رفتن به محتوای اصلی

هنرمندان

نام‌های دیگر: هنرمند، هنرمند مردمی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

اهل هنر، جایگاه و مسئولیت آنان و نسبتشان با جامعه و انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به کنگره‌ی بزرگداشت مصلح‌الدین سعدی شیرازی— ۱۳۶۳/۰۹/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۳۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

اکنون نوبت آن است که من نیز فقدان همکار گرامی‌تان آقای فرهنگ مهرپرور را به شما تسلیت بگویم. این چند روزه، پدیده‌ی زیبا و بی‌سابقه‌ی تجلیل مردم از این هنرمند مردمی، کاملاً مرا به خود مشغول می‌کرد. امروز هم در پاسخ به درخواست مجری محترم برنامه‌ی شما در آغاز برنامه، یقیناً میلیونها فاتحه از روی محبت به روح مهرپرور نثار شد که این با هیچ دستاورد دنیایی قابل مقایسه نیست. محبت مردم، خیلی با ارزش و با برکت است و مخصوص کسانی است که مردم آنها را از خود و در راه خود می‌دانند. «هنرمند مردمی» یعنی همین. و فقط کسی که با مردم و دلبسته به هدفها و دلبستگی‌های آنها باشد، هنرمند مردمی است. و مرحوم مهرپرور این را درباره‌ی خود ثابت کرده بود. رحمت خدا بر او و یادش گرامی باد. به خانواده‌ی محترم و بازماندگان ایشان نیز تسلیت می‌گویم.
من یکبار دیگر دو، سه سال پیش در یک جلسه‌ی مجموعه‌ای از دوستان هنرمند - سینماگر و نقاش و مجسمه‌ساز و ... - این را گفتم، شما به عنوان یک هنرمند، دنبال زیباییها و ظرافتهای عالم وجود میگردید تا اینها را بشناسید، بیرون بکشید، برجسته کنید و نشان بدهید؛ کار هنرمند این است؛ یعنی ظرافتها، زیباییها، ریزه‌کاریها، دقایق و حقایق غیر قابل دید با چشم غیرمسلحِ به هنر را با سلاح هنر و نگاه هنرمندانه، بیرون میکِشد و نشان میدهد. اینکه میگویم زیبایی، معنایش این نیست که زشتیها را نمیتواند بیرون بکشد و نشان دهد؛ چرا، آن هم جزو ظرافتهاست. به آن جمع گفتم، شما به عنوان کسی که دنبال زیباییها میگردید، چطور میتوانید زیباییهای دفاع هشت ساله‌ی یک ملتِ دست خالی را از میهن خودش، از کشور خودش، از ملت خودش و از نظام خودش، در آن میدان دشوار نادیده بگیرد. الان چند سالی است که کتابهایی درباره‌ی سرداران و فرماندهان جنگ باب شده و مینویسند و بنده هم مشتری این کتابهایم و میخوانم. با اینکه بعضی از اینها را من خودم از نزدیک میشناختم و آنچه را هم که نوشته، روایتهای صادقانه است - این هم حالا آدم میتواند کم و بیش تشخیص دهد که کدام مبالغه‌آمیز است و کدام صادقانه است - بسیار تکان‌دهنده است؛ آدم میبیند این شخصیتهای برجسته، حتّی در لباس یک کارگر به میدان جنگ آمده‌اند؛ این اوستا عبدالحسین بُرُنسی، یک جوان مشهدی بنّا، که قبل از انقلاب یک بنّا بود و با بنده هم مرتبط بود، شرح حالش را نوشته‌اند و من توصیه میکنم و واقعاً دوست میدارم شماها بخوانید. من میترسم این کتابها اصلاً دست شماها نرسد. اسم این کتاب «خاکهای نرم کوشک» است؛ قشنگ هم نوشته شده. ایشان اول جنگ وارد میدان نبرد شده بود و بنده هم هیچ خبری نداشتم. بعد از شهادتش، بعضی از دوستان ما که به مجموعه‌های دانشگاهی و بسیج رفته بودند و با این جوان بیسواد - بیسواد به معنای مصطلح؛ البته سه، چهار سالی درس طلبگی خوانده بوده، مختصری هم مقدمات و ابتدایی و اینها را هم خوانده بوده - صحبت کرده بودند، میگفتند آن‌چنان برای اینها صحبت میکرده و حرف میزده که دلهای همه‌ی اینها را در مشت میگرفته؛ به خاطر همین که گفتم، یک معرفت درونی را، یک ادراک را، یک احساس صادقانه را و یک فهم از عالم وجود را منعکس میکرده؛ بعد هم بعد از شجاعتهای بسیار و حضور در میدانهای دشوار، به شهادت میرسد؛ که حالا کاری به جزئیات آن ندارم. این زیباییهایی که آدم در زندگی یک چنین آدمی یا شهید همت و شهید خرازی میتواند پیدا کند و یا اینهایی که حالا هستند، نظیرش را شما کجا میتوانید پیدا کنید؟ کجا میشود پیدا کرد؟

