رفتن به محتوای اصلی

نماز

نام‌های دیگر: نماز اول وقت، نماز صبح

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فریضهٔ نماز، آثار و آداب آن و اقامهٔ آن در جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

«و یقیمون الصلوة»: و نماز را به پا میدارند. من بارها این را گفته‌ام که به پاداشتن نماز غیر از گزاردن نماز است و متأسفانه در بعضی از ترجمه‌ها مشاهده میشود مینویسند و نماز میگزارند، در حالی که نمازگزاردن در عربی میشود «یصلون» و «یقیمون الصلوة» یعنی نماز را بپا میدارند، پس به پا داشتن نماز چیزی بیش از گزاردن نماز است، که البته نمازگزاردن را هم شامل میشود. یعنی اگر شما بخواهید جزو نماز بپادارندگان باشید نمیتوانید نمازگزاردن را ترک کنید. بپاداشتن نماز، یعنی در محیط و درجامعه این واجب و این حقیقت لطیف را بوجود آوردن و محیط را محیط نماز کردن و دیگری را به نماز دعوت کردن و نماز را با توجه ادا کردن، و مفاهیم نماز را در زندگی تحقق بخشیدن است، که مفهوم اصلی نماز عبارت است از: خضوع انسان در مقابل پروردگار و عمل انسان به فرمان پروردگار این آن عنصر اصلی نماز است که در حاشیه‌اش هم چیزهای دیگری وجود دارد. پس شرط دوم متقین اقامه‌ی صلوة است «یقیمون‌الصلوة» و آنکه قبلاً گفتیم: «الذین یؤمنون ‌بالغیب»، یکی از مقومات تقوا بود در عالم بینش و این دومی، اقامه‌ی صلوة یکی از مقومات تقوا در عالم خود سازی است و خودسازی بسیار مهم است.
البتّه این نکته نیز شایان ذکر است که نماز، همین بر زبان راندن کلمات و گزاردن حرکاتى معیّن نیست. آن‌‌همه فیض و برکت، بر پدید آوردن امواج صوتى و اعمال بدنى، بى‌‌آنکه روح ذکر و توجّه در سراسر این کالبد دمیده باشد، مترتّب نمیگردد؛ اگرچه حدّاقلّ تکلیف با آن ساقط میگردد. روح نماز، یاد خدا و خشوع و حضور در برابر او است و این کلمات و اعمالى که با تعلیم الهى بر مکلّف واجب گشته است، بهترین قالب براى آن روح و نزدیک‌‌ترین راه به آن سرمنزل مقصود است. نماز بى ‌‌ذکر و حضور، کالبدى بى‌‌روح است که اگرچه نام نماز بر آن مَجاز نیست لیکن اثر و خاصیّت نماز نیز از آن مترقَّب[3] نیست. از این حقیقت، در آثار دینى با عنوان «قبولى نماز» سخن رفته است و چنین آمده است که از یک نماز که تو میگزارى، تنها هر آنچه با حضور و توجّه آورده شده، قبول است و بس.
در محیط دانشجویىِ جوان، پرداختن به معارف دینی، پرداختن به الگوهای دینی، توسلات به پروردگار، توسلات به ائمه (علیهم السلام)، خواندن دعای عرفه، برگزاری مراسم اعتکاف و خواندن نماز جماعت، بسیار خوب است. البته این را هم عرض بکنم؛ در مراسم مذهبی به روح مراسم توجه کنید؛ فقط صورت سازی نباشد؛ انسان شعری بخواند، اشکی بگیرد یا بریزد. روح دعا و نماز عبارت است از ارتباط با خدا، آشنا شدن با خدا، بهره بردن از معنویت، پاکیزه کردن و پیراستن روح، و پالایش کردن ذهن از وسوسه ها. نماز را با توجه و اول وقت بخوانید. تحجر بد است؛ فکر نکردن در لایه های زیرین ظواهر، عیب بزرگی است؛ مواظب باشید به این عیب دچار نشوید. حرف های زیادی در این زمینه مطرح است که چون وقت نماز نزدیک است، از آنها می گذرم. گفت: «یک سینه حرف موج زند در دهان ما». ما با شما خیلی حرف داریم؛ ولی متأسفانه مجال زیادی نیست.

