رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عید آغاز سال نو و پیام‌ها و معانی آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال ۱۳۶۹— ۱۳۶۹/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۸۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

آنچه مهم است، عمل ما است و نیّت ما. نوروز به معناى روز نو و حالت نو بوده و هست. از لحاظ طبیعت، روز اوّل حَمَل که اوّل بهار حساب شده است، روزى نو محسوب میشود؛ لکن روز نو منحصر به تجدید یک وضعیّتى در طبیعت نیست؛ همچنان ‌که انسان از بعضى از روایات واردشده‌ى در باب نوروز از ائمّه‌ى هدیٰ (علیهم السّلام)، خوب احساس میکند که آن بزرگواران هم بنا به رسم اسلام که همه‌ جا رسوم و سنّت‌ها و واژه‌ها را گرفت و محتواى آنها را عوض کرد، در مورد این کلمه، کلمه‌ى نوروز و روز نوروز، در صدد چنین کارى هستند. وقتى از امام (علیه السّلام) سؤال میکنند: مَا النَّیروز، حضرت ــ در بعضى از تعبیرات ــ میفرمایند: «اَ تَدرى مَا النَّیروز؟[3] میدانى که نوروز چیست؟» نمیگویند میدانى نوروز چه وقتى است، میفرمایند میدانى نوروز چیست.
آن وقت در معناى نوروز و اینکه نوروز چیست، در روایات مختلف تعبیرات مختلفى است؛ مثلاً آن روزى که رسول اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم)، امیرالمؤمنین را به خلافت منصوب کرد، آن روز، نوروز است. یا در روایت دیگر، آن روزى که دجّال در آخرالزّمان به دست حضرت مهدى (ارواحنا فداه) به قتل برسد، آن روز، نوروز است؛[4] یا حتّى در بعضى از روایات آن روزى که آدم هبوط کرد،[5] آن روز، نوروز بود. نوروز، یعنى روزى نو در تاریخ بشر و حالتى نو در زندگى بشر؛ این معناى نوروز است. على‌الظّاهر در این روایات امام نمیخواهند بفرمایند که آن روزى که این وقایع در آن اتّفاق افتاده است یا خواهد افتاد، مصادف بوده یا خواهد بود با روز اوّل حَمَل؛ نه، خیلى مستبعد است که مراد این باشد؛ مراد این است که معناى نوروز را بفهم. نوروز یعنى روزى که شما آن را با عمل خودتان نو میکنید؛ با حادثه‌اى که [در آن] اتّفاق مى‌افتد. روز بیست‌ودوّم بهمن که ملّت ایران حادثه‌ى عظیمى را به کمک خدا تحقّق بخشید، روز نویى است؛ نوروز است. آن روزى که امام امّت قاطعاً مشت به دهان مستکبر قلدر گردن‌کلفت دنیا ــ آمریکاــ کوبید، نوروز بود، روز نویى بود، راه نویى بود، حادثه‌ى نویى بود که اتّفاق مى‌افتاد و افتاد. خب، ما باید نوروز را نوروز کنیم؛ نوروز به حَسَب طبیعت، نوروز است؛ به حَسَب جنبه‌ى انسانى قضیّه هم به دست ما است که آن را نوروز کنیم.
شرط دارد. روزی که در آن اتّفاق بزرگی افتاده باشد، نوروز است. روزی که شما در آن بتوانید اتّفاق بزرگی را محقَّق کنید، نوروز است. بعد، خود حضرت مثال میزنند و میفرمایند: آن روزی که جناب آدم و حوّا، پا بر روی زمین گذاشتند، نوروز بود؛ برای بنی آدم و نوع بشر، روز نویی بود. روزی که حضرت نوح - بعد از توفان عالمگیر - کشتی خود را به ساحل نجات رساند، «نوروز» است؛ روز نویی است و داستان تازه‌‌‌ای در زندگی بشر آغاز شده است. روزی که قرآن بر پیغمبر نازل شد، روز نویی برای بشریت است - حقیقت قضیه همین است؛ روزی که قرآن برای بشر نازل میشود، مقطعی در تاریخ است که برای انسانها روز نو است - روزی هم که امیرالمؤمنین علیه‌‌‌السّلام به ولایت انتخاب شد، روز نو است.

نوروز نماد نوآوری، نشاط، مهربانی و زدودن کینه‌ها

شما دوستان عزیز، برادران خوب و همسایگان همراهمان، برای گردهمائی و تبادل نظر در مسائل گوناگون، مناسبت خیلی خوبی را انتخاب کردید. عید نوروز یک عید شرقی و حامل ارزشهای برجسته و ممتازی است. در واقع عید نوروز یک نماد است؛ نماد نوآوری و طراوت و جوانی و نشاط، همچنین نماد مهربانی و محبت به یکدیگر، سرکشىِ برادران از یکدیگر، محبت خانواده‌های خویشاوند به یکدیگر، محکم کردن روابط دوستی و مهربانی میان دوستان، آشنایان و زدودن کینه‌ها؛ چون بهار مظهر طراوت است، مظهر نشاط است و همه‌ی این معانی در واقع در بهار وجود دارد. و این یک امتیاز است برای ملتهای ما که نوروز را آغاز سال نوِ خودشان قرار دادند، مبدأ تاریخ قرار دادند؛ به خاطر اینکه حامل این معانی برجسته است.