شاهدها (۷۳ پاراگراف)

کشف و نمایش زیبایی‌ها و ظرافت‌های پنهان عالم با نگاه هنری

من یکبار دیگر دو، سه سال پیش در یک جلسه‌ی مجموعه‌ای از دوستان هنرمند - سینماگر و نقاش و مجسمه‌ساز و ... - این را گفتم، شما به عنوان یک هنرمند، دنبال زیباییها و ظرافتهای عالم وجود میگردید تا اینها را بشناسید، بیرون بکشید، برجسته کنید و نشان بدهید؛ کار هنرمند این است؛ یعنی ظرافتها، زیباییها، ریزه‌کاریها، دقایق و حقایق غیر قابل دید با چشم غیرمسلحِ به هنر را با سلاح هنر و نگاه هنرمندانه، بیرون میکِشد و نشان میدهد. اینکه میگویم زیبایی، معنایش این نیست که زشتیها را نمیتواند بیرون بکشد و نشان دهد؛ چرا، آن هم جزو ظرافتهاست. به آن جمع گفتم، شما به عنوان کسی که دنبال زیباییها میگردید، چطور میتوانید زیباییهای دفاع هشت ساله‌ی یک ملتِ دست خالی را از میهن خودش، از کشور خودش، از …

هنرمند مردمی کسی است که با مردم و دلبسته به هدف‌های آنان باشد

… زیبا و بی‌سابقه‌ی تجلیل مردم از این هنرمند مردمی، کاملاً مرا به خود مشغول می‌کرد. امروز هم در پاسخ به درخواست مجری محترم برنامه‌ی شما در آغاز برنامه، یقیناً میلیونها فاتحه از روی محبت به روح مهرپرور نثار شد که این با هیچ دستاورد دنیایی قابل مقایسه نیست. محبت مردم، خیلی با ارزش و با برکت است و مخصوص کسانی است که مردم آنها را از خود و در راه خود می‌دانند. «هنرمند مردمی» یعنی همین. و فقط کسی که با مردم و دلبسته به هدفها و دلبستگی‌های آنها باشد، هنرمند مردمی است. و مرحوم مهرپرور این را درباره‌ی خود ثابت کرده بود. رحمت خدا بر او و یادش گرامی باد. به خانواده‌ی محترم و بازماندگان ایشان نیز تسلیت می‌گویم.

وظیفهٔ بیشتر هنرمندان و اهالی فرهنگ در درک و نمایاندن تاخت‌وتاز دشمن

… اگر ندانید دشمن از کجا میخواهد حمله کند، دُور میخورید؛ اگر ندانید هدفش تصرّفِ کجا است، بتواند شما را فریب بدهد، دُور میخوردید. باید بدانید. در جنگ نرم هم همین‌جور است؛ باید بدانید دشمن چه ‌کار میخواهد بکند، آماجش کجا است، هدفش چیست و بشناسید روشهای او را؛ این را همه باید بشناسند و مقابله کنند، امّا از همه لازم‌تر، مجموعه‌ی هنرمندند، مجموعه‌ی فرهنگی‌اند؛ شاعر، نقّاش، داستان‌نویس، سینماگر، معمار؛ اینهایی که در مسائل مختلف فرهنگی هستند، باید بدانند امروز ما در مقابل این غارت دشمن و تاخت‌وتاز دشمن قرار داریم؛ هم خودشان باید توجّه کنند، صحنه را درست درک کنند، هم به دیگران بایستی بنمایانند؛ باید همه را [آگاه] کنند. منفعل نباید بشوند. امروز خوشبختانه، ما شاعر خوب مؤمنِ خوش‌قلبِ معتقد به دین و معتقد به انقلاب کم نداریم؛ خب یک نمونه‌اش اینجا، شماها هستید.

