رفتن به محتوای اصلی

فرهنگ ملی

نام‌های دیگر: فرهنگ ایرانی، فرهنگ ایران اسلامی، فرهنگ بومی، فرهنگ خودی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

میراث فرهنگی ایرانی و بومی و پیوند آن با اسلام و لزوم حفظ آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اعضاى «گروه ادب و هنر» صداى جمهورى اسلامى ایران— ۱۳۷۰/۱۲/۰۵

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹
۱۳۷۰۱۳۹۹

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

آقایان و خواهران! در باب فرهنگ، آنچه سیاست کلّى کشور باید باشد، باید عبارت باشد از حفظ و پرداخت و وابستگى شدید و کامل به «فرهنگ ملّى» که البتّه جزو مهم‌ترین ارکان فرهنگ ملّى، «اسلام» است. ما مردم ایران مفتخریم که از ۱۳۰۰ سال قبل و بلکه از ۱۳۵۰ سال قبل، فرهنگمان، زبانمان، آدابمان، عاداتمان، لباسمان، همه‌چیزمان با اسلام آمیخته شده؛ هیچ ملّت دیگرى شاید این‌جور با اسلام آمیخته نشد که ما شدیم. اسلام و آداب اسلامى و فرهنگ اسلامى جزو فرهنگ ملّى ما است. «ملّى» در اینجا مقابل «اسلامى» نیست؛ عین همان اسلامى است. فرهنگ ملّى یعنى فرهنگ خودى؛ باید فرهنگ خودى حفظ بشود. البتّه فرهنگ خودى از فرهنگهاى دیگر وام میگیرد، ما حرفى نداریم؛ اُطلُبُوا العِلمَ وَ لَو بِالصّین؛[5] این هم فرهنگ است. اینکه باید رفت از هر جاى‌ دنیا چیز خوب را آورد، این هم فرهنگ است، این هم جزو فرهنگ ما است؛ این را هم باید حفظ کنیم امّا ما بیاوریم. ما آنچه را براى بدنمان لازم است، بجَویم و مَضغ[6] کنیم و فرو بدهیم؛ نه‌اینکه ما آنجا بیفتیم، یکى دیگر بیاید هر چه خودش مصلحت میداند به بدن ما تزریق کند؛ مثل مرده، مثل بى‌هوش.

حفظ و وابستگی کامل به فرهنگ ملی به‌عنوان سیاست کلی فرهنگی

آقایان و خواهران! در باب فرهنگ، آنچه سیاست کلّى کشور باید باشد، باید عبارت باشد از حفظ و پرداخت و وابستگى شدید و کامل به «فرهنگ ملّى» که البتّه جزو مهم‌ترین ارکان فرهنگ ملّى، «اسلام» است. ما مردم ایران مفتخریم که از ۱۳۰۰ سال قبل و بلکه از ۱۳۵۰ سال قبل، فرهنگمان، زبانمان، آدابمان، عاداتمان، لباسمان، همه‌چیزمان با اسلام آمیخته شده؛ هیچ ملّت دیگرى شاید این‌جور با اسلام آمیخته نشد که ما شدیم. اسلام و آداب اسلامى و فرهنگ اسلامى جزو فرهنگ ملّى ما …

ابراز احساسات همهٔ اقشار برای شهید سلیمانی به سبب تبلور ارزش‌های ایرانی در او

… خودش و معنوی خودش و انقلابی خودش را و ارزشهای خودش را در او متبلور دید، در او مجسّم دید. ایشان هنوز زنده بود و رفت ‌و ‌آمد میکرد -خیلی هم معمولی؛ هیچ پیرایه‌ای هم برای خودش قائل نبود- که من میدیدم در این خیابانها عکسهای او را زده‌اند و به او افتخار میکنند. وقتی شهید شد، فقط انقلابی‌ها نبودند که او را تکریم کردند و بزرگداشت برای او در ذهن و عالم واقع و خارج ایجاد کردند [بلکه] همه‌ی اقشار نسبت به او -حتّی کسانی که انتظار نمیرفت نسبت به یک عنصر انقلابی، این جور ابراز احساسات بکنند- ابراز احساسات کردند؛ چرا؟ به خاطر همین: تبلور ارزشهای فرهنگی ایرانی و ایران بود؛ این خیلی باارزش است.

