آشکار شدن مؤمن و صادق در عمل و اثبات صدق خانوادهها در امتحان
… و در زیر سایهی نعمت و رزق پروردگار است؛ [جایگاه] عظیمی است که همهی ما آرزو داریم. بنده خودم را از این شهیدان شما، از این جوانان شما خیلی کوچکتر میبینم؛ اینها بر ما ترجیح دارند، اینها از ما جلوترند. شما پدرها و مادرها هم که گذشت کردید از ما جلوترید. در مقام حرف، همهمان میگوییم که حاضریم در راه خدا چنین کنیم، چنان کنیم؛ خب حرف است، مایهای ندارد؛ پای عمل که به میان میآید، آنجا است که نشان میدهد چه کسی مؤمن است، چه کسی صدیق است، چه کسی «صَدَقوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیه»[17] است. شماها، هم پدرها، هم مادرها و هم همسرها، این امتحان را دادید و نشان دادید که جزو کسانی هستید که به خدای متعال راست گفتید؛ این را که گفتید "ما حاضریم در راه خدا فداکاری کنیم"، در عمل اثبات کردید. خوشا به حالتان! خدا انشاءالله از شماها قبول کند که قطعاً قبول میکند.*
اهمیت عمل خود ما در کنار تبلیغ و اثر نبود تناقض گفتار و کردار بر ایمان مردم
یک کار دیگر که آن هم از لحاظ اهمّیّت از این تبلیغ اگر مهمتر نباشد -که به گمان ما مهمتر هم هست- کمتر نیست، عملِ خود ما است؛ نه عملی که حتماً جلوی چشم مردم باشد؛ نه، عملِ درست ما تأثیرش را میبخشد؛ ترک گناه، ترک دنیاپرستی، ترک اشرافیگری، کار سخت، کار کوشنده. وقتی ما با خدا باشیم، خدای متعال تأثیر میدهد به حرف ما، به اقدام ما. مردم هم که به ما نگاه میکنند و تناقضی میان گفته و کردار ما مشاهده نمیکنند، ایمانشان قوی میشود و به این راه میآیند، در این راه حرکت میکنند. به گمان بنده یکی از عللِ موفّقیّت معجزهآسایِ امام بزرگوار این بود که خودش عامل بود، متدیّن بود، به قیامت -به معنای واقعی کلمه- اعتقاد داشت و پایِ این ایمان و این اعتقادِ خود در عمل ایستاده بود و انصافاً پاکیزه بود امام بزرگوار (رضوان الله تعالی علیه)؛ این …
تفاوت آشکار میدان عمل با عرصهٔ فکر و طراحی
… و طرّاحی و مانند اینها فاصله دارد؛ یک فاصلهی کاملاً معنیدار و محسوسی دارد. خیلی از حرفهایی که ما میزنیم، آرزوهایی است که بر زبان جاری میشود در قالب جملات و کلمات؛ امّا همین آرزو را وقتی شما بخواهید عمل بکنید، تلاشهای بسیار زیادی لازم دارد. اشتباه نکنیم ما؛ میدان کار، میدان عمل، میدان واقعیّت، با عرصهی ذهنیّت و مطالعه و تصویر ذهنی، فاصلهی کاملاً آشکاری دارد؛ در مقام عمل، خیلی از کارها به این آسانی پیش نمیرود؛ یکی از گرفتاریهای ما در دوران دفاع مقدّس [همین بود]. بنده آنوقت رئیسجمهور بودم؛ در دفتر ما [جلسات نظامی] تشکیل میشد؛ میآمدند این نقشهها و کالکهای نظامی را پهن میکردند و میگفتند که میخواهیم از اینجا حرکت کنیم، برسیم به اینجا؛ مثلاً فرض کنید این تعداد …
لزوم تصدیق گفتار مردم با رفتارشان
… سِرَّکُم» یا «سِرَّکُمْ وَعَلَانِیَتَکُمْ»؛ تا اینجا غالباً خطاب حضرت در این فرمان به محمدبنابیبکر بود، البته گاهی هم درضمن، اهل مصر را مخاطب قرار دادند. آخرِ نامه خطاب به اهل مصر است. حضرت توصیۀ مهمی به آنها میفرمایند، توصیهای که هم سیاسی است، هم دینی. میفرماید فعل و عمل شما، قول شما را تصدیق کند. اینطور نباشد که در زبان، چیزی را بگویید، اما در عمل طوری رفتار کنید که نشان بدهد به آن قول اعتقادی ندارید. این خیلی حرف مهمی است. بعد میفرماید سرّ شما، باطنِ شما هم علانیۀ[20] شما را تصدیق کند. بعضی اوقات کسانی در علانیه به یک جهتی متوجه هستند، یک اعتقادی را، یک روشی را نشان میدهند، اما در باطن طور دیگری عمل میکنند! آن باطن، در مواقعِ عادی خودش را نشان نمیدهد، …
بهترین گفتار سخنی است که عمل آن را تصدیق کند
دوم، «وَ خَیرُ القَولِ ما صَدَّقَهُ العَمَلُ» هر حرفی را نزن! حرفی را بزن که در عمل بتوانی آن را اجرا کنی، عملِ تو قولت را تصدیق کند. این خیرُ القول است.
