بلوغ فکری و قدرت تحلیل نوجوان امروز در مقایسه با گذشته
… افتاد، ما به سنّ بعضی از شماها مثلاً فرض کنید چهارده پانزده سالمان بود؛ یک شبحی از قضایا جلوی چشممان بود، [امّا اینکه] دقّت کنیم که چه کسانی هستند، چه عناصری هستند، این طرف چه کسی است، آن طرف چه کسی است، هدف چیست، چرا میکنند، نه، اینها را ملتفت نبودیم. نوجوان امروزی این جوری نیست؛ نوجوان امروزی فکر میکند، تحلیل میکند، تحلیل را درست میفهمد، نکاتی به نظرش میرسد، جوان امروزی اهل تحلیل است؛ این خیلی نکتهی مهمّی است، این خیلی قابل توجّه است. بچّههای ما و جوانهای ما حرف دارند و این خاصیّت انقلاب اسلامی است؛ این را عرض بکنم: این خاصیّت انقلاب اسلامی است. اگر چنانچه انقلاب اسلامی نبود، جوانهای ما ــ حالا نوجوانها و بَر و بچّهها نه؛ حتّی جوانها؛ جوانهای مثلاً بیستساله تا بیستوچندساله ــ این قدر …
درس، تهذیب اخلاق، هوشیاری سیاسی و تلاش انقلابی وظایف نسل نو
درس خواندن و تهذیب اخلاق و هوشیاری سیاسی همراه با تلاشهای انقلابی، وظائفی هستند که دختران و پسران این نسل باید آنها را هرگز فراموش نکنند. من سالگرد مکلف شدن شما را تبریک میگویم و برای شما دعا میکنم.
نمازخوانی نوجوانان در مدارس برترین تضمین سلامت آیندهٔ جامعه
مدارس را مزین کنید به نمازخوانی نوجوانان؛ این برترین تضمین برای سلامتی آیندهی جامعه است.
رسیدن شور و تحرک و پیشرانی جوانی به نوجوانان در ایران
… نشده باشند، فاسد نشده باشند، گرفتار نشده باشند، معتاد نشده باشند. طبیعت جوان تحرّک و پیشرانی و پیشروی است، لکن در کشور ما این روحیه در سطح جوان -با اصطلاحِ متعارف و معمولی- محدود نمانده است. جوان مثلاً یعنی یک پسر یا دختر هجدهساله، بیستساله؛ این جوان است. در کشور ما سنین تحرّک و شور جوانی پایین آمده است؛ یعنی نوجوان سیزدهساله، چهاردهساله، پانزدهساله، همان کاری را میکند، همان چیزی را میبیند، همان هدفی را دنبال میکند، همان روحیه و نیرویی را خرج میکند که در جاهای دیگر از یک جوان ۲۰ساله، ۲۲ساله، ۲۵ساله توقّع میرفت. در کشور ما سطح حرکت، سطح شورآفرینی، سطح پیشرانی به نوجوانان رسیده است. این خصوصیّت کشور ما است.
حضور نوجوانان دبیرستانی در مبارزات پیش از انقلاب
… دوران کنونی، اینها چیزهایی است که داریم مشاهده میکنیم. قبل از انقلاب بنده در مشهد بودم، مشهد را میدیدم و گاهی که تهران میآمدیم، تهران را میدیدم؛ در خیلی از جاها مراجعهی جوانانه برای دریافت مفاهیم اساسی انقلاب مخصوص جوان دانشجو و سنین جوانی به آن معنا نبود. خود من در همین تهران جلسه داشتم برای یک تعداد محدودی از بچّههای دبیرستانی -یعنی شانزدهساله، هفدهساله، هجدهساله- در آن دوران سخت اختناق؛ بعد هم همهی آنها یا اغلب آنها وارد میدانهای مبارزه شدند؛ بعضیشان امروز جزو شهدای نامدار ما هستند -همان افراد، همان بچّهها- بعضی هم در دوران فعّالیّت مبارزاتی، داستانهای مهم و حسّاسی را از سر گذراندند. در مشهد هم همینجور بود؛ نوجوانهای دبیرستانی و کسانی که هنوز دوران جوانی را تجربه نکرده بودند و وارد دوران جوانیِ به آن معنا نشده بودند، داخل میدان مبارزه بودند؛ این مال قبل از انقلاب.
