تبریک به نوجوانانی که نخستین سال روزهٔ واجب را میگیرند
در این خطبهی دوم، اولاً لازم است که به نوجوانان عزیزی که امسال، اولین سال روزهی واجب خودشان را میگذرانند و مشرّف به خطاب الهی و تکلیف الهی میشوند، تبریک عرض بکنیم؛ بخصوص دختربچههائی که در سنین کم، تکلیف الهی را آزمایش میکنند و در این روزهای نسبتاً بلند و گرم روزه میگیرند، که این یکی از بهترین آزمایشهای ملت و مردم ماست. جوانهای ما، ریاضت شرعی روزه را در دوران جوانی تجربه میکنند؛ این گرسنگی کشیدن، چشم بستن از لذائذ و کم رغبتی به محرّمات در فرصت یکماهه خیلی چیز ارزشمندی برای مردم، بخصوص برای جوانهاست؛ و این تمرینِ کسب تقواست از دوران نوجوانی، که از آغاز بلوغ در دختر یا پسر به …
الگوگیری از امیرالمؤمنین (ع) در شناخت و پذیرش اسلام در دهیازدهسالگی
در همهی دورانهای زندگی، او اسوه است. نوجوانهای ده ساله و دوازده ساله و سیزده چهارده ساله میتوانند به علی اقتدا کنند؛ او را الگوی خودشان قرار بدهند. چرا؟ چون او در ده یازده سالگی، اول کسی بود که اسلام را شناخت و پذیرفت و به دنبال پیغمبر راه افتاد. این، خیلی مهم است. یک کودک ده یازده ساله حقیقت را در میان آن همه دشمنی و انکار بشناسد و پای آن بایستد و برای آن سر از پا نشناسد. جوانهای بیست ساله و بیستودو ساله و بیستوپنج ساله میتوانند امیرالمؤمنین را الگوی خودشان قرار بدهند؛ چرا؟ چون او کسی بود که در …
شش تا هجده سالگی، دوران طلایی فراگیری در عمر انسان
… پرورش و مدارس - دوازده سالِ از پیش دبستانی تا انتهای دبیرستان - یک کارگاه عمومىِ آموزشی است برای همهی افراد یک جامعه؛ مثل یک قرنطینه است که همهی افراد جامعه از یک نقطهای وارد این مجموعه و این کارگاه میشوند و از یک نقطهای خارج میشوند. آنهم در چه دورانی؟ در دورانی که در عمر هفتاد ساله و هشتاد ساله و صد سالهی یک انسان، هیچ دورانی از لحاظ فراگیری، به اهمیت این دوران نیست؛ دوران طلایی فراگیری، یعنی از شش سالگی تا هجده سالگی. آموزش و پرورش و معلم را با این نگاه ببینید. سلسلهی عظیمِ میلیونىِ آحاد یک ملت، در بهترین دورههای زندگی برای فراگیری - یعنی در همان دوازده سال - وارد کارگاه عظیمی میشوند که اسمش آموزش و پرورش است. سرو کار اینها با کیست؟ با معلم. بنابراین معلم، نقشآفرینِ این …
درک بیشتر نوجوانان امروز از مسائل روز نسبت به نسل گذشته
… را اینجا من به شما بگویم: این سؤالاتى که الان براى شما مطرح است و این تفکّراتى که براى شما مطرح است در دورهى ما براى افرادى در سنّ شما اصلاً مطرح نبود؛ یعنى ممکن بود که یک نفرى در این سنین از حالاى شما، در کارهاى علمى پیشتر باشد؛ این کاملاً قابل قبول است؛ کمااینکه من خودم در همان سنین نوجوانى، بعد از گذشت یکى دو سه سال که درس طلبگى خوانده بودم، درس من خیلى پیشرفت کرده بود، راههاى طولانى را در زمان کوتاهى طى کرده بودم و سوادم خوب بود امّا به هیچ وجه درک من از مسائل روز، از مسائل