگاهی می‌خواهید که بعد از پنجاه سال مریضش باید برود در انگلستان خودش را معالجه کند؟ اگر دانشگاه به همان حال باشد، هر روزی که بر دانشگاه بگذرد بر فساد این مملکت اضافه می‌شود. ما را خواهی نخواهی دانشگاه می‌کشد به دامن امریکا یا شوروی؛ این نمی‌شود، غیر از این، برای اینکه اساس از دانشگاه شروع می‌شود. مردم بازار نمی‌توانند ما را بِکشند به دامن شوروی یا امریکا. مردمی که دهقان هستند نمی‌توانند ما را بکشند به دامن این و آن. مردمی که در کارخانه‌ها هستند نمی‌توانند این کار را بکنند. معمّمین هم نمی‌توانند این کار را بکنند و لو اینکه در آنها آدم فاسد باشد.

توان دانشگاه برای وابسته کردن، چون همه چیز کشور در آن است

آن که می‌تواند ما را وابسته و در دامن امریکا یا شوروی بِکشد، دانشگاه است، برای‌ اینکه همه چیز ما در دانشگاه است. همت کنید با هم دانشگاه را اصلاح کنید. هی ننویسید که چرا دانشگاه باز نمی‌شود. آن دانشگاه نباید باز بشود. دانشگاهی که امثال «شریف امامی» را تربیت می‌کند نباید هم باز بشود. دانشگاه باید علم و تخصص را به آن مرتبه عالی برساند، و تعهد و اخلاق و اسلامیت را هم به آن …

اسارت ملت متکی به دیگران در خوراک، خودرو و برق

… تا نوکر هست، می‌افتند و تنبل می‌شوند و هیچ کار از آنها نمی‌آید، وقتی می‌بریشان حبس، خودش توی حبس کارهای خودش را می‌کند؛ برای اینکه منزوی شده. ملتی که منزوی بشود، می‌تواند ترقّی کند، مترقّی می‌شود. ملتی که منزوی نیست نمی‌تواند به ترقّی، راه خودش را برود. ملت غیر منزوی؛ یعنی، ملتی که اتّکالش به دیگران است، خوراکش را از دیگران می‌گیرد، اتومبیلش هم از دیگران می‌گیرد، برقش هم از دیگران می‌گیرد. این ملت تا آخر باید اسیر باشد. تا منزوی نشوید نمی‌توانید مستقل بشوید. از انزوا ما چه ترسی داریم. ما آن روزی که منزوی نبودیم همه گرفتاریها را داشتیم. حالایی که منزوی هستیم مستقل هم هستیم. الآن هر کسی آقای خودش هست، هی زیر بار دیگری نیست.