همراه کردن حرف با عمل در جوانان مؤمن امروز
… اینها از آب و خاک افغانستان یا ایران دفاع نمیکنند- از آب و خاک اسلام دفاع میکنند، از حقیقت و هویّت تشیّع دفاع میکنند، از حریم اهلبیت دفاع میکنند؛ اینها واقعاً مایهی افتخارند.* بچّههای شما، جوانهای شما واقعاً چهرهی درخشانی از اسلام را دارند نشان میدهند. کمتر دورهای بوده که اینهمه جوان مؤمن و با عزم و اراده، بهطور عملی در میدان وارد بشوند؛ خیلیها همیشه حرف میزنند منتها حرف با عمل فرق دارد. امروز جوانهای ما -از قبیل همین پسر شما- حرف را با عمل همراه کردند، بلکه حرف هم نزدند و عمل کردند.
کافی نبودن حرف و لزوم عمل زیاد در حفاظت از فضای سبز
خب اینکه مردم عادت کنند درخت بکارند این کار خیلی خوبی است امّا هم مردم و هم مسئولین عادت کنند که این فضای سبز را -بخصوص جنگلها را، بخصوص مراتع را- انشاءالله حفظ کنند؛ اینها جزو وظایف ما است. البتّه حرف میزنند آقایان و غیر آقایان، صحبت زیاد میکنند، منتها حرفِ تنها کافی نیست، عمل لازم است و به جای زیاد گفتن باید زیاد عمل کرد.
اهمیت گفتار مسئولان مرکز در گرو عمل در استانها
حرفهایی که مسؤولان در مرکز میزنند، نه اینکه اهمیت ندارد - چرا، همه کارهای عالَم از فکر و حرف شروع میشود؛ بنابراین خیلی اهمیت دارد - منتها این اهمیت متعلّق و مرتبط است به آن طرف قضیه که عمل است؛ آن عمل هم دست شماست که در استانها هستید. من الان هم همان حرف همیشه را تکرار میکنم. من یک وقت گفتم ما یک کشور داریم و یک وزیر کشور؛ و استانداران هم هر کدام مثل نخست وزیری هستند که در هر استان کار میکنند. الان هم معتقدم استاندار در استان نقش نخستوزیر را دارد. کار نخستوزیر فقط هماهنگی نیست. کار اساسی …
سرنوشت خطرناک کسی که به آنچه امر و نهی میکند عمل نکند
… کردن، دروغ گفتن، نمّامی کردن، توطئه کردن، علیه نظام اسلامی کار کردن، با دشمن اسلام همکاری کردن - و میگویید این کارها را نکن؛ وقتی که در دل شما نسبت به این کارها بغض وجود داشته باشد، این نهی، یک نهی صادقانه است و خود شما هم طبق همین امر و نهیتان عمل میکنید. اگر خدای نکرده دل با زبان همراه نباشد، آنگاه انسان مشمول این جمله میشود که «لعن الله الامرین بالمعروف التّارکین له».[11] کسی که مردم را به نیکی امر میکند، اما خود او به آن عمل نمیکند؛ مردم را از بدی نهی میکند، اما خود او همان بدی را مرتکب میشود؛ چنین شخصی مشمول لعنت خدا میشود و سرنوشت بسیار خطرناکی خواهد داشت.
اتلاف وقت مجریان در برنامهٔ مربوط به اتلاف وقت بهعنوان نمونهٔ عالم بیعمل
مثلاً فرض کنید راجع به اتلاف وقت؛ دیدم راجع به وقت و استفادهى از وقت، یک ماه، دو ماه پیش بود ــ یادم مانده ــ صحبت میشد. حالا ضمناً خود آن آقاى اجراکننده و گزارشگر ما هم هر دو داشتند با یک خرده زیادهگویى اتلاف وقت میکردند در وسط این کار؛ هر کدام به یک نحوى؛ بىاتلاف وقت نبود! این قول و فعل که گفتهایم «عالِم بىعمل» همین است. البتّه این از شأن این مجریان خوب ما در این برنامه و برنامههاى دیگر نباید بکاهد؛ خب، بالاخره هر کسى عیبى دارد و نقصى؛ باید نقصها را برطرف کند. این هم این مطلب. بنابراین شما موضوع را پخته کنید، جمعبندى کنید، پاسخ سؤال را به دست بیاورید؛ از گزارشهاى مردم، از …
دشواری و فضیلت چندبرابر عمل بر گفتار
انشاءالله که خداوند کمکتان کند. کار البتّه خیلى سخت است. حرف زدن خیلى آسان است ــ ما در حرف زدن داریم میگوییم ــ عمل کردن بسیار بسیار مشکلتر است؛ منتها آنچه هست، این است که خداى متعال وعده کرده اگر شما همّت کردید، در عمل هم شما را یارى بدهد. حرف زدن ما با عمل شما قابل مقایسه نیست؛ فضیلت عمل شما چندین و چندین و چندین برابر است امّا خب، انشاءالله همّت کنید، از خدا هم کمک بخواهید؛ خداى متعال هم، هم هدایت خواهد کرد شما را، هم کمکتان خواهد کرد.
بیثمری حرف بدون عمل و رسیدن به نتیجه با عمل به وعدهها
… این دیگر ادامه نمیدهم.) امیدوارم که این نشست شما، این اجتماع شما، اجتماع مبارکى باشد. در ساعات و ایّامى که مىنشینید براى بحث در مسئلهى فلسطین، راههاى عملى را جستجو کنید، به راههاى عملى بپردازید و هر کسى تکلیف خودش را حقیقتاً بشناسد و بر طبق آن عمل کند؛ حرفِ تنها، وقتى که مقدّمهى عمل نباشد، تجربهى خوبى براى ما نیست. تنها در سایهى عمل به وعدهها و گفتهها است که خواهیم توانست انشاءالله به نتایجى برسیم.
نبود کار چشمگیر عملی در برابر شعار وحدت حوزه و دانشگاه
در مورد مسألهی وحدت حوزه و دانشگاه من تصور خودم این است که آن مقداری که راجع به این قضیه حرف زده شده یا بگوئیم شعار داده شد، در عمل، کار چشمگیری، کار نمایان و مشت پُرکنی انجام نشده است. دانشگاهها، این چیزها را نمیتوانیم ما جزو مظاهر وحدت حوزه و دانشگاه بدانیم. اینها چیزهایی است که لازمهی یک تحوّل با این عظمت و با این محتوا در جامعهی ماست. اگر شعار وحدت حوزه و دانشگاه هم سر داده نشده بود این مقدار اختلاف و آمیختگی بوجود میآمد. آن چیزی که …
عیب بشر در ستایش خصوصیات از دور و دشواری پیروی در عمل
یک نکتهای در اینجا وجود دارد و آن این است که ما معمولاً وقتی شخصیتها را یا خصوصیات را بهصورت جمعبندیشده از دور نگاه میکنیم، آنها را ستایش میکنیم، [اما] وقتی نزدیک میشویم، پای عمل به میان میآید، پای پیروی به میان میآید، دچار مشکل میشویم. عیب کارِ آحاد بشر این است. اگر همان قدری که مردم دنیا به عدالت امیرالمؤمنین، به انصاف امیرالمؤمنین، به شجاعت امیرالمؤمنین، به طرفداری از مظلوم که در او بود، به طرفداری از حقیقت که در او بود، به ظلمستیزی که در او بود، همان اندازه که به این خصوصیات، مردم علاقه و محبت دارند، در مقام …
درنگ برخی برای سنجیدن عمل حاکم با گفتار او پیش از تصمیم
… و نفَسش گرم بود در این سخن، که یک عده از اینهایی هم که اسب داشتند، گفتند ما هم پیاده میرویم! اسب چیست! حمله کردند به اسبهایشان، راندند، گفتند بروید، شما اسبها ما را از ثوابِ زیادی محروم میکنید، ما میخواهیم پیاده برویم بجنگیم که به این ثوابها برسیم! عدۀ دیگری آنطرف، آدمهایی که یکخرده اهل تأمل بیشتری بودند، گفتند صبر کنیم، عجله نکنید، ببینیم رئیس و حاکمی که اینطور دربارۀ جهادِ پیاده حرف زد، خودش چطوری میآید بیرون؛ ببینیم آیا در عمل هم مثل قول هست، یا نه؛ بعد تصمیم میگیریم که پیاده برویم یا سواره.
شدیدترین حسرت در قیامت برای کسی که خیر را توصیف کند و خلاف آن عمل کند
… هستیم، اینطور نیست؛ اگر عمل خوب انجام بدهید، پیش خدای متعال اهل نجاتید. گمان نکنید اگر عمل هم نداشته باشید، ما از شما دفاع میکنیم. مقام ولایت و ارتباط و اتصال با اهلبیت علیهمالسلام که مایۀ نجات نهایی و تکامل به اَقصی مراتب است، جز با ورع بهدست نمیآید. اگر کسی کار نیکی را، عدلی را، خیری را توصیف کند، اما در عمل به چیز دیگری عمل کند، «خَالَفَهُ اِلَی غَیرِهِ» در آن صورت شدیدترین حسرتها را در روز قیامت خواهد داشت. (89/8/30)
دشواری عمل در برابر حرف و پیروزی شهدا در میدان آزمون
… خدا است -که البتّه تشخیصشان هم درست بود- و وقتی فهمیدند که این راه احتیاج به خطرپذیری و سینه سپر کردن و جهاد کردن دارد، دریغ نکردند. اشکال ما این است که گاهی درست تشخیص نمیدهیم، گاهی هم که تشخیص میدهیم، حاضر نیستیم وارد میدان بشویم و سختیها را تحمّل کنیم. حرف آسان است، آدم حرف را میزند، عمل سخت است، عمل میدانِ آزمون است و شهدای شما در این میدان پیروز شدند و موفّق شدند.*