هنرمندان و روشنفکران و عناصر فرهنگی، جبههٔ پاسخگو در برابر تهاجم

در مقابل، ما بایستی یک جبهه‌ی قویِ توانایی ایجاد کنیم که این جبهه بتواند پاسخگو باشد. آن جبهه متشکل از کیست؟ از هنرمند، روشنفکر، عنصر فرهنگی؛ یعنی شماها هستید، شماها و امثال شما آقایان و دوستانی که در بخش فرهنگ و در بخش هنر مشغول کار هستید. واقعاً با همت بلند این کارها بایستی انجام بگیرد یعنی طراحی کنید، ابتکار به خرج بدهید. خب البته شکی نیست که شما اگر بخواهید ابتکار به خرج بدهید و کار نو، کار برجسته بیاورید، پشتیبانی مدیریتی لازم است؛ من در این تردید ندارم، من این را تصدیق میکنم؛ مدیران بایستی …

حمایت مادی و معنوی از پدیدآورندگان آثار مقوم هویت اسلامی ایرانی

۷۱- حمایت مادی و معنوی از هنرمندان، نوآوران، محققان و تولیدکنندگان آثار و محصولات فرهنگی و هنریِ مقوّم اخلاق، فرهنگ و هویت اسلامی – ایرانی.

مسئولیت سنگین‌تر هنرمند به‌عنوان نخبه‌ای برجسته

شعر، یکی از برجسته‌ترین هنرها است؛ و هنرمند - چه هنر شعر، و چه سایر هنرها - جزو زبدگانی است که در زمینه‌ی مسائل دارای مسئولیت، مسئولیت سنگین‌تری دارد؛ طبیعی است دیگر. نخبگان - چه نخبگان سیاسی، چه نخبگان علمی، چه نخبگان فرهنگی - در هر بخشی، مسئولیتشان از مسئولیت غیر نخبگان بیشتر است. هنرمند یک نخبه‌ی برجسته است؛ بنابراین مسئولیت دارد. به نظر من این مسئولیتها را باید جدی گرفت و هنر شعر را که هنر بسیار فاخر و مهم و کهنه‌نشدنی در تاریخ است، متضمن و حامل این مسئولیتهای سنگین کرد.

هنرمند دشمن‌شناس و ایستاده، خود قهرمان داستانی حقیقی

اگر شما به عنوان یک کارگردان، به عنوان یک هنرپیشه، به عنوان یک فیلمنامه‌نویس، به عنوان یک عامل مؤثر در پدید آمدن این اثر نمایشی و این اثر دراماتیک جاذب و جالب، به عنوان کسی که در این میدان فعال است - حالا یا فیلمنامه‌نویس است، یا کارگردان است، یا فیلمبردار است، یا هرچه - نقش ایستادگی و نقش دشمن‌شناسی را ایفاء کردید، نقش خودتان را شناختید و به آن عمل کردید، خود شما قهرمانِ یک داستان حقیقی هستید؛ خود شما میشوید یک قهرمان؛ همچنان که در یک هنر نمایشی، در یک داستان، یک قهرمان داریم، یک ضد قهرمان داریم؛ این قهرمان به سمت یک هدفی دارد تلاش میکند، مجاهدت میکند، کار میکند؛ شما اگر در جای خودتان قرار گرفتید، آن نقش خودتان را ایفاء کردید، شما خودتان همان قهرمانید؛ آن وقت اثری که …

