برخورداری نسل نوجوان امروز از امکان فکر کردن و اظهار نظر
… نامهاى از نامههاى شما را جواب میدهند. من البتّه سابقهى آشنایى ندارم با آقایان، امّا از همین گزارش، چیزهاى زیادى را حس کردم؛ البتّه من هم برنامهى نیمرخ[1] را گاهى به یاد نوجوانى نگاه میکنم، هم برنامهى نیمرخ را، هم برنامههاى کودکان را گاهى تماشا میکنم؛ بنابراین باید گفت واقعاً خوش به حال نسل جوان و نوجوان امروز که اینقدر برایشان امکانات فکر کردن و فهمیدن و تماس گرفتن و اظهار کردن مافىالضّمیر خودشان فراهم است. حالا من اگر در پاسخ سؤالات این خانم ــ که البتّه این سؤالات خیلى بود، اصلاً یادم هم نمیماند، اینها را دانهدانه باید مطرح کنید، تا انشاءالله جواب بدهم ــ بخواهم حرف بزنم، خواهید دید که اصلاً زمان ما اینجورى نبود، به ما اینقدر اهمّیّت داده نمیشد، با ما اینجور صحبت نمیشد، از ما اینجور نظراتمان و حرف دلمان خواسته نمیشد که از شما خواسته میشود؛ خب شما از این جهت از ما جلو هستید. انشاءالله که خداوند بر شماها مبارک بکند و این دههى فجر هم انشاءالله بر شما مبارک باشد. موفّق باشید. خب حالا ایشان[2] گفتند که شما عزیزان من از بچّههایى هستید که با این برنامه تماس داشتید و بعضى از خانوادههاى معظّم …
توصیه به فکر حال بودن، چون وقت اندیشیدن به آینده بسیار است
خیلى ممنون، سؤال خوبى کردید. البتّه من اگر بخواهم به نوجوانهاى عزیز در این موردى که شما مطرح کردید، سفارشی بکنم، سفارش من این خواهد بود که نوجوانها باید به فکر حال باشند؛ وقت براى اینکه به فکر آینده باشند، زیاد است. دورهى جوانى، دوران سنین هجدهسالگى، بیستسالگى، راجع به آینده هر چه میخواهند آن وقتها فکر کنند و فکر عملى بکنند؛ چون در دورهى نوجوانى، یعنى سنین مثلاً سیزدهسالگى، چهاردهسالگى، پانزدهسالگى، اگر دربارهى آینده بخواهند فکر کنند، خیلى این فکر، تعیینکننده …
دوران طلایی نوجوانی برای مطالعه و ماندگاری آموختهها در ذهن
… و یادداشت کردم؛ دفتر کوچکى داشتم، یادداشت میکردم. مثلاً احادیثى را که دیروز نگاه کرده باشم یا همین هفته نگاه کرده باشم، یادم نمیماند، مگر اینکه یادآوریاى وجود داشته باشد؛ امّا آنهایى که در آن دوره خواندم کاملاً یادم هست. شماها هم واقعاً باید قدر بدانید؛ هر چه شما امروز مطالعه کنید، برایتان میماند، هرگز از ذهنتان زدوده نمیشود. دورهى خیلى خوبى است این دورهى نوجوانى براى مطالعه و یاد گرفتن؛ واقعاً یک دورهى طلائى است و با هیچ دوران دیگرى قابل مقایسه نیست.
توصیه به نگاه به حال و بهره از دوران طلایی یادگیری
اوّلاً شما چه زیبا صحبت میکنید؛ هم صدایتان خوب است، هم ماشاءالله خیلی قشنگ صحبت میکنید؛ انشاءالله که موفّق باشید. البتّه من انتظار دارم که نوجوانها ــ همانطور که قبلاً گفتم ــ به جاى اینکه خیلى به آینده نگاه کنند، به حال نگاه کنند. یعنى الان، شما در یک دوران طلائى زندگى میکنید؛ این دوران بین سنین ده یازده سالگى تا بیستودو، بیستوسهسالگى، حقیقتاً یک دوران طلائى است؛ دوران یاد گرفتن، آمادهسازى ذهن خود، فکر خود براى آینده، بخصوص که امکانات امروز در کشور ما فراهم است. من میترسم که بچّهها اگر امروز خیلى به فکر این باشند که ما فردا چهکاره خواهیم شد، بروند در تخیّلات زیادِ غیر عملى؛ تخیّلاتى که خیلى به عمل نزدیک نیست؛ که حالت بهاصطلاح موهومات و حالت افسانهپردازى ذهنى را بیشتر به انسان [منتقل] میکند و [باعث میشود] از …
درک بیشتر نوجوانان امروز از مسائل روز نسبت به نسل گذشته
… را اینجا من به شما بگویم: این سؤالاتى که الان براى شما مطرح است و این تفکّراتى که براى شما مطرح است در دورهى ما براى افرادى در سنّ شما اصلاً مطرح نبود؛ یعنى ممکن بود که یک نفرى در این سنین از حالاى شما، در کارهاى علمى پیشتر باشد؛ این کاملاً قابل قبول است؛ کمااینکه من خودم در همان سنین نوجوانى، بعد از گذشت یکى دو سه سال که درس طلبگى خوانده بودم، درس من خیلى پیشرفت کرده بود، راههاى طولانى را در زمان کوتاهى طى کرده بودم و سوادم خوب بود امّا به هیچ وجه درک من از مسائل روز، از مسائل فرهنگى، از مسائل عمومى به قدر درک امروز جوانهاى همسنّ آن وقت خودم نبود. این به خاطر آن بود که شرایط آن روز اصلاً شرایطى نبود که اجازهى فکر کردن به کسى بدهد؛ یک عدّهاى گرفتار نان بودند، یک عدّهاى گرفتار زندگىهاى خودشان بودند، یک عدّهاى در تلاش معاش بودند؛ اصلاً فضا، فضاى بازى نبود که آدم بتواند نسبت به این مسائل فکر بکند. نمیشود بگوییم که ما آن وقت براى وفق دادن تدیّن و تمدّن چهکار میکردیم؛ امّا یک حرفى من …
نادرستی تعمیم سردرگمی در هدف به همهٔ نسل نوجوان
البتّه اینکه شما گفتید ماها اینجورى هستیم، من نمیدانم از این «ما» منظور چه کسی است. نباید حتماً منظورتان نسل جوان و نوجوان باشد، چون خیلیشان اینجورى نیستند؛ بعضىها اینجوری هستند، بعضىها هم نیستند. حالا شما خودتان هم که این را مطرح میکنید، من اطمینان ندارم خودتان حتماً اینجورى باشید؛ ممکن است شما واقعاً هیچگونه سردرگمىای نداشته باشید، ولى البتّه چرا، بعضىها اینجورى هستند. بچّههاى عزیز من! ببینید هدف زندگى باید یک چیزى باشد که فراتر از خود زندگى …