جنگیدن نوجوانان چهارده و پانزدهساله در جنگ تحمیلی
… کشتار دانشآموزان است. در سیزدهم آبان سه واقعهی مهم اتّفاق افتاده؛ یکی مربوط به کشتار دانشآموزان است. خب اگر داخل میدان نبودند، اگر مبارزه نمیکردند، اگر وجودشان تأثیر نداشت، با آن سبُعیّت[1] و خباثتِ مأمورین رژیم طاغوت مواجه نمیشدند و به شهادت نمیرسیدند. در دوران جنگ تحمیلی که غوغا است! نوجوانهای چهاردهساله، پانزدهساله رفتند داخل میدان جنگ و مثل مردانِ جوانِ کارآمدِ رشید جنگیدند؛ بعضی به شهادت رسیدند، مثل حسین فهمیده؛ بعضی به اسارت افتادند، مثل همین چند نوجوانِ اسیری که داستانهایشان و کتابهایشان چاپ شده، خاطراتشان چاپ شده، که انسان وقتی میخواند احساس این نوجوانها را، احساس میکند که در یک عالمی فراتر از این عالم مادّی دارد حرکت میکند. …
فهم و تحلیل بهتر مسائل بهدست نوجوانان امروز
بعد از جنگ تا امروز هم همینجور است. من به شما عرض میکنم اطّلاعات بنده از مسائل گوناگون کشور، اطّلاعات وسیعی است و از خیلیجاها خبر دارم؛ میدانم که جوانهای دانشآموز، نوجوانهای ما در بخشهای مختلف، هم خوب عمل میکنند، هم خوب میفهمند؛ مسائل ریز و دقیق را میفهمند. نوجوان امروزی که در سنّ شانزده هفدهسالگی است و دبیرستان میرود، در موارد بسیاری، از آن زمانِ دوران جوانیِ امثال این حقیر تا ۲۵ سالگی و ۲۶ سالگی و شاید بعد از آن، امروز مسائل را بهتر میفهمد، بهتر تحلیل میکند؛ این خصوصیّت کشور ما است.
حضور فعال و اثرگذاری نوجوان بر همسالان در مدرسه و خانه
در محیط مدرسه و در محیط خانه، بهعنوان یک نوجوان شاداب، فعّال، کاری، مثبت، حضور خودتان را مؤثّر قرار بدهید. سعی کنید در اطرافیان خودتان اثر بگذارید؛ هم در مدرسه، هم در محیط خانه، هم در محیط بازی، روی همسالان و دیگران سعی کنید اثر بگذارید؛ میتوانید اثر بگذارید.
نوجوانان، مردان و مدیران و گردانندگان آیندهٔ کشور
… جسمی، هم خودسازی معنوی و روحی، هم خودسازی فکری، با همان ترتیبی که عرض کردم. بعد از آنکه شما نوجوانان عزیز در این میدان باعظمت و در این بهار باطراوت نوجوانی، حرکت درست را انجام دادید، آنوقت انسان میتواند مطمئن باشد که فردای این کشور، فردای بهتر از امروز است؛ شما مردان فردا، مدیران فردا، فعّالان فردا، و شخصیّتهای فردا هستید. فردای این کشور متعلّق به شما نوجوانان است؛ شماها هستید که این کشور و این ملّت را و این حرکت را و این تاریخ را اداره خواهید کرد؛ خودتان را برای آن روز آماده کنید.
ناکامی برنامهٔ دشمنان برای کشاندن نوجوانان به روزهخواری و دورکردن از دین
… را شکر کنیم بهخاطر مسئولیّتی که خدا به ما داده است در قبال این ملّت مؤمن. در بلندترین روزهای سال و گرمترین روزهای سال، مردم در سراسر کشور روزهدار بودند، با دهان روزه گرما را تحمّل کردند، حتّی جوانهای ما، نوجوانهای ما با شوق و رغبت به روزهگیری رو آوردند. کسانی، دستهای خبیثی، سعی کردند نوجوانهای ما را به روزهخواری بکشانند، بحمدالله موفّق نشدند و موفّق هم نخواهند شد؛ ولیکن مسئولان کشور و آحاد مردم، توجّه کنند که دشمنان مغرض و خبیث، تا کجاها فکر کردهاند و به چهچیزها فکر کردهاند؛ برای اینکه نسل روبهبالندگی کشور را از دین دور کنند، مینشینند برنامهریزی میکنند، نقشهکشی میکنند که نوجوانها را به روزهخواری بکشانند. بحمدالله ملّت توی دهن اینها زدند.