تبلیغ و تبیین مهم‌ترین وظیفهٔ شاعر و هنرمند

خب، در اینجا شاعر چه نقشی دارد؟ مردِ هنری و مردِ فرهنگی - مرد شامل زنها هم میشود - یعنی انسانِ هنری و انسانِ فرهنگی، در این صحنه چه وظیفه‌‌‌‌‌‌‌ای دارد؟ به نظر من وظیفه خیلی سنگین است، خیلی بزرگ است. مهمترین وظیفه هم تبلیغ و تبیین است؛ «الّذین یبلّغون رسالات اللَّه و یخشونه و لا یخشون احدا الّا اللَّه»؛[1] این یک معیار است؛ حقیقتی را که درک میکنید، آن را تبیین کنید. کسی انتظار ندارد برخلاف آنچه که میفهمید حرف بزنید. نه، آنچه را که میفهمید، بگوئید. البته برای اینکه آنچه میفهمید درست و صواب …

بلاغ و تبیین با انتخاب قالب مناسب و هنر تمام‌عیار

… غضب گشوده شده و دندانهای با غیظ به هم فشرده شده علیه انقلاب و علیه امام و علیه همه‌‌‌‌‌‌‌ی این آرمانها و علیه همه‌‌‌‌‌‌‌ی آن کسانی که به این حرکت دل بسته‌‌‌‌‌‌‌اند را؛ اینها را انسان دارد میبیند، خب چه کار کند؟ این تمام نشده. چون تمام نشده، همه وظیفه داریم. وظیفه‌‌‌‌‌‌‌ی مجموعه‌‌‌‌‌‌‌ی فرهنگی و ادبی و هنری هم وظیفه‌‌‌‌‌‌‌ی مشخصی است: بلاغ، تبیین؛ بگوئید، خوب بگوئید. من همیشه تکیه بر این میکنم: بایستی قالب را خوب انتخاب کنید و هنر را بایستی تمام عیار توی میدان بیاورید؛ نباید کم گذاشت، تا اثر خودش را بکند.

لزوم ریشه‌یابی در صورت غفلت هنرمندان از روحیهٔ حماسی ملت در دفاع

دو سه سال قبل جمع زیادی از هنرمندها در این حسینیه جمع بودند. به آنها گفتم کدام هنرمند است که از روحیه‌ی حماسىِ پُرشور ملت و جوانهای خودش در مقابل دشمنی که قصد داشت غیرت و عزت این ملت را زیر پاهای خودش لگدمال کند، و از زیبایی خارق‌العاده‌ی آن بتواند بگذرد و این را نبیند. اگر دیدیم هنرمندهای ما این را نمیبینند و به آن نمیپردازند، باید ببینیم عیب کار کجاست. یا در نگاه هنری، یا در عرضه‌ی درست، یا تأثیراتی که سیاستها و دشمنان در فضای فرهنگی کشور دارند میگذارند، مشکلی وجود دارد؛ والّا چطور ممکن است یک ملت فراموش کند یا نبیند و نفهمد؟ لذا خاطره‌گویی شما و ثبت کردن این حوادث، نقش خیلی زیادی در این مسأله دارد.

توان خدمت هنرمندان به مردم با تقوا و توجه به تأثیر کارشان بر مخاطبان

شما هنرمند هستید و الحمدلله چهره شما هم آشناست و ما شما را در تلویزیون دیده‌ایم. عزیزان من! شما هنرمندان خیلی میتوانید به مردم خدمت کنید. مردم از شما میتوانند یاد بگیرند. اگر هنرمند حقیقتاً آن تقوایی را که من گفتم، داشته باشد؛ یعنی وقتی شما این حرکت را انجام میدهید، این بخش را اجرا میکنید، یادتان باشد که یک عدّه جوان، یک عدّه کودک، یک عدّه زن و مرد به شما نگاه میکنند و نگاه خواهند کرد و از این چیزی خواهند آموخت و در صدد باشید که کارتان خوب و متعالی باشد، من خیال میکنم شما خیلی میتوانید خدمت کنید.

لزوم توجه فیلمنامه‌نویسان و بازیگران و کارگردانان به عواقب کارشان

شما خوب میتوانید اثر بگذارید. من خواهش میکنم، آن کسانی که این فیلمنامه‌ها و این سناریوها را مینویسند، آن کسانی که بازی میکنند، آن کسانی که کارگردانی میکنند، آن کسانی که فضاسازی میکنند، آن کسانی که طرّاحی لباس میکنند - که یکی از چیزهای بسیار مهم در کارهای هنری که کمتر هم به آن توجّه میشود، طرّاحی لباس است؛ چون این لباسی که شما میپوشید، برای یک عدّه الگو میشود و جاذبه دارد - بدانند که چه کار میکنند؛ فکر عواقبش را بکنند. به‌هرحال زمینه خیلی خوبی است. ان‌شاءالله موفّق باشید.