فرهنگى، از مسائل عمومى به قدر درک امروز جوانهاى همسنّ آن وقت خودم نبود. این به خاطر آن بود که شرایط آن روز اصلاً شرایطى نبود که اجازهى فکر کردن به کسى بدهد؛ یک عدّهاى گرفتار نان بودند، یک عدّهاى گرفتار زندگىهاى خودشان بودند، یک عدّهاى در تلاش معاش بودند؛ اصلاً فضا، فضاى بازى نبود که آدم بتواند نسبت به این مسائل فکر بکند. نمیشود بگوییم که ما آن وقت براى وفق دادن تدیّن و تمدّن چهکار میکردیم؛ امّا یک حرفى من …
محبت به کودکان و نوجوانان لبنانی و دعا برای آیندهشان
نامهی تو را دریافت کردم و از محبت پاک و بیشائبهات متشکرم. شما کودکان و نوجوانان لبنانی در دل من جای دارید و از خدا میخواهم شما را حفظ کند و شاد و سالم بدارد و برای آیندهی کشور و ملتتان ذخیره نماید. عزیزان من اسلام به جوانان مؤمن و عالم و شجاع و سالم نیازمند است تا بتوانند در مقابل دشمنان از آن دفاع کنند و دین خدا را که مایهی سعادت انسانها است به انسانها هدیه کنند. سعی کنید خود را آنطور که اسلام میپسندد، بسازید و برای آیندهی اسلام و مسلمین مفید باشید …
سپردن تزیین کوچهها با کاغذرنگی به نوجوانان و دانشآموزان
بعد هم ابتکار و برنامههاى جدید؛ ما قبلاً هم به برادرها در سالهاى گذشته عرض کردهایم که از همه چیز مهمتر، این است که فکر کنید [برای] شیوههاى جدیدى براى شادى؛ و هر چه میتوانید کمخرج؛ این کارهاى کمخرج مردمى مثل کاغذرنگى را [ترویج کنید]. بنده یک وقتى در نماز جمعه دو سه سال پیش گفتم[7] که جوانها، نوجوانها و بچّهمدرسهاىها هر کس در هر خانهاى هست، متعهّد بشوند کوچههاى خودشان را از این کاغذرنگىها رژه کنند.[8] مشغول میکند بچّهها را؛ خب چه اشکال دارد، این را به مدرسهها سفارش کنید و مدرسهها به آنها توصیه کنند. ما یک کلمه گفتیم، کسى آن روز دنبال آن را نگرفت که دنبال کنند؛ حالا شماها این را از طرق خودش دنبال بکنید. اگر بتوانید شما در سطح تهران مثلاً فرض کنید، ده هزار پسربچّهى جوان را مشغول این کار بکنید که چند روز بیایند بیرون با شوق و ذوق، نردبان بگذارند، بروند …
شناسایی شبهات تزریقشده به ذهن نوجوانان و پاسخ به آنها
… پایهی نظام ما -یعنى ولایت فقیه که یک امر اعتقادى و استدلالى است- الان مطرح است؛ و شبهات مربوط به اینکه آیا دین اسلام براى ادارهی زندگى جامعیّت دارد یعنى دینِ سیاست و زندگى هم هست، یا نه، [فقط] دین به معناى اعتقاد و عمل شخصى است؛ این شبهات الان مطرح است. یک وقتى از روى جهالت دنبال این فکر میرفتند، [امّا] امروز دستگاههایى دارند این فکرها را تزریق میکنند؛ ما شاهد آن هستیم. خب واقعاً جستجو بشود و دیده بشود که کدام شبهه امروز براى ریختن جلوى ذهن نوجوانان آماده میشود و تراشیده و جدا میشود. وقتیکه این شبهات شناخته شد، دانهدانه بهصورت اعتقادات پاسخ گفته بشود. شاید هر چند سال یک بار هم آنچه باید داد فرق کند. این هم یک چیز دیگرى است که به نظرم اگر در این مدرسه بیاید، کار این مدرسه را کاملتر خواهد کرد.
