رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جایگاه و اثر مردم در حکومت، انقلاب و سرنوشت کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۸۹ پاراگراف)

ایمان و فداکاری و صبر ملت ایران در پاسداری از دستاوردهای اسلام

افتخار این ثبات و اقتدار اولاً متعلق به ذات اسلام و تعالیم راهگشا و عزّت بخش آن و ثانیاً متعلق به ملّت ایران است که مؤمنانه در راه اسلام پانهادند و مخلصانه فداکاری کردند و صبورانه از دستاوردهای آن پاسداری نمودند.

همکاری مردم با مسئولان در پیروزی انقلاب و جنگ تحمیلی

… آن بزرگوار را تنها نمیگذاشتند، حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام با این تجربه خونین مواجه نمیشد و مطمئنّاً یزید شکست میخورد. همچنان که در زمان نبىّ‌اکرم، دلهای مؤمن، مردم و کسانی که از آنها انتظار کار میرفت، به پیامبر کمک کردند و آن علوّ و اعتلاء و عظمت را آفریدند. ما در پیروزی انقلاب خودمان، در دوران جنگ تحمیلی، در طول این بیست سال، همین تجربه موفق را دیدیم. مردم با مسؤولان همکاری کردند؛ اهل حق تنها نماندند و دعوت حق بییاور نماند. به فضل پروردگار، کمک الهی با چنین مردمی همراه است؛ در این مدّت هم همراه بوده است، در آینده هم همراه خواهد بود. به فضل الهی و به دعای ولىّ‌عصر ارواحنافداه، این ملت خواهد توانست از همه این گردنه‌های دشوار بگذرد و تجربه‌های سخت را با موفقیّت پشت سر بگذارد و آن …

بی‌نقشی مردم در گزینش حاکمان موروثی در گذشته

… می‌آمدند. حکّام این کشور، مدّتی را با جبّاریت و استبداد و خودکامگی، زندگی می‌کردند. البته بعضی انسانهای باتوان و باعُرضه‌ای هم بودند که می‌توانستند در همان مدّت، لااقل اقتدار ملت ایران را به نحوی در میدانی از میدانها نشان دهند؛ ولی بعضی همین را هم نداشتند! بعد هم که از دنیا می‌رفتند، وُرّاث آنها - فرزند آنها، برادر یا برادرزاده آنها - بدون هیچ استحقاقی بر سرِ کار می‌آمدند؛ بدون این که مردم، هیچ نقشی در گزینش، در انتخاب و در خواستن و پذیرفتن و پسندیدن آنها داشته باشند. ملت ایران، قرنها این‌گونه زندگی کرده بود. آخرین آنها همین حکومت وابسته و فاسدی بود که با کودتا سرِکار آمد و در طول پنجاه و چند سال، با دیکتاتوری حکمرانی کرد و با چوب حراج زدن به هستی ملت ایران، سالهای آخر حکومت خود را گذراند.

یاری ملت ایران و مردم تهران به دولت در برگزاری اجلاس سران

در پایان، لازم میدانم از عموم ملّت بزرگ ایران ــ بخصوص شهروندان عزیز تهرانى ــ به ‌خاطر یارى دولت در برگزارى این مراسم تاریخى صمیمانه سپاسگزارى نمایم.

به‌پاخاستن همهٔ اقشار مردم در انقلاب

اما در این جا همه آحاد مردم؛ مردان، زنان، پیرمردان، افرادی که در مدّت عمرشان در مسائل اجتماعی دخالت نداشتند و کسانی که در هیچ کار مضرّ و خطردار برای زندگی مادّی خود قدمی نگذاشته بودند، بپاخاستند و بی‌محابا به خیابانها آمدند. یک غوغای همگانی به وجود آمد، شد نهضت و انقلاب؛ آن هم انقلابی که به دنبال خود کاری کرد که در طول تاریخ اسلام - بعد از حکومت صدر اوّل تا زمان ما - این کار انجام نشده بود؛ نه در این‌جا و نه در هیچ جای دیگر. آن، چه بود؟ آن، حاکمیت قرآن، حاکمیت فقه اسلامی و احکام دینی بود. این که قوانین و اداره امور کشور، بر …

حرکت همه چیز در کشور انقلابی با عواطف و خواست مردم

حالا همین دمکراسی دروغین، این شعار غیر واقعی، به دست فلان نویسنده‌ای که در داخل کشور انقلابی ماست، میافتد؛ در کشوری که همه چیز با عواطف و خواست مردم حرکت میکند و بدون آنها ممکن نیست که حرکت کند. الان کشور ما این گونه است.

