رفتن به محتوای اصلی

هجرت

نام‌های دیگر: هجرت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ترک وطن یا جایگاه خود در راه خدا و دین.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در آغاز درس خارج فقه— ۱۳۷۳/۰۶/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۷
۱۳۷۳۱۳۹۷

فقط سال ۱۳۷۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

هجرت به آن‌جا که باید هجرت کرد، یعنی نچسبیدن به یک مکان. شاید امروز مصداقِ این هجرت برای طلاّب علوم دینیّه و فضلای محترمی که در حوزه‌ها متمکّن و مستقرّند، این باشد که برای تبلیغ به اکنافِ بلادِ اسلامی هجرت کنند.
﴿اِنَّ الَّذينَ آمَنوا﴾[23] همانا آن‌کسانی‌که ایمان آوردند، ﴿وَ هاجَروا﴾ و هجرت کردند. هجرت کردن یعنی چه؟ یعنی از مشهد رفتند تهران مثلاً ماندند؟ از شهری به شهری مهاجرت کردند و بس؟ نه. اولاً، هجرت کردن به‌معنای یک‌باره از همه‌چیز دست شستن به‌خاطر هدف، به‌خاطر پیوستن به جامعۀ اسلامی، به‌خاطر قبول تعهد در مجموعۀ تشکیلات جامعۀ اسلامی محسوب می‌شود. از مکه که بلند می‌شدی شما بیرون می‌آمدی، مغازۀ پرمتاع و پرکالای به‌قول امروزی‌ها سرقفلی‌دار حساسِ مشتری‌جمع‌کنِ آبرو آفرینت، دیگر در مکه برای تو وجود نداشت. به سود چپاول‌گران خون‌خوارۀ متجاوز مکه، مغازۀ دو، سه دربندی[24] شما ضبط می‌شد و اموالتان به تاراج می‌رفت. اگر از مکه تنها آمده بودی و خانُمت مسلمان نشده بود، دیگر خاطرات زناشویی گذشته را، باید همه را بر باد حساب می‌کردی، تمام شد، باید دل می‌کندی. اگر از مکه می‌آمدید مدینه، پدرتان یا پسرتان در آنجا مانده بود، عزیزترین عزیزانتان به‌صورت دشمن خونین شما در آمده بود؛ هجرت یعنی این. آن‌کسانی‌که هجرت می‌کردند، همۀ این محرومیت‌ها و ناکامی‌ها را به جان می‌پذیرفتند.
از سوی دیگری، هجرت یعنی برای بنای کاخ عظیم جامعۀ اسلامی یک خشت بردن. الآن ملاحظه کنید، اینجا بناست ساخته بشود. فرض کنید قرار است که صد قطعۀ چوبِ دیگر، یا هزاران قطعۀ آجر، اینجا روی همدیگر گذاشته بشود، هر بچه‌ای هم یک‌دانه بردارد بیاید اینجا، اینجا ساخته می‌شود. هر انسانی یک‌دانه سنگ بگذارد، یک کاخ باعظمت به‌وجود می‌آید. جامعۀ اسلامی که در مدینه به‌وجود آمده بود، محتاج بود به عناصر مؤمن، فعال، پرتلاش، پرتوان، سابقه‌دار، اسلام‌فهم، مُحِبّ و معتقد به این راه، با دلی سرشار از ایمان. آن‌کسی‌که هجرت می‌کرد از مکه، از انس و محبت و خاطره و راحتی و عیش و نوش می‌گذشت، می‌آمد به مدینه. از مکه به مدینه، این آدم درحقیقت یک گام بزرگی برداشته بود در راه بنای آن‌چنان جامعه‌ای، به سهم خودش، به قدر خودش؛ لذا قیمت داشت، تعیین‌کننده بود. لذا ببینید این آیات چه می‌گوید؟

تعرب بعد الهجرة بودن فرار از مسئولیت برای رفاه شخصی، نه هجرت

… استعداد و معلومات را به او داده و به همین دانشگاه امیرکبیری که شما شانه‌تان زیر بار منّت آن است، پشت کند و در خانه‌ی بیگانه، با منت و با اخم و تَخم کار کند، برای این‌که یک مقدار بیشتر به او پول میدهند. این شد هجرت!؟ هجرت اسلامی این است!؟ نخیر؛ به‌هیچ‌وجه. هجرت اسلامی این نیست؛ این «تعرّب بعد الهجرة» است؛ این فرار کردن از میدان کار و مسؤولیت و وظیفه و رفتن به جایی است که انسان میخواهد زندگی شخصی خودش را یک مقدار بهتر کند. من به‌هیچ‌وجه به این کار معتقد نیستم. البته من آن روز هم این نکته را گفتم؛ من حق را به جوانهای بااستعداد خودمان میدهم. اینها حق دارند انتظار داشته باشند و مسؤولان باید برای اینها کار کنند. در این تردیدی نیست؛ اما اگر آنها کوتاهی کرده‌اند، معنایش این نیست که …