شاهدها (۲۳۶ پاراگراف)

خواندن دست‌کم بخشی از نماز با توجه و فهم معنا

البته من نمیگویم که در سرتاسر نماز معانی آن را بفهمید - این کارِ خواص و اخصّ خواص است؛ ما هم شاید نمیتوانیم آن گونه بفهمیم - اما حدّاقل بخشی از نماز را با توجّه بخوانید؛ یعنی بدانید با چه کسی حرف میزنید و معنای آن کلماتی که میگویید، بدانید. من در روایت خواندم که وقتی نزدیک ظهر یا نزدیک مغرب میشد، پیامبر به بلال میگفت: «ارحنا یا بلال»[4] ؛ ای بلال! ما را آسوده کن. آسوده کردن، یعنی آن حالت آرامش را به ما ببخش؛ یعنی اذان بگو؛ اذان بگو که نماز خوانده شود. به هر حال خواهش میکنم که این توجّه به نماز …

اذان و نماز اول وقت جوانان حزب‌اللهی در فرودگاه‌های جهان

روزگاری یک جوان در دنیای اسلام، در حالی که نمازش در حال قضا شدن بود، خجالت میکشید در ملأ عام بایستد نماز بخواند! جوان ایرانی کاری کرد که در شلوغترین فرودگاههای دنیا و در مراکز فساد و بیبندوباری و بیاعتنایی به مذهب، گاهی سه نفر، پنج نفر جوان حزب‌الّلهی - به هر جهتی که آن‌جا بودند - اوّل وقت اذان میگفتند! نمیگفتند آخرِ وقت که به تهران برسیم، نماز میخوانیم؛ همان جا اوّل وقت در فرودگاه، به نماز میایستادند و تکریم و تعظیم دلها و احترام حقیقی را از همه سو به طرف خودشان جلب میکردند. من بعضی اینها را به چشم خودم دیدم؛ بعضیها را هم از گزارشهایی نقل میکنم که مثل این است که به چشم خودم دیده باشم! جوان مسلمان، شخصیت پیدا کرد.

ستون دین و نورانی شدن نمازگزار و محیط پیرامون با نماز همراه با حضور

عبادات و در رأس آنان «نماز» بدین جهت است که چنین اهمیتی می‌یابد و نماز ستون دین نامیده می‌شود. نماز آن گاه که با توجه و حضور همراه است، نه تنها دل و جان نمازگزار، که فضای پیرامون او را نیز لطیف و نورانی و معطر می‌سازد و به خانه و خانواده و محیط کار و محفل دوستان و مجامع شهروندان و همه‌ی فضاهای زندگی پرتوافشانی می‌کند.

کاهش خودخواهی، تجاوزگری و حسادت با افزایش نمازگزاران خاشع

هرچه نمازگزارانِ متوجه و خاشع و ذاکر بیشتر شوند، ظلمات خودخواهیها و خودکامگیها و بددلیها و آزمندیها و تجاوزگریها و حسادتها و بدخواهیها کمتر می‌شود و نور رستگاری بر پیشانی زندگی، بیشتر می‌درخشد.

رهایی انسان از حصار خودخواهی و هدایت شهوت و غضب به سوی حقیقت

ریشه‌ی همه‌ی تلخکامیهای بشر در غفلت از خدا و محدود شدن به منافع شخصی است. نماز، آدمی را از این حصارهای ظلمانی می‌رهاند و شهوت و غضب او را به سوی حقیقت متعالی و خیر همگانی هدایت می‌کند.

