رفتن به محتوای اصلی

نهضت تنباکورویداد

نام‌های دیگر: نهضت تحریم تنباکو

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جنبش مردم و علما در برابر قرارداد رژی در پی فتوای میرزای شیرازی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون درباره قدرت روحانیت و خدمات علمای شیعه‌— ۱۳۵۶/۰۸/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۵
۱۳۵۶۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شکست قرارداد استعماری با یک فتوا و قیام مردم ایران

… شکسته بشود، قدرت روحانیت بود؛ که اینها با تجربه و با عینیت در جاهای مختلف دیدند که قدرت روحانیت می‌تواند جلوگیری کند از مفاسدی که آنها می‌خواهند ایجاد کنند؛ از انتفاعاتی که آنها می‌خواهند از ما ببرند و ما را عقب نگه دارند. اینها می‌توانند یک چنین کاری بکنند. قضیه تنباکو، در زمان مرحوم میرزا[1]، به اینها فهماند که با یک فتوای یک آقایی، که در یک ده در عراق سکونت دارد، یک امپراتوری را شکست داد و سلطان وقت هم با همه کوششی که کرد برای اینکه حفظ کند آن قرارداد را نتوانست حفظ بکند؛ و مردم ایران قیام کردند و شکستند آن پیمانی که آنها داشتند. این یک تجربه‌ای شد برای آنها که ببینند یک آقایی در یک ده وقتی یک کلمه می‌نویسد که «امروز استعمال تنباکو در حکم محاربه با امام زمان است» و این موجش می‌آید همه ایران را فرا می‌گیرد، به طوری که شاه مستبدّ با آن قدرت را می‌کوبد، قلم این آقا می‌کوبد آن سرنیزه‌های …

مشارکت زنان همراه مردان در قیام برای جلوگیری از قرارداد تنباکو

… که در ایران بوده است جنبشهای اصیلی که در ایران بوده است قبل از این دوره رژیم پهلوی، جنبش تنباکو، جنبش مشروطیت، زنها همدوش با مردها فعالیت می‌کردند. زنها در جامعه بودند و با مردها راجع به امور سیاسی و امور اجتماعی و گرفتاریهای مملکت خودشان فعالیت می‌کردند. همان طوری که مردها آن وقت قیام می‌کردند و قیام کردند برای اینکه قضیه تنباکو را- که همه چیز ما را به باد داده بود- جلوگیری از آن قرارداد بکنند. زنها هم در آن وقت شریک بودند، و در جنبش مشروطیت هم همان طور که مردها فعالیت می‌کردند، زنها هم فعالیت می‌کردند، این مال قبل از رژیم.

آغاز با فتوای میرزای شیرازی و قیام علمای تهران با پیروی مردم

در این صد سال آخری- که خوب، تاریخش دیگر خیلی نزدیک است و همه شما هم اطلاع دارید- در این صد ساله اخیر آنی که معارضه کرده با سلاطین وقت، ابتدایش از روحانی شروع شده. قضیه تنباکو ابتدایش از روحانیون ایران و عراق و از مرحوم میرزا[4] فتوا بود؛ و از علمای تهران قیام و عمل. البته مردم هم به اینها علاقه داشتند و دنبال اینها را می‌گرفتند و کارها را انجام می‌دادند. در جنبش مشروطیت هم همین طور بود- که از روحانیون نجف و ایران شروع شد؛ مردم هم تبعیت کردند و کار را تا آن حدود که توانستند آن وقت انجام دادند و رژیم استبدادی را به مشروطه برگرداندند. لکن خوب، نتوانستند مشروطه را آن طور که هست درستش کنند، متحققش کنند. باز همان …

جنبش روحانیون بر ضد سلطان وقت

… جوانهای ما هم باورشان آمده بود. در صورتی که تاریخ خود ما، همین چند سال، این صد سال اخیر، این صد سال اخیر را وقتی ما ملاحظه کنیم- جلویش هم همین طور بوده؛ ما این صد سال اخیر را که ما ملاحظه کنیم- هر جنبشی که واقع شده است از طرف روحانیون بوده است بر ضد سلاطین. جنبش تنباکو به ضد سلطان آن وقت[2] بود. جنبش مشروطه بر ضد رژیم بود؛ البته با قبول داشتن رژیم، عدالت می‌خواسته‌اند ایجاد کنند. در زمان خود ما چندین نفر قیام کردند روحانیون بر ضد رضا خان، چندین دفعه: یک دفعه از خراسان، یک دفعه از آذربایجان، یک دفعه از اصفهان. و همه اطراف ایران را دعوت کردند به قم؛ که …