گرایش نیافتن هنرمندان و نویسندگان سرشناس پیش از انقلاب به انقلاب اسلامی

به‌هرحال، این نویسنده، یک ضدّ انقلاب بوده است که تبدیل به فردی انقلابی میشود و چنان رمانی را مینویسد. ما چنین کسانی را نداریم. اگرچه قبل از انقلاب هم رمان‌نویس نداشتیم؛ اما هنرمندان برجسته‌ی معروفِ آن زمان، خیلی به ندرت به انقلاب گراییدند. واقعاً به ندرت به این طرف آمدند. از آن نویسندگان معروفِ حسابی، از آن شاعران معروفِ حسابی، از آن طنزنویسان معروفِ حسابی، از آن موسیقیدانان معروفِ حسابی، از آن فیلمسازان معروف -اگر چه در این میدان، اثر چندان برجسته‌ای مثل شعر و ادبیّات نداشتیم- از آن ادبای معروفِ حسابی و از آن مطبوعاتیهای معروفِ حسابی، هیچ یک به این طرف نیامدند؛ هیچ یک!

حساسیت هنرمندان و پیدایش تردید در آنان، عامل سایش جبههٔ خودی

ما اوّل سنگهایمان را با هنرمندان حق کردیم. ما مشهدیها به این حالت «گَهگیری» میگوییم. آقای معلّم منظور را میفهمند. دیگر نمیدانم شماها هم «گَهگیری» میگویید یا نه؟ به‌هرحال، چنین حالتی وجود دارد و در جامعه‌ی هنرمندان، با آن لطافت و حساسیت، احیاناً چنین تردیدهایی را به وجود میآورد. این تردیدها، در زمینه‌های اقتصادی، در سیاست و حتی در خودِ جنگ -همان‌طور که گفتیم- ایجاد گردید. این هم عاملِ دیگری از سایشْ در جبهه‌ی خودی است. بنده با خود فکر کردم: اگر همین تردید و تزلزل را، عوامل رزمنده‌ی ما پیدا میکردند، چه فاجعه‌ای اتّفاق میافتاد! فرض کنید که مثلاً فرماندهان و عناصر اصلی جنگ، ناگهان مردّد میشدند که «آیا نظام، پای حرفهایش ایستاده است یا نه؟» ببینید در جنگ چه اتّفاقی رخ میداد! …

زحمت هنرمندان و کمی برخورداری جامعهٔ هنری

البته هنرمندان ما واقعاً زحمت می‌کشند. متأسفانه الان در مقطعی هستیم که جامعه‌ی هنری ما و نازک‌اندیشان و نازکدلان جامعه، برخورداریهای کمی دارند. سختیها هم بیشتر متوجه اینهاست.

امید به آینده و دعای ویژهٔ هر روزه برای آنان

بنابراین من به آینده‌ی‌ کار شما جوانها امیدوار هستم. من جزو گروههایی‌ که به‌طور خاص دعایشان می‌‌کنم - غیر از «اللهم ارحم المؤمنین» یا «اغفر المؤمنین» - و اسم می‌‌آورم، همین گروههای‌ هنری‌ جوانند. تقریباً هر شبانه‌روز لااقل یک بار دعایشان می‌‌کنم. کمتر شب و روزی‌ می‌‌گذرد که من گروههایی‌ را به‌طور خاص دعا نکنم. من به درگاه پروردگار برای‌ حفظ و هدایت اینها تضرع می‌‌کنم؛ و یکی‌ از اینها، همین گروههای‌ هنری‌ جوان هستند که به‌طور ویژه از اینها اسم می‌‌برم.

حمایت جدی از به‌کارگیری هنرمندان، نویسندگان و مجریان خوب

من از استفاده‌ى از هنرمندان خوب و نویسندگان خوب و گویندگان خوب و سخنگویان و مجریان خوب بشدّت حمایت میکنم. البتّه در همه‌ى اینها مواظب باشید اگر از یک آدم ناباب استفاده کردید، او ممکن است در آنجایى که شما به او توجّه ندارید، از خطّى که شما میخواهید، خارج بشود. این قدرت هنوز در ما نیست که بتوانیم از یکى که صد درصد طاغوتى است، استفاده‌ى خوب بکنیم؛ اگر در ما این …

تعلق هنرمند هر دوره به همان دوره و برآمدن از آن

… تولستوی»[6] آثار ملیت روسی را میبینید، اما آثار دوران شصت‌ساله‌ی اخیر را نمیبینید؛ آن یک دوره و یک اثر دیگر است و اصلاً متعلق به جای دیگر است. آن چیزی که نشاندهنده‌ی شخصیت امروز روسیه است، کدام است؟ اثر «شولوخف» و اثر همین «آلکسی تولستوی» و امثال اینهاست. بنابراین، هنرمند هر دوره، آن کسی است که متعلق به آن دوره و ساخته‌وپرداخته‌ی آن دوره و سراینده‌ی آن دوره است؛ والّا آن کسی که از دوره‌ی قبل مانده و به یاد آن دوره قلم میزند، متعلق به این دوره و ادبیات این دوره که نیست.

بی‌ارزشی هنر هنرمندانِ در خدمت بیگانگان و دشمن

… عدّه‌ی شماها کم است، یعنى یکى از معجزات انقلاب پرورش هنرمندها و روایتگران تاریخ انقلاب است. خب بحمدالله تعدادى هم هستید امّا کسانى هم هستند که از لحاظ عِدّه و عُدّه[11] بر شما ترجیح دارند، از شما جلو هستند؛ امکانات دارند، بعضى‌شان از لحاظ هنرى هم سرشارند؛ ثروتى است در خدمت بیگانگان، تیغى است در دست دشمن. بنده در آن هنرمند هیچ احساس عظمت نمیکنم. انسان خودش را در مقابل هنرمند معمولاً کوچک احساس میکند، یعنى بنده که این‌جور هستم؛ هنرمندها را وقتى نگاه میکنم، در مقابل خودم میبینم آنها جایگاه رفیعى دارند، امّا [نسبت به] این هنرمندها نه؛ هنرشان هم بالا است، بعضى‌شان بسیار برجسته‌اند از لحاظ هنرى، امّا من …

رد استثنا بودن هنرمند از اصول زندگی و روا دانستن تذبذب

… و اوّل تا آخر ادبیّات اسلام ‌-ادبیّات صدر اسلام و ادبیّات درست اسلامى یعنى همین روایاتى که از ائمّه رسیده، نهج‌البلاغه و دیگرِ این چیزها- موج میزند؛ در آن حالت حرکت زیگزاگى نیست که یک روز جهت‌گیری‌مان این‌جورى باشد، باز برویم طرف چپ، باز بپیچیم طرف راست؛ این غلط است.با مجوّز هنرمند بودن نمیشود این حالت تذبذب[9] را براى خودمان روا بدانیم؛ نه. چون شنفته میشود: خب فلانى هنرمند است! یعنى کأنّه بعضى از اصول زندگى هست که براى همه‌ی مردمْ اینها اصل است، براى هنرمندْ اینها اصل نیست و هنرمند به‌خاطر رقّت روحش، به‌خاطر لطافتش، به‌خاطر مثلاً آن ظرافت اندیشه و برداشتش از اصول معمول زندگى مستثنا است. نه، اصلاً چنین چیزى نیست. هنرمند به‌خاطر آن ظرافت و لطافت و حسّاسیّت و مانند اینها، حقیقت را بهتر میفهمد، زودتر میفهمد، بهتر بیان میکند [و لذا] پابندتر به آن میماند؛ نه اینکه این حقیقت را که زودتر از دیگران به دست آورده یا لطیف‌تر و ظریف‌ترِ آن را به دست آورده، آسان‌تر از دست میدهد. …

لزوم تقویت سرمایهٔ هنری و به کار بستن آن در خدمت اهداف مقدس

به‌هرحال من اوّلاً عرض میکنم که شخصاً به شماها محبّت و علاقه‌ی زیادى دارم، به‌خاطر ارزشهاى زیادى که در شماها هست و بنده برخى از آنها را احساس میکنم و ادراک میکنم، و به‌خاطر اینکه آن سرمایه‌اى که در وجود شما هست براى ملّت ما و مردم ما و کشور ما و انقلاب ما و تاریخ ما یک چیز فوق‌العاده ضرورى و لازم است و خواهش میکنم که آن را در خودتان تقویت کنید و هرچه بیشتر در خدمت این هدفهاى پاک و مقدّس قرار بدهید. و ثانیاً من فکر میکنم که حتماً بایستى دستگاه‌هاى مختلف به شما کمک کنند و موانع را از سر راه شما بردارند تا ‌ان‌شاءالله‌ بتوانید پایه و هسته‌ی مرکزى هنر صحیح و اصیل اسلامى را هرچه قوی‌تر و ریشه‌دارتر پایه‌گذارى کنید و شکل بدهید. دیگرانى هم که هنرمندند، امّا …

وظیفهٔ نویسندگان و هنرمندان دلسوز در تبیین اسلام و افشای توطئه‌ها

نکته‌ی دیگر آن است که مسلمانان در همه جاى جهان باید نسبت به اقدامات توطئه‌آمیز دشمنان براى تضعیف و توهین [به] اسلام کاملاً حسّاس و هوشیار باشند؛ مخصوصاً نسبت به توطئه‌هاى فرهنگى؛ از قبیل نوشتن کتابها و ساختن فیلم‌ها و نمایشنامه‌هاى ضدّاسلامى. در این صحنه، سنگرداران اصلى، نویسندگان و هنرمندانى هستند که دلشان براى اسلام میتپد و از حِقد[58] و کینه‌ی دستگاه‌هاى استکبارى با اسلام و مسلمین باخبرند. تهیّه‌ی مقالات و کتب و آثار هنرى در تبیین اسلام و افشاى توطئه‌هاى دشمن و دفاع از حقوق مسلمانان جهان، وظیفه‌ی عمومى و بزرگ آنها است.البتّه وظیفه‌ی عمومى همگان در برابر اهانت به مقدّسات اسلامى، روشن و واضح است و حکم امام فقید به واجب‌القتل بودن نویسنده‌ی مرتد و پلید آیات شیطانى، تکلیف همه را نسبت به موارد مشابه روشن میسازد. حکم امام امّت درباره‌ی آن نویسنده‌ی نگون‌بخت به قوّت خود باقى است و او باید همچنان در انتظار اجراى آن تا لحظه‌ی مقدّر بماند.

دعوت انقلاب از شاعران و نویسندگان و هنرمندان به همراهی، دعوت به رستگاری

نکته‌ای که ذکرآن را مفید می‌شمرم آن است که انقلاب برای حرکت سازنده‌ی خود در انتظار این و آن نمی‌ماند. این رهروانند که برای جدا نماندن از قافله‌ی حیات و کمال باید گرودنه‌ی انقلاب را در یابند و بدان چنگ زنند، صلای انقلاب به همه‌ی سرایندگان و نویسندگان و هنرمندان در حقیقت، دعوت به رستگاری و جاودانگی است، و این محصول تجربه‌های همیشگی تاریخ است.

نیاز روایت حکایت‌های شهدا به ورود هنرمندان

… مثلاً یک نفر یک خاطره‌ی ده سطری نقل میکند، از چه؟ از لحظه‌ی شهادت فلان رفیقش در جبهه؛ نه این آدمی که نقل میکند آدم معروفی است، نه آن کسی که از او نقل میشود آدم معروفی است، امّا این حکایت را وقتی که شما میخوانید، این جوان میخواند، در اعماق دلش اثر میگذارد؛ یعنی اینها هنرمند لازم [دارد]، اینها ورود هنرمندان را میطلبد.

کارهای بزرگ شهید آوینی و سلحشور و طالب‌زاده در دوران جوانی

در میدان هنر و ادبیّات، شهید آوینی، ‌مرحوم سلحشور، مرحوم طالب‌زاده. البتّه اینها آخر عمرشان سنّشان بیشتر بود، امّا در همین جوانی خیلی کارها کردند، و امثال اینها که کم هم نیستند. در میدان علم و تحقیق، شهید تهرانی‌مقدّم، مرحوم کاظمی‌ آشتیانی، شهید مجید شهریاری، شهید رضایی‌نژاد، شهید احمدی روشن. جوانهای ما اینها هستند دیگر. این رشته تا امروز هم ادامه دارد، تا همین دوره‌ی شماها، در همین زمان معاصر شما، شهید حججی، مصطفیٰ صدرزاده، آرمان …

سلامت جامعهٔ هنری و بی‌اهمیتی موضع‌گیری چند چهرهٔ هنری

برخی چهره‌های ورزشی و هنری هم موضع‌گیری‌هایی کردند؛ به نظر بنده هیچ اهمّیّت ندارد؛ روی این نباید حسّاسیّت به خرج داد. جامعه‌ی ورزشی ما جامعه‌ی سالمی است، جامعه‌ی هنری ما هم جامعه‌ی سالمی است. عناصر مؤمن، علاقه‌مند، باشرف، در این جامعه‌ی ورزشی و هنری کم نیستند، زیادند؛ حالا چهار نفر هم یک حرفی میزنند؛ حرف آنها ارزشی ندارد. اینکه حالا آیا عناوین مجرمانه بر حرف آنها تطبیق میکند یا نه، به عهده‌ی قوّه‌ی قضائیّه است، امّا از لحاظ نگاه عمومی هیچ اهمّیّتی و ارزشی ندارد و جامعه‌ی هنری ما و ورزشی ما با این گونه حرکتها، با این رفتارهای دشمن‌شادکن، آلوده نخواهد شد.

وظیفهٔ اهل فکر و هنر در مقابله با روایت‌های دروغ

… اصل انقلاب پاسخ داده بشود. الان هم مشغولند؛ من میبینم بعضی از کتابها را که صهیونیست‌ها یا آمریکایی‌ها یا اروپایی‌ها مینویسند. فیلم‌ میسازند، کتاب مینویسند برای اینکه بدروغ یک نقطه‌ی تاریکی را در انقلاب و در حرکت ملّت ایران و در ارکان انقلاب وانمود بکنند؛ در مقابل اینها باید تلاش کرد. کسانی که اهل کارند، اهل فکرند، اهل هنرند، باید بتوانند ان‌شاء‌الله کارهایی را انجام بدهند.

واسطهٔ رساندن رزق معنوی به ملت با آثار دفاع مقدس

و اینها حسنه است، اینها صدقه است. این کسانی که این کارها را میکنند، این برادرهایی که اینجا حضور دارند، چه آنهایی که در کار نگارش و ادبیّات و مانند اینها هستند، چه آنهایی که در کار فیلم و سینما و مانند اینها هستند، بدانند این کاری که انجام میدهند یک حسنه است، یک انفاق بزرگ معنوی است؛ رزق این ملّت را، این جمعیّت را، این کشور را، شما دارید به آنها میرسانید؛ واسطه‌ی [رساندن] رزق الهی و رزق معنوی به آنها هستید. این را قدر بدانید، این خیلی خوب است. راهیان نور از جمله‌ی همین کارها است؛ راهیان نور از جمله‌ی همین صدقات و حسنات است. نوشتن خاطره‌ها همین‌جور، گفتن خاطره‌ها همین‌جور، این جلسه همین‌جور.

درخواست از هنرمندان و مسئولان رسانه‌ها برای روایت ماجرای اسارت

… میکنم که حتماً ماجراهای اسارت گفته شود، نوشته شود، به تصویر کشیده شود، کارهای هنری فاخر بر روی آن انجام بگیرد. این معنایش حمایت از یک قشر، دفاع از یک حادثه نیست؛ این معنایش امضاء کردن و محکم و قطعی کردن سند پیروزی ملت ایران است؛ و این کار باید انجام بگیرد. من از هنرمندان کشورمان و از مسئولان رسانه‌ها میخواهم که این کار را بکنند، و شما باید کمک کنید. خوشبختانه آنطور که حالا از بیانات دوستان استفاده شد و بنده هم بیاطلاع نیستم، سندهای زیادی وجود دارد، بعلاوه خود شما سندهای زنده هستید؛ از حافظه‌ها کمک بگیرید، بدون کم و زیاد، بدون افراط و تفریط؛ آنچه که واقع شده، بگوئید. وقتی این با بیان هنری همراه شود، در …