آفریدن بهشت در دل و محیط زندگی و اصلی‌ترین ادب دینداری در همهٔ ادیان

نمازِ خاشعانه و سرشار از حال و حضور، بهشتی واقعی، نخست در دل و جان نمازگزار و بتدریج در محیط زندگی می‌آفریند و صلاح و فلاح را به انسان هدیه می‌کند. از این رو در همه‌ی ادیان الهی، نمازگزاردن، اصلی‌ترین ادبِ دینداری و آشکارترین و عمومیترین نشانه‌ی ایمان است، و نماز اسلام، کاملترین و زیباترین نمازها است.

اهمیت دادن به نماز اول وقت و همراه با توجه

فرزندم صفای دوران کنونی عمر را قدر بدانید و در خود سازی علمی و روحی و جسمی خود کوشا باشید. به نماز اول وقت و با توجه، اهمیت بدهید.

خسته نشدن از نماز با دانستن معنا و توجه

البتّه، ماها آن وقت از یک امتیاز برخوردار بودیم که این امتیاز اگر امروز در جوانى باشد، دعا و ذکر و نماز براى او شیرین خواهد آمد و مطلقاً خسته‌کننده نخواهد بود و آن، توجّه به معانى است. ببینید! هر کسى که از نماز خسته میشود در حال نماز، یا معناى نماز را نمیداند یا توجّه نمیکند، وَالّا اگر کسى معناى نماز را بداند و توجّه هم بکند به نماز، امکان ندارد از نماز خسته بشود؛ اصلاً امکان ندارد. اگر کسى دعا را بفهمد ــ مثلاً دعاى ابوحمزه‌ى ثمالى را که میدانید دعاى خیلى طولانى‌اى است دیگر؛ حدود هشت، یا ده صفحه‌ى مفاتیح است، یا دعاى امام حسین در روز عرفه را ــ و توجّه [هم] بکند؛ چون گاهى انسان معنا را هم میداند امّا توجّه نمیکند و ذهنش جاهاى دیگر …

جایگاه ویژهٔ اقامهٔ نماز در صدر وظایف مؤمنان پس از استقرار حاکمیت الهی

در میان مجموعه‌ى وظایف خطیرى که با استقرار حاکمیّت الهى در نقطه‌اى از زمین بر دوش مؤمنان و بندگان زبده‌ى خداوند قرار میگیرد، قرآن اقامه‌ى نماز را شأنى ویژه بخشیده و آن را در صدر فهرست جاى داده است: اَّلَّذینَ اِن مَکَّنَّهُم فِی الاَرضِ اَقامُوا الصَّلٰوة.[2] اگر برپا داشتن نماز در میان مردم نقشى بنیانى نمیداشت و همچون پایه‌ى استوارى براى پیشبرد هدفهاى بزرگ نظام اسلامى به شمار نمى‌آمد، چنین تأکید بلیغى بر اهمّیّت نماز نمیشد.

نقش تربیتی و معنوی نماز و جایگاه کلیدی آن در ادارهٔ فرد و جامعه

حقیقت آن است که نماز با نقش عظیم تربیتى، با تأثیر شگرف در ایجاد آرامش و سکینه‌ى قلبى مؤمنان، با دمیدن روح توکّل و تقوا و اخلاص در نمازگزار، با ایجاد فضاى تقدّس و معنویّت در پیرامون نمازگزار ــ که موجب دورى او و دیگران از گناه است ــ و با درسهاى معرفتى گوناگون که در الفاظ و اذکار آن نهفته است، بسى بیش از «صرفاً یک وظیفه‌ى شخصى» و در واقع داراى نقش کلیدى در اداره‌ى فرد و جامعه است. تأکیدهاى بلیغى که بر گزاردن این واجب شده و حتّى پدر و مادر موظّف شده‌اند که فرزند خود را از دوران کودکى با آن مأنوس سازند، در میان همه‌ى واجبات دینى بى‌نظیر است؛ و این به‌ خاطر نقش استثنائى نماز در تنظیم انگیزه‌هاى روانى فرد و تأمین فضاى مساعد براى تحمّل بارهاى سنگین وظیفه در جامعه است.