به ثمر رسیدن انقلاب در دوران نوجوانان و جوانان امروز
… گیاهان را، این نهالها را، این درختها را از این زمین بکَنند و دور بیندازند، این باغ را خراب کنند، از بین ببرند. نسل قبل از شما با همهى وجودشان، با همهى تلاششان و توانشان و با دادن خون، این باغِ [پُر از] نهالِ قیمتىِ ارزنده را حفظ کردند تا به شما برسانند. وقت میوهچینى از این باغ، آن وقتى است که شما نوجوانها و جوانهاى امروز به ثمر میرسید. این پیام انقلاب ما، این شعار «نه شرقى، نه غربى»، این شعار حاکمیّت مستضعفین، این شعار عدالت و استقرار عدل در جامعه، این شعار حاکمیّت قرآن و اسلام بر بشر، این هدف و ایدهى بزرگ نجات انسانیّت که شعارهاى انقلاب ما و هدفهاى انقلاب ما هستند، امروز در حدّ شعار و تبلیغات و هدفهایى هستند که ما دنبالش داریم تلاش میکنیم تا به آن برسیم. آن روزى که این نهال به ثمر خواهد رسید، روزى است که شما آن را خواهید دید؛ احتمالاً ما آن روزها را نبینیم. این باغ را دست یک باغبان ماهر، دلسوز، متوکّل بر خدا، یعنى امام عزیزمان، به این صورت آراست و خونهاى زیادى هم این بوستان را آبیارى کرده؛ یعنى بوستان جمهورى اسلامى و حاکمیّت ارزشهاى الهى.
آمادگی نسل چهارم بسیج از میان نوجوانان برای کار بسیجی
… برنامه قرار بدهند؟ علّت چیست؟ جواب این سؤال این است که بسیج باید در نسلهای پیدرپی جریان پیدا کند و ادامه پیدا کند. بسیج یک حرکت ارزشمند ملّی است. انگیزههای بسیج، هم انگیزههای خدایی است، هم انگیزههای وجدانی است، هم ناشی از غیرتمندی و اعتماد به نفْس است. امروز بحمدالله بسیج با این خصوصیّات در همهجای کشور پراکنده است و نسل چهارم بسیج که همین نوجوانان تازه به دوران رسیده هستند، مشغول آماده شدن برای حرکت و تلاش و کار در مجموعهی کارهای بسیجی هستند که حالا بعداً توضیح خواهم داد. این برای کشور ثروت بزرگی است؛ این را نباید از دست داد؛ این ثروت بایستی نسلبهنسل در کشور باقی بماند. در همهجای دنیا، در همهی کشورها اگر چنین چیزی وجود داشته باشد، برای آنها ارزشمند و بسیار مهم و مفید و لازم است؛ بخصوص در کشوری مثل کشور ما که علناً در مقابل …
دلهای روشن و باصفای نوجوانان و آمادگی آنان برای دوستی با خدا
… با خدا حرف میزنید؛ این میشود دوستی با خدا؛ یکی از راههای دوستی این است. یکی دیگر از راههای دوستی [با خدا] هم این است که مواظب باشید آن کارهایی را که خدا گفته نکنید، نکنید؛ آن چیزهایی را که خدای متعال گفته انجام بدهید، انجام بدهید. راه دوستی با خدا این است؛ و شما امروز دلهای روشنی دارید، دلهای نورانیای دارید، دلهای باصفایی دارید، میتوانید از همین امروز با خدای متعال دوست بشوید.