قدر دانستن صفای این دوران و کوشش در خودسازی علمی و روحی و جسمی
فرزندم صفای دوران کنونی عمر را قدر بدانید و در خود سازی علمی و روحی و جسمی خود کوشا باشید. به نماز اول وقت و با توجه، اهمیت بدهید.
برخورداری نسل نوجوان امروز از امکان فکر کردن و اظهار نظر
… نامهاى از نامههاى شما را جواب میدهند. من البتّه سابقهى آشنایى ندارم با آقایان، امّا از همین گزارش، چیزهاى زیادى را حس کردم؛ البتّه من هم برنامهى نیمرخ[1] را گاهى به یاد نوجوانى نگاه میکنم، هم برنامهى نیمرخ را، هم برنامههاى کودکان را گاهى تماشا میکنم؛ بنابراین باید گفت واقعاً خوش به حال نسل جوان و نوجوان امروز که اینقدر برایشان امکانات فکر کردن و فهمیدن و تماس گرفتن و اظهار کردن مافىالضّمیر خودشان فراهم است. حالا من اگر در پاسخ سؤالات این خانم ــ که البتّه این سؤالات خیلى بود، اصلاً یادم هم نمیماند، اینها را دانهدانه باید مطرح کنید، تا انشاءالله جواب بدهم ــ بخواهم حرف بزنم، خواهید دید که اصلاً زمان ما اینجورى نبود، به ما اینقدر اهمّیّت داده نمیشد، با ما اینجور صحبت نمیشد، از ما اینجور نظراتمان و حرف دلمان خواسته نمیشد که از شما خواسته میشود؛ خب شما از این جهت از ما جلو هستید. انشاءالله که خداوند بر شماها مبارک بکند و این دههى فجر هم انشاءالله بر شما مبارک باشد. موفّق باشید. خب حالا ایشان[2] گفتند که شما عزیزان من از بچّههایى هستید که با این برنامه تماس داشتید و بعضى از خانوادههاى معظّم …
توصیه به فکر حال بودن، چون وقت اندیشیدن به آینده بسیار است
خیلى ممنون، سؤال خوبى کردید. البتّه من اگر بخواهم به نوجوانهاى عزیز در این موردى که شما مطرح کردید، سفارشی بکنم، سفارش من این خواهد بود که نوجوانها باید به فکر حال باشند؛ وقت براى اینکه به فکر آینده باشند، زیاد است. دورهى جوانى، دوران سنین هجدهسالگى، بیستسالگى، راجع به آینده هر چه میخواهند آن وقتها فکر کنند و فکر عملى بکنند؛ چون در دورهى نوجوانى، یعنى سنین مثلاً سیزدهسالگى، چهاردهسالگى، پانزدهسالگى، اگر دربارهى آینده بخواهند فکر کنند، خیلى این فکر، تعیینکننده …
دوران طلایی نوجوانی برای مطالعه و ماندگاری آموختهها در ذهن
… و یادداشت کردم؛ دفتر کوچکى داشتم، یادداشت میکردم. مثلاً احادیثى را که دیروز نگاه کرده باشم یا همین هفته نگاه کرده باشم، یادم نمیماند، مگر اینکه یادآوریاى وجود داشته باشد؛ امّا آنهایى که در آن دوره خواندم کاملاً یادم هست. شماها هم واقعاً باید قدر بدانید؛ هر چه شما امروز مطالعه کنید، برایتان میماند، هرگز از ذهنتان زدوده نمیشود. دورهى خیلى خوبى است این دورهى نوجوانى براى مطالعه و یاد گرفتن؛ واقعاً یک دورهى طلائى است و با هیچ دوران دیگرى قابل مقایسه نیست.