نماز برترین اعمال و پشتوانهٔ روحی واجبات دشوار و پرخطر

با توجّه به همه‌ى این جهات، بحق باید نماز را برترین اعمال دانست و صلاى[3] «حىّ على خیر العمل» را در بانگ نماز، سخنى حکمت‌آمیز به حساب آورد. نماز است که مایه‌هاى لازم ایثار و گذشت و توکّل و تعبّد را، که پشتوانه‌ى حتمى واجبات پُرخطر و دشوار همچون جهاد و نهى‌ از منکر و زکات است، در روح آدمى پدید مى‌آورد و او را شجاعانه بدان میدانها گسیل میدارد. هنگامى که به خاطر هجوم دشمن فریضه‌ى جهاد اهمّیّت مى‌یابد، یا بر اثر دشوارى زندگىِ قشرهایى از مردم فریضه‌ى زکات و انفاق همه را مخاطب میسازد، یا به اقتضاى تلاش دشمن در عرصه‌ى فرهنگ و اخلاق، امر به ‌معروف و نهى ‌از منکر واجب همگانى میشود، در همه‌ى این شرایط، …

نماز کارآمدترین وسیلهٔ تأمین نیاز معنوی بشر امروز

… ده‌ها سال پیش، دلسوزان و تیزبینان، حتّى در قلب محیط تمدّن صنعتى و ماشینى، این خطر را احساس کرده و هشدار داده‌اند، و با تأسّف، هنوز میلیون‌ها انسان ــ بویژه جوانان که احساسات لطیف‌تر و روحیه‌ى آسیب‌پذیرتر دارند ــ در این بلاى بزرگ همچنان بى‌دفاع و بى‌علاجند. نیاز به رابطه‌ى معنوى با خداوند رحیم و کریم، بدین جهت، امروز براى مردم دنیا از همیشه حادتر و جدّى‌تر است و نماز برترین و کارآمدترین وسیله براى تأمین این نیاز است. بشریّت، امروز به نماز خالص و کامل و پُرشور اسلامى از همیشه نیازمندتر است و شما مسئولانِ امرِ ترویج نماز باید به کمک الهى بتوانید، نه ‌فقط نسل روبه‌رشد و بالنده‌ى جوان کشورمان، بلکه همه‌ى جانهاى نیازمند و کامهاى تشنه‌ى بشر متحیّر در سراسر جهان را اشباع کنید و از سرچشمه‌ى فیّاض نماز بهره‌مند سازید.

مقدم داشتن نماز بر همهٔ کارها و پرهیز از ترک آن به بهانهٔ مشغله

۱۰. همگان نماز را که داروى شفابخش روح و مایه‌ى صفا و آرامش و نورانیّت است، بر همه‌ى کارهاى دیگر مقدّم دارند و در هیچ شرایطى خود را از آن محروم نسازند و هرگز به بهانه‌ى مشغله و گرفتارى، این حضور رهایى‌بخش در محضر آفریدگار رحیم و کریم و عزیز را از دست ندهند.

نماز لطف و دریچه، نه بار؛ لزوم آشنا کردن جوانان دانشجو با آن

… چیزها هستند، آنها صادقند و به ما این چیزها را گفته‌اند. هر کسی هم ممکن است بالاخره در مدت عمرش، کم و بیش توفیقی پیدا کند و لذّت ذکْر الهی را لحظه‌ای درک کند. این هدیه‌ی بزرگی است که شما باید به جوانان دانشجو بدهید. این جوانان دختر و پسر روحهایی آماده دارند. اینها را با نماز آشنا کنید. نماز یک بار بر دوش انسان نیست. بلکه یک لطف و یک دریچه است. اگر خدا به من و شما اجازه نداده بود که با او حرف بزنیم، ما چه کار میکردیم؟ اگر انسان اجازه نداشت زبان به دعا و مناجات باز کند، چه میکرد؟ چطور میتوانست روح تشنه و گرسنه‌ی خود را اشباع کند؟ چه چیزی غیر از اُنس با خدا میتواند این روح تشنه‌ی انسان را سیراب کند؟