ناممکن بودن کار موفق در کشور بدون کمک مردم

مردم هم در سال گذشته، حقّاً و انصافاً کارهای عظیمی را انجام دادند. مهمترین کار مردم، حضور در صحنه انقلاب و سازندگی است. هم به دولت در انجام کارهایی که در پیش داشت، کمک کردند - که بدون کمک مردم، هیچ‌کس نمی‌تواند به طور موفّق، در این کشور کار مهمی را انجام دهد - و هم در صحنه انقلاب، حضور خود را نشان دادند و در راهپیماییها و در هر جایی که لازم بود حضوری از آنها محسوس باشد و بخصوص در این برهه اخیر - در امر انتخابات - حضور جانانه‌ای از خود به نمایش گذاشتند. در حالی‌که تبلیغات دشمن وانمود و اصرار می‌کرد که نسبت به انتخابات، فضا را تیره و تار نشان دهد و مردم را غایب از صحنه قلمداد کند. بحمداللَّه درصدی از مردم که در انتخابات شرکت کردند، نسبت به دوره‌های اخیری که آمار آنها به درستی در ذهنمان است، کاملاً بیشتر بود. …

خنثی شدن تهمت‌های دشمن فقط با حضور مردم در صحنه

… دائم علیه جمهوری اسلامی تبلیغات میکنند. یکی از قلمهای عمده تبلیغات آنها، این بود که میگفتند «ملت ایران، از اسلام و انقلاب سیر شده است!» خوب؛ این را چه‌کسی میتواند تکذیب کند؟ فرضاً در رادیوی ایران جواب بدهند «نه خیر! سیر نشده‌اند.» با این ثابت میشود؟! چطور ثابت میشود که ملت ایران به انقلاب، اسلام، ارزشها و هدفهای عالی، همچنان متمسّک است و برای آنها همه هستی، ذهن و جان و تن خود را مایه میگذارد، و در صحنه است؟ با حضور مردم. فقط حضور جسمهای مردم در مقاطع خاص و صحنه‌های مورد نظر - در خیابانها و میدانها - میتواند آن تهمتها را خنثی کند.

تحقق کار امام با همراهی جوانان مؤمن، نیروهای مسلح و مردم

… دهد که واقعاً مثل یک افسانه بود؛ یعنی اصلاً باور کردنی و شدنی نبود. در دنیایی که همه چیز علیه اسلام بود، یک نفر بیاید در جایی که همه انگیزه‌های دنیا بر این است که آن‌جا باید از اسلام و ایمان و قرآن دور بماند، حکومت اسلامی برپا کند!؟ مگر چنین چیزی ممکن بود!؟ اما امام کرد و بعد شما جوانان مؤمن، مخلص، بسیجی، سپاهی، ارتشی و مردم معمولی، در جاهای مختلف، کردید و شد.

مردم مباشر اصلی نهی از منکر نه دولت و دستگاه قضایی

بعضی از مردم به این‌جا تلفن زدند، نامه نوشتند و سفارش کردند که «آقا! شما گفتید نهی از منکر. سیل پشتیبانیها هم انجام گرفت. اما عملاً کاری نشد!» عملاً چه کار میخواستید بشود؟ مگر لازم است که این‌جا هم دولت وارد شود یا دستگاه قضایی مستقیماً وارد شود؟ خودمردم باید وارد شوند. خود مردم باید نهی کنند. البته دولت، مجلس شورای اسلامی، دستگاه قضایی و نیروی انتظامی، موظفند که ناهی از منکر را پشتیبانی کنند. این، وظیفه‌ی آنهاست. مباشر کار، خود مردم میتوانند باشند و باید باشند. بخش عمده‌ی قضیه، این‌جاست. جوان رزمنده، خانواده‌ی شهید داده، …