توصیه به نگاه به حال و بهره از دوران طلایی یادگیری
اوّلاً شما چه زیبا صحبت میکنید؛ هم صدایتان خوب است، هم ماشاءالله خیلی قشنگ صحبت میکنید؛ انشاءالله که موفّق باشید. البتّه من انتظار دارم که نوجوانها ــ همانطور که قبلاً گفتم ــ به جاى اینکه خیلى به آینده نگاه کنند، به حال نگاه کنند. یعنى الان، شما در یک دوران طلائى زندگى میکنید؛ این دوران بین سنین ده یازده سالگى تا بیستودو، بیستوسهسالگى، حقیقتاً یک دوران طلائى است؛ دوران یاد گرفتن، آمادهسازى ذهن خود، فکر خود براى آینده، بخصوص که امکانات امروز در کشور ما فراهم است. من میترسم که بچّهها اگر امروز خیلى به فکر این باشند که ما فردا چهکاره خواهیم شد، بروند در تخیّلات زیادِ غیر عملى؛ تخیّلاتى که خیلى به عمل نزدیک نیست؛ که حالت بهاصطلاح موهومات و حالت افسانهپردازى ذهنى را بیشتر به انسان [منتقل] میکند و [باعث میشود] از …
توصیه به پیشرفت درسی، انس با کتاب دینی، احترام والدین و ورزش
فرزندان عزیزم، از محبت پاک و پر شور شما متشکرم. شما کودکان و نوجوانان عزیز در دل من جای دارید و من شما را دعا میکنم. همت کنید تا هم درس شما پیشرفت کند و هم با کتابهای دینی خوب و مفید، انس پیدا کنید. به نماز اهمیت بدهید و هر روز قرآن بخوانید و اگر میتوانید آن را حفظ کنید. احترام پدر و مادر را لازم بدانید و به ورزش و فعالیتهای اجتماعی اهمیت بدهید و خلاصه با تلاش و خود سازی فکری و روحی و جسمی خود را برای مسؤولیتهای زندگی در جامعهی اسلامی آماده کنید تا بتوانید کشور اسلامی خود را پیش ببرید. موفق باشید.
سپردن ادامهٔ راه انقلاب و رساندن پیامش به دنیا به نسل نوجوان
… را از جامعه بکلّى بکَنیم، آن روزى که بچّههاى ما، بزرگهاى ما، زن و مرد ما به طور کامل به انسانهاى داراى اخلاق اسلامى و روش اسلامى تبدیل شده باشند، روزى است که دنیا دیگر با شتاب به سمت همین هدفها و شعارهاى ما حرکت خواهد کرد. ما راه طولانىاى در پیش داریم؛ بقیّهى راه را شماها باید بروید، شما صاحبهاى اصلى انقلابید. عزیزان، نور چشمان، بچّهها، نوجوانان! ما این انقلاب را، این جمهورى اسلامى را نگه داشتهایم تا شما تازهنَفَسها برسید و آن را جهانى کنید؛ پیام این انقلاب را شماها باید به دنیا برسانید؛ خودتان را بسازید و براى آن روز آماده کنید. اینکه در این پلاکاردها نوشتهاند «امیدان آیندهى انقلاب»، راست است؛ امیدهاى آینده شما هستید.
تأثیرپذیری و هیجانزدگی نوجوانان و جوانان و کشانده شدن آنان به آشوب
دستهی دوّم، با رژیم صهیونیستی و با فلان دستگاه جاسوسی ارتباطی نداشتند، نوجوان خامی است که با او حرف میزنند، تحت تأثیر قرارش میدهند، هیجان برایش به وجود میآورند؛ جوانها هم هیجانیاند، نوجوانها هیجانیاند، میآیند وارد میدان میشوند، کارهایی میکنند که نباید بکنند، شیطنتهایی میکنند که نباید بکنند. اینها پیادهنظامند؛ مأموریّتشان این است که بروند به یک جایی حمله کنند: یک پاسگاه، یک خانه، یک اداره، یک بانک، یک مرکز صنعتی، یک مرکز برق؛ مأموریّتشان اینها است. آن سردسته اینها را جمع میکند، هر کدامشان، ده نفر، بیست نفر، پنجاه نفر را جمع میکنند، راهنمایی …
پیشی گرفتن نوجوان امروز در مسائل دینی
… بتدریج نشان میدهند. البتّه تحوّلات بزرگ در یک کشور به چشم نمیآید، چون تدریجی است، چون طولانیمدّت است ــ کوتاهمدّت نیست و در یک لحظه انجام نمیگیرد تا انسان ببیند؛ بتدریج انجام میگیرد ــ امّا من میخواهم عرض بکنم به توفیق الهی بتدریج جامعه پیشرفت میکند. نوجوانِ امروز نسبت به مسائل دینی ــ غیر از همان اوایلِ اوایل انقلاب ــ از برههای از این میانهها بمراتب جلوتر و پیشتر است، بعد از این هم انشاءالله پیشتر خواهد رفت.