مظهر کامل پرستش و حضور برجسته‌تر آن در ذهن و عمل جامعه

خداوند متعال را سپاس می‌گویم که دلهای نورانی و پاکیزه‌یی را به کار نماز و ترویج و برپاداری آن، بر انگیخته و شوق مجاهدت و تلاش مخلصانه در این راه را به آنها بخشیده است. ثمره‌ی کوششهای هوشمندانه‌ی جمع شما در این چند سال آن شده است که نماز که مظهر کامل پرستش و نیایش و رازگویی و نیاز جویی و عشق و ایمان به محبوب فطریِ عالم وجود است، پرتوی درخشانتر و حضوری برجسته‌تر در ذهن و عمل جامعه‌ی اسلامی ما یافته است. اکنون بحمداللَّه در بسیاری از جاهایی که جماعت مردم در آن گرد می‌آیند، و به ویژه مراکز گردآییِ جوانان مانند مدارس و دانشگاهها و سربازخانه‌ها و بوستانها و نیز دانشگاههای دولتی و راهها و غیره، نماز، حاضر و بارز و چشم و دل نواز است. نوشته‌ها و گفته‌های بسیار در رسانه‌ها و در کتابها و درسها و برنامه‌های هنری و تبلیغی، به نماز می‌پردازد و ذهنها و دلهای کسان بی‌شماری را به این تکلیف شیرین و دلنشین، متمایل می‌سازد و به گزاردن آن وا می‌دارد.

نماز راه کامیابی و سعادت در امور فردی و اجتماعی

شک نباید کرد که این، راهی است به سوی کامیابی و توفیق در همه‌ی مهامّ شخصی و اجتماعی، راهی است به سوی سعادت و فلاح. قد افلح المؤمنون، الذین هم فی صلوتهم خاشعون.

لزوم تبیین ژرفا و رازهای نماز در کتاب‌های درسی و دانشگاهی

1 - برای تبیین ژرفای نماز و معرفی رازها و زیبایی‌های آن، دست به تلاش پیگیر و همه جانبه‌یی زده شود. در کتابهای معارف دانشگاهها و کتب درسی دوره‌های پیش از دانشگاه و جزوه‌های کوچک و قابل فهم همه، سخنان نغز و پر مغز و مضمونهای تازه‌ی فراوان در این باره وارد شود.

گرامی‌داشت و تداوم تلاش برای ترویج و اقامهٔ نماز در کشور

اکنون‌ چند سالی‌ است‌ که‌ چنین‌ روزهایی‌ در کشور ما، موسم‌ نماز است‌، یعنی‌ فضای‌ سراسر کشور به‌ عطر دل‌انگیز یاد و نام‌ نماز، آغشته‌ است‌ و انسانهایی‌ روشن‌ بین‌ و با ایمان‌، باشور و نشاط، همه‌ جا از نماز می‌گویند و به‌ نماز فرامی‌خوانند و برای‌ اقامه‌ی‌ نماز، مجاهدت‌ می‌کنند، این‌ تلاش‌ مبارک، شایسته‌ی‌ آن‌ است‌ که‌ از سوی‌ همه‌ی‌ کسانی‌ که‌ به‌ حیات‌ طیبه‌ی‌ اسلامی‌ و زندگی‌ در سایه‌ی‌ حق‌ و عدالت‌، دل‌ بسته‌اند گرامی‌ داشته‌ شود و به‌ پیوسته‌ ماندن‌ آن‌، کمک شود.

از واجب‌ترین فرایض در کشوری با حاکمیت اسلام

اقامه‌ی‌ نماز در کشوری‌ که‌ پرچم‌ اسلام‌ را بر فراز سر خویش‌ برافراشته‌ و به‌ حاکمیت‌ اسلام‌ مفتخر گردیده‌، یکی‌ از واجب‌ترین‌ فرائض‌ است‌. زیرا همه‌ی‌ هدفهای‌ یک جامعه‌ی‌ نیکبخت‌، از قبیل‌: تأمین‌ عدالت‌ اجتماعی‌، دستیابی‌ به‌ رفاه‌ عمومی‌ و شکوفایی‌ مادی‌، پرورش‌ استعدادها و خلاقیتها در آحاد مردم‌، برخورداری‌ از دانش‌ و بینش‌ و تجربه‌، عزت‌ و استقلال‌ و اقتدار ملی‌، گسترش‌ اخلاق‌ انسانی‌ و …