هدایت نوجوانان و جوانان بهدست معلمان در انقلاب، جنگ و حوادث سیاسی
… مشکلاتی که مثلاً حالا طبعاً در مسائل زندگی وجود دارد ــ [مشکلات] معیشتی و غیره ــ با نظر تحقیر به این کار نگاه کردن، این خطا است؛ کار معلّمی، کار بسیار مهمّی است؛ کار بسیار بزرگی است. خود معلّم باید اوّلین کسی باشد که میفهمد مسائلِ این نقشآفرینی معلّم را. همین طور که عرض کردیم در مقطع انقلاب، در مقطع جنگ تحمیلی، در حوادث گوناگون سیاسی که در کشور به وجود آمده، در بخشهای مختلف معلّمین توانستهاند نقشآفرینی کنند و این مجموعهی جوان کشور و نوجوان کشور را به یک سمت درستی هدایت کنند.
نوجوانان امروز، مدیران ادارهٔ کشور در آینده
خیلی خوش آمدید نوجوانان عزیز؛ فرزندان سالم و باهوشِ امروزِ این ملّت و انشاءالله مردان و مدیران ادارهکنندهی کشور فردا. تبریک عرض میکنم به شما فرزندان عزیز، نوجوانان عزیز بهخاطر ورود در حیطهی تکلیف الهی و جشن تکلیف.
خاکریززدن نوجوان چهاردهساله با بولدوزر در جبهه
… - که من دیروز هم در سخنرانی عمومی اشاره کردم که مربوط به جهاد سازندگی بود - در مجموعه های مهندسی - رزمی کارهای برجسته ای انجام دادند. آنچه که به من گزارش کردند اینها بیست و پنج هزار کیلومتر در جبهه جاده ساخته اند؛ چهارهزار کیلومتر خاکریز زدند! رقم را ببینید! نقل می کنند پسر بچه ی چهارده، پانزده ساله پشت فرمان بولدوزر نشسته بود و خاکریز می زد؛ از بس کوچک بود، پشت فرمان دیده نمی شد! گاهی می خواست جلوش را ببیند، مجبور بود از روی صندلی اش بلند شود و ببیند؛ این بچه تا صبح خاکریز زد. این جوانها کجایند؟ در بین شماهایند؛ در میان این ملتند. این اراده ها کجایند؟ اینها تشکیل دهنده ی اراده ی عمومی ملت ایران هستند و از بین نمی روند.
خوشحالی از دیدار نوجوانان پرشور و مهربان
فرزند عزیزم! حتماً به دیدن من بیایید. من از دیدار خانوادههای شهیدان عزیز، خوشوقت و خوشحال میشوم؛ مخصوصاً از نوجوانان پر شور و مهربانی مانند شما. خداوند شما را حفظ کند و درآینده از خدمتگزاران اسلام و کشور قرار دهد و پدر عزیز و شهید شما را با اولیایش محشور فرمایید.
نادرستی تعمیم سردرگمی در هدف به همهٔ نسل نوجوان
البتّه اینکه شما گفتید ماها اینجورى هستیم، من نمیدانم از این «ما» منظور چه کسی است. نباید حتماً منظورتان نسل جوان و نوجوان باشد، چون خیلیشان اینجورى نیستند؛ بعضىها اینجوری هستند، بعضىها هم نیستند. حالا شما خودتان هم که این را مطرح میکنید، من اطمینان ندارم خودتان حتماً اینجورى باشید؛ ممکن است شما واقعاً هیچگونه سردرگمىای نداشته باشید، ولى البتّه چرا، بعضىها اینجورى هستند. بچّههاى عزیز من! ببینید هدف زندگى باید یک چیزى باشد که فراتر از خود زندگى …
نوجوانان و جوانان صاحبان انقلاب در دوران آینده
دو جاذبه من را به این اردوگاه و مجمع شما کشاند: اوّل جاذبهى نهجالبلاغه و دوّم جاذبهى اجتماع شما عزیزان جوان و نوجوان و خواهران و برادرانى که در حقیقت صاحبان این انقلاب در دورانهاى آینده شماها هستید؛ دربارهى هر کدام چند جمله صحبت میکنم.