توصیه به ورزش سبک و پرهیز از ورزش سنگین در نوجوانی
این نوجوانهای عزیز هم حقّاً و انصافاً درواقع یک گود بهیادماندنی نشان دادند؛ یعنی بنده که هرگز ــ جز یک بار دیگر همینجا ــ ندیده بودم اینجور حرکات ورزشی باستانی را که این بچّهها انجام میدهند. و البتّه نوجوانها ورزش سنگین نباید بکنند؛ باید هر چه میتوانند نرمش بکنند، ورزش سبک بکنند، همین کارها را انجام بدهند امّا ورزش سنگین را بگذارند برای چند سال بعد. خب این مربوط به ورزش و المپیاد.
افزایش سن در شناسنامه و التماس به والدین برای رفتن به جبهه
… شهید چمران با یک گروهی میروند شکار تانک ــ به تعبیر خودشان ــ اجازه بدهند من هم جزو این گروه بروم؛ یعنی یک مرد مثلاً حدود چهلوچندساله، پنجاهساله التماس میکند که اجازه بدهید که با این جوانها، دُوروبَر چمران شبانه بروند با آرپیجی مثلاً فرض کنید تانک بزنند؛ این را بگذارید در کنار آن نوجوانی که سنّش را در شناسنامه زیاد میکند، برای اینکه بتواند برود جبهه؛ یا گریه میکند، التماس میکند به پدرش یا مادرش که اجازه بدهند، امضا بدهند که او برود جبهه؛ اینها را ما داشتیم. نمازهای با خشوع، گریههای نیمهشب، خدمات بیریا؛ یا فرماندهی که نصفهشب بلند میشود میآید کفش رزمندههای خودش را واکس میزند، لباسهایشان را میشوید؛ در هیچ ارتشی در دنیا، در هیچ میدان جنگی این چیزها وجود ندارد؛ این مخصوص جمهوری اسلامی است. …
هوش بالاتر از متوسط جهانی نوجوانان ایرانی، ثروتی عظیم که باید پرورش یابد
… کشور را میسازید. اگر بتوانید انسان آگاه، عالم، اهل فکر کردن، متفکّر، اهل منطق، باایمان، بااراده، متشرّع، پایبند به اخلاق اسلامی، پایبند به تعهّدات ملّی تربیت کنید، بزرگترین خدمت به کشور انجام گرفته؛ یعنی واقعاً هیچ خدمت دیگری قابل مقایسهی با این نیست. این قضیّهی تربیت نوجوانان ما، با توجّه به هوش نوجوان ایرانی، ضریب پیدا میکند و اهمّیّت مضاعف پیدا میکند. اگر ما با یک جامعهی جوان و نوجوانِ متوسّط از لحاظ ذهنی مواجه بودیم، یک جور بود؛ حالا که با یک قشرِ جوانِ هوشمند مواجهیم که از متوسّط هوش جهانی بالاترند، قضیّه جور دیگر است. این ثروت عظیمی است. اگر ما این موجود باارزش، یعنی این جوان هوشمند را ــ که هوشمندیِ خودش را در المپیادها، در مسابقات جهانی، در همه چیز ثابت کرده ــ تربیت نکنیم و به جایگاه شایسته نرسانیم، واقعاً جفا شده؛ این جواهرِ قیمتیای است، این را باید خوب ساخت.