برترین وسیلهٔ تهذیب اخلاقی و تعالی معنوی افراد جامعه

اهمیت‌ نماز و یکی‌ از رازهای‌ پافشاری‌ بر آن‌ در معارف‌ اسلامی‌ را از آنچه‌ گفتیم‌ می‌توان‌ دانست‌، زیرا نماز برترین‌ چیزی‌ است‌ که‌ می‌تواند همه‌ی‌ افراد جامعه‌ی‌ مسلمان‌ را به‌ تهذیب‌ اخلاقی‌ و تعالی‌ روحی‌ و معنوی‌ برساند.

فراخوانی پیوستهٔ نمازگزار به دوری از گناه و آلودگی

نخست‌ آن‌ که‌ نماز، با شکلی‌ که‌ در اسلام‌ برای‌ آن‌ معین‌ گشته‌ یعنی‌ حرکات‌ و اذکار مخصوص‌، به‌ طور طبیعی‌ نمازگزار را به‌ دوری‌ از گناه‌ و آلودگی‌ فرامی‌خواند: ان‌ الصلوه‌ تنهی‌ عن‌ الفحشاء و المنکر. این‌ فراخوانی‌ پیوسته‌، توانایی‌ آن را دارد که‌ هر کس‌ را از منجلابها رها سازد و عروج‌ بخشد.

زنده کردن روح پرستش و خضوع در برابر خدا

دو آن‌ که‌ در او روح‌ پرستش‌ و خضوع‌ در برابر حضرت‌ باری‌ تعالی‌ را که‌ محبوب‌ حقیقی‌ و فطری‌ هر انسان‌ است‌، زنده‌ می‌کند و غبار فراموشی‌ از این‌ حقیقت‌ درخشنده‌ را که‌ در ژرفای‌ فطرت‌ او نهاده‌ شده‌ است‌ می‌سترد.

بخشیدن آرامش و اطمینان و زدودن اضطراب از نمازگزار

سوم‌ آن‌ که‌ به‌ جان‌ و دل‌ نمازگزار، آن‌ آرامش‌ و اطمینانی‌ را که‌ شرط اصلی‌ موفقیت‌ در همه‌ی‌ عرصه‌های‌ زندگی‌ است‌، هدیه‌ می‌کند و تزلزل‌ و اضطراب‌ را که‌ مانع‌ بزرگی‌ در راه‌ اقدام‌ مجدانه‌ برای‌ پرورش‌ اخلاقی‌ است‌، از او دور می‌سازد.

فراگیری تکلیف نماز و تأثیر گستردهٔ آن در نیکبختی ملت

اکنون‌ هنگامی‌ که‌ می‌بینیم‌ نماز با این‌ ویژگیها و کارسازی‌ استثنایی‌اش‌، گستردگی‌یی‌ به‌ اندازه‌ی‌ گستره‌ی‌ همه‌ی‌ جامعه‌ی‌ اسلامی‌، دارد، یعنی‌ همه‌ در هر حال‌ و هر جا وظیفه‌ دارند آن‌ را به‌ جای‌ آورند و هیچکس‌، هرگز از قلمرو این‌ فریضه‌ی‌ الهی‌ بیرون‌ نیست‌، در می‌یابیم‌ که‌ اندازه‌ی‌ تأثیر آن‌ در تأمین‌ شرط نیکبختی‌ یک ملت‌ و یک جامعه‌، چقدر زیاد است‌.