پسندیده بودن عادت مردم به دعا و زیارت هنگام تحویل سال

… عید ملی است، جنبه‌ی دینی و یادآوری دینی ندارد؛ اگرچه حالا در بعضی از روایات دارد که «النّیروز من ایّامنا» : از روزهای ماست - حالا نمیدانیم چقدر این روایات اعتبار و استحکام سندی دارد - اما محتوای دینی در همه‌ی حوادث زندگی انسان وجود دارد؛ از جمله در این عید. خوشبختانه مردم ما توجه دارند، دعا میخوانند، ذکر میگویند، در مشاهد مشرفه شرکت میکنند؛ حتّی کسانی که به شهرها و مراکزی میروند که علیالظاهر مشاهد مشرفه‌ی معروف هم ندارد، آنجا اگر امامزاده‌ای پیدا شود، ساعت تحویل را حتماً توی امامزاده میگذرانند؛ اگر مثلاً فرض کنید عید را به شیراز میروند، ساعت تحویل را در شاهچراغ میروند؛ این یک عادت بسیار پسندیده‌ای است در بین مردم ما. هرچه بتوان محتواهای دینی را در همه‌ی حوادث زندگی و پدیده‌های زندگی افزایش داد، این به نفع ماست.

جشنی ملی و غیردینی مورد تأیید و تجلیل روایات

این جشن یک جشن ملی است؛ جزو اعیاد دینی نیست؛ لکن از سوی بزرگان شرع مقدس ما هم، نوروز مورد تأیید قرار گرفته. ما روایات متعددی داریم که در آنها از نوروز تجلیل شده و روز نوروز گرامی داشته شده. این موجب شده است که نوروز وسیله‌ای بشود برای اظهار عبودیت انسانها در مقابل پروردگار و تواضع ما در مقابل پروردگار. در واقع فرصتی است برای اینکه انسان دل خود را با یاد خدا هم طراوت ببخشد.

رسم دعا هنگام تحویل سال و ارزش معنوی، ملی و بین‌المللی نوروز

در کشور ما رسم بر این است؛ سالهای متمادی است که روز نوروز و ساعت تحویل، مردم در عبادتگاه‌ها و زیارتگاه‌ها و مراکز معنوی جمع میشوند و از خدای متعال طلب خیر میکنند، طلب برکت میکنند؛ سال خوبی را برای خودشان و برای دیگران از خداوند متعال طلب میکنند و میخواهند. بنابراین نوروز مناسبت خیلی باارزش و برجسته‌ای است؛ هم از لحاظ معنوی، هم از لحاظ ملی، هم از لحاظ بین‌المللی میان ملتهائی که نوروز را گرامی میدارند.

ثبت جهانی نوروز هدیهٔ فرهنگی ملت‌های منطقه به جهان

امسال هم، اینکه نوروز به عنوان یک جشن بین‌المللی ثبت شد، این حسن بزرگ را داشت و دارد که این نوعی هدیه‌ی ملتهای ما به ملتهای جهان و به ملتهای غربی و انتقال این فرهنگ به آنهاست. اگرچه متأسفانه عادت بر این شده که همیشه جریان فرهنگی از آن طرف باشد. آنها عادت کردند فرهنگ خودشان را به کشورهای ما و کشورهای شرق صادر کنند؛ لکن مشرق سرشار و لبالب از ارزشهای والای فرهنگی است؛ چه بهتر که بشود اینها را صادر کرد؛ بشود به دنیا اینها را هدیه داد. …

تحویل حول به معنای تبدیل همهٔ فصول به یکدیگر

… را تحویل میکند. تحویل سال فقط در تحویل فصل زمستان به فصل بهار نیست؛ همه‌ی فصول در واقع تحویل میشوند. یک وقت فصل بهار است، یک وقت فصل تابستان است، بعد پائیز و برگ‌ریزان شروع میشود. زمستان و سرما که ظاهرش سخت و خشن است، اما باطنش در واقع مایه‌ی حیات بهار است. تحویل حول، یعنی این؛ فصول تبدیل به یکدیگر میشوند.

توجه به گذر و تحول طبیعت در تحویل سال

پس ببینید در حرکت سال ۸۸ به ۸۹ که یک ساعتی برایش معین میکنیم - که این ساعت مثل بقیه‌ی ساعات عمر است؛ از لحاظ طبیعی، از لحاظ اندازه‌گیریهای گوناگون، این ساعت آخر سال ۸۸ با ساعت اول سال ۸۹ هیچ تفاوتی ندارد؛ یک حدی معین کردند - اگر غفلت بکنیم، توجه نمیکنیم به گذر طبیعت و تحول طبیعت؛ اگر به این تغییر و جابه‌جائی توجه کنیم، طبعاً میفهمیم و احساس میکنیم. این احساس را انسان باید در همه‌ی تحولات زندگی با خودش همراه داشته باشد. در واقع میتوان این را به محتواها و ظرفیتهای نوروز اضافه کرد.

عید نوروز آغاز رویش در طبیعت و در دل‌ها و حرکت رو به پیشرفت

عید نوروز، آغاز رویش است. این رویش همچنان که در طبیعت محسوس است، میتواند در دلهای ما و جانهای ما و حرکت رو به پیشرفت ما نیز خود را مجسم و نمایان کند. نگاهی بیندازیم به سال 88 که اکنون به پایان آن رسیده‌ایم. اگر بنا باشد سال 88 در یک جمله تعریف شود، به نظر من عبارت است از: سال ملت ایران، سال عظمت و پیروزی این ملت بزرگ، سال حضور تاریخی و اثرگذار این ملت در عرصه‌هائی که به سرنوشت انقلاب بزرگمان و به سرنوشت …