توان نوجوان مکلف برای اثرگذاری و هدایت دیگران در خانواده و مدرسه
… با خدای متعال حرف میزنید و خدا با شما حرف میزند؛ یعنی شما این قابلیّت را پیدا کردید که خدای متعال با شما حرف بزند، به شما تکلیف بدهد و شما آن تکلیف را به جا بیاورید؛ این یک رتبهی باارزشی در عالم انسانیّت است که انسان مخاطب خدا بشود، خدا با انسان حرف بزند. معنای جشن تکلیف این است که شما دیگر بعد از این، بچّه نیستید، کودک نیستید، شما نوجوانید، مسئولیّتپذیرید و در خانوادهتان، در محیط مدرسهتان، در محیطهای بازی با دوستان میتوانید اثر بگذارید، شما میتوانید دیگران را هم به راه راست راهنمایی کنید، هدایت کنید؛ این مسئولیّتی است که بر عهدهی همهی ماها است. یک دخترِ تازهمکلّفشدهی مثلِ شما، پیش خدای متعال از لحاظ تکلیف، با یک زن بزرگسال یا با یک مرد مسن هیچ تفاوتی ندارد.
فهم و تحلیل دقیق مسائل در نوجوانان امروز
من یک چیزهای مبهمی [از آن ماجرا] در ذهنم هست؛ بنده آن وقت چهاردهساله بودم، حالا خواهم گفت. فرق بین دورهی چهارده پانزده سالگی ما، با چهارده پانزده سالگی نوجوانِ امروز از زمین تا آسمان است. شماها امروز مسائل را دقیق میفهمید، تحلیل میکنید، [ولی] ما آن روز نه؛ لکن خب در تاریخ، دقیق خواندهایم و جزئیّاتش را مطّلع هستیم. آمریکاییها نشستند علیه مصدّق توطئه کردند، با اینکه مصدّق به آمریکاییها خوشبین بود، نسبت به آنها اعتماد داشت، حتّی علاقه داشت و فکر میکرد دولت آمریکا در مقابل انگلیسها از او حمایت خواهد کرد؛ …
شکلگیری اندیشه، انگیزه و جهت زندگی در دوران مدرسه
… فرصت گرانبهایی وجود ندارد؛ این فرصت، بهترین فرصت برای انتقال ارزشها و انتقال درست و جامع آرمانهای انقلابی و ملّی ما است؛ این فرصت، برای نهادینه کردن هویّت ملّی در کودکان ما و مردان و زنان آیندهی ما، یک فرصت بینظیری است؛ این در اختیار آموزش و پرورش است. هم اندیشه در این دوازده سال شکل میگیرد، هم انگیزه شکل میگیرد؛ جهت حرکت زندگی -انگیزهها، آرمانها، جهتگیریها- در وجود جوان ما و نوجوان ما، در همین دوازده سال به برکت حضور در کلاسهای درس و شنیدن از معلّمین و بودن در محیط مدرسه شکل میگیرد. ببینید این چقدر اهمّیّت دارد؛ یعنی آیندهی کشور مربوط به همین دوازده سالِ جوانان ما است.
روشنبینی نوجوان دهه هشتادی در پیگیری مفاهیم انقلاب
… چرا، هرچه دلت بخواهد دشمنی کردند، فعّالیّت کردند. همان کارهایی که برای انحراف نسلهای جوان در کشورهای مختلف کردهاند، در کشور ما هم کردهاند؛ از ترویج مواد مخدّر بگیر تا ترویج فحشا، تا بازیهای گمراهکنندهی رایانهای و امثال اینها؛ همهی کارها را کردهاند. در یک بخشهایی هم موفّق شدند، در یک جاهایی هم یک عدّهای را ممکن است توانسته باشند از راه منحرف کنند، امّا نسل جوان، نسل نوجوان با همان روشنبینی که در اوّل انقلاب وجود داشت و از او توقّع میرود، امروز هم وجود دارد. دلیلش هم همین است که شما مشاهده میکنید؛ جوان دههی هشتادی که نه جنگ را، نه امام را، نه انقلاب را دیده امّا همان مفاهیم را با همان روشنبینی، با همان اقتدار که آن روز یک جوان فهمیدهای دنبال میکرد، امروز این نوجوان ما دارد دنبال میکند. شما میتوانید؛ شماها میتوانید بر ترفند دشمن فائق بیایید؛ میتوانید از سختیها و موانع عبور کنید و این کشور را برسانید به آن نقطهای که مطلوبِ آرمانهای اسلامی و انقلابِ اسلامی است؛ میتوانید. و این انشاءالله اتّفاق خواهد افتاد، این خواهد شد، به کوری چشم دشمن.
