تعیین مهلتی برای باسواد شدن همهٔ افراد زیر پنجاه تا شصت سال
باید واقعاً مجموعهی آموزش و پرورش و نهضت سوادآموزی بنشینند و یک حدی را معین کنند. حالا فرض کنیم مثلاً افراد زیر سنین پنجاه سال، پنجاهوپنج سال یا شصت سال، اینها را یک مدتی معین کنند، بگویند تا فلان مدت - پنج سال مثلاً - مطلقاً همه باید در سراسر کشور باسواد بشوند. حالا آنهائی که بالاتر از این سنین هستند، با الزامات و اهتمام کمتری به آنها پرداخته شود، نه اینکه بکلی رها شوند؛ اما مجموعهی کسانی که در سنین زیر پنجاه یا زیر پنجاهوپنج سال هستند از زن و مرد، حتماً باسواد شوند، تا ما دیگر در کشور بیسواد به این معنا نداشته باشیم.
دو امتیاز: باسواد کردن بیسوادان و بردن تعلیم و تعلم به اقصی نقاط کشور
نهضت سوادآموزی دو امتیاز دارد: یکی این است که شما بیسوادها را باسواد میکنید. این، یک کار از مجموع کارهایی است که نهضتسوادآموزی انجام میدهد. دوم این است که شما تعلیم و تعلم را تا اقصی نقاط کشور میبرید. و این، یک فضیلت و حسنهی دیگر است. این، غیر از سوادآموزی است.
دعوت مردم به درس با رفق و مدارا و بدون قهر و غلبه
… خود ما بودند و در مواردی، خیلی خوب کار کردند. لکن یک عیب بزرگ در مجموع آن تشکیلات وجود داشت؛ و آن اینکه، جنبهی قهر و غلبه داشت؛ جنبهی رئیس بودن و حکم راندن داشت. لذا آن رژیم خبیث، سیاستهای پلید خودش را بهوسیلهی جوانان سپاه دانش اجرا و اعلام میکرد. اما شما حالت رفق دارید؛ حالت مدارا دارید؛ حالت تبلیغ دارید و اینها امتیازات شماست.
حق حیات نهضت بر بخش عظیمی از مردم با بخشیدن سواد، کلید تفکر و فراگیری
اگر هیچ چیز نباشد جز اینکه شما الفبا را به مردم بیسواد تعلیم میدهید، این خود حسنهی بسیار بزرگی است. حقیقتاً نهضت سوادآموزی در کشور ما بر بخش عظیمی از مردم حقِ حیات دارد؛ برای خاطر اینکه به آنها سواد، کلید تفکر و فراگیری بخشیده است و این نعمت بسیار بزرگی است. بنده دربارهی موضوع سواد و درسخواندن، خیلی صحبت کردهام. درعینحال، هر وقت به این قضیه در کشورمان نگاه میکنم، خودمان را مقصر میبینم. بههرحال، ما پرچم اسلام را برافراشتهایم. بنده دیدهام کشورهایی در طول چند سال، بیسوادی را به صفر رساندهاند؛ آن هم …
مخالفت با طرح تعطیلی نهضت با وجود باقی ماندن نیمی از بیسوادی
… بهوجود میآید. لذا آقایانی که به برنامههای نهضت بیتوجهی میکنند، باید متوجه باشند. خوشبختانه مسؤولین طراز اول کشور، به این کار علاقهمندند؛ هم آقای رئیس جمهور و هم بقیهی آقایانی که مسؤول هستند. شما هم دنبالگیری کنید و انشاءالله، این کار را ادامه دهید. اما بحث تعطیل کردن نهضت را، به نظر من، اصلاً مطرح نکنید. مگر بیستوپنج درصد رقم کمی است؟ مگر شوخی است؟ شما چهارده، پانزده سال تلاش کردید و بیستوپنج درصد از بیسوادی را کاستید، اما نصف دیگرش مانده است. مگر نصف، کم است که صحبت از این بشود «حالا چه کار کنیم؟ تعطیل کنیم یا تعطیل نکنیم؟» این جریان، با همین شکل باید ادامه پیدا کند. البته از مهمترین رازهای پیشرفت این است که یک سازمان، کم واسطه بخورد. نباید پیوسته امضا پشت امضا و کاغذبازی و بروبرگرد داشته باشد.