آمیختگی امور خودی با ایمان و لزوم تزریق عناصر ایمانی به امور وارداتی

برنامه‌هائی که اجرا شد، برنامه‌های بسیار خوبی بود. این برنامه‌ی ورزش محلی یقیناً بر بسیاری از کارهای تقلیدی ترجیح دارد؛ ورزش پهلوانی است و سرشار از سنتهای ایرانی و اسلامی است. این نکات را باید همیشه به یاد داشته باشیم که آنچه متعلق به ما و مربوط به خود ماست، با عقاید ما، با ایمان ما آمیخته است؛ آنچه وارداتی است، اگر بخواهیم شکل ایمانی و اسلامی و ایرانی به آن بدهیم، باید این عناصر را در آن تزریق کنیم. آنچه مربوط به خود ماست، به طور طبیعی پیکره‌ی آن، پیکره‌ی دینی و ایمانی است. جمع «حلقه‌های صالحین» هم اقدام بسیار خوبی است، که نمایشی از آن در اینجا ارائه شد. سرودی هم که این برادران عزیزِ سرودخوان اجرا کردند، بسیار خوب بود؛ هم مضمون، هم اجرا بسیار خوب و جالب بود. البته توجه دارید، من هم تأکید میکنم؛ وقتی میگوئید «یا سیدی، یا مولا»، …

عقب نبودن ایران از غرب در گنجینهٔ فرهنگی و ادبی

… دنیا، قائل به مقایسه میشویم، میبینیم که هم از لحاظ فنّی، هم از لحاظ نوع مطلب آرایی، هم از لحاظ احتوای بر مطالب قوی و عمیق و تحلیلها و وسیع‌نگریها، از آنها عقب هستیم! چرا باید این طور باشد؟! گیرم که کشور ما در صنعت و فنآوری و دانش جدید، از غرب، عقب باشد؛ اما از نظر فرهنگ که عقب نیست! ما در گنجینه فرهنگی، از آنها عقب نیستیم. شعر ما، نثر ما، انواع ادبیات و فرهنگ ملی ما که کمبودی ندارد! پس چرا باید عقب بمانیم؟! من از این وضع راضی نیستم.

آمیختگی کامل مسائل بومی ایران با مسائل اسلامی

… البتّه یک چیزى است که در وجود انسان است. من میخواهم بگویم این هنر که یک وسیله‌اى است و شما بحمدالله‌ نوع فاخر و برجسته و در مواردى سرآمدش را در اختیار دارید، این را باید وسیله‌ى چه چیزى قرار بدهید؟ من این را میخواهم [بدانم] و سؤالى است که میخواهم مطرح بکنم. خوشبختانه من میبینم که اینجا به اصالتها توجّه هست؛ به اندیشه‌هاى اسلامى، به احساسات اسلامى، به آن فکرهاى اصیل بومى ما که مسائل بومى ما هم امروز از مسائل اسلامى هیچ جدا نیست؛ یعنى کاملاً آمیخته است.

لزوم حفظ پیوند ملت‌های آشنا با فرهنگ و ادبیات ایرانی

آن دستگاه‌‌‌‌هایى که مباشر امور ادبیّات هستند، باید این مطلب را به ثبت برسانند یعنى باید اثبات کنند که ادبیّات یک چیز سرگرمى و زائده‌‌‌‌اى در زندگى و یک امر تشریفاتى فقط نیست. باید بدانند که این یک چیز ضرورى است. فرض بفرمایید ما امروز مایلیم آن ملّتهایى که در اطراف عالم با فرهنگ و ادبیّات ایرانى آشنا بودند، این ارتباط و اتّصال محفوظ بماند. میدانید که استعمار سالهایى ــ ده‌‌‌‌ها سال متمادى، شاید بعضى جاها قرنها ــ تلاش کرد تا آثار این فرهنگ ایرانى را که در خیلى از نقاط دنیا بوده بزداید. مثلاً در هند این معنا کاملاً واضح است؛ یعنى آن وقتى که کمپانى انگلیسى هند شرقى، وارد هند شد، یکى از اوّلین …

درایت از خصوصیات فرهنگی ملت ایران

… بعد از مدّتی داعش به وجود آمد. آدم بادرایتی بود، آدم باهوشی بود. در ادا‌ره‌ی اموری که با کشورها ارتباط داشت و او در آنها دخیل بود، با کمال عقل و درایت رفتار میکرد؛ این را بنده کاملاً حس میکردم. خب، ما دائماً در حال ارتباط بودیم در مسائل گوناگون؛ بادرایت بود. این هم یکی از خصوصیّات ایرانی است، یکی از خصوصیّات داشته‌های فرهنگیِ ما ملّت ایران است.