لزوم مصونیتبخشی به خود و همسالان در برابر دشمن
عزیزان من! امروز ملّت ما و کشور ما دشمنانی دارد؛ دشمنانی که سعی میکنند از هر راهی برای نفوذ در کشور و تسلّط بر این کشور استفاده کنند؛ تسلّط اقتصادی، تسلّط سیاسی، تسلّط فرهنگی. یکی از راههایی که آنها در پیش میگیرند، نفوذ در جوانان ما و نوجوانان ما است؛ متوجّه این نفوذ باشید. سعی کنید به خودتان مصونیّت ببخشید؛ نه فقط به خودتان، [بلکه] به پیرامونیان خودتان -به کسانی که با آنها همکلاس هستید، همدرس هستید، همبازی هستید- در مقابل دشمنان مصونیّت ببخشید.
نبود برنامهٔ صداوسیما برای جوانان دبیرستانی
… یک سرفصل کاری مخصوص آموزشوپرورش داشته باشد؛ آدمهای با فکر، بنشینند برنامهریزی کنند. چند روز پیش -شاید هفتهی پیش- جمعی از نوجوانها و جوانهای دانشآموز اینجا در حسینیّه بودند و برایشان بنده صحبت کردم.[9] یکیشان یک نامهای به من داد، دیدم حرف حسابی میزند؛ نوشته بود که در صداوسیما برای کودکان برنامه هست، برای بزرگها برنامه هست، برای ما جوانهای دبیرستانی برنامه نیست. دیدم راست میگوید، حرف درستی است. کدام برنامه را برای این جوان فراهم کردید که بتواند از آن استفادهی روحی، استفادهی فکری، استفادهی دینی، استفادهی علمی کند. البتّه برنامههای علمی در بعضی از شبکهها هست، اینها برنامه نیست؛ برنامهسازی باید بشود؛ هنرمندانه کار باید بشود. این هم یک دستگاه که دستگاه موظّفی است.
تحسین شعرگویی دانشآموزان و نوجوانان با مضامین خوب
… و واقعاً خیلی خوب شده. این جوانهایی که امروز شعر میخوانند، با جوانهایی که حالا ده سال قبل شعر میخواندند خیلی تفاوتهای آشکار و بیّنی دارند، یعنی واقعاً پیشرفت شده، شعر خیلی خوب است؛ منتها ظرفیّت شعر در کشور ما خیلی بیش از اینها است؛ خیلی بیش از اینها است. شما نگاه کنید الان ببیند این دختر خانم[6] دانشآموز است -شنیدم «شهرستان ادب» فعّالیّتهای دانشآموزی راه انداخته، افراد را جمع میکند-[7] دانشآموزهای ما، جوانهای ما، نوجوانهای ما، دختر ما، پسر ما، شعر میگویند آن هم به این خوبی، با این مضامین خوب، با این تخیّل قوی، این خیلی خوب است؛ البتّه بنده عرض بکنم سطح عمومی شعر امروز ما به سطح عمومی شعر متناسب با ایران هنوز نرسیده؛ یعنی ما دورههایی -که از ما خیلی هم دور نیستند- داشتیم که سطح عمومی شعر، یعنی با توجّه به آن اوجهایی که وجود داشته، از سطح فعلی ما بالاتر بوده است. خب برجستگانی داشتیم، …
وجود استعدادهای فراوان در کودکان و نوجوانانِ در اختیار معلم
… جامد را با تلاش خود، ابتکار خود، عرق ریختن و ساعتها صرف کردن، تبدیل میکند به یک محصول مطلوب؛ که به جای خود ارزشمند است. یک وقت این مادهای که دست ماست، یک موجود انسانی است، با استعدادهایش، با عواطفش، با احساساتش، با ظرفیتهای فراوانی که در یک انسان وجود دارد. این نوجوان ممکن است فردا کسی مثل امام بزرگوار ما بشود، ممکن است یک مصلح اجتماعی بشود، ممکن است یک دانشمند برجسته بشود، ممکن است یک انسان صالح و والا بشود. همهی این استعدادها در مجموعهی نوجوانان و کودکانی که در اختیار معلم قرار میگیرند، وجود دارد. ما میخواهیم این استعداد را به فعلیت برسانیم؛ ببینید چقدر این کار مهم است. بیشتر خطابم به عامهی مردم ماست، به قشرهای مختلف جامعهی ماست؛ قدر معلم را بدانند، منزلت معلم را بشناسند.