حداقل نیروی ستادی و گسترش کار میدانی برای رسیدن سریعتر بودجه و دستور
نهضت سوادآموزی باید پرسنل اداری و ستادی در حداقل نیاز داشته باشد. پرسنل را به قول معروف ببرید وارد میدان کنید. کار میدانی را هرچه میتوانید توسعه دهید، و کار ستادی را هرچه میتوانید محدود و کم کنید، تا پول زودتر به آن مراکز برسد. دستور زودتر برسد و نتیجهاش زود برگردد و دربارهی آن زود بشود عکسالعمل نشان داد. وقتی در یک اداره، لایهها زیاد میشود، حالت جسمهای پیه و چربیدار را پیدا میکند. به جسمهایی که پیه و چربی دارند یک تلنگر بزنید، نمیفهمند. اما مثلاً به بنده که آدم لاغری هستم، یک تلنگر بزنید، فوری میفهمم؛ یعنی اثرش فوراً به عصب میرسد.
سوادآموزی بیچشمداشت به مردم روستاها و شهرهای دورافتاده بهعنوان جهاد
اوّلاً برادران و خواهران نهضت سوادآموزى بدانند که در حال جهادند؛ رفتن در شهرهاى دورافتاده و روستاها و درِ خانهها و مساجد، و بدون چشمداشتِ احسنتى و تشکّرى، علم را و سواد را که ارزندهترین هدیهها است، به مردم دادن، یک جهاد است. و بىسوادى براى همهى جوامع انسانى، بالاخص براى یک جامعهى مسلمان انقلابى، مخصوصاً در این دوران و در این عصر پُرزحمت که قدرتهاى بزرگ از بىسوادى مردم و ناآگاهى مردم ــ که آن هم نتیجهی بىسوادى است ــ دارند استفاده میکنند، یک لکّهى ننگ است. به بىسوادها …
سوادآموزی کاری نیک در راه امیرالمؤمنین
امیرالمؤمنین در راه احیاى انسانها کار کرد. خوب است که من اشاره بکنم، امروز جمعى از خواهران نهضت سوادآموزى اینجا هستند. سوادآموزى یک حسنه است در راه آن بزرگوار؛ یاد دادن، یاد گرفتن. خدمت به مردم، کار کردن براى مردم، زحمت کشیدن براى مردم، امانت و پارسایى را حفظ کردن، سخن حق را گفتن، همهى اینها در راه على (علیه الصّلاة و السّلام) است.
کار بسیار بزرگ و فریضهٔ فوری بودن سوادآموزی
… و از مراکز گوناگون تشریف آوردهاند، تشکّر میکنم؛ مخصوصاً خانوادههاى معظّم شهدا و علماى اعلام و ائمّهی محترم جمعه و جماعت. از همهی برادران و خواهرانى که در بخشهاى خدمتىِ گوناگون مشغول خدمت به ملّت و کشور و اسلام و انقلاب هستند، قلباً و عمیقاً تشکّر میکنم؛ برادران و خواهرانى که در نهضت سوادآموزى مشغول تلاش و خدمت ارزندهی خودشان هستند - که حقیقتاً کار بسیار بزرگ و فریضهی فوتى و فورى و کاملاً حائز اهمّیّتى است؛ و امیدواریم انشاءالله موفّق باشند - همینطور برادران مربوط به وزارت راه و کادرهاى پروازى و برادران حفاظت اطّلاعات ارتش، برادران زحمتکشى که در بنیان و ساختمان مرقد حضرت امام (رضوان الله تعالى علیه) مشغول تلاشند و همهی برادران و خواهرانى که از شهرهاى …
شکر توفیق خدمت و عملکرد مطلوب در نهضت سوادآموزی
خدا را شکرگزاریم که توفیق خدمت در نهضت سواد آموزی را به شما داد. و باز شکرگزاریم که توانستید به این وظیفه، به شکل خوب و مطلوبی عمل کنید.