رواج نماز با همهٔ شرایطش مایهٔ نیکبختی و برپایی دین در زندگی مردم

حقیقت‌ آن‌ است‌ که‌ هرگاه‌ در میان‌ مردمی‌، نماز ـ با همه‌ی‌ شرایطش‌ ـ رواج‌ داشته‌ باشد همین‌ یک واجب‌ الهی‌ آنان‌ را تدریجا به‌ همه‌ی‌ نیکبختیها می‌کشاند و خیمه‌ی‌ دین‌ را در زندگی‌ آنان‌ برپا می‌سازد.

آثار نمازِ همراه با توجه و حضور قلب و هماهنگی با آفرینش

ناگفته‌ نگذاریم‌ که‌ این‌ همه‌، درباره‌ی‌ نمازی‌ است‌ که‌ با روح‌ آن‌ یعنی‌ توجه‌ و حضور قلب‌ به‌ جای‌ آورده‌ می‌شود. چنین‌ نمازی‌، نمازگزار را با همه‌ی‌ آفرینش‌، هماهنگ‌ و همسو می‌سازد و راه‌ را برای‌ تحقق‌ سنتهای‌ الهی‌ در طبیعت‌ و تاریخ‌، بازمی‌کند، چرا که‌ در بینش‌ اسلامی‌ همه‌ی‌ آفرینش‌ در حال‌ تسبیح‌ و عبودیت‌ حضرت‌ حق‌ است‌: یسبح‌ له‌ ما فی‌ السموات‌ و ما فی‌ الارض‌... توصیه‌ی‌ مؤکد اینجانب‌ به‌ همه‌ بویژه‌ جوانان‌ آن‌ است‌ که‌ خود را با نماز مأنوس‌ و از آن‌ بهره‌مند سازند. یعنی‌ این‌ که‌ نماز را با توجه‌ به‌ معنی‌ و با احساس‌ حضور در محضر پروردگار متعال‌ جلت‌ عظمته‌، به‌ جای‌ آورند و این‌ کار را با تمرین‌، بر خود هموار و …

همگانی شدن نماز نخستین نشانهٔ حق‌گزاری آن

… یا آماده کردن نمازخانه در برخی دیگر از جاها، گرد آمدن بیش از پیش مردم و به ویژه جوانان در بسیاری از مساجد، بر پا داشتن نماز جماعت در ظهر عاشورا، در میان مراسم عزاداری، نوشتن کتابهای بسیار در باب نماز و جز اینها، همه و همه برانگیزاننده‌های آن امید بزرگ است. نشانه‌ها و شاخصهایی هست که هرگاه و هرجا دیده می‌شوند می‌توان گفت: حق نماز، گزارده شده است. نخست همگانی شدن نماز است. ناسپاسی بزرگی است که کسی در محیط اسلامی به سر برد و نماز را که برترین وظیفه‌ی هر مسلمان است، به جا نیاورد. چنین کسی نزد خدا و نزد بندگان خدا روسیاه و در حقّ خود، مقصر است، چرا که خویش را از برکات نماز محروم ساخته و درباره‌ی نماز کوتاهی کرده است. آن‌گاه که در …

توجه به معانی و خشوع و حضور، روح نماز و نیازمند آموزش

نشانه‌ی دیگر، نیکو به جای آوردن نماز است، یعنی با توجه به معنی و مفهوم کلمات نماز و همراه با خشوع و حضور. و این روح نماز است که بدون آن، نماز کالبدی است بی‌جان، و اگر چه ساقط کننده‌ی اقّل تکلیف، ولی نه برآورنده‌ی همه‌ی هدفها و مقاصد تشریع، این یک، البته نیازمند آموزش و نیز تمرین است و اگر به کمک الهی، تأمین شود، عمق روحیه‌ی دینی و برکات فراوان ایمان و عمل را با خود تأمین خواهد کرد. نشانه‌ی دیگر، آبادی مساجد و افزایش نمازهای جماعت است، و این به معنای بروز برکات نماز در سطح همکاری و همدلی اجتماعی است. بی‌شک این فریضه نیز با همه‌ی اتکالش به عامل درونی یعنی توجه و ذکر و حضور، همچون دیگر واجبات دینی، ناظر به همه‌ی عرصه‌ی زندگی انسان است و نه …