امکان نهی از منکر برای دانشجو و کارمند و کاسب و هنرمند در محیط خود

… که شما در خیابان آن را ببینید و بفهمید و مشاهده کنید - به شکلهای گروهکی، ترویج کنند و جوانان را به فساد بکشانند؛ پسرها را به فساد بکشانند؛ مردم را به بیاعتنایی بکشانند. منکرات اینهاست؛ منکرات اخلاقی، منکرات سیاسی، منکرات اقتصادی. همه‌جا، جای نهی از منکر است. یک دانشجو هم، در محیط درس میتواند نهی از منکر کند. یک کارمند شریف هم، در محیط کار خود میتواند نهی از منکر کند. یک کاسب مؤمن هم، در محیط کار خود میتواند نهی از منکر کند. یک هنرمند هم، با وسایل هنری خود، میتواند نهی از منکر کند. روحانیون در محیطهای مختلف، یکی از مهمترین عوامل نهی از منکر و امر به معروفند. نمیشود این واجبِ بزرگ الهی را در دایره‌های کوچک، محدود کرد. کار هم کار همه است. این‌طور نیست که مخصوص عدّه خاصی باشد. البته هرکس وظیفه‌ای دارد. من در پیام تشکّری که منتشر شد، عرض …

ایستادگی همهٔ اقشار ملت در برابر شرق و غرب در جنگ

… با آن حجم قدرت و با آن عظمت مادّى حمله کند به یک ملّت، هشت سال هم علیه او مبارزه کند، بعد از هشت سال همه چیز مثل روز اوّل باشد، نه یک قدم از سرزمین این ملّت دست دیگرى باشد، نه این ملّت کوچک‌ترین تحمیلى را از دشمن قبول کرده باشد، این پیروزى این ملّت نیست؟ ملّت ما با جوانانش، با رزمندگانش، با ارتش و سپاه و بسیج مردمى‌اش، با عشایر دلاورش، با مردم کوچه و بازارش، با خانواده‌هاى ایثارگرش، با زنان و مردان آگاه و هوشیارش، با شجاعت و ایمان و توکّل بى‌نظیر رهبر عظیم‌الشّأنش توانست در مقابل آمریکا و اروپا و شوروىِ آن روز و امپراتورى شرق و غرب بایستد و بعد از هشت سال، همه‌ى آنها را وادار بکند که اعتراف کنند به پیروزى ملّت ایران و به شکست خودشان.

شکست ارتشی که به ملت خود متکی نیست، مانند ارتش رژیم صدام

… کنند شکست‌‌ناپذیرند و آمریکا این تلاش را خیلى کرده که نشان بدهد شکست‌‌ناپذیر است و حالا که قضیّه‌‌ى عراق هم پیش آمد، از روى عُجبِ ابلهانه و خودبینى ناشى از بلاهت، این ادّعا را بیشتر خواهند کرد؛ یک عدّه افراد ساده‌‌دل هم باور خواهند کرد؛ امّا حقیقت این نیست. اگر رژیم عراق متّکى به ملّت عراق بود، اگر سرباز عراقى در کویت احساس متجاوز بودن و ناحق بودن نمیکرد، آمریکا قادر نبود ملّت عراق را شکست بدهد یا حتّى سرباز عراقى را به عقب براند. بله، وقتى یک ارتشى به ملّت خود متّکى نباشد و متّکى باشد به یک رژیم ظالمى مثل رژیم صدّام، مردم طرف جنگ نیستند، مردم پشتیبان جنگاوران و رزمندگان نیستند، [بلکه] مردم در خانه‌‌هایشان دعا میکنند که زودتر غائله تمام بشود؛ یا به نفع این طرف یا به نفع آن طرف. این‌‌جور ارتشى، معلوم است که شکست خواهد خورد؛ از آمریکا یا از هر کس دیگر. اگر ملّتها در مقابل آمریکا بِایستند، آمریکا هیچ غلطى نخواهد توانست بکند. تا امروز آمریکا در این منطقه ظلم کرده است، غصب کرده است، آدمکشى کرده است، ویرانى به بار آورده است، ملّتها را جریحه‌‌دار کرده است؛ و یقیناً انتقام اینها را پس …

ایمان و حمایت مردم پشتوانهٔ نظام و عامل سرنگونی رژیم شاه

… و عزّت ما در دنیا بود؟ مگر ما چه داریم که دیگران ندارند؟ ما به ‌عنوان یک حکومت مگر چه در اختیارمان هست ــ از آنچه بتوانیم آن را به ‌کار ببریم و خرج کنیم ــ که این قدرتها، این دولتها، این طواغیت، این گردنکشان، این پُرروها، این امپراتورهاى عالم آن را ندارند؟ چه هست جز ایمان یک ملّت شجاع و به‌پاخاسته؟ پشتوانه‌ى این حکومت غیر از کمک این مردم چیست؟ پس اینها صاحب قضیّه‌اند؛ اینها بودند که رژیم شاه را سرنگون کردند. اگر این مردم به فرمان امام گوش نمیکردند و نمیرفتند در خیابانها و جوانهایشان را نمیدادند، حالا بنده و شما که این افتخار را هم با خودمان یدک میکشیم که جزو مبارزین آن زمان بودیم، صد سال باید مبارزه میکردیم؛ مبارزه‌ى آن‌جورى! مردم [بودند که] رفتند در خیابانها و …

بی‌نقشی مردم در کشورهای انقلابی دیگر به سبب غیبتشان در انقلاب

… دیدیم و لمس کردیم؛ هیچ کدام از اینها مصداقى براى آن مفهومى که ما در ذهنمان هست از یک انقلاب مردمى و حکومت مردمى، نیست؛ هیچ کدام. لذا وقتى هم میمیرند تشییع‌ جنازه‌شان همان تشییع ‌جنازه‌اى است که براى سلاطین انجام میگیرد، و نه چیزى بیشتر؛ از مردم خبرى نیست. در هیچ قضیّه‌اى از قضایاى این کشورها مردم نقشى ندارند، حضور ندارند؛ چون در انقلابشان مردم نقش نداشتند و حضور نداشتند؛ کودتایى شده، حزبى سرِ کار آمده، قدرت را به دست گرفته، رقبایش را از بین برده، نابود کرده، گاهى [هم] با هم سالها رقابت کردند، جنگ قدرت کردند.

اتکای حکومت به نیروی ملت شرط حقیقی و جدی بودن آن

من عرض میکنم وقتى انقلاب ملّت ایران ــ انقلاب اسلامى عزیز ــ پیروز شد، خیلى‌ها در دنیا تلاش کردند آن را جدّى نگیرند و باور نکنند. یک دستگاه سیاسى، یک حکومت آن ‌وقتى حقیقى است و جدّى است که بر دوش مردم خود و به نیروى ملّت خود متّکى باشد و این نیرو بتواند در لحظه‌ى نیاز، کارایى خودش را نشان بدهد. وقتى نیروهاى متجاوز، مرزهاى ما را شکستند و وارد شدند و ما هزاران کیلومتر مربّع از میهن عزیزمان را زیر پاى بیگانگان دیدیم، دشمنان ما شاد شدند. این نظریّه که انقلاب و تشکیلات مردمىِ عظیمى که در برابر نظم سلطه‌ى جهانى ایستاده، جدّى نیست و عمیق نیست، در ذهن …

باقی ماندن نقش مردم در تشکیل و ادارهٔ حکومت پس از پیروزی انقلاب

… با گذشت چندین سال، موجب شده است که در گوشه‌وکنار عالم، از سوى کسانى حرکاتى، تحوّلاتى، یا حدّاقل تلاشهایى به پیروى از این انقلاب و در پرتوِ این انقلاب انجام بگیرد. این دو خصوصیّت، یکى عبارت بود از اینکه مبناى این انقلاب، ارزشهاى دینى و اخلاقى و معنوى بود؛ و دوّم اینکه این انقلاب بر پایه‌ی اراده‌ی مردم و خواست مردم در تشکیل حکومت و اداره‌ی حکومت باقى ماند. یعنى اهمّیّت نقش مردم پس از پیروزى انقلاب از مردم سلب نشد و براى انقلاب به‌عنوان یک عنصر باقى ماند. این، دو خصوصیّت در انقلاب ما است.انقلابهاى دیگر غالباً بر مبناى تفکّرات مادّى انجام گرفته؛ حالا این تفکّرات مادّى، یا افکار مادّىِ مکتبى و مسلکى یعنى تفکّرات مارکسیستى و کمونیستى؛ یا بر مبناى مادّی‌نگرى، مثل این گروه‌هاى میهن‌دوست و میهن‌پرستى که در بعضى از …

توان مردم در جلوگیری از اقدام ناپسند دولت و مسئولان

در فعّالیّتهاى سیاسى، مردمند؛ در فعّالیّتهاى اقتصادى، مردمند؛ در حرکت نظامى، مردمند. اگر امروز دولت یا یکى از مسئولین بخواهد یک حرکتى را انجام بدهد که مردم آن را نپسندند، میتوانند جلویش را بگیرند. مردم همه جا حضور دارند؛ این خصوصیّت انقلاب ما است؛ هیچ انقلابى در دنیا این‌جورى نیست؛ و این استثنائى است. ما این را از روى بصیرت و اطّلاعِ از نزدیک عرض میکنیم. انقلاب ما از این جهت هم یک استثنا است.

سرنوشت محتوم نظام‌های نامبتنی بر خواست و اعتقاد مردم

مردم اصلند. هر نظامى که بر پایه‌ی میل مردم و اعتقاد مردم نباشد، همین سرنوشت را دارد. مستبدّین عالم، دیکتاتورها، آن کسانى که با زور شمشیر و تازیانه بر ملّتها حکومت میکنند، چشمهایشان را باید باز کنند و عبرت بگیرند. آن کسانى که بر پایه‌ی سرنیزه و اختناق، نظامها را علی‌رغم میل مردم سرپا نگه میدارند، سرنوشت اروپاى شرقى را ببینند. این نظم آهنین در …

تعلق امور کشور به همهٔ مردم نه به خانواده‌ای خاص

… در سیاست دخالت نکنند، نسبت به اوضاع سیاسى اظهار نظر نکنند، دلسوزى نکنند، ندانند که آمد، که رفت، چه کسى مسئولیّت پیدا کرد، با چه کسى داریم مبارزه میکنیم، به کدام سمت حرکت میکنیم، اگر این مسائل عمده‌ی زندگى یک ملّت را آحاد مردم ندانند، کشور پیش نخواهد رفت. همه باید به مسئولین کشور کمک کنند.گذشت آن روزى که کشور متعلّق بود به یک عدّه‌ی خاصّى، به یک خانواده‌ی خاصّى؛ یعنى آنها متعلّق به خودشان میدانستند، مردم هم باور کرده بودند. گذشت آن‌وقتى که مردم بیگانه باشند از امور کشور و به آنها ارتباطى نداشته باشد؛ نخیر، امروز همه‌ی امور کشور به مردم ‌-به همه‌ی مردم؛ به مردم شهرهاى دوردست، به مردم روستاهاى دورافتاده، به مردم عشایر، به چادرنشین‌ها، [هم] مثل مردم تهران و مردم شهرهاى بزرگ- مربوط است؛ همه‌ی امور کشور مربوط به اینها است. اقتصاد کشور هم به‌وسیله‌ی مردم و با پشتیبانى مردم باید زنده بشود و فعّال بشود؛ سیاست هم، …

ساخته شدن خانهٔ کشور به دست آحاد مردم

… کار شما نامطلوب است و درست نیست. همه باید احساس کنند که نسبت به سرنوشت جامعه تکلیف دارند؛ آن تکلیف را در کار شخصی‌شان ‌-چه کار فرهنگی است، چه کار اداری است، چه کار تجاری است، چه کار فنّی است، چه کارهای بزرگ است، چه کارهای کوچک است- جستجو کنند و پیدا کنند. احساس همه‌ی مردم باید این باشد که این خانه به دست صاحبان خانه ‌-یعنی آحاد مردم- باید ساخته بشود و دولت هم مدیر و سرپرست این خانه است که برنامه‌ریزی باید بکند و کار هر کسی را، وظیفه‌ی هر مجموعه‌ای را و هر قشری را معلوم بکند تا مردم بدانند تکلیفشان چیست و انجام بدهند.

رضایت و حمایت مردم سرمایهٔ بالفعل نظام پیش از بهره‌برداری از منابع

… قضیّه این است که ما در نظام جمهورى اسلامى داریم با روحیه‌ی مردم و ایمان مردم پیش میرویم و حرکت میکنیم. البتّه استعداد و امکانات ما به‌عنوان یک کشور و یک ملّت، خیلى زیاد است ‌-این همه منابع داریم، این همه استعدادهاى خوب داریم، این همه نیروى انسانى بالا داریم؛ فعلاً هم که بحمدا‌لله‌ تجربه‌ی انقلابىِ کشوردارىِ سطح عالی‌اى در اختیار مسئولین کشور هست- امّا آنچه بالفعل در دست ما و نقداً در اختیار ما است ‌-قبل از آنکه منابع استخراج بشود، قبل از آنکه صنعت ما شکل لازم را پیدا کند، قبل از آنکه توسعه‌ی کشور به‌نحو صحیحى انجام بگیرد- این مردمى هستند که رضایتشان، قبولشان و حمایتشان در همه‌ی آنات، پشت سر مسئولین کشور بوده. و این مردم هم ضمن اینکه ایمانشان خیلى بالا است، امّا در مواردى ممکن است روحیه‌شان به‌خاطر کمبودها، به‌خاطر کسری‌ها، به‌خاطر بعضى از واردات ذهنى که به‌وسیله‌ی دشمن یا حتّى گاهى دوست به ذهن مردم وارد میشود، آسیب‌پذیر هم باشد. درحقیقت آنچه که الان این حصار را …

ایمان و احساس عامهٔ مردم یکی از دو تکیه‌گاه کارهای بزرگ

… که میشود انسان به آن تکیه کند، فقط دو چیز است ولاغیر؛ به پول نمیشود تکیه کرد؛ به سلاح مدرن نمیشود تکیه کرد؛ به قدرتهاى مادّى نمیشود تکیه کرد؛ به پشتیبانى سیاستها نمیشود تکیه کرد؛ به سیاست‌بازى و سیاست‌کارى و تلاشهاى گوناگون معمولىِ سیاسى نمیشود تکیه کرد؛ آن چیزى که حقیقتاً میتواند مورد تکیه قرار بگیرد و جا دارد که انسان با خیال راحت به آن اعتماد بکند، فقط دو چیز است: یکى کمک الهى و نصرت الهى و دست قدرت پروردگار، یکى [هم] احساس و ایمان عامّه‌ی مردم. این دو حقّاً قابل تکیه است. البتّه این دو در عرض هم نیستند، در طول هم هستند. یعنى اگر تکیه به خدا بود و کمک الهى بود، دلهاى مردم هم کمک خواهد شد.خداى متعال به رسول گرامی‌اش ‌-که بزرگ‌ترین و عظیم‌ترین وظیفه‌ها و بارهاى تکلیف را بر دوش او گذاشته بود که در طول تاریخ بشر، هیچ تکلیفى بزرگ‌تر …

عظمت اجتماع ملت مؤمن، قرین نصرت الهی در قرآن

… که ما دیده‌ایم و شنیده‌ایم ‌-غیر از انبیا و اولیا و ائمّه (علیهم السّلام)- یک‌سروگردن بالاتر بود. هیچ کس از اشخاص بزرگى که ما در تاریخ حالاتشان را خوانده‌ایم یا در زمان خودمان آنها را دیده‌ایم، از لحاظ عظمت اصلاً قابل مقایسه با شخصیّت عظیم او نبودند. امّا او در مقابل این مردم میگفت من در مقابل مردم احساس حقارت میکنم.[7] اینها را میگویم تا شما بدانید که چه عظمتى در شما است، البتّه در جمعتان؛ خداى متعال آن‌قدر عظمت در اجتماع یک ملّت مؤمن گنجانده است که آن را قابل مقایسه کرده است با نصرت خود: هُوَ الَّذى اَیَّدَکَ بِنَصرِه وَ بِالمُؤمِنین.[8] این را نگه دارید.

حرکت عظیم مردم، معجزهٔ الهی و نمایانگر عظمت نقش مردم

… از آن [بلکه] در کنار آن، اعتقاد و ایمان و اطمینان به کمک الهى براى مردمى که راه بروند و حرکت کنند.بنابراین بنده در کنار آن ارزیابى، خوش‌بینى همیشگىِ خودم را نسبت به آینده‌ی انقلاب و آینده‌ی کشور و آینده‌ی این نظام و آنچه پیش خواهد آمد، با همان قوّت حفظ کردم؛ یعنى من یک ذرّه امروز احساس بدبینى و ضعف نمیکنم، بخصوص که این حرکت عظیم مردم، یک معجزه‌ی الهى را دارد نشان میدهد و ما را به نقش مردم و عظمت این نقش و تأثیر آن دارد آشنا میکند.

آمادگی مردم، بهترین پشتوانهٔ مقابله با قدرت‌های سلطه‌گر

ثانیاً: فکر عدم تعهّد و اراده‌ی مقاومت در مقابل هجوم سلطه باید به نحو وسیع در میان ملّتها تبلیغ شود. که هیچ پشتوانه‌ای برای مقابله‌ی جدی با قدرتهای سلطه‌گر، بهتر از آمادگی مردم نیست.

ناکامی عملیات نظامی متکی نبودن به مردم، ایمان و امید

… لیبرال‌مَنش، عملیّات میکردیم، عملیّات ما هم همین تجربه را تأیید میکرد؛ چرا؟ چون به نیروهاى مردمى متّکى نبود. در دزفول عملیّات کردیم، چهل پنجاه تانک از دست دادیم، عقب برگشتیم؛ در اهواز عملیّات کردیم، همین ‌جور؛ در منطقه‌ى خرّمشهر، آن ‌جور؛ در مناطق گوناگون. عملیّاتى که متّکى به مردم نباشد، متّکى به انگیزه و ایمان نباشد، عاشقانه نباشد، با امید نباشد، معلوم است نتیجه‌اش چیست؛ لذا بود که در آن جلساتى که ما با شور و حماسه میخواستیم بگوییم این‌ جور باید عمل بشود، یک لبخند خونسردى میزدند میگفتند: «بسیار خب، حالا شما لج کنید؛ یک سال دیگر، دو سال دیگر، خودتان مجبور میشوید امتیاز بیشترى هم بدهید و همین حرف را و همین آتش‌بس را قبول کنید.»

نقش مردم در تعیین شخص حاکم در حکومت اسلامی

… رأی میدادند، تصمیم میگرفتند و حقّ مشورت - که قرآن پیغمبر را به آن امر کرده است - متعلّق به مردم بود که: وَ شاوِرهُم فِی الاَمرِ؛[3] مردم حق دارند که با آنها مشورت بشود. بنابراین اگر یک حکومتی ادّعا میکند که مردمی است، باید به معنای اوّل هم مردمی باشد؛ یعنی مردم در این حکومت دارای نقش باشند: اوّل، در تعیین حاکم. در حکومت اسلام، مردم در تعیین شخص حاکم دارای نقش و تأثیرند. البتّه در حکومتهای دینی و حکومت اسلامی، یک مقطعی از زمان و یک برهه‌ای از زمان، حکومت یک حکومت تعیین شده‌ی خدایی است؛ این را همه‌ی مسلمین قبول دارند؛ در آنجا در تعیین حاکم، مردم نقشی ندارند. البتّه اهل‌سنّت این فاصله را مخصوص به زمان پیغمبر میدانند، امّا شیعه …

سهم مردم در حکومت از راه بیعت در کنار ارزش معنوی

… مردم را به عهده بگیرد که از یک خصوصیاتی برخوردار باشد. نگاه کنید به نامه‌های فراوان علی علیه‌السلام به معاویه و به طلحه و زبیر و به عاملان خود و به مردم کوفه و به مردم مصر، نامه‌های فراوانی که اگر یکیاش را هم بخواهیم اینجا بخوانیم وقت زیادی را خواهد گرفت. او حکومت را و ولایت امر مردم را ناشی از یک ارزش معنوی میداند، اما فقط این ارزش معنوی هم کافی نیست برای این‌که انسان فعلاً و عملاً حاکم و والی باشد، بلکه مردم هم در اینجا سهمی دارند و آن بیعت است. امیرالمؤمنین در هر دو بخش تصریحاتی دارد که متأسفانه نمیخواهم وقت را حالا به این بگذرانم. آنچه درباره‌ی اهل بیت آمده آن را هم اضافه کنید به نامه‌های امام به رقبای حکومتش در آن زمان که اشاره کردم، در کنار این، آن بیاناتی که درباره‌ی اهل بیت وارد شده همچنین …

توان ملت با فداکاری و عزم راسخ در سرنگونی قدرت‌های بی‌پشتوانهٔ مردمی

… پیام قرآن است، دانستند که این سنّت تاریخ است؛ و خون بر شمشیر پیروز شد. و جای شهیدان ما در این ماه خون، در این زندگی خونین و در آینده‌‌های خونین خالی! جای شهیدان محرّم خالی! جای جگرگوشه‌‌گان و عزیزان این امّت خالی! امّا دیدید که میشود خون بر شمشیر پیروز بشود. یک ملّت میتواند با فداکاری و با عزم راسخ، قدرتهایی را که بر ملّتها متّکی نیستند، از تخت قدرت به زیر بیاورد. این را دنیابینان و سطحی‌‌نگران باور نمیکردند امّا شما ملّت ایران آنها را مجبور کردید که واقعیّتهای تاریخ را باور کنند. امسال هم همان نفَس است و همان سخن و همان ماجرا و همان مسئله؛ هیچ چیز تفاوت نکرده است.