رفتن به محتوای اصلی

هجرت

نام‌های دیگر: هجرت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ترک وطن یا جایگاه خود در راه خدا و دین.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای علی قارص (تقبیح عملکرد کارگران در کشورهای غربی)— ۱۳۵۲/۰۱/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۸
۱۳۵۲۱۳۵۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

من یک قدری حالم البته مقتضی نیست که شما را زحمت بدهم. لکن چند کلمه [صحبت می‌کنم‌]. شما از قراری که ذکر کردند از گروه «هجرت» هستید. هجرت یک معنای بزرگی است. و از همه هجرتها [مهمتر] هجرت از خودبینی و راه افتادن از این انانیت نفس و هجرت از خود به خداست. هجرت رسول اکرم، از مکه به مدینه برای این بود که به بشر راه هجرت را، این هجرت از خود به خدا را نشان بدهد. تعلیمات انبیا برای همین هجرت است که ما از ظلمات، از تاریکیها، از خودخواهیها، از نفسانیتها، هجرت کنیم به سوی خدا و پشت کنیم به خودمان و به آمال شیطانی خودمان؛ و رو کنیم به خدای تبارک و تعالی: وَ مَن یَخرُج مِن بَیتِهِ مُهَاجِراً إلَی اللّهِ و رَسوُلِهِ ثُمَّ یُدرِکهُ المَوتُ فَقَد وَقَعَ اَجرُهُ عَلَی اللهِ.[1] محتمل است که همین هجرت از خانه، طبیعت باشد؛ از جهت نفس باشد. ممکن است «بیت» همین بیت نفس انسان باشد. یعنی همین طبیعت که بیت نفس است و نفس در او محبوس است. ممکن است [معنای‌] آیه شریفه این باشد که کسی که از این بیت نفس خارج شد، «مهاجراً إلی الله و رسوله» رو آورد به خدا و رسول، و از آن چیزهایی که وادار می‌کند انسان را [برای‌] توجه به دنیا، توجه به آمال دنیایی، و بازمی‌دارد انسان را از رسیدن به خدا، از رسیدن به حقیقت این تعلقاتی که انسان دارد به دنیا، که هر انسانی تعلق‌ به دنیا دارد، و نفس متعلق به دنیاست، توجه به خود و آمال خودش دارد و اگر چنانچه کسی از این بیت، از این بیت ظلمانی، از این بیتی که ما را بازمی‌دارد از وصول به کمالات انسانی، کسی خارج بشود از این بیت و رو بیاورد به خدا، هجرت کند به سوی خدای تبارک و تعالی و رسول خدا، که آن هم هجرت به خداست، برسد تا آنجایی که «ادرکه الموت» حالا یا «ادرکه الموت»، یعنی آن موت اختیاری که از برای اولیای خدا هست که از همه آمال خودشان دست برمی‌دارند و فانی می‌شوند در حق تعالی، یا اینکه در این مهاجرتی که [می‌کند] ادراک موت بشود همان موت معهود، این وقع اجره علی الله- این دیگر هیچ- بنا بر آن احتمال اول، دیگر اجری جز اینکه خدا به او بدهد اجر دیگری را نمی‌خواهد. اصلًا برای او دیگر آمال و آرزویی نیست. فقط خدا را می‌خواهد.

برترین هجرت، هجرت از خودبینی و انانیت نفس به سوی خدا

من یک قدری حالم البته مقتضی نیست که شما را زحمت بدهم. لکن چند کلمه [صحبت می‌کنم‌]. شما از قراری که ذکر کردند از گروه «هجرت» هستید. هجرت یک معنای بزرگی است. و از همه هجرتها [مهمتر] هجرت از خودبینی و راه افتادن از این انانیت نفس و هجرت از خود به خداست. هجرت رسول اکرم، از مکه به مدینه برای این بود که به بشر راه هجرت را، این هجرت از خود به خدا را نشان بدهد. تعلیمات انبیا برای همین هجرت است که ما از ظلمات، از تاریکیها، از خودخواهیها، از نفسانیتها، هجرت کنیم به سوی خدا و پشت کنیم به خودمان و به آمال شیطانی …

الهی و روحانی شدن همهٔ اعمال انسان در پرتو هجرت از نفس

… علاقه بیشتر باشد سخت‌تر می‌گذرد. هر چه توجه به این دنیا باشد، علاقه به این دنیا باشد، سخت‌تر می‌گذرد. در عین حالی که اولیای خدا این هجرت را کرده بودند، مع ذلک آن فعالیتهایی [هم‌] که برای رضای خدا و برای رساندن نفع به برادرها و خواهرها بوده است می‌کرده‌اند. این هجرت اگر ان شاء الله تحقق پیدا بکند، موجب این می‌شود که کار انسان الهی می‌شود. الآن هر عملی که از ماها صادر می‌شود عملی است که نفس در او و خودبینی در او هست و این عمل نفسانی است، عمل شیطانی است. اگر آن هجرت حاصل بشود و مهاجر الی الله و رسول انسان بشود، آن وقت تمام اعمالی که به جا می‌آورد اعمالی است که روحانی است؛ اعمالی است الهی. همه اعمال را به جا می‌آورد.

حرمت هجرتی که به ارتکاب گناهان کبیره بینجامد

هجرت از دار الاسلام به دار الکفر که مستلزم این نحو کبایر موبقه شود حرام و از کبایر است بلکه کار کردن برای کفار که مستلزم وَهْنِ[1] دین مقدس اسلام است، حرام و اجرت‌ در مقابل آن سُحْت[2] و مُحَرَّم است. بر علمای اعلام و اولیای امور و سایر طبقات مختلف مسلمان لازم است از این هجرتها که موجب هتک دولت و ملت اسلام است جلوگیری کنند. از خداوند متعال بیداری ملتهای مسلمان و قطع ایادی اجانب را خواستارم. و السلام علی من اتبع الهدی.

الهی شدن جنگ و کسب انسان مهاجر

جنگ می‌کند، جنگش الهی است. کسب می‌کند، کسبش الهی است. همه کارهایی که دیگران هم می‌کنند انبیا هم همه آن کارهایی که دیگران می‌کردند کارهایی که مربوط به‌ معیشت بود، مربوط به زندگی بود، مربوط به اداره کشور بود، می‌کردند.