شوهرداری و آرامشبخشی خانه، جهاد و شعبهای از جهاد اکبر
… ثواب مجاهدت آن جوانی را که رفته توی میدان جنگ و جان خودش را کف دستش گرفته، به خاطر این کار، به این زن میدهند؛ چون این کار هم زحمتش کمتر از آن نیست. البته شوهرداری خیلی سخت است. با توقعاتشان، با انتظاراتشان، با بداخلاقیهاشان، با صدای کلفتشان، با قد بلندترشان؛ خب، زنی بتواند با این شرائط، محیط خانه را گرم و گیرا و صمیمی و دارای سکینه و آرامش - سَکَن - قرار بدهد، خیلی هنر بزرگی است؛ این واقعاً جهاد است؛ این شعبهای از همان جهاد اکبری است که فرمودهاند؛ جهاد با نفس است.
اهمیت فوقالعادهٔ نقش همسری زن حتی بدون مادری
حالا در مورد خانواده، حرف خیلی زیاد است. مسئلهی همسری، مسئلهی مادری، اینها همهاش باید تفکیک شود. زن در خانواده یک نقش همسری دارد؛ این نقش همسری، فوقالعاده است؛ ولو اصلاً مادریای وجود نداشته باشد. فرض کنید زنی است؛ یا مایل نیست به زایمان، یا به هر دلیلی امکان زایمان برایش وجود ندارد؛ اما همسر است. نقش همسری را نباید دستکم گرفت. ما اگر میخواهیم این مرد در داخل جامعه یک موجود مفیدی باشد، باید این زن در داخل خانه همسر خوبی باشد؛ والّا نمیشود.
نقش همسران در بهشتی یا جهنمی کردن شوهران
… انقلاب، آزمایش کردیم؛ مردانی که همسران همراه داشتند، هم در مبارزه توانستند پایدار بمانند، هم بعد از انقلاب توانستند خط درست را ادامه بدهند. البته عکسش هم بود. من گاهی به این دخترها و پسرهائی که میآمدند خطبهی عقدشان را میخواندم - آن وقتهائی که میخواندم؛ حالا که توفیق ندارم - میگفتم خیلی از خانمها هستند که شوهرهاشان را اهل بهشت میکنند؛ خیلی خانمها هم هستند که شوهرانشان را اهل جهنم میکنند؛ دست آنهاست. البته مردها هم عیناً همین نقش را دارند. در باب خانواده، نقش مردها را هم بایستی نادیده نگرفت. بنابراین نقش همسری، یک نقش بسیار مهمی است. بعد هم نقش مادری است؛ که خب، اینجا مفصل بیاناتی کردند و خیلی بحث زیاد است.
تأثیر همراهی و همدلی همسران در بهتر پیش رفتن کار مسئولان
من لازم است مجدّداً تأکید کنم که به خانوادههای شما، به همسرانتان تبریک میگویم عید را و از آنها تشکّر میکنم و مطمئنّم که اگر همسران، همراه باشند، همفکر باشند، همدل باشند در کارهایی که شما مسئولین انجام میدهید ــ چه وزرا، چه نمایندگان مجلس، معاونین، مشاورین، رؤسای بخشهای مختلف ــ کارها بهتر پیش میرود. یک مقداری هم این به برخورد شما و رفتار شما وابسته است. بعضی از مسئولین وقتی که وارد میدان مسئولیّت و کار میشوند، شوق کار و علاقهی به کار آنچنان اینها را مشغول میکند که یادشان میرود فرزندانی دارند و زنی دارند و وظایفی دارند و خانهای دارند و ناهار و شامی …
حمایت از عزت و کرامت همسری
۱۲. حمایت از عزت و کرامت همسری، نقش مادری و خانهداری زنان و نقش پدری و اقتصادی مردان و مسؤولیت تربیتی و معنوی زنان و مردان و توانمندسازی اعضای خانواده در مسؤولیتپذیری، تعاملات خانوادگی و ایفاء نقش و رسالت خود.
نقش همسر همفکر و همراه در ماندن مبارز در خط درست
من از همسر ایشان -خانم محترم ایشان- هم باید تشکّر کنم که در همهى این مراحل، همراه لاجوردى بودند. من کاملاً میدانم که اگر همسرى همفکر و همراه نباشد، آنجور باقى ماندنِ در خطّ درست، کار آسانى نیست. سختىها را با هم تحمّل کردید، رنجها را با هم بردید؛ حالا یک رنج اضافى هم شما و بقیّهى اعضاى خانواده دارید میبرید؛ یعنى شهید وقتىکه شهید شد، مسئلهاش تمام شد -یعنى مبارزهاش در هنگام شهادت دیگر تمام میشود- لکن مبارزهی وابستگان به شهید ادامه دارد و این …
نقد محدود دانستن همسرداری به کارهای خانه
نمونه بعد، مسأله همسرداری و شوهرداری است. یک وقت انسان فکر میکند که شوهرداری، یعنی انسان در آشپزخانه غذا را بپزد، اتاق را تر و تمیز و پتو را پهن کند و مثل قدیمیها تشکچه بگذارد که آقا از اداره یا از دکان بیاید! شوهرداری که فقط این نیست. شما ببینید شوهرداری فاطمه زهرا سلاماللهعلیها چگونه بود. در طول ده سالی که پیامبر در مدینه حضور داشت، حدود نُه سالش حضرت زهرا و حضرت امیرالمؤمنین علیهماالسّلام با همدیگر زن و شوهر بودند. در این نُه سال، جنگهای کوچک و بزرگی ذکر کردهاند - حدود شصت جنگ اتّفاق …
نوازش همسر، مرهم مرد و محور عاطفی خانواده
… خانواده مبنا باشد. یعنى شما اگر بزرگترین متخصّص پزشکى یا هر رشتهى دیگر بشوید، اگر چنانچه زن خانه نباشید، این براى شما یک نقص است؛ یعنى کدبانوى خانه شما باید باشید؛ اصلاً محور، این است. اگر بخواهیم یک تشبیه ناقصى بکنیم، باید تشبیه کنیم به ملکهى زنبور عسل. اگر شما در آن مرکزى که اسمش کانون خانواده است و جایى است که عواطف و احساسات باید آنجا رشد کند، بالندگى پیدا کند، بچّهها محبّت ببینند، نوازش ببینند، شوهر که مرد است و طبیعت مرد یک طبیعت خامترى است از طبیعت زن و شکنندهتر است در یک میدان خاصّى، و فقط و فقط مرهم زخم او نوازش زن یعنى نوازش همسر است ــ حتّى نه نوازش مادر؛ براى یک مرد بزرگ، این همسر کارى را میکند که براى یک بچّهى کوچک، مادر آن کار را میکند؛ و زنهاى دقیق و ظریف به این نکته آشنا هستند ــ اگر این نباشد، [اگر] این احساسات و این عواطفِ محتاجِ وجودِ یک محور اصلى در خانه ــ که آن خانم خانه است، آن کدبانو است ــ نباشد، خانواده یک شکلى خواهد بود بدون معنا. این باید باشد.
فاطمه (س) همسری که هرگز امیرالمؤمنین (ع) را خشمگین نکرد
جهاد آن بزرگوار در میدانهای مختلف، یک جهاد نمونه است. در دفاع از اسلام؛ در دفاع از امامت و ولایت، در حمایت از پیغمبر، در نگهداری بزرگترین سردار اسلام، یعنی امیرالمؤمنین که شوهر او بود. که امیرالمؤمنین دربارۀ فاطمۀ زهرا یکوقتی فرمود که «وَ لا آغضَبَتنی وَ لا عَصَت لی اَمراً»[29]، یکبار این زن در طول دوران زناشویی، من را به خشم نیاورد، یکبار از دستور من سرپیچی نکرد. فاطمۀ زهرا با آن عظمت و جلالت، در محیط خانه، یک همسر است، یک زن است، آنطوریکه اسلام میگوید.
دلگرمی دادن به همسر مجاهد و همراهی کامل و بیشکوه با او
… نیفتاد. یعنی این شوهر، شوهر اوست، اما شوهر و او و بچهها و پدر و همۀ دنیا، برای این هدفند. چون شوهر اوست که نبایستی از هدفش باز بماند، او هم باید دنبال این هدف حرکت کند. (63/12/21) ببینید انسان چقدر روحیۀ قوی باید داشته باشد تا بتواند این شوهر را تجهیز کند؛ دل او را از دغدغۀ اهل و عیال و گرفتاریهای زندگی خالی کند، و به او دلگرمی بدهد. (77/2/7) آنچنان زندگی کند که یک زن مسلمان با شوهر مجاهد خود باید زندگی کند؛ یعنی در کمال همراهی. هیچوقت شکایت نکرد. هیچوقت از اینکه امیرالمؤمنین، دائماً به فکر هدفهای نظام اسلامی است و به مسائل جزئی زندگی خود چندان رسیدگی نمیکند، شِکوه